Thiên 45 — Té ngã khi có thai

 Phụ nữ có thai bị ngã, bị thương — mục thứ bốn mươi lăm

 Phụ nữ có thai bị trượt chân ngã, bị thương, làm tổn hại đến thai nguyên (sức sống, gốc rễ của thai nhi), trong bụng đau, có thế như sắp sảy thai. Người ta chỉ biết đó là bệnh do ngoại thương (tổn thương từ bên ngoài như va đập, ngã). Ai biết rằng còn có nguyên do nội thương (bên trong cơ thể vốn đã suy yếu) (?).

 Phàm người mà bên trong không có chứng bệnh gì khác, thai nguyên vững chắc, thì dù có ngã, va, trẹo, sái, vẫn bình yên vô sự. Chỉ vì khí huyết (khí là sức hoạt động của cơ thể, huyết là máu và phần nuôi dưỡng) bên trong vốn đã thiếu hụt, nên chỉ hơi bị ngã trẹo là thai đã không yên. Nếu chỉ coi là ngoại thương do ngã trẹo mà chữa thì chắc chắn khó có hiệu quả, lại e rằng có trường hợp vì chữa như thế mà ngược lại bị sảy thai. Há có thể không thận trọng sao?

 Cần phải bồi bổ mạnh khí huyết, rồi thêm một ít vị thuốc hành ứ (làm tan và đẩy máu ứ đọng do va đập đi), thì máu ứ tan mà thai được yên. Nhưng trong việc bồi bổ mạnh khí huyết, lại nên dùng các vị bổ huyết nhiều hơn các vị bổ khí, thì không có trường hợp nào không khỏi. Bài thuốc dùng là "Cứu tổn an thai thang" (thang thuốc cứu chữa tổn thương, giữ yên thai).

 Chỉ cần dùng Bạch truật loại thường, sao với đất cho cháy vàng là tốt nhất, vì như thế nó có thể điều hòa khí và làm máu lưu thông. Còn Vu truật (Bạch truật vùng Vu Tiềm, loại được coi là thượng hạng) (?) thì vị ngọt quá, không thể điều hòa khí và làm máu lưu thông được; người dùng nên biết điều đó.

 Đương quy (một lạng, rửa bằng rượu; lạng là đơn vị cân thời xưa, khoảng ba mươi bảy gam), Bạch thược (ba tiền, sao với rượu; tiền là một phần mười lạng, khoảng ba đến bốn gam), Sinh địa (một lạng, sao với rượu), Bạch truật (năm tiền, sao với đất), Chích thảo (Cam thảo đã tẩm mật nướng; một tiền), Nhân sâm (một tiền), Tô mộc (ba tiền, giã nát), Nhũ hương (một tiền, bỏ dầu), Một dược (một tiền, bỏ dầu).

 Sắc với nước uống. Uống một thang thì hết đau, hai thang thì thế sa xuống như sắp sảy thai không còn nữa, không cần đến ba thang.

 Chỗ hay của bài thuốc này là ở chỗ vừa làm tan được máu ứ mà không hại đến thai, lại vừa bổ được khí và bổ được huyết mà không làm khí huyết ngưng trệ. Vốn không có cái hại của thuốc thông lợi (thuốc tống, đẩy mạnh xuống) (?), mà vẫn chữa lành được vết thương do ngã trẹo, chỉ có lợi chứ không có hại. Lập được công lớn lạ thường, chính là bài thuốc này vậy (?).

 Nhưng không chỉ chữa ngã trẹo khi mang thai, mà dù không có thai bị ngã trẹo cũng có thể dùng được.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video