Thiên 71 — Phép chiêm gió xa gần

 Phép xem gió đến từ xa hay gần, thiên thứ sáu mươi chín

 Gió nổi lên, nếu lúc đầu chậm rồi sau mạnh dần thì nó đến từ xa; nếu lúc đầu gấp rồi sau chậm lại thì nó phát ra từ gần. (Đây là dựa vào gió chậm hay nhanh để suy ra nơi gió phát ra xa hay gần.)

 Gió chỉ làm động lá là gió từ mười dặm (dặm: đơn vị đo đường dài thời xưa, mỗi dặm khoảng nửa cây số); gió làm cành nhỏ rung kêu là gió từ một trăm dặm; gió lay cành là từ hai trăm dặm; gió làm rụng lá là từ ba trăm dặm; gió bẻ cành nhỏ là từ bốn trăm dặm; gió bẻ cành lớn là từ năm trăm dặm. Có thuyết nói: gió làm gãy cây, cuốn cát đá bay là gió từ một nghìn dặm. Có thuyết nói: gió quật đổ cây (?) là từ một nghìn dặm. Lại có thuyết nói: gió làm gãy cây là từ một nghìn dặm, gió nhổ bật cả cây lẫn rễ là từ năm nghìn dặm. (Từ mức làm cành rung kêu trở lên đều là gió từ trăm dặm trở lên. Đây là dựa vào sức mạnh của gió để suy ra xa gần.)

 Gió lớn bất thường, thổi ba ngày ba đêm thì cả thiên hạ đều có gió; thổi hai ngày hai đêm thì nửa thiên hạ có gió; thổi một ngày một đêm là gió trải vạn dặm. (Đây là dựa vào thời gian gió thổi dài hay ngắn để suy ra nơi gió phát xa hay gần.)

 Gió thổi hai ngày hai đêm thì việc ứng nghiệm lan ra ngoài ba nghìn dặm; thổi một ngày một đêm, đủ một vòng mười hai giờ (giờ: đơn vị thời gian xưa, một ngày đêm chia mười hai giờ, mỗi giờ bằng hai tiếng đồng hồ ngày nay), thì việc ứng đến hai nghìn dặm; thổi hoặc trọn một ngày hoặc trọn một đêm, từ sáu giờ trở lên, thì việc ứng đến một nghìn dặm; thổi nửa ngày hay nửa đêm, từ ba giờ trở lên, thì việc ứng đến năm trăm dặm; dưới ba giờ thì việc ứng trong vòng một trăm dặm. (Đây là dựa vào thời gian nhiều ít để suy ra tai hoạ lan xa hay gần.)

 Gió làm cây lớn bật rễ thì việc ứng ra ngoài ba nghìn dặm; gió bẻ cành lớn thì việc ứng đến hai nghìn dặm. (Đây là dựa vào sức gió để đoán tai hoạ xa hay gần.)

 Gió nổi gần, ngay trong thành, thì có việc gấp; gió bất chợt nổi trong cung điện hay nhà ở thì những người hầu cận bên cạnh sẽ có việc biến. Gió đến từ trăm dặm trở lên đều là thứ gió lúc chậm lúc mạnh, thổi thành luồng dài, làm cành dài rủ xuống xào xạc. Còn nếu gió bốc lên bừng bừng, chợt nổi chợt tắt, thoắt chậm thoắt gấp, thế gió không theo khuôn nào, thì đều là gió trong vòng hai trăm dặm, không phải từ xa đến, và tai hoạ gây ra lại nặng. Nếu lúc ấy có mây, mưa, sấm, chớp thì không xem. Còn gió ứng vào những ngày tai hoạ của bốn mùa mà phát ra kèm sấm mưa thì theo phép xem riêng. Trận gió làm rạp lúa thời Chu Thành Vương (vua thứ hai nhà Chu; tương truyền khi vua nghi oan cho chú là Chu Công, trời nổi gió lớn làm lúa đổ rạp) chính là loại gió ấy.

 Thuần Phong (tức Lý Thuần Phong, tác giả sách này) nói: Khí đất trong thiên hạ có nơi vốn thiên về nhiều gió, hoặc gần núi sông, hoặc gần vùng nước lớn; những nơi ấy đều phải lấy cái khác thường mà xem. Sách ghi chép về núi sông lại còn ghi những nơi gần hang gió. Tuy vậy, hễ gió phát ra thì đều có điều ứng nghiệm. Có khi gió chỉ phát trong khoảng một giờ, có khi kéo dài đến mười ngày trở lên; kéo dài như thế thì tai hoạ nặng.

 Sách "Phong giác" (thuật xem hướng, tiếng, sức gió để đoán việc lành dữ) của Kinh Phòng (học giả đời Hán, nổi tiếng về Kinh Dịch và thuật số) còn có phép suy gió ngũ âm phát xa hay gần (ngũ âm: năm âm cung, thương, giốc, chủy, vũ của nhạc cổ; trong thuật xem gió, người ta xếp tiếng gió, ngày, giờ, phương hướng vào năm âm này để đoán việc), mỗi thứ lấy con số của âm ấy để định nơi gió đến xa hay gần. Gió phát một ngày thì việc ứng ở huyện mình, hai ngày ở huyện khác, ba ngày ở quận mình, bốn ngày ở quận khác, năm ngày ở châu mình, sáu ngày ở châu khác. Cứ theo số ngày mà biết tai hoạ lan đến đâu. Có thuyết nói: gió một ngày một đêm là ứng một ấp, hai ba ngày là một châu, bốn năm ngày là một nước, sáu bảy ngày là cả thiên hạ.

 Về ngũ âm, có cách định ngũ âm theo kim, mộc, thuỷ, hoả, thổ trong nạp âm (phép gán một trong năm hành cho mỗi cặp can chi trong vòng sáu mươi cặp), có cách phối mười hai thần với ngũ âm (thần: mười hai địa chi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi, dùng để chỉ giờ, ngày và phương hướng), có cách nghe tiếng gió mà xếp vào ngũ âm. Gió cung: gần thì mười dặm, vừa thì trăm dặm, xa thì nghìn dặm. (Đó là số của âm cung.) Gió vũ: gần sáu dặm, vừa sáu mươi dặm, xa sáu trăm dặm. Gió chủy: gần bảy dặm, vừa bảy mươi dặm, xa bảy trăm dặm. Gió giốc: gần tám dặm, vừa tám mươi dặm, xa tám trăm dặm. Gió thương: gần chín dặm, vừa chín mươi dặm, xa chín trăm dặm.

 Thuần Phong nói: Xét điều chép trong sách "Giác phong" (?) của Kinh Phòng, khoảng cách xa gần nơi gió ngũ âm phát ra đều suy theo thành số của ngũ hành (thành số: các số 6, 7, 8, 9, 10 ứng với thuỷ, hoả, mộc, kim, thổ; ngũ hành là năm yếu tố kim, mộc, thuỷ, hoả, thổ mà người xưa cho là cấu thành và chi phối muôn vật). Còn chuyện nói gần, vừa, xa đều dựa vào số ngày giờ nhiều ít và sức gió mạnh yếu, đem đối chiếu với sự việc mà định. Khi suy xa gần, đều phải biến hoá linh động các con số ấy, gặp việc cùng loại thì suy rộng ra. Gió đến từ hai mươi bốn phương, đều phải biết rõ lúc gió phát và lúc gió dừng. Phải xét kỹ can chi và vị trí của tám quẻ, gió phát sớm hay muộn, đến từ phương nào, tắt vào lúc nào, quay chiều vào ngày nào, giờ nào, đều phải xét cho rõ.

 Cách xem gió cốt phải biết rõ gió vào phương quẻ nào, nhận rõ can chi, gió thổi trên cao hay sát dưới, cao hay thấp; phải hiểu rõ những điều ấy thì mới nghiệm được, không sai lệch. Nếu sai một li thì lệch đến nghìn dặm. Nay đặt ra phép tám phương: tám can là Giáp, Ất, Bính, Đinh, Canh, Tân, Nhâm, Quý; bốn quẻ là Càn, Khôn, Cấn, Tốn. Tám can, bốn quẻ, mười hai chi gộp lại thành hai mươi bốn phần (vòng chân trời chia làm hai mươi bốn hướng, mỗi hướng gọi bằng tên một can, một quẻ hoặc một chi), mỗi phần lập thành một phương, đối nhau từng cặp, xung phá lẫn nhau; đó chính là hướng gió đến. Xét kỹ lúc phát lúc dừng thì mới xem nghiệm được. Gió đến từ hướng Tuất thì phải thổi tới hướng Thìn; gió đến từ hướng Tân thì phải thổi thẳng tới hướng Ất; gió phát từ hướng Càn thì phải thổi tới hướng Tốn. Đối xung như vậy mới biết được nơi gió đến, để phân biệt chi và quẻ mà đưa vào phép xem. Gió xoáy thì bất chợt cuộn tròn bốc lên, như sừng dê xoắn vặn lên trên. Có loại xoáy từ trên xuống, có loại từ dưới lên, có loại thổi ngang thành luồng dài thẳng, có loại sát mặt đất mà nổi lên.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video