Tiết thứ tám
Bài phú "Thiên cơ" (phú: một thể văn có vần; "thiên cơ" nghĩa là máy móc huyền diệu của trời)
Nguyên văn: Từng xét phép tầm long (tìm long mạch, tức tìm dải núi có sinh khí chạy đến để đặt mộ, dựng nhà), trước hết xem long thịnh hay suy, kế đến xem hướng và thủy (dòng nước quanh khu đất) tốt hay xấu. Lại xét chỗ huyền diệu của việc đón điềm lành, và xét tình ý của âm dương khi các núi, các dòng nước chầu về, ứng với nhau.
Lời giải của họ Lưu (người chú giải bài phú): Vận của long được tính bằng cách đem ngũ hành (năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) phối lên hai mươi bốn sơn (24 phương vị trên la bàn phong thủy, gồm 8 thiên can Giáp, Ất, Bính, Đinh, Canh, Tân, Nhâm, Quý; 12 địa chi Tý, Sửu, Dần…; và 4 quẻ Càn, Khôn, Cấn, Tốn). Như long đến đầu huyệt ở phương Hợi, Mão thì là khí của mộc long (long thuộc hành Mộc); Mộc thì trường sinh ở Hợi, theo đó mà khởi đếm thuận nghịch (?). Vòng trường sinh là mười hai giai đoạn của khí từ lúc sinh đến lúc tàn: trường sinh (mới sinh), mộc dục (tắm gội, non yếu), quan đới (đội mũ, lớn dần), lâm quan (trưởng thành, ra làm quan), đế vượng (cực thịnh), suy, bệnh, tử (chết), mộ (chôn, cất vào kho), tuyệt (dứt), thai (thụ thai), dưỡng (nuôi trong bụng mẹ). Tuy vậy còn phân âm dương: dương Mộc khởi trường sinh ở Hợi, âm Mộc khởi ở Ngọ, rồi xếp theo thứ tự, mỗi bên theo âm dương mà chuyển vận, để xét các trạng thái sinh, vượng, hưu (nghỉ, đã qua thời), phế (bỏ, suy kiệt). Sinh, vượng là tốt; hưu, phế là xấu; nhờ đó mà xét được tốt xấu, họa phúc. Các phép đón điềm lành đều dùng hướng để tiêu nạp (thu nhận nước tốt, cho nước xấu đi): như nước từ phương sinh chảy đến là tốt thì lập hướng quay về phía ấy; nước từ phương vượng chảy đến là tốt thì lấy hướng mà đón nó. Dương công (Dương Quân Tùng, bậc thầy phong thủy đời Đường) nói: "Hướng dựa theo nước mà lập", chính là phép đón điềm lành vậy.
Nguyên văn: Sinh, vượng, mộ, điếu (?) hợp ở ba phương, thì công vị (phần phúc họa ứng vào từng người con, từng chi trong nhà) theo mạnh, trọng, quý (con trưởng, con giữa, con út) được phân rõ; mười hai cung phối thuộc với ngũ hành, thì các sao trời Tham lang, Vũ khúc, Phá quân (tên ba sao trong chòm Bắc Đẩu, phong thủy dùng để gọi các phương tốt xấu) mới định được.
Lời giải của họ Lưu: Dần, Thân (?: nguyên văn chép "Giáp"), Tỵ, Hợi là bốn "mạnh" (bốn chi đầu mùa), và Càn, Khôn, Cấn, Tốn cũng thuộc vào đó; Tý, Ngọ, Mão, Dậu là bốn "trọng" (bốn chi giữa mùa), và Giáp, Canh, Bính, Nhâm
cũng thuộc vào đó; Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là bốn "quý" (bốn chi cuối mùa), và Ất, Tân, Đinh, Quý
cũng thuộc vào đó. Như trường sinh ở bốn mạnh thì tốt xấu ứng vào con trưởng; đế vượng ở bốn trọng thì tốt xấu ứng vào con giữa; mộ khố (kho chứa, tức giai đoạn mộ) ở bốn quý thì tốt xấu ứng vào con út. Trường sinh là Tham lang, quan vượng là Vũ khúc, mộ khố là Phá quân; đều lấy mạnh, trọng, quý mà chia phối cho công vị.
Nguyên văn: Người trong nhà đông hay ít thực gắn với trường sinh; tiền của bổng lộc ắt có gốc ở quan vượng. Cho nên nước phương sinh chảy về minh đường (khoảng đất trống phía trước huyệt mộ, nơi nước tụ lại) thì con cháu đông đúc như đàn châu chấu (điển bài thơ "Chung tư" trong Kinh Thi, ví con cháu đông đúc) nghìn đời; thần vượng tụ trong cục (thế đất) thì hưởng lộc muôn chung (chung: đơn vị đong thóc thời xưa; ý nói bổng lộc rất hậu).
Lời giải của họ Lưu: Trường sinh mang theo nhân đinh (người trong nhà, nhất là con trai), đế vượng chủ về quan lộc; nên nước trường sinh đến minh đường thì con cháu đông đúc thịnh vượng, nước đế vượng chầu về minh đường thì tiền lụa đầy đủ.
Nguyên văn: Ham giàu sang thì bỏ nước sinh mà đón nước vượng; mong nối dõi thì quay lưng với nước vượng mà đón nước sinh.
Lời giải của họ Lưu: Phép lập hướng trước lấy thủy khẩu (chỗ nước chảy ra khỏi khu đất) làm chính, sau đó xét kỹ phương vị nước đến thuộc sinh hay vượng. Như nước sinh đến minh đường mà hướng nắm được sinh khí thì trước phát về người; nước vượng đến minh đường mà hướng nắm được vượng khí thì trước phát về tiền của bổng lộc. Đây là thuật "cứu nghèo" của Dương công: không cần được đất tốt mới làm, chỉ cần theo chỗ đến và đi của thủy thần (dòng nước) mà để hướng nắm lấy thì liền phát phúc như vậy. Thế thì dù được đất tốt mà hướng và nước không hợp nhau (?) thì cũng không phát phúc, huống chi là chỗ không có khí tốt nào để nắm lấy?
Nguyên văn: Phá quân xâm vào đất đế vượng thì thân không có lấy một chức "nhất mệnh" (phẩm quan thấp nhất thời xưa) để nương; Thiên cương (tên một sao hung, ở đây chỉ phương mộ khố) phạm vào vị Tham lang thì khó mong được cả cái vinh có "nửa con" (tức con rể).
Lời giải của họ Lưu: Nước phương mộ chảy ngược vào minh đường, xung phá quan vượng thì ắt nghèo hèn. "Thân không lấy một mệnh" là nói không được sang; không nói nghèo là vì hai ý đã ngầm thấy trong nhau. Nước phương mộ mà xung phá trường sinh thì tổn hại người, chủ chết trẻ, mồ côi, góa bụa; đến con gái còn không có được, huống chi con trai. Câu ấy nói mạnh về họa tuyệt tự như thế.
Nguyên văn: Nước sinh đến hội với nước vượng thì con thông minh mới sinh ra; còn nước vượng đi mà xung vào nước sinh thì dù có giàu sang cũng uổng. Nước vượng đi đón nước sinh thì kỳ giàu sang đến nhanh; còn nước sinh đến mà phá nước vượng thì dù có con cũng chẳng làm gì được.
Lời giải của họ Lưu: Nước trường sinh đến minh đường trước, hội với nước vượng rồi cùng hợp dòng ở phương khố, thì sau khi táng sẽ phát người trước, sinh con quý, đỗ đạt. Nước vượng đến minh đường trước, hội với nước trường sinh rồi hợp dòng tụ ở khố, thì sau khi táng phát quan quý trước rồi mới phát người. Nếu nước vượng chảy ngược xung phá trường sinh thì tuy phát quan lộc nhưng tổn người; nước sinh chảy ngược xung phá đế vượng thì tuy phát người nhưng hại tiền của. Cả hai đều không nên chọn. Nếu gặp kiểu nước như thế, phải dùng hướng mà điều chỉnh, xoay cho nước đi nằm ở phương suy, tuyệt thì nước đến ắt ở phương vượng.
Nguyên văn: Chưa lìa bụng mẹ đã chết, phần nhiều vì xung phá thai thần (phương thai); vừa ra đời đã mất mạng, ấy là vì đánh tổn sinh khí.
Lời giải của họ Lưu: Nước phương thai chảy ra khỏi minh đường thì có ứng sẩy thai và tai họa băng huyết, rong huyết. Vì thai là lúc sinh khí mới nảy mầm: nước chảy ra thì đàn bà không thụ thai, chảy vào thì sẩy thai. Khí trường sinh bị khắc mà nước đến đánh tan khí ấy thì có họa chết trong vòng một năm. Ấy là sinh khí bị phạm thành sát hại trẻ con; dân gian cho là "cửa ải trăm ngày" là không đúng (?).
Nguyên văn: Phạm quan đới thì mất bé trai tuổi thay răng; phạm lâm quan thì mất con đã trưởng thành.
Lời giải của họ Lưu: Khí đến quan đới là khí đã lớn dần; đánh tan khí đang lớn ấy thì tổn trẻ tuổi thay răng và người sắp hết tuổi nhỏ. Khí đến lâm quan là đã lớn và thịnh; làm mất khí đang sung mãn ấy thì tổn người hai mươi tuổi và người ba mươi tuổi trên dưới. Vì khí huyết đang mạnh mà bị tổn khí thì chết yểu, cũng là ứng tất nhiên (?). Người đến hai ba mươi tuổi là đã thành tài; lấy hình mà ứng, ấy là lẽ vốn có của tạo hóa. Thánh nhân thuận theo thời mà trị dân, giữ gìn hòa khí của trời khiến không trái nghịch; cho nên việc nuôi gà, lợn, chó không để lỡ thời, búa rìu đúng mùa mới vào rừng (lời Mạnh Tử), dè dặt nuôi dưỡng; cũng đều là không muốn làm gãy cái khí đang lớn, mà muốn cho nó lớn đầy, thông suốt. Cho nên để giúp trời đất (?), nhà địa lý kiêng làm tổn khí sinh vượng mà giữ cho nó toàn vẹn để tạo phúc; chính là để vận khí mà phát huy tạo hóa vậy.
Nguyên văn: Nước Tham lang đi thẳng tới Thiên cương thì trăm năm sống lâu; nước Phá sát xung ngược vào sinh khí thì người nhà sao chịu nổi.
Lời giải của họ Lưu: Nước trường sinh hướng về minh đường, uốn khúc chảy thẳng đến phương mộ khố của hành mình, tụ lại mênh mang rồi mới đi, không chia dòng tan nát ra phương khác, thì con cháu nhiều người sống thọ. Có kiểu nước như vậy thì minh đường kín đáo, khí bên trong vững chắc, nên có ứng ấy. Nước Thiên cương từ phía sau lưng huyệt xung ngược vào sinh khí thì cũng chủ người nhà chết yểu.
Nguyên văn: Tứ bại (bốn phương Tý, Ngọ, Mão, Dậu, ứng với giai đoạn mộc dục) làm tổn sinh khí thì dù có con cũng là "mẹ rõ cha mờ" (con không rõ cha, con ngoài giá thú); thần vượng chảy vào mộc dục thì dù làm quan cũng dâm loạn đáng thẹn.
Lời giải của họ Lưu: Tý, Ngọ, Mão, Dậu là nước hàm trì, còn gọi là nước đào hoa (thứ nước chủ về dâm dật). Nếu nước từ Tý, Ngọ, Mão, Dậu chầu đến rồi chảy tới phương sinh mà đi, thì không những không con mà dù có con cũng là con tư thông, mẹ rõ cha mờ. Nếu nước đế vượng chầu vào huyệt mà (chảy ra) phương Tý, Ngọ, Mão, Dậu, ấy là thần vượng chảy vào đất mộc dục: tuy phát giàu sang nhưng trong buồng the dâm loạn, tiếng tăm đáng hổ.
Nguyên văn: Gặp dương sai thì khắc chồng, thấy âm thác thì hại vợ.
Lời giải của họ Lưu: Dương sai là như khí Kỷ gặp nước Nhâm, Canh, Giáp, Tý chảy thuận đi (?); chủ đàn bà khắc chồng, góa bụa cô quạnh. Âm thác là như khí Bính vào Tân, nước Đinh, Hợi đón mà đi (?); chủ đàn ông khắc vợ, ở góa không con. Ấy vì khí theo loại mà ứng vậy.
Nguyên văn: Thư hùng (trống mái, tức âm và dương của núi và nước) gặp nhau giữa đường thì tuổi già vinh hiển; người nhà đồng lòng thì gia đình hiếu nghĩa.
Lời giải của họ Lưu: Phép này xem ở hình vẽ và lời chú; xem kỹ hình vẽ thì biết.
Nguyên văn: Tình giao quá mức thành cực đỉnh, như Lã Vọng tám mươi tuổi mới gặp thời; giao mà chưa tới, như Nhan Hồi ba mươi tuổi đã mất.
Lời giải của họ Lưu: Giao đến cùng cực thì thành quá đà, nên chủ về già mới phát đạt, như Thái công (Khương Tử Nha, tức Lã Vọng) gặp Văn Vương nhà Chu; chưa tới thì bỏ dở, nên chủ chết yểu khi còn trẻ, như Nhan Hồi (học trò giỏi nhất của Khổng Tử, chết sớm).
Nguyên văn: Nước tú (nước đẹp, mang khí tốt) đến, riêng chầu về mà lại phá phương vượng, thì ứng làm quan mà chết tại chức, phải khiêng xác về.
Lời giải của họ Lưu: Phương vượng chủ quan lộc, nước tú chủ vinh hiển. Nếu nước từ các phương tam cát lục tú (tam cát: ba phương tốt là Hợi, Chấn, Canh; lục tú: sáu phương tú khí là Cấn, Bính, Tốn, Tân, Đoài, Đinh) riêng chầu về minh đường mà lại chảy ra ở phương quan vượng phía trước hướng, thì con cháu đỗ đạt nhưng không được chết yên lành, chết ở nơi làm quan rồi khiêng xác về nhà.
(Nguyên văn (?)): Đến như xét sự thịnh suy của từng phòng (chi con cháu), phẩm định thứ bậc của ba phương; phúc có nặng nhẹ, phải rõ chậm nhanh; tai họa, điềm lành ứng nghiệm ắt có trước sau.
(Lời giải): Phòng phận và công vị, cho đến việc phối ba phương sinh, vượng, mộ với mạnh, trọng, quý để đoán tốt xấu, phép như trên đã nói: mạnh là con trưởng, trường sinh quản phòng trưởng, chủ về người; nếu nước sinh đến minh đường trước thì phòng trưởng phát trước. Trọng là con giữa, đế vượng quản phòng giữa, chủ về tiền của bổng lộc; nếu nước vượng đến minh đường trước thì phòng giữa phát trước. Nước sinh đến trước thì phát người trước; nước vượng đến trước thì phát quan lộc trước. Đó là ứng chậm nhanh, trước sau; các trường hợp khác cứ theo đó suy ra.
Nguyên văn: Cho nên anh cả gửi vị ở Tham lang, các phương thai, mộc dục, dưỡng, sinh đoán như nhau; con giữa nắm quyền ở Vũ khúc, các phương quan đới, lâm quan, suy, vượng không khác; người con thứ ba là em út, các phương bệnh, tử, mộ, tuyệt cùng chung một đường.
Lời giải của họ Lưu: Mười hai vị này chia làm ba nhóm: Tham lang quản phòng trưởng, ba phương thai, mộc dục, dưỡng gắn vào đó; Vũ khúc quản phòng giữa, các phương quan đới, lâm quan, suy gắn vào đó; Thiên cương quản phòng thứ ba, bệnh, tử, mộ, tuyệt gắn vào đó; nước đi ra ở đó thì phòng út ứng tốt. Nhưng chỗ nước đến, nước đi còn phải xét tam cát lục tú mà đoán.
Nguyên văn: Vì thế, nước sinh dài dặc xuyên tới Thiên cương thì không chỉ anh cả tốt đẹp; thần vượng uốn khúc về mộ khố thì con giữa, con út cũng đều vinh hiển.
Lời giải của họ Lưu: Trường sinh chủ phòng trưởng. Nếu nước sinh chầu về minh đường, xuyên thẳng tới phương mộ, dòng chảy dài, thì con trưởng cùng ba phòng giữa và út đều tốt, nên nói "không chỉ anh cả tốt đẹp". Nếu giữa chừng có dòng tạp xen vào phá cung hướng thì đoán phòng nào ứng xấu. Nước quan vượng uốn khúc chảy đến chầu minh đường, đi ra phương mộ, thì phòng hai và phòng ba ứng tốt, còn phòng trưởng không dính dáng. Nếu nước vượng cùng nước suy, bệnh chảy đến minh đường mà đi ra phương dưỡng, sinh, thì phòng giữa tốt mà phòng út xấu.
Nguyên văn: Nước sinh với nước vượng cùng về một chỗ thì người và của đều tốt; nếu lại từ phương lục tú đến thì ắt cả nhà mặc áo đỏ áo tía (làm quan to).
Lời giải của họ Lưu: Nước phương sinh và phương vượng cùng đến chầu minh đường, hợp dòng rồi ra ở phương mộ, thì người và của đều tốt. Nếu cả hai dòng sinh, vượng đều phát nguồn từ phương tam cát lục tú mà chảy đến thì tú khí càng tốt; không những người và của đều lợi mà còn chủ đỗ đạt, đỗ đầu, giàu sang đủ cả.
Nguyên văn: Nếu thấy nước từ phương diệu (phương sát khắc) xung tới, nên biết cả nhà sẽ mắc hình phạt.
Lời giải của họ Lưu: Hai dòng nước sinh, vượng tuy thấy chầu về minh đường, nhưng nếu không phải từ các phương tốt, tú mà đến, mà lại chảy từ các phương bát diệu quan sát (tám phương sát khắc với long theo quẻ), các phương hàm trì Tý, Ngọ, Mão, Dậu, quân tặc (phương chủ giặc cướp), "đãi thổ" (?) đến, thì dù là nước vượng trên hướng cũng ắt có thảm họa bị tra tấn, chém giết. Nếu thân long hưu tù (suy yếu) thì càng nghiệm, vì thân thể hèn yếu thì trăm sát mạnh lên, biến quan thành quỷ (biến tốt thành hại) vậy.
Đến như long thì xem đốt nhập thủ (đoạn cuối của mạch núi trước khi vào huyệt), nước thì xem đầu dòng. Ở vị thiên can nước nên đến, phải phòng chảy phá; ở vị địa chi nước nên đi, rất kiêng chảy về.
Phàm long chỉ xem đốt nhập thủ thuộc phương nào trong tam cát lục tú để đoán sang hèn; nước thì xem chỗ phát nguồn và đốt dòng chảy đến cuối thuộc phương tốt, tú nào để đoán tốt xấu. Nước thuộc dương, theo trời, nên nước chầu đến thì nên từ các phương thiên can và Càn, Khôn, Cấn, Tốn, Giáp, Canh, Bính, Nhâm, Ất, Tân, Đinh, Quý mới tốt; còn nước đi thì phải đi từ vị địa chi, không ưa nước đến từ đó.
Nguyên văn: Cho nên tiểu xá văn (tên gọi nhóm phương Ất, Tân, Đinh, Quý, nghĩa đen là "văn ân xá nhỏ") đi vào thì đem phúc cho con út; đại xá văn (nhóm phương Giáp, Canh, Bính, Nhâm) đi vào thì phúc đến con giữa.
Lời giải của họ Lưu: Ất, Tân, Đinh, Quý là nước tiểu xá văn; nước phương ấy chầu đến thì phòng út được phúc. Giáp, Canh, Nhâm, Bính là đại xá văn; nước phương ấy chầu đến thì con giữa ứng tốt. Còn bốn trọng Tý, Ngọ, Mão, Dậu là địa chi, đều thuộc phòng hai, nước đến thì hung họa; bốn mộ Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là địa chi, đều thuộc phòng ba, nước đến thì hung họa. Điều này lại không luận theo sinh vượng.
Nguyên văn: Bốn cột có tình thì phòng trưởng được phúc.
Lời giải của họ Lưu: Càn, Khôn, Cấn, Tốn là bốn góc (tứ duy), là bốn cột của trời đất. Nước ấy đến chầu thì phúc ứng vào phòng trưởng; còn nước Dần, Thân, Tỵ, Hợi đến thì con trưởng gặp hung.
Nguyên văn: Vì thế nước Canh, Giáp chầu minh đường thì lưng đeo ấn vàng; nước Dần, Bính vào cục thì mình khoác áo đỏ (làm quan).
Lời giải của họ Lưu: Câu này nói cái tốt của bốn dòng nước Giáp, Canh, Dần, Bính. Nước Giáp chủ bệnh phong (bệnh do "gió độc", như liệt, méo miệng), mà ở đây lại quý là vì có Canh kim tiết chế nó nên tốt; nước Giáp một mình chảy vào minh đường thì xấu.
Nguyên văn: Tuổi trẻ nổi tiếng đỗ đầu, ắt là nước đến từ Dần, Giáp; làm quan vinh hiển tới bậc thị lang (chức quan cao trong triều), phần nhiều vì nước chầu từ Thân, Canh.
Lời giải của họ Lưu: Nước Dần, Giáp có sao Thiên thị viên chiếu xuống (viên: khu sao lớn trên trời, có ba viên là Tử vi, Thái vi, Thiên thị); long tam cát lục tú được nước Dần, Giáp chầu minh đường thì chủ trẻ tuổi đỗ cao, vì Mộc chủ văn chương. Nước Thân, Canh có Tử vi viên chiếu xuống; long tam cát lục tú gặp thì chủ làm quan cực phẩm, giữ các chức như thị lang, vì Kim chủ sắc bén mà sổ sách văn thư ở Tân, Đoài. Long Chấn được nước này thì chủ võ chức, vì khí Kim mùa thu nghiêm sát.
Nguyên văn: Hợi, Nhâm là chức quan ở ngoài (trấn nhậm địa phương); Tỵ, Bính là chức hầu cận ở trong cung.
Lời giải của họ Lưu: Nước Hợi, Nhâm vốn do Tử vi viên chiếu, ở Thiên môn (cửa trời), lẽ ra làm quan ở kinh đô; nhưng vì Hợi lẫn với Nhâm nên làm quan ở ngoài. Nếu long Tốn chỉ thấy riêng nước Hợi thì ắt được làm quan Hàn lâm (cơ quan văn học cao nhất triều đình). Tỵ, Bính do Thái vi viên chiếu, là Địa hộ (cửa đất), là chỗ ở của hậu phi, tức dịch đình (khu hậu cung) của thiên tử; nên nước Tỵ, Bính chầu về thì được vinh hầu cận nơi dịch đình; long tam cát lục tú gặp thì càng đẹp.
Nguyên văn: Dậu, Tốn sinh con gái thông minh; Chấn, Canh sinh con trai uy vũ. Cấn, Tốn, Bính, Tân ứng sự sang trọng đời đời đỗ đầu; Hợi, Mão, Dần, Giáp, Tốn, Canh đời đời được quyền tướng soái, tể tướng.
Lời giải của họ Lưu: Tốn là trưởng nữ, Đoài là thiếu nữ (theo Kinh Dịch); hai dòng nước ấy chầu về thì sinh con gái thông minh. Nhưng Dậu là mộc dục, e phạm dâm; nếu nước trong và nhỏ thì không lo. Nếu nước Tốn đến thì sinh gái rất đẹp mà quý, không như nước Dậu không sạch. Chấn, Canh là đất uy vũ; long tam cát lục tú được nước ấy chầu về thì sinh người có tài làm tướng, làm tể tướng; long Ly, long Khôn gặp thì làm tướng quân. Cấn, Tốn, Bính, Tân là nước lục tú; Cấn, Tốn chủ văn chương, nên bốn dòng nước ấy tụ ở minh đường thì sinh thần đồng, trạng nguyên, sang tới cực phẩm. Hợi cùng Dần, Giáp, Tốn, Canh là nước tốt và tú; nhưng Canh chủ võ, Giáp Mão là sấm sét, Tốn Hợi chủ văn; năm dòng nước ấy đến minh đường thì sinh người ra làm tướng, vào làm tể tướng, văn võ toàn tài.
Nguyên văn: Nước nguyên thần đến thì công danh tới bạc đầu; nước viên tinh vào cục thì lập nghiệp bá, được phong hầu.
Lời giải của họ Lưu: Dòng mạch lớn phát nguồn đi theo long gọi là nguyên thần; nó uốn khúc theo long đến minh đường, giao hợp trong ngoài, chầu về rồi mới chảy đi, đó là nguyên thần vào cục. Nước này rất khó gặp; nếu được nó đến minh đường "hợp khâm" (hai dòng gặp nhau trước huyệt như hai vạt áo khép lại) thì giàu sang lâu dài, sống thọ vô cùng; "công danh bạc đầu" là nói sự lâu bền. Viên tinh là nước của bốn viên, như nước Dần, Tỵ, Bính, Thân, Canh, Hợi, Nhâm vào cục chầu minh đường; nước này cũng không dễ được. Có kiểu nước ấy thì ứng lập nghiệp bá, phong hầu, là tượng của bậc đại dũng.
Nguyên văn: Nước Chấn, Canh chầu về thì giàu sánh một nước; nước Tỵ, Bính đến thì có võ tướng anh hùng.
Lời giải của họ Lưu: Chấn, Canh chủ quyết đoán (?), nên khi phát thì có thế chém chặt tùy ý, vì thế rất giàu. Nước Tỵ, Bính đến thì sinh võ tướng, vì Mộc thịnh Hỏa mạnh, tính uy liệt; nên ba dòng nước hỏa Tỵ, Bính, Ngọ đều có ứng này, nhưng phải là long tam cát lục tú mới tốt; nếu thể long yếu thì nước Bính, Tuất (?) trái lại thành vốn liếng cho giặc cướp.
Nguyên văn: Càn, Tuất là sát "gõ chậu" (chủ chết vợ); dòng Khôn là sao Quả tú (sao cô đơn, chủ góa chồng).
Lời giải của họ Lưu: Càn là lão âm (?), Tuất là sát Thiên cương; nước Càn, Tuất đến ắt chủ khắc vợ. Trang Tử vợ chết, Huệ Tử đến viếng, Trang Tử ngồi gõ chậu mà hát. Khôn là mẹ góa, nước này chảy vào chủ khắc chồng. Trên trời có sao Quả tú, chỉ một sao ấy sáng riêng, bên cạnh không có sao nào khác, nên gọi là Quả tú, ý nói cô độc không chồng.
Nguyên văn: Mão, Dậu vốn phạm dâm tà, nhưng nếu nước mênh mang trong vắt thì con gái lại hiền hậu trinh tiết.
Lời giải của họ Lưu: Mão, Dậu là nước hàm trì, đến thì chủ dâm; nếu nước đến mênh mang trong vắt không đục thì sinh con gái hiền thục, trinh khiết.
Nguyên văn: Tý, Ngọ ắt chuốc lấy giặc cướp, nhưng nếu nguồn dòng rộng lớn thì riêng hợp với võ chức.
Lời giải của họ Lưu: Nước Tý, Ngọ đến vốn sinh kẻ làm giặc, cướp lớn. Nếu đầu nguồn dập dềnh thành hồ, bãi, không chảy thẳng xung phá thì con cháu có uy nghiêm, sinh võ tướng. Nếu nước bắn thẳng, nhỏ hẹp, thì chỉ nhà làm võ táng vào lại tốt; nhà quan văn mà gặp thì ắt sinh giặc cướp, hoặc dính dáng đến cướp lớn.
Nguyên văn: Nước Ất, Thìn đến thì nhảy sông, thắt cổ; nước Bính, Đinh đến thì sống lâu vô cùng.
Lời giải của họ Lưu: Thìn là Thiên cương, Ất là dây thừng; Thìn với Ất cùng đến thì sinh người nhảy sông, thắt cổ mà chết, không thì có họa chết trẻ, phải khiêng xác. Hai phương Bính, Đinh có sao Nam cực (sao Thọ) và sao Trường canh (?) chiếu; hai dòng nước ấy chầu về thì chủ sống thọ.
Nguyên văn: Xá văn nếu mang theo đào hoa thì khó giữ được nếp trong sạch.
Lời giải của họ Lưu: Giáp, Canh, Bính, Nhâm, Ất, Tân, Đinh, Quý là nước xá văn; đến riêng thì là nước tốt. Nếu lẫn với nước Tý, Ngọ, Mão, Dậu cùng đến, hoặc cùng các phương khác chầu về, đều là mang đào hoa; không dâm loạn thì cũng sinh giặc cướp, nếp trong sạch ít đi.
Nguyên văn: Lục tú nếu gặp khí diệu thì ắt sinh kẻ hung bạo, ngang ngược.
Lời giải của họ Lưu: Khí diệu sát (khí sát khắc) hung nhất. Long lục tú nếu phạm sao diệu, không bị hình phạt chém giết thì ắt sinh ra
người (hung bạo) (?), ứng việc chết bất đắc kỳ tử, phải khiêng xác về.
Nguyên văn: Chết trẻ, chết bất đắc kỳ tử là vì phạm hoàng tuyền.
Lời giải của họ Lưu: Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là bốn khố hoàng tuyền (hoàng tuyền: "suối vàng", tức cõi chết; ở đây chỉ các phương nước hung, chủ chết chóc). Trước huyệt nếu thấy nước ấy ắt ứng chết trẻ, chết oan. Hai phương Thìn, Tuất chủ sinh kẻ phản nghịch; hai phương Sửu, Mùi chủ sinh người cô quả, thầy tụng kinh, ni cô.
Nguyên văn: Nước thông chảy bốn khố thì đàn bà phải chống đỡ gia đình.
Lời giải của họ Lưu: Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là bốn khố. Nếu nước chảy đến thì đàn ông chết trẻ, đàn bà ở góa, một mình gánh vác gia nghiệp. Nếu nước chảy đến mà tụ đọng ở ngoài minh đường, không xung bắn vào, thì họa nhẹ hơn, trái lại chủ đàn bà gây dựng cơ nghiệp.
Nguyên văn: Nước Dần, Thân, Tỵ, Hợi chầu về, không ôn dịch, cháy nhà thì cũng khó đẻ, lao lực suy kiệt; nước Tuất, Càn, Thìn, Đoài đến, không bệnh phong thì cũng mù mắt, câm điếc.
Lời giải của họ Lưu: Bốn đường nước Dần, Thân, Tỵ, Hợi chủ ôn dịch, hỏa hoạn và bệnh khó đẻ, hư lao (cơ thể suy kiệt dần); vì năm khí mới sinh ở đó mà bốn dòng nước phá vào địa chi nên có như vậy. Khí Tuất, Càn hung dữ, khí Thìn, Đoài cô độc hiểm ác; còn có khi nước đến mà ứng như vậy thì chưa rõ nghĩa là gì.
Nguyên văn: Nước Dần, Giáp đến, sao chịu nổi bệnh phong quấn thân.
Lời giải của họ Lưu: Dần, Giáp thuộc Thủy (?: lẽ ra là Mộc), mà Dần là đất Hỏa sinh, cung ấy có sao Cơ (?) đi kèm, sao ấy thuộc Mộc; huống chi Mộc thịnh thì sinh gió, mà phương đông lại là đất Mộc vượng; nên nước Dần, Giáp đến thì sinh bệnh phong.
Nguyên văn: Nước Lâu, Cang cùng về thì ứng có người cầm dao tự cắt cổ.
Lời giải của họ Lưu: (Lâu, Cang là tên hai chòm sao trong hai mươi tám chòm sao, Lâu ở cung Tuất, Cang ở cung Thìn.) Nước hai cung Thìn, Tuất đến là Thiên cương bắn vào nhau, chủ họa tự cắt cổ.
Nguyên văn: Nước Dần, Hợi, Ngọ, Tuất về viên, lại hội với Ất, Thìn thì hỏa hoạn đến ngay.
Lời giải của họ Lưu: Ngọ là lửa trời, Tuất là lửa đất, Dần là lửa người, Ất Thìn là lửa trong gỗ. Long Dần thấy nước Ngọ, Tuất vào minh đường mà lại gặp Ất, Thìn thì có tai họa hồi lộc (tên thần lửa, chỉ nạn cháy nhà).
Nguyên văn: Đất Thân mà nước Tý, Nhâm, Thìn hội cục, lại gặp nước Hợi, thì trôi dạt không còn gì.
Lời giải của họ Lưu: Thân là nước sông trời (Ngân hà), Tý là nước biển lớn, Thìn là nước ao đầm, Hợi là nước Hoàng Hà. Long Thân thấy nước Tý, Nhâm, Thìn vào minh đường mà lại gặp nước Hợi thì có nạn lụt cuốn trôi; không thì sinh con phá gia, cơ nghiệp tổ tiên đổ nát mà bỏ trốn lưu lạc.
Nguyên văn: Cho nên phương vị thuần hay tạp mà có những ứng tốt xấu khác nhau như thế.
Lời giải của họ Lưu: Tất cả đều do khí của hai mươi bốn phương vị có trong đục, thuần tạp khác nhau, nên tốt xấu ứng vào người cũng khác nhau như thế. Câu này kết lại những lời đoán ở trên, lấy đó mà làm chứng.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video