Thiên 8 — Thủ Quốc — Giữ nước

 Thiên thứ tám: Giữ nước

 Văn Vương (Chu Văn Vương, vị vua nhà Chu) hỏi Thái Công (Khương Thái Công, tức Lã Vọng, thầy và quân sư của Văn Vương) rằng: "Giữ nước thì phải làm thế nào?" Thái Công đáp: "Xin nhà vua hãy trai giới (kiêng ăn uống, giữ mình trong sạch trước khi nhận điều hệ trọng) trước đã, rồi thần sẽ nói cho nhà vua nghe về những phép tắc bất biến của trời đất, về những gì bốn mùa sinh ra, về đạo của bậc nhân thánh (người có lòng thương người và trí tuệ, đức hạnh hoàn toàn), và về tình thế những mầm biến động trong lòng dân." Văn Vương trai giới bảy ngày, rồi quay mặt về hướng bắc (đứng ở chỗ của người học trò, tỏ lòng tôn kính thầy), lạy hai lạy mà hỏi.

 Thái Công nói: "Trời sinh ra bốn mùa, đất sinh ra muôn vật. Thiên hạ có dân, bậc thánh nhân chăn dắt, cai quản họ. Cho nên mùa xuân theo lẽ sinh, muôn vật tươi tốt; mùa hạ theo lẽ lớn lên, muôn vật thành hình; mùa thu theo lẽ thu gom, muôn vật đầy đủ; mùa đông theo lẽ cất giấu, muôn vật lặng yên. Đầy đủ rồi thì cất giấu, cất giấu rồi lại trỗi dậy. Không ai biết đâu là chỗ kết thúc, không ai biết đâu là chỗ bắt đầu. Bậc thánh nhân noi theo lẽ ấy, lấy đó làm kỷ cương (khuôn phép, trật tự) giống như của trời đất.

 Cho nên khi thiên hạ yên trị thì bậc nhân thánh ẩn mình, khi thiên hạ loạn lạc thì bậc nhân thánh nổi lên; đạo lý cao nhất vốn là như vậy. Bậc thánh nhân sống giữa trời đất, ý nghĩa của họ thật là lớn lao. Thuận theo lẽ thường mà trông nom dân thì dân được yên ổn. Dân mà xao động thì sinh ra mầm biến; mầm biến đã động thì cái được cái mất tranh giành nhau.

 Cho nên phải phát động việc ấy một cách kín đáo (theo mặt âm: ngầm, chưa lộ), rồi tập hợp sức lực một cách công khai (theo mặt dương: rõ ràng, ra mặt). Mình đứng ra hô hào trước thì thiên hạ sẽ hưởng ứng theo. Khi sự việc đến cùng cực thì phải đưa nó trở về lẽ thường; không tiến lên để tranh giành, cũng không lùi lại để nhún nhường. Giữ nước được như thế thì sẽ cùng sáng tỏ với trời đất."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video