Kinh Ma-ha Bát-nhã ba-la-mật (Kinh về trí tuệ lớn đưa sang bờ giải thoát), phẩm thứ mười bốn: Thí dụ về con thuyền
Bấy giờ Phật bảo Tu-bồ-đề (một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng thấu hiểu lý "Không"): "Ví như con thuyền giữa biển lớn bỗng nhiên bị vỡ, người trên thuyền nếu không bám lấy khúc gỗ, tấm ván, phao túi hay xác chết, nên biết người ấy không đến được bờ bên kia, mà chìm nước chết. Tu-bồ-đề! Người trên thuyền nếu bám lấy gỗ, ván, phao túi, xác chết, nên biết người ấy không bị chìm nước chết, được yên ổn không khổ não, đến được bờ bên kia.
Tu-bồ-đề! Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh) cũng vậy: đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh và trọn vẹn của Phật) có lòng tin, có sự nhẫn (chấp nhận vững vàng, không lay chuyển), có niềm vui thích, có tâm trong sạch, có tâm sâu xa, có ý muốn, có sự hiểu biết, có sự buông xả, có tinh tấn (siêng năng không biếng nhác, không thối lui), nhưng không nắm lấy Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ thấu suốt thật tướng mọi sự vật, đưa người tu sang bờ giải thoát; cũng chỉ bộ kinh dạy về trí tuệ ấy), nên biết người ấy giữa đường thối lui chìm mất, rơi vào bậc Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà cầu giải thoát cho riêng mình) hay Bích-chi Phật (người tự giác ngộ một mình không nhờ thầy, không đi giáo hóa).
Tu-bồ-đề! Nếu Bồ-tát đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề có lòng tin, có sự nhẫn, có niềm vui thích, có tâm trong sạch, có tâm sâu xa, có ý muốn, có sự hiểu biết, có sự buông xả, có tinh tấn, lại nắm lấy Bát-nhã ba-la-mật, thì nhờ được Bát-nhã ba-la-mật che chở mà giữa đường không thối lui, vượt qua bậc Thanh văn, Bích-chi Phật, sẽ an trú nơi A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.
"Tu-bồ-đề! Ví như có người cầm cái bình hỏng (bình đất chưa nung) đến sông, giếng, ao, suối múc nước; nên biết chiếc bình ấy chẳng bao lâu sẽ rã nát, trở về với đất. Vì sao? Vì bình chưa được nung chín. Tu-bồ-đề! Bồ-tát cũng vậy: đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề có lòng tin, có sự nhẫn, có niềm vui thích, có tâm trong sạch, có tâm sâu xa, có ý muốn, có sự hiểu biết, có sự buông xả, có tinh tấn, nhưng vì không được phương tiện (sự khéo léo vận dụng trí tuệ) của Bát-nhã ba-la-mật che chở, nên biết người ấy chưa đạt được Tát-bà-nhã (trí biết tất cả, trí tuệ trọn vẹn của Phật) mà giữa đường đã thối lui. Tu-bồ-đề! Thế nào là Bồ-tát giữa đường thối lui? Đó là hoặc rơi vào bậc Thanh văn, hoặc rơi vào bậc Bích-chi Phật.
Tu-bồ-đề! Ví như có người cầm cái bình đã nung chín đến sông, giếng, ao, suối múc nước; nên biết chiếc bình ấy bền chắc không vỡ, đựng nước mang về được. Vì sao? Vì bình đã được nung chín. Tu-bồ-đề! Bồ-tát cũng vậy: đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề có lòng tin, có sự nhẫn, có niềm vui thích, có tâm trong sạch, có tâm sâu xa, có ý muốn, có sự hiểu biết, có sự buông xả, có tinh tấn, lại được phương tiện của Bát-nhã ba-la-mật che chở, nên biết Bồ-tát ấy không thối lui giữa đường, yên ổn đạt đến Tát-bà-nhã.
"Tu-bồ-đề! Ví như con thuyền đi biển lớn, chưa được sửa sang tu bổ, đã đẩy xuống mép nước, chất đầy của cải. Nên biết con thuyền ấy giữa đường sẽ bị rò rỉ chìm mất, của cải tan mất. Vì người lái buôn ấy không có phương tiện khéo léo nên mất nhiều của cải, tự chuốc lấy lo buồn khổ não. Tu-bồ-đề! Bồ-tát cũng vậy: đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề có lòng tin cho đến có tinh tấn, nhưng vì không được phương tiện của Bát-nhã ba-la-mật che chở, nên chưa đến được Tát-bà-nhã thì giữa đường đã thối lui, đánh mất báu vật lớn mà tự chuốc lo buồn khổ não. Mất châu báu lớn, chìm giữa đường, tức là rơi vào bậc Thanh văn, Bích-chi Phật; mất châu báu lớn tức là mất báu vật Tát-bà-nhã.
Tu-bồ-đề! Ví như con thuyền ở bờ biển lớn, đã được sửa sang bền chắc, rồi mới đẩy xuống nước, chất đầy của cải; nên biết con thuyền ấy không bị chìm giữa đường, muốn đến nơi nào ắt đến được nơi ấy. Tu-bồ-đề! Bồ-tát cũng vậy: đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề có lòng tin cho đến có tinh tấn, lại được phương tiện của Bát-nhã ba-la-mật che chở, nên biết Bồ-tát ấy không thối lui giữa đường trên con đường đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Vì sao? Tu-bồ-đề! Lẽ tự nhiên của pháp là như vậy. Nếu Bồ-tát đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề có lòng tin cho đến có tinh tấn, lại được phương tiện của Bát-nhã ba-la-mật che chở, thì không rơi vào bậc Thanh văn, Bích-chi Phật, mà chỉ đem các công đức (phước lành do việc thiện đem lại) ấy hướng về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.
"Tu-bồ-đề! Ví như một ông già một trăm hai mươi tuổi, lại mắc nhiều bệnh: phong, hàn, lạnh, nóng. Tu-bồ-đề! Ý ông nghĩ sao? Người ấy có thể tự đứng dậy khỏi giường không?" — "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Phật), không!" — "Tu-bồ-đề! Người ấy có lúc cũng đứng dậy được." — "Bạch Thế Tôn! Giả sử có đứng dậy được thì cũng không thể đi xa, dù chỉ mười dặm, hai mươi dặm. Vì sao? Vì người ấy đã bị già và bệnh xâm hại, dù có đứng dậy được cũng không thể đi xa."
"Tu-bồ-đề! Bồ-tát cũng vậy: tuy phát tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, cho đến có tinh tấn; đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề có lòng tin cho đến có tinh tấn, nhưng vì không được phương tiện của Bát-nhã ba-la-mật che chở, nên chưa đạt được Tát-bà-nhã mà giữa đường đã thối lui, rơi vào bậc Thanh văn, Bích-chi Phật.
Tu-bồ-đề! Ông già một trăm hai mươi tuổi ấy, mắc các bệnh phong, hàn, lạnh, nóng, muốn đứng dậy khỏi giường, có hai người khỏe mạnh mỗi người đỡ một bên nách, an ủi rằng: 'Ông muốn đi đến đâu cũng được, chúng tôi sẽ khéo dìu đỡ, đừng sợ giữa đường bị té ngã.' Tu-bồ-đề! Bồ-tát cũng vậy: đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề có lòng tin cho đến có tinh tấn, lại được phương tiện của Bát-nhã ba-la-mật che chở, nên biết Bồ-tát ấy không thối lui giữa đường, có thể đạt đến A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."
Kinh Tiểu phẩm Bát-nhã, hết quyển thứ năm.
Kinh Tiểu phẩm Bát-nhã ba-la-mật, quyển thứ sáu.
Đời Hậu Tần, Tam tạng (pháp sư thông suốt cả ba tạng kinh điển Phật giáo: Kinh — lời Phật dạy, Luật — giới luật, Luận — các bài giảng giải) người nước Quy Tư (một nước xưa ở vùng Tây Vực) là Cưu-ma-la-thập dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video