Thiên 5 — Chiêm khí quanh mặt trời, mặt trăng

 Thiên thứ năm: Xem các khí ở bên cạnh mặt trời, mặt trăng

 Lý Thuần Phong (tác giả sách này) xét: Khí là hình tượng của muôn vật, được ánh sáng mặt trời mặt trăng soi vào nên hiện ra. Vì vậy trong bản tính của trời đất, con người là quý nhất, nên những gì con người cảm ứng cũng lớn. Người có lòng lo, vui, mừng, giận, thật, dối thì khí theo lòng mà hiện ra. Mặt trời mặt trăng soi vào khiến nó hiện hình; hoặc do vận số đáng phải có, khí ấy cảm ứng mà thành điềm, việc người cũng ứng theo, lẽ ấy như vòng tròn nối tiếp không dứt. Nếu là khí báo gió mưa hiện bên cạnh mặt trời mặt trăng thì trong ba ngày có gió lớn, xa thì trong bảy ngày có mưa lớn kéo dài, ấy là tai biến của thời tiết, chứ không phải ứng với điềm khác. Nếu trong bảy ngày không có gió mưa thì sau đó mới có thể bàn đến điềm họa phúc.

 Một là quan khí (khí hình mũ). Khí màu xanh đỏ đứng thẳng ở trên mặt trời, mặt trăng, là hình tượng mũ và dải mũ. Thiên tử sẽ lập vua chư hầu, phong đất cho họ hàng thân thích, ban cho đất phong bọc cỏ tranh (lễ phong đất ngày xưa) để làm rào giậu che chắn. Màu trắng thì có tang, màu đỏ thì có binh đao.

 Hai là đới khí (khí như vật đội trên đầu). Khí màu xanh đỏ nằm ngang trên mặt trời, mặt trăng, hơi gồ lên. Vùng phân dã (vùng đất dưới mặt đất ứng với vị trí ấy trên trời) sẽ được thêm đất, thăng tước, là hình tượng được tôn lên, cũng là hình tượng được phúc. Màu đen thì có bệnh, màu xanh thì nhiều lo âu. (Năm màu tươi sáng, vàng tươi nhuận là tốt. Còn toàn đỏ, toàn đen, toàn trắng, toàn xanh là màu xấu.)

 Ba là nhĩ khí (khí như hoa tai). Khí xanh đỏ ngắn nhỏ ở bên cạnh mặt trời, mặt trăng, là hình tượng dải mũ và hoa tai. Nếu màu vàng trắng thì nữ chủ (hoàng hậu, thái hậu) có việc vui. Buổi sáng mặt trời có nhĩ khí thì vua nước ấy có việc dâng người vào hầu được sủng ái. Việc ấy không nên làm, nữ chủ nên răn giữ. Toàn trắng là có tang; xen đỏ là có binh đao; xen xanh là có tật bệnh; xen đen là có lụt; xen vàng là có việc vui. Các trường hợp khác đều suy theo đó.

 Có quân mà có nhĩ khí là điềm vui; hai quân đối đầu thì quân muốn hòa giải, bên ở dưới vùng nó chiếu thì được vui. Nhĩ khí ở phía tây mặt trời thì quân phía tây thắng; ở phía đông mặt trời thì quân phía đông thắng. Phía nam, phía bắc cũng vậy. Bên thua thì có thể biết được. Không có quân mà có nhĩ khí là điềm phong tướng. Mặt trời có bốn nhĩ khí thì thiên tử lập vua chư hầu, có việc mừng về con cháu, hạn không quá ba năm. Mặt trời có sáu nhĩ khí thì vùng phân dã ấy có tang. Nếu có mây đỏ che mặt trời thì ở dưới có nước mất.

 Bốn là bão khí (khí ôm). Khí xanh đỏ mà cong, hướng vào mặt trời như ôm đỡ. "Ôm" là hình tượng hướng về, theo về. Bên cạnh mặt trời mặt trăng có bão khí thì bề tôi, quan phụ tá nước láng giềng đến hàng, cũng có việc mừng về con cháu, là hình tượng bề tôi trung thành giúp đỡ vua.

 Năm là bối khí (khí quay lưng). Khí xanh đỏ mà cong, quay ra ngoài là quay lưng, là hình tượng phản bội, trái nghịch. Vùng phân dã ấy có thành làm phản, tướng phản bội; tướng ngoài biên muốn bỏ đi, phải khéo phòng bị.

 Sáu là quyết khí (khí như chiếc vòng ngọc khuyết). Khí xanh đỏ, cong quay ra ngoài, ở giữa có nhánh ngang giống chữ "sơn" (núi), là hình tượng sứt mẻ, tổn thương. Vua tôi bất hòa, trên dưới tổn thương nhau. Hai quân đối đầu thì bên ở dưới vùng nó chiếu sẽ thua; có quân thì ắt đánh nhau.

 Bảy là trực khí (khí thẳng). Khí màu xanh đỏ, dài hơn một trượng, đứng thẳng bên cạnh mặt trời mặt trăng, là hình tượng tự đứng lên. Vùng phân dã ấy có kẻ tự lập làm vua.

 Tám là giao khí (khí bắt chéo). Khí màu xanh đỏ, hình như hai vệt thẳng bắt chéo nhau, là hình tượng dâm loạn ngang trái. Người đời có hành vi dâm loạn ngang trái thì có khí này. Thường vào thượng tuần (mười ngày đầu) tháng chín xem hai ngày; bên cạnh mặt trời mặt trăng có mây đỏ bắt chéo thì ở dưới có binh đao.

 Chín là đề khí (khí như tay xách). Bốn phía mặt trời mặt trăng có mây đỏ cong hướng vào, gọi là "tứ đề". Đề khí giống nhĩ khí nhưng cong; không quá năm ấy binh đao nổi lên, vua chết; màu đỏ là mất đất, có kẻ tự lập. Có thuyết nói: khí hình như tam giác ở bốn phía mặt trời là đề khí.

 Mười là anh, nữu, thừa, lý (dải mũ, nút buộc, đỡ, giày). Khí màu xanh đỏ ở dưới mặt trời: phía trên cong là "anh" (dải mũ), phía dưới đứng thẳng là "lý" (giày). Ở hai bên dưới mặt trời, bắt chéo cong mà rủ đôi xuống là "nữu" (nút buộc); đều là khí vui. Đó là hình tượng vua sắp nạp gái được sủng ái. Khí như nửa quầng ở dưới mặt trời là "thừa" (đỡ); "thừa" nghĩa là bề tôi đỡ vua, vua tôi đỡ nhau, có việc vui. Khí xanh đỏ nằm ngang hoặc đứng thẳng ở trên dưới mặt trời là "cách"; "cách" là hình tượng đánh nhau.

 Mặt trời có quan khí lại có nhĩ khí thì vua có việc riêng, ở về phía nhĩ khí; nhĩ khí ở phía đông thì việc ở phía đông, các phía khác suy theo đó. Mặt trời có đới khí lại có nhĩ khí thì thiên tử có việc vui mừng về con cháu. Bão khí là điềm hòa thân; mặt trời có nhiều bão khí và nhĩ khí thì trong nước vui vẻ hòa thuận. Nếu một bão khí, hai bối khí lại có quyết khí, đó là dịch lớn; quân đông ở ngoài thì sắp có kẻ làm phản. Mặt trời có bối khí, quyết khí, bốn trực khí bắt chéo ở giữa, là bề tôi muốn làm điều tà. Có tia nhọn, trong xanh ngoài đỏ, là phản nghịch; ngoài xanh không có tia nhọn là mưu tính. Những điều này hiện ra nhiều lần thì nước nhà gặp hung. Vừa ôm vừa quay lưng là hình tượng bất hòa. Thuận nghịch lẫn lộn thì bên sáng hơn thắng; bão khí sáng và lâu thì bên thuận thắng. Các trường hợp khác suy theo đó.

 Phàm có bão khí mà đánh nhau thì bên theo hướng bão khí đánh tới sẽ thắng; tia nhọn đâm ra ngoài thì người ở trong thắng; tia nhọn đâm vào trong thì người ở ngoài thắng; đều lấy hình tượng mà suy làm phép.

 Mười một là vựng khí (quầng). Quầng là vòng tròn khép kín, trong đỏ ngoài xanh, là hình tượng doanh trại quân đội. Khi đối địch mà có quầng, bên nào quầng dày, tươi sáng, ở lâu thì thắng; quầng ở phía đông thì bên đông thắng, các phía khác suy theo đó. Không có quân ở ngoài mà có khí này thì thiên tử mất quyền cai trị, dân chúng nhiều kẻ phản. Mặt trời mặt trăng đều có quầng thì hai bên đánh nhau không thành, quân bãi.

 Mặt trời có quầng vào ngày Canh Tý thì có lệnh ân xá. Mặt trời có quầng xanh thì không quá mười ngày có gió lớn, giá lúa gạo đắt, dân chúng nhiều người bệnh tật, gặp hung. Mặt trời có quầng đen thì tai họa ở bề tôi đang nắm việc. Mặt trời có quầng mà bảy ngày không có gió mưa thì binh đao nổi lớn; không nên dấy binh, nếu dấy thì quân bại to.

 Mặt trời có quầng lại có nhĩ khí thì trong cung nhiều chuyện, hậu cung giận dữ tranh giành nhau; bảy ngày không mưa thì phải xét kỹ trong cung. Mặt trời có quầng lại có nhĩ khí thì lập vua chư hầu, có người mưu tính; quân ở ngoài thì quân ngoài có điều hối hận. Mặt trời có quầng lại có nhĩ khí như lan can giếng thì nước mất vì binh loạn, đánh nhau lớn. Một nhĩ khí là một nước đánh nhau, hai nhĩ khí là hai nước đánh nhau, lấy số nhĩ khí làm số nước. Mặt trời có quầng và nhĩ khí thì người quyền quý bị bãi chức, trong nước có kẻ mưu phản, cũng là điềm phong tướng.

 Mười hai là phụ khí (khí cõng). Phụ khí là khí xanh đỏ hình như nửa quầng nhỏ mà ở trên mặt trời thì là phụ; phụ là được đất, là điềm vui. Mặt trời có quầng hai lớp và bốn phụ khí thì tai ương lớn, như nội loạn; nếu trong ba ngày có mưa thì không cần xem điềm.

 Kích khí (khí như cây kích): khí xanh đỏ dài, nghiêng tựa bên cạnh mặt trời, là hình tượng giáo mác đâm nhau trong chiến trận.

 Mặt trời có quầng, lại có quan khí, lại có đới khí thì thiên hạ lập vua chư hầu. Nếu là kẻ tự lập thì vùng phân dã ấy ắt được thêm đất.

 Mặt trời có quầng mà có đới khí thì như có việc vào bái kiến, lập chư hầu, ban lệnh ân đức.

 Mặt trời có quầng và có bão khí: bão khí là thuận; ở bên cạnh mặt trời mặt trăng thì vua có việc vui, con cháu tốt lành hưng thịnh, chính lệnh được thi hành. Hai quân đối đầu thì bên có bão khí thắng.

 Mặt trời có quầng, bão khí và nhĩ khí thì thay thượng tướng. Mặt trời có quầng mà có bối khí thì binh đao nổi lên ở vùng phân dã ấy, mất thành, có kẻ phản; có kẻ phản nghịch đầu hàng, có thành làm phản. Bối khí ở phía đông thì phía đông có kẻ phản; ở phía tây thì phía tây có kẻ phản; các phía khác suy theo đó. Hai quân đối đầu thì bên ở phương có bối khí thua, bên không có bối khí thắng. Bối khí là nghịch.

 Trong quầng mặt trời có quỳnh khí (?) (vệt khí như vòng ngọc) là không thuận, giống như bối khí. Bề tôi không trung, lòng hướng ra ngoài, vua tôi chia lìa. Nước ấy binh đao nổi lên, hoặc có bề tôi bỏ trốn.

 Mặt trời có quầng mà có quyết khí thì hai quân đối đầu, bên ở dưới vùng nó chiếu thua. Trong ngoài cũng vậy; quân gặp quyết khí thì đánh nhau.

 Mặt trời có quầng mà có trực khí ở hai bên thì nước ấy có kẻ tự lập làm vua chư hầu, phong thưởng cho người tả hữu. Hai quân đối đầu thì bên có trực khí thắng.

 Mặt trời có quầng và bốn đề khí thì ắt có đại tướng bỏ trốn.

 Mặt trời có quầng, có bối khí, bão khí, nhĩ khí, trực khí mà có cầu vồng xuyên qua, thì nên theo hướng cầu vồng mà đánh. Mặt trời có quầng mà có bối khí thì có quân mà không giao chiến, tướng sắp làm phản. Trong ngoài cũng vậy: ở trong là chỉ bên trong, ở ngoài là chỉ bên ngoài.

 Hai quân đối đầu mà mặt trời có quầng, có quan khí, nhĩ khí và anh khí thì quân hòa giải. Có bão khí, đới khí thì có việc vui.

 Mặt trời mặt trăng không có ánh sáng tinh rạng, có quầng xanh đỏ, cầu vồng (hồng là cầu vồng chính, nghê là cầu vồng phụ), bối khí, quyết khí ở trong các độ của sao Tâm (một trong hai mươi tám tú; độ là đơn vị chia vòng trời), đó gọi là "đại đãng" (đại loạn lớn). Binh đao và tang tóc cùng nổi lên; nên dùng việc ân xá để trừ tai họa.

 Mặt trời có quầng và nhĩ khí mà có mây xuyên qua thì danh sĩ trong thiên hạ chết.

 Mặt trời có quầng mà có hai nhĩ khí ở phía ngoài bên phải, có mây tụ ở giữa và ở ngoài, thì không quá ba ngày, thành bị vây phải ra đánh.

 Mặt trời mặt trăng có quầng, ngẩng lên nhìn, trong chốc lát (?) có mây khí từ bên cạnh đi vào, thì gấp theo hướng mây mà đánh, thắng lớn.

 Mặt trời có quầng, có mây tụ lại không ra ngoài, thì binh đao nổi lên trong ba ngày, nội thành bị vây.

 Mặt trời có quầng mà có mây trắng như lọng xe che trên mặt trời thì thành đầu hàng, được đất.

 Mặt trời có quầng hai lớp thì vua có đức được thiên hạ, vùng phân dã ấy có đánh nhau.

 Mặt trời có quầng màu xanh hai lớp thì họ ngoại, thân thuộc ở trong làm loạn, vua có việc lo, mất đất.

 Mặt trời có quầng ba lớp thì vua chư hầu làm phản, thiên hạ chịu binh đao, hạn ba năm có đánh nhau.

 Mặt trời có quầng bốn lớp thì bị diệt; ở ngoài đồng có tể tướng làm phản (?), nước mất vua chết.

 Mặt trời có quầng năm lớp, đó gọi là âm mưu. Nữ chủ (hoàng hậu, thái hậu) chết, năm ấy đói kém. Thiên hạ có binh đao, vùng đất ấy bị phá mất.

 Mặt trời có quầng sáu lớp thì nước mất chính quyền, binh đao nổi lên, nước có tang.

 Mặt trời có quầng bảy lớp thì Trung Quốc yếu, các tộc Nhung Địch (các tộc ngoài biên phía tây, phía bắc) mạnh, có sứ giả đến báo việc gấp.

 Mặt trời có quầng tám lớp thì kẻ sĩ làm loạn, thiên tử bị tổn hại.

 Mặt trời có quầng chín lớp thì thiên hạ mất.

 Mặt trời có quầng mười lớp thì thiên hạ mất lớn. Đều lấy thần (giờ, ngày theo địa chi), tinh tú và nước thuộc phân dã ứng với chỗ mặt trời đang ở vào ngày ấy mà xem điềm.

 Mặt trời có quầng hai lớp và hai nhĩ khí, có cầu vồng trắng xuyên qua, thì thiên tử có việc lo, đánh nhau lớn đổ máu, xác chết ngổn ngang khắp đồng.

 Mặt trời có quầng ba lớp và hai nhĩ khí thì nước ấy có binh đao, mất thành ấp, có tể tướng làm phản.

 Mặt trời có quầng bắt chéo nhau thì lập đại phu làm tướng quân. Quầng bắt chéo mà không có dày mỏng thì hai bên tranh nhau, sức thế ngang nhau; bên dày thắng, quầng chéo ở trên thắng. Quầng chéo mà có nhĩ khí thì thiên hạ dấy binh; bên đang có binh thì bãi binh; quầng không khép kín thì thua. Có quầng ở phía đông thì quân phía đông thắng. Hai nửa quầng hướng vào nhau thì gió làm hại năm thứ lúa. Mặt trời có quầng chéo xuyên qua mặt trời thì thiên hạ có quân bị phá, tướng bị chết.

 Mặt trời có quầng, có một bão khí, một bối khí, hai quân đối đầu thì bên theo hướng bão khí đánh sang hướng bối khí sẽ thắng. Quầng không khép kín, bỏ trống thì quân thua.

 Có khí đỏ như tấm vải che mặt trời là điềm đánh nhau lớn.

 Bên cạnh mặt trời mặt trăng có hình như chiếc chuông treo, như có người nằm bên dưới, thì có tướng chết.

 Bên cạnh mặt trời có khí đen như con rồng ngậm mặt trời, hoặc như người quay lưng lại mặt trời, thì đại tướng muốn làm phản.

 Có hình con hổ nằm canh mặt trời thì đại tướng quân làm phản.

 Bốn cầu vồng xuyên qua mặt trời thì có người mưu làm loạn; khí màu đỏ thì càng nặng.

 Mây đỏ như đầu người, như gương treo, đều là hình tượng dấy binh đổ máu.

 Cầu vồng trắng xuyên qua mặt trời, các cầu vồng nối kết nhau, uốn quanh đâm vào mặt trời, thì họ của hoàng hậu đều bị truất bỏ, thiên tử đánh nhau ở ngoài, hoặc uy quyền binh lính bị cướp đoạt ở bên trong (?).

 Quầng đỏ có một cầu vồng thì tướng ở nơi ấy chết.

 Mặt trời mặt trăng vừa mọc mà có mây đen xuyên qua, hoặc một, hoặc hai, hoặc ba vệt, thì không quá ba ngày ắt có mưa dữ.

 Có mây đỏ như cái chày, dài bảy tám thước, đâm vào mặt trời mặt trăng, thì vua nước ứng với tú mà nó đang ở sẽ chết.

 Trong mặt trời mặt trăng có hình người thì bề tôi hại vua, hai vua tranh nhau.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video