Thiên 6 — Lục Thủ — Sáu đức phải giữ của người làm vua

 Lục thủ (sáu đức tính mà bậc vua dùng làm chuẩn để xét chọn người tin dùng), thiên thứ sáu

 Văn Vương (tức Chu Văn Vương Cơ Xương, người đặt nền móng cho nhà Chu) hỏi Thái Công (tức Khương Thái Công, còn gọi là Lã Vọng, quân sư của Văn Vương): "Người làm vua một nước, cai quản muôn dân, vì sao lại để mất nước mất dân?" Thái Công đáp: "Vì không thận trọng trong việc chọn người để giao phó. Bậc làm vua có lục thủ (sáu đức tính dùng để xét chọn người) và tam bảo (ba thứ quý báu của đất nước, ở đây chỉ ba nghề lớn là nông, công, thương)."

 Văn Vương hỏi: "Lục thủ là những gì?" Thái Công đáp: "Một là nhân (lòng thương người, không làm hại người), hai là nghĩa (biết lẽ phải, giữ đúng phận mình), ba là trung (hết lòng, một dạ với vua), bốn là tín (thật thà, giữ lời), năm là dũng (gan dạ), sáu là mưu (giỏi tính toán, liệu việc). Đó gọi là lục thủ." Văn Vương hỏi: "Làm thế nào để chọn cho cẩn thận người có đủ lục thủ?" Thái Công đáp: "Cho người ấy giàu có rồi xem họ có làm điều sai trái không; cho người ấy địa vị cao sang rồi xem họ có kiêu ngạo không; giao việc cho người ấy rồi xem họ có tự ý thay đổi, làm sai đi không; sai khiến người ấy rồi xem họ có giấu giếm điều gì không; đặt người ấy vào chỗ hiểm nguy rồi xem họ có sợ hãi không; trao cho người ấy việc rối ren rồi xem họ có bị bế tắc, lúng túng không. Giàu có mà không làm điều sai trái, đó là nhân; cao sang mà không kiêu ngạo, đó là nghĩa; được giao việc mà không tự ý thay đổi, đó là trung; được sai khiến mà không giấu giếm, đó là tín; gặp hiểm nguy mà không sợ hãi, đó là dũng; gặp việc rối ren mà không bế tắc, đó là mưu. Bậc làm vua không được đem tam bảo giao cho người khác nắm giữ; nếu giao cho người khác thì vua sẽ mất uy quyền."

 Văn Vương hỏi: "Xin hỏi tam bảo là gì?" Thái Công đáp: "Nghề nông lớn, nghề thủ công lớn, nghề buôn bán lớn, gọi là tam bảo. Người làm ruộng sống tập trung trong làng của mình thì lúa gạo đầy đủ; thợ thủ công sống tập trung trong làng của mình thì đồ dùng đầy đủ; người buôn bán sống tập trung trong làng của mình thì hàng hóa đầy đủ. Ba nghề ấy mỗi nghề yên ổn ở chỗ của mình thì dân mới không lo nghĩ. Đừng làm xáo trộn làng xóm của họ, đừng làm xáo trộn dòng họ của họ. Bề tôi không được giàu hơn vua; thành ấp của bề tôi không được lớn hơn kinh đô của nước. Lục thủ được giữ vững lâu dài thì vua hưng thịnh; tam bảo được vẹn toàn thì nước yên ổn."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video