Phẩm thứ năm: Xá-lợi (phần di cốt còn lại sau khi thiêu thân Phật, được thờ cúng), trong kinh Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật (Trí tuệ lớn đưa người sang bờ bên kia; tức trí tuệ thấy rõ bản chất thật của mọi sự vật, giúp vượt qua khổ đau sinh tử để đến giải thoát).
Lúc ấy Phật bảo Thích-đề-hoàn-nhân (tức vua trời Đế Thích, vị vua cai quản cõi trời Đao-lợi): "Này Kiêu-thi-ca (tên họ của Thích-đề-hoàn-nhân, dùng để gọi ông)! Xá-lợi đầy khắp cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam trong vũ trụ quan Phật giáo, nơi loài người sinh sống) làm một phần, quyển kinh Bát-nhã Ba-la-mật làm một phần. Trong hai phần ấy, ông chọn lấy phần nào?"
Thích-đề-hoàn-nhân thưa Phật: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật)! Con chọn Bát-nhã Ba-la-mật. Vì sao thế? Bạch Thế Tôn! Con chẳng phải không cung kính xá-lợi, nhưng vì xá-lợi sinh ra từ Bát-nhã Ba-la-mật, được Bát-nhã Ba-la-mật thấm nhuần, nên mới được cúng dường (dâng lễ vật để tỏ lòng kính). Bạch Thế Tôn! Trên cõi trời Đao-lợi (tầng trời thứ hai của cõi Dục, trên đỉnh núi Tu-di), trong giảng đường Thiện Pháp, con có chỗ ngồi, vì các thiên tử cõi Đao-lợi đến cúng dường con. Nếu con không ngồi trên tòa, các thiên tử vẫn hướng về chỗ ngồi của con mà lễ lạy cung kính, đi vòng quanh rồi lui, và nghĩ rằng: 'Thích-đề-hoàn-nhân ngồi ở chỗ này thuyết pháp cho chư thiên cõi Đao-lợi.'
Xá-lợi của các Đức Phật cũng như vậy: sinh ra từ Bát-nhã Ba-la-mật, là chỗ nương dựa của Tát-bà-nhã (trí biết tất cả, trí tuệ toàn giác của Phật), nên mới được cúng dường. Vì thế, bạch Thế Tôn, trong hai phần ấy con chọn Bát-nhã Ba-la-mật. Bạch Thế Tôn! Hãy gác lại xá-lợi đầy khắp Diêm-phù-đề; dù xá-lợi đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn thế giới hợp thành tiểu thiên, nghìn tiểu thiên thành trung thiên, nghìn trung thiên thành đại thiên — khoảng một tỷ thế giới) làm một phần, quyển kinh Bát-nhã Ba-la-mật làm một phần, thì trong hai phần ấy con vẫn chọn Bát-nhã Ba-la-mật. Vì sao thế? Vì xá-lợi của các Đức Phật nhờ Bát-nhã Ba-la-mật mà sinh ra, nên mới được cúng dường.
"Bạch Thế Tôn! Ví như người mắc nợ, thường sợ chủ nợ; nhưng nhờ được gần gũi, hầu hạ nhà vua, nên chủ nợ trái lại còn cung kính, e sợ người ấy. Vì sao thế? Vì người ấy nương cậy nhà vua, mà thế lực nhà vua thì lớn. Bạch Thế Tôn! Xá-lợi cũng vậy, nương vào Bát-nhã Ba-la-mật nên mới được cúng dường. Bạch Thế Tôn! Bát-nhã Ba-la-mật như nhà vua, xá-lợi như người gần gũi nhà vua. Xá-lợi của Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến) nương vào trí tuệ biết tất cả, nên được cúng dường. Bạch Thế Tôn! Trí tuệ biết tất cả của các Đức Phật cũng sinh ra từ Bát-nhã Ba-la-mật, vì vậy trong hai phần con chọn Bát-nhã Ba-la-mật.
"Bạch Thế Tôn! Ví như viên ngọc quý vô giá có những công năng như sau. Nơi nào có ngọc ấy, loài phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần) không thể tìm được dịp để hại. Dù là nam hay nữ, lớn hay nhỏ, nếu bị phi nhân nhập vào, đem ngọc đến chỗ ấy thì phi nhân liền bỏ đi. Nếu bị bệnh nóng sốt, ngọc có thể làm tiêu trừ. Nếu bị bệnh phong, đặt ngọc lên thân, bệnh phong liền khỏi. Nếu bị bệnh lạnh, đặt ngọc lên thân, bệnh lạnh cũng khỏi. Nơi có ngọc ấy, ban đêm thì sáng, lúc nóng thì mát, lúc lạnh thì ấm. Nơi có ngọc, nọc rắn độc không xâm vào được. Dù là nam hay nữ, lớn hay nhỏ, bị côn trùng độc chích, đưa ngọc cho xem thì chất độc liền tiêu. Nếu mắc các bệnh về mắt, đặt ngọc lên mắt thì bệnh mắt liền khỏi.
Bạch Thế Tôn! Lại nữa, viên ngọc quý ấy nếu đặt trong nước thì cùng một màu với nước; nếu lấy lụa trắng bọc lại thả vào nước thì nước liền thành màu trắng; nếu lấy lụa các màu xanh, vàng, tím, đỏ bọc lại thả vào nước thì nước liền theo từng màu ấy; nước đục liền trở nên trong. Viên ngọc ấy có đủ những công năng như vậy."
Lúc ấy A-nan (người em họ và thị giả của Phật) hỏi Thích-đề-hoàn-nhân: "Đây là của báu ở cõi Diêm-phù-đề, hay là của báu trên cõi trời?"
Thích-đề-hoàn-nhân đáp: "Đây là của báu trên cõi trời. Người ở Diêm-phù-đề cũng có thứ ngọc này, nhưng công năng ít mà lại nặng. Ngọc báu trên cõi trời thì công năng nhiều mà nhẹ. Đem ngọc của người so với ngọc của trời, thì dù dùng con số hay thí dụ cũng không sao so bì được.
"Bạch Thế Tôn! Nếu viên ngọc ấy để trong hộp, dù đã lấy ngọc đi, nhưng nhờ công năng của ngọc, cái hộp vẫn trở nên quý. Bạch Thế Tôn! Nhờ công đức của trí Tát-bà-nhã trong Bát-nhã Ba-la-mật, nên sau khi Như Lai diệt độ (qua đời, vào cõi tịch diệt), xá-lợi được cúng dường; vì xá-lợi của Như Lai là nơi trí Tát-bà-nhã từng trú ngụ. Trong hai phần, con chọn Bát-nhã Ba-la-mật. Bạch Thế Tôn! Hãy gác lại xá-lợi đầy khắp tam thiên đại thiên thế giới; dù xá-lợi đầy khắp các thế giới nhiều như cát sông Hằng (con sông lớn ở Ấn Độ; "nhiều như cát sông Hằng" là chỉ số lượng vô cùng lớn) làm một phần, quyển kinh Bát-nhã Ba-la-mật làm một phần, thì trong hai phần ấy con vẫn chọn Bát-nhã Ba-la-mật. Vì sao thế? Vì trí Tát-bà-nhã của các Đức Phật Như Lai đều sinh ra từ Bát-nhã Ba-la-mật; được Tát-bà-nhã thấm nhuần nên xá-lợi mới được cúng dường.
"Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, tin theo Phật pháp) muốn thấy đúng như thật vô lượng a-tăng-kỳ (số nhiều không thể đếm được) Đức Phật ở mười phương, thì nên thực hành Bát-nhã Ba-la-mật, nên tu tập Bát-nhã Ba-la-mật."
Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy! Này Kiêu-thi-ca! Các Đức Phật quá khứ đều nhờ Bát-nhã Ba-la-mật mà đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn, tức quả vị Phật); các Đức Phật tương lai cũng nhờ Bát-nhã Ba-la-mật mà đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề; các Đức Phật hiện tại ở vô lượng a-tăng-kỳ thế giới mười phương cũng nhờ Bát-nhã Ba-la-mật mà đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."
Thích-đề-hoàn-nhân thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Ba-la-mật lớn chính là Bát-nhã Ba-la-mật. Nhờ Bát-nhã Ba-la-mật này mà Phật biết hết tâm của tất cả chúng sinh và những gì tâm ấy đang nghĩ tưởng, vận hành." Phật nói: "Này Kiêu-thi-ca! Đó là vì Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn — người phát tâm cầu thành Phật để cứu giúp mọi chúng sinh, đã tu hành lâu dài) suốt thời gian lâu dài như đêm dài đã thực hành Bát-nhã Ba-la-mật."
Thích-đề-hoàn-nhân thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Bồ-tát chỉ thực hành Bát-nhã Ba-la-mật, không thực hành các ba-la-mật khác sao?" Phật nói: "Này Kiêu-thi-ca! Bồ-tát đều thực hành cả sáu ba-la-mật (sáu hạnh đưa sang bờ giải thoát: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ). Khi bố thí, Bát-nhã Ba-la-mật đứng đầu; khi giữ giới, khi nhẫn nhục, khi tinh tấn, khi thiền định, khi quán xét các pháp (mọi sự vật, hiện tượng), Bát-nhã Ba-la-mật đều đứng đầu. Ví như ở Diêm-phù-đề có đủ loại cây, đủ loại hình dáng, đủ loại màu sắc, đủ loại lá, đủ loại hoa, đủ loại quả, nhưng bóng râm của chúng thì đều như một, không có khác biệt. Năm ba-la-mật cũng vậy, đi vào trong Bát-nhã Ba-la-mật thì không còn khác biệt."
"Bạch Thế Tôn! Bát-nhã Ba-la-mật này có công đức lớn, có công đức vô lượng vô biên, có công đức không gì sánh bằng. Bạch Thế Tôn! Nếu có người chép quyển kinh Bát-nhã Ba-la-mật, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, dâng hoa thơm, hương tốt cho đến tràng phan (cờ phướn dài treo để cúng dường); lại có người chép quyển kinh Bát-nhã Ba-la-mật đem cho người khác. Công đức của hai người ấy, ai nhiều hơn?"
Phật nói: "Này Kiêu-thi-ca! Ta hỏi lại ông, ông cứ theo ý mình mà trả lời. Ý ông nghĩ sao? Nếu có người được xá-lợi Phật mà chỉ tự mình cúng dường; lại có người được xá-lợi Phật, tự mình cúng dường, lại còn chia cho người khác để họ cũng cúng dường. Công đức của hai người ấy, ai nhiều hơn?" Thích-đề-hoàn-nhân đáp: "Bạch Thế Tôn! Người được xá-lợi Phật tự mình cúng dường, lại còn chia cho người khác để họ cúng dường, thì phước rất nhiều." Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy! Này Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân chép quyển kinh Bát-nhã Ba-la-mật, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, dâng hoa thơm, hương tốt cho đến tràng phan, thì không bằng thiện nam tử, thiện nữ nhân chép quyển kinh Bát-nhã Ba-la-mật, tự mình cúng dường, lại còn đem cho người khác để họ cúng dường; phước của người sau rất nhiều."
Phật nói: "Này Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân ở bất cứ nơi đâu giảng giải Bát-nhã Ba-la-mật cho người khác, thì phước rất nhiều."
Kinh Tiểu phẩm Bát-nhã, quyển thứ hai (hết).
Kinh Tiểu phẩm Bát-nhã Ba-la-mật, quyển thứ ba.
Đời Hậu Tần (một triều đại ở Trung Quốc thời thế kỷ IV–V), Tam tạng (danh hiệu dành cho vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Cưu-ma-la-thập, người nước Quy-tư (một nước ở vùng Tây Vực, nay thuộc Tân Cương, Trung Quốc), dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video