Thiên 26 — Phẩm 26 – Tùy tri

 Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật (Ma-ha: lớn lao; Bát-nhã: trí tuệ thấy rõ bản chất thật của mọi sự vật, rằng chúng đều trống rỗng, không có tự thể cố định; Ba-la-mật: sang tới bờ bên kia, tức hoàn thành trọn vẹn một hạnh tu để thoát khỏi khổ đau) – Phẩm Tùy tri (theo đó mà biết), thứ hai mươi sáu.

 Phật bảo Tu-bồ-đề (một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu nhất về lẽ "không"): "Mọi pháp (sự vật, hiện tượng) đều không có phân biệt, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp đều không hư hoại, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp chỉ là tên gọi tạm đặt, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp có là do lời nói mà có, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; lại nữa, lời nói ấy cũng không có thật, không có chỗ nơi, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp đều là giả tạm mà được dùng, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp đều vô lượng (không thể đo lường), nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy;

 sắc (thân thể và mọi vật chất có hình tướng) vô lượng, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; thọ (cảm giác vui, khổ hay không vui không khổ), tưởng (sự nhận biết, hình dung), hành (các hoạt động tâm lý như ý muốn, toan tính), thức (sự nhận thức, phân biệt) vô lượng, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp đều vô tướng (không có hình tướng cố định để nắm bắt), nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp đều có tướng thông suốt (?), nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp xưa nay vốn trong sạch, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp đều không thể nói ra bằng lời, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy;

 mọi pháp đều giống như sự lặng tắt, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp đều như Niết-bàn (trạng thái đã dập tắt mọi phiền não, thoát hẳn sinh tử, hoàn toàn an lạc), nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp không đến không đi, không có gì sinh ra, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp không có người kia và ta, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; các bậc hiền thánh (những người tu đã chứng được đạo quả) rốt ráo trong sạch, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; buông bỏ mọi gánh nặng, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy. Vì sao vậy? Vì sắc không có hình dạng, không có chỗ nơi, do không có tự tính (bản chất riêng tự có); thọ, tưởng, hành, thức không có hình dạng, không có chỗ nơi, do không có tự tính.

 "Mọi pháp đều không có sự nóng bức (của phiền não), nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp không nhiễm dính cũng không xa lìa, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy. Vì sao vậy? Vì sắc vốn không có thật, nên không nhiễm dính cũng không xa lìa; thọ, tưởng, hành, thức vốn không có thật, nên không nhiễm dính cũng không xa lìa.

 "Bản tính mọi pháp trong sạch, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp không có sự ràng buộc, vướng mắc, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp đều là bồ-đề (sự giác ngộ), được giác ngộ nhờ trí tuệ của Phật, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp đều là không (trống rỗng, không có tự thể), vô tướng (không có hình tướng cố định), vô tác (không có gì để mong cầu, tạo tác), nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp đều là thuốc chữa bệnh, mà lòng từ là đứng đầu, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi pháp đều mang tướng phạm (tướng thanh tịnh), tướng từ ái, không lỗi lầm, không giận hờn, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy;

 biển lớn không bờ bến, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; hư không không bờ bến, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; ánh mặt trời chiếu soi không bờ bến, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; sắc vốn xa lìa (không có tự thể), nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; thọ, tưởng, hành, thức vốn xa lìa, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; mọi âm thanh không bờ bến, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; các tính (bản tính của chúng sinh và sự vật) không bờ bến, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; gom góp vô lượng pháp lành, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy;

 các tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh, tập trung chuyên nhất) của mọi pháp không bờ bến, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; Phật pháp không bờ bến, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; pháp không bờ bến, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; không (tính trống rỗng) không bờ bến, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; tâm và tâm sở (tâm chính cùng các trạng thái tâm lý đi kèm như vui, buồn, tham, giận) không bờ bến, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; những gì tâm vận hành đều không bờ bến, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; pháp lành vô lượng, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; pháp chẳng lành vô lượng, nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy; như tiếng sư tử rống (ví lời Phật thuyết pháp mạnh mẽ, không sợ hãi, khiến mọi tà thuyết phải im bặt, như tiếng gầm của sư tử làm muông thú khiếp sợ), nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy.

 Vì sao vậy? Vì sắc như biển lớn, thọ, tưởng, hành, thức như biển lớn; sắc như hư không, thọ, tưởng, hành, thức như hư không; sắc như núi Tu-di (ngọn núi rất lớn ở trung tâm mỗi thế giới theo quan niệm Phật giáo) được trang hoàng, thọ, tưởng, hành, thức như núi Tu-di được trang hoàng; sắc như ánh mặt trời, thọ, tưởng, hành, thức như ánh mặt trời; sắc như âm thanh không bờ bến, thọ, tưởng, hành, thức như âm thanh không bờ bến; sắc như tính của chúng sinh không bờ bến, thọ, tưởng, hành, thức như tính của chúng sinh không bờ bến;

 sắc như đất, thọ, tưởng, hành, thức như đất; sắc như nước, thọ, tưởng, hành, thức như nước; sắc như lửa, thọ, tưởng, hành, thức như lửa; sắc như gió, thọ, tưởng, hành, thức như gió; sắc như không đại (yếu tố khoảng không, một trong các yếu tố tạo nên thế giới cùng với đất, nước, lửa, gió), thọ, tưởng, hành, thức như không đại; sắc lìa tướng gom góp điều lành, thọ, tưởng, hành, thức lìa tướng gom góp điều lành; sắc lìa pháp hòa hợp, thọ, tưởng, hành, thức lìa pháp hòa hợp; sắc vì tam-muội nên không bờ bến, thọ, tưởng, hành, thức vì tam-muội nên không bờ bến.

 Sắc thì sắc lìa tính của sắc, sắc như vậy chính là Phật pháp. Thọ, tưởng, hành, thức thì thức lìa tính của thức, thức như vậy chính là Phật pháp. Tướng của sắc không bờ bến, tướng của thọ, tưởng, hành, thức không bờ bến; cái không của sắc không bờ bến, cái không của thọ, tưởng, hành, thức không bờ bến; sắc vì là chỗ tâm vận hành nên không bờ bến, thọ, tưởng, hành, thức vì là chỗ tâm vận hành nên không bờ bến; trong sắc không thể nắm bắt được lành hay chẳng lành, trong thọ, tưởng, hành, thức không thể nắm bắt được lành hay chẳng lành; sắc không thể phá hoại, thọ, tưởng, hành, thức không thể phá hoại; sắc là tiếng sư tử rống, thọ, tưởng, hành, thức là tiếng sư tử rống. Nên biết Bát-nhã Ba-la-mật cũng như vậy."

 Kinh Tiểu phẩm Bát-nhã, quyển thứ chín.

 Kinh Tiểu phẩm Bát-nhã Ba-la-mật, quyển thứ mười.

 Đời Hậu Tần, Tam tạng (vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Cưu-ma-la-thập người nước Quy Tư (một nước cổ ở vùng Tây Vực, nay thuộc Tân Cương, Trung Quốc) dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video