Khí hư màu xanh (thanh đới), mục thứ hai
Có người phụ nữ ra khí hư (đới hạ: chất dịch bất thường chảy ra từ âm đạo, như dải đai rỉ xuống) màu xanh, nặng thì xanh lục như nước đậu xanh, đặc dính, chảy không dứt, mùi tanh hôi; đó gọi là thanh đới (khí hư xanh).
Thanh đới là do thấp nhiệt (khí ẩm ướt kết hợp với nhiệt, một loại tà khí gây bệnh theo Đông y) ở can kinh (đường kinh lạc thuộc tạng Can, tức gan theo quan niệm Đông y). Can thuộc hành Mộc (một trong ngũ hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, năm yếu tố dùng để quy loại và giải thích sự vật), mà màu của Mộc là xanh. Khí hư chảy ra như nước đậu xanh, rõ ràng là bệnh của Can Mộc.
Nhưng Can Mộc thích nhất là được nước thấm nhuần, mà thấp (ẩm ướt) cũng là nước tích tụ lại, vậy dường như thấp không phải thứ Can Mộc ghét, cớ sao lại thành chứng thanh đới? Người ta không biết rằng nước là thứ Can Mộc ưa, còn thấp thật ra là thứ Can Mộc ghét, vì thấp là khí của hành Thổ. Đem thứ mình ghét hợp với thứ mình ưa thì ắt sinh ra trái nghịch.
Tính của Can đã bị trái nghịch thì khí của Can ắt đi ngược. Khí muốn bốc lên, còn thấp muốn đi xuống, hai bên giằng kéo nhau nên dừng lại ở vùng trung tiêu (phần giữa của thân, khoảng vùng bụng trên, nơi tỳ vị đảm nhiệm việc tiêu hóa), rồi chạy vào đới mạch (một mạch đi vòng quanh eo như chiếc đai lưng, ràng buộc các đường kinh mạch đi dọc thân), từ đó theo bộ phận sinh dục mà chảy ra. Khí hư có màu xanh hay xanh lục chính là vì nó chịu theo sự khí hóa (quá trình vận động, biến đổi của khí) của Can Mộc.
Khí nghịch nhẹ thì nhiệt ắt nhẹ, màu xanh; khí nghịch nặng thì nhiệt ắt nặng, màu xanh lục. Có vẻ như chữa màu xanh thì dễ, chữa màu xanh lục thì khó, nhưng thật ra cả hai đều không khó. Chỉ cần giải hỏa của Can Mộc, làm thông lợi nước ở bàng quang (bọng đái), thì bệnh khí hư xanh hay xanh lục đều hết. Bài thuốc dùng là Gia giảm Tiêu dao tán (bài thuốc bột Tiêu dao, có thêm bớt vị thuốc).
Tỳ Thổ (tạng Tỳ, thuộc hành Thổ, chủ việc tiêu hóa và vận chuyển nước) ưa khô ráo mà ghét ẩm thấp; Thổ bị bệnh vì thấp thì Mộc ắt lấn át nó, Mộc lại bị khí của Thổ ẩm thấp phản lấn lại, nên Can cũng sinh bệnh. Dùng Tiêu dao tán mà bỏ bớt vị đương quy là rất hay.
Phục linh (năm tiền; tiền là đơn vị khối lượng cổ, khoảng 3,7 gam), bạch thược (tẩm rượu sao, năm tiền), cam thảo (dùng sống, năm tiền), sài hồ (một tiền), trần bì (một tiền), nhân trần (ba tiền), chi tử (ba tiền, sao).
Sắc với nước uống. Uống hai tễ (thang) thì màu khí hư nhạt đi, bốn tễ thì khí hư xanh hay xanh lục dứt hẳn, không cần uống quá liều.
Bài Tiêu dao tán khi lập ra vốn chỉ là thuốc giải can uất (khí của Can bị uất kết, không lưu thông), cớ sao chữa thanh đới lại thần hiệu đến vậy? Bởi vì thấp nhiệt lưu lại ở can kinh là do khí của Can bị uất; đã uất thì ắt đi ngược, mà Tiêu dao tán giỏi nhất là giải sự uất và nghịch của Can. Khí uất nghịch đã được giải thì thấp nhiệt khó lưu lại. Lại thêm nhân trần để thông lợi thấp, chi tử để làm mát nhiệt, khí của Can được trong mát, thì khí hư xanh hay xanh lục còn từ đâu mà sinh ra nữa? Đó là lý do bài thuốc này kỳ diệu mà công hiệu nhanh.
Nếu chỉ dùng cách lợi thấp, thanh nhiệt để chữa thanh đới mà bỏ mặc khí của Can không ngó ngàng tới,
thì làm sao có ngày khỏi khí hư được.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video