Thiên 74 — Chiêm gió Ngũ âm

 Phép xem gió theo ngũ âm, thiên thứ bảy mươi hai

 Gió cung (gió thuộc âm cung, một trong ngũ âm — năm âm cung, thương, giốc, chủy, vũ của nhạc cổ; tiếng gió cung như trống sấm): tốc mái nhà, làm gãy cây (đó là gió giận dữ), thì có việc đắp đất xây dựng (vì cung chủ về thổ — đất), vua có nội loạn (cung là vua; gió tốc nhà gãy cây là tự làm lay động □ của mình, nên sinh loạn); chẳng quá mười ngày hay trăm ngày (theo số của cung) thì vua phải đi đến nơi khác (gió làm lay động, vì chỗ ở không yên nên phải đi), lại có lệnh gấp (gió ắt báo có lệnh gấp), người quyền quý bắt chém lẫn nhau (loạn thì vua tôi ghét nhau, nghi ngờ, kiêng sợ, sợ bị hại nên lần lượt bắt chém nhau), thiên hạ nổi binh đao (sang hèn giết nhau, kẻ dưới không chịu nổi mệnh lệnh, nên thiên hạ nổi binh), giặc cướp đầy chợ, dân đói mãi không thôi (người quyền quý bị giết, binh lính nổi dậy, lệnh không thi hành được, giặc vào tới chợ), xe ngựa chạy rầm rập, dân lưu tán không dứt (cung là thổ, thổ động nên dân dời chỗ ở; loạn thì binh nổi, xe chạy; chỉ cần có lệnh gấp ứng với điềm thì kẻ dưới đều nổi lên. Các trường hợp khác cũng theo lệ này).

 Gió chủy: tốc nhà gãy cây, thì chẳng quá ba ngày hay ba mươi ngày, sẽ có tai hoạ lớn, quan lại lo âu phải tự đi, sẽ có việc báo nguy cấp từ bốn phương, hoặc có lửa quái lạ. Lòng người sợ hãi, kinh hoàng rối loạn. (Phàm nói "quan lại" là chỉ những người vào làm quan lo việc, trên tới tam công — ba chức quan cao nhất triều đình — đều kể vào.)

 Gió vũ: tốc nhà gãy cây, thì chẳng quá năm ngày hay năm mươi ngày, giá thóc gạo rất đắt, dân bị hại vì lụt lội, hoặc có tang lớn, hoàng hậu hay phi tần bị phế truất, của báu bị đưa ra ngoài.

 Gió thương: tốc nhà gãy cây, thì chẳng quá bảy ngày hay bảy mươi ngày, có lệnh gấp, binh đao nổi lên, giá thóc gạo rất đắt, bốn cửa kinh thành phải đóng, binh biến nổi lên từ bên trong. (Bốn cửa đóng là đóng cầu, chặn lối vào thành ấp, giữ chặt để phòng giặc (?).)

 Gió giốc: tốc nhà gãy cây, thì chẳng quá chín ngày hay chín mươi ngày, có giặc cướp đánh nhau gấp, giá thóc gạo rất đắt, đói lớn, người đói ăn thịt lẫn nhau, có chết chóc lớn, sẽ có dịch bệnh.

 Thuần Phong (tức Lý Thuần Phong, tác giả sách) nói: Xét các sách phong giác (thuật xem gió đoán việc) cũ của Kinh Phòng, Dực Phụng (hai học giả đời Hán chuyên về thuật số), thì phần này đều chép nối liền với phần "xem gió theo ngũ âm động lẫn nhau", mỗi đoạn đặt ở đầu phần của một âm. Người học đời sau không hiểu ra, trộn lẫn mà suy xét, khá trái với ý cũ. Nay tôi gom riêng phần ấy về đây, đặt thành điều lệ riêng, để người học sau đối với phép xem tiếng gió như thế này sẽ không lẫn với phép ngũ âm theo ngày giờ kia. Tuy vậy, với loại gió này, dù đã biết tiếng gió chủ về họa phúc gì, vẫn phải lấy ngày, giờ và hướng gió đến mà đối chiếu xét cùng.

 Các nhà xem gió hay dùng những câu như "tốc nhà gãy cây", "cát bay đá lăn"; nếu dòng nào cũng chép những câu ấy thì văn khá rườm. Nay tôi gom các thể gió lại, mỗi thể dùng một chữ làm lệ. Những chỗ sách xưa nói "tốc nhà gãy cây", nay đều gọi là nộ phong (gió giận). Chỗ sách xưa nói "cát bay đá lăn", nay đều gọi là cuồng phong (gió điên). Chỗ sách xưa nói "bốn lần xoay năm lần quay lại", nay đều gọi là loạn phong (gió rối). Chỗ sách xưa nói "gió dữ bất chợt đến, chợt có chợt không", nay đều gọi là bạo phong (gió dữ). Chỗ sách xưa nói "cuộn bốc bừng bừng", nay đều gọi là bột phong (gió bốc). Chỗ sách xưa nói "xoáy cuộn lên như sừng dê", nay đều gọi là phiêu phong (gió xoáy). Nay nhân đó, gió đến mát mẻ, ấm áp, êm dịu, bụi không bay thì gọi là hoà phong (gió hoà). Còn nếu tối tăm, u ám, vẩn đục, lạnh buốt thì gọi là mai ế (gió mù mịt u ám).

 Sách xưa nói: Về gió, gộp với những tên kể trên mà dùng, tổng cộng có tám tên, gọi là tám gió. Lấy tên gió trong sách "Nhĩ Nhã" (bộ sách giải nghĩa từ ngữ cổ nhất của Trung Hoa) thì: gió mà kèm mưa (?) là mai, trời âm u mà có gió là ế, mặt trời mọc mà nổi gió là bạo, gió xoáy là phiêu, gió cuộn từ trên xuống gọi là đồi, gió cuộn từ dưới lên gọi là tiêu.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video