Kinh Đại Phật Đỉnh Như Lai Mật Nhân Tu Chứng Liễu Nghĩa Chư Bồ Tát Vạn Hạnh Thủ Lăng Nghiêm, quyển thứ chín. Tên kinh có nghĩa là: kinh nói về nhân bí mật để tu và chứng của đức Như Lai (danh hiệu tôn xưng Phật, nghĩa là "bậc đến từ chân như"), là giáo lý liễu nghĩa (nói rõ trọn vẹn chân lý, không phải lối nói tạm), là muôn hạnh của các Bồ Tát (người tu cầu giác ngộ thành Phật và nguyện cứu độ mọi chúng sinh), đứng đầu là Thủ Lăng Nghiêm (tên một phép định tối thượng, nghĩa là "mọi sự đều kiên cố"). Kinh còn có tên là "Kinh Đại Đạo Tràng Na Lan Đà ở Trung Ấn Độ" (Na Lan Đà là ngôi chùa và trung tâm học Phật lớn ở miền giữa Ấn Độ). Kinh được chép ra từ bộ Quán Đỉnh (một bộ kinh mật giáo) để lưu hành riêng.
Đời Đường, sa môn (người xuất gia tu hành) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Bát Lạt Mật Đế dịch.
Này A Nan (Ananda, em họ và là thị giả theo hầu đức Phật)! Những người tu tâm ở thế gian, không nhờ đến thiền na (sự tập trung tâm ý lắng yên để quán xét) nên không có trí tuệ, chỉ giữ được thân mình không làm việc dâm dục; dù đi hay ngồi, ý nghĩ về dâm dục đều không có; lòng ái nhiễm không sinh, không còn vướng ở dục giới (cõi của những loài còn ham muốn ăn uống, dâm dục, gồm địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, loài người và sáu tầng trời thấp). Người ấy, theo ý niệm ấy, thân liền thành bạn của Phạm thiên (các tầng trời trong sạch, đã lìa dâm dục). Loại như thế gọi là trời Phạm Chúng (dân chúng của cõi Phạm).
Thói quen ham muốn đã trừ, tâm lìa dục hiện ra, ưa thích và thuận theo các luật nghi (giới luật và oai nghi, tức những phép tắc giữ gìn thân miệng). Người ấy liền có thể thực hành đức hạnh thanh tịnh. Loại như thế gọi là trời Phạm Phụ (bề tôi phụ tá của vua cõi Phạm).
Thân tâm mầu nhiệm tròn đủ, oai nghi không thiếu sót, giữ giới cấm trong sạch lại thêm hiểu biết sáng suốt. Người ấy liền có thể cai quản dân cõi Phạm, làm Đại Phạm vương. Loại như thế gọi là trời Đại Phạm.
Này A Nan! Ba hạng hơn người này, mọi khổ não đều không bức bách được. Tuy không phải chính thức tu tam ma địa (định chân thật, trạng thái tâm hoàn toàn chuyên nhất, lắng yên) chân thật, nhưng trong tâm trong sạch, các lậu (phiền não, ví như nước rỉ chảy làm tâm rò rỉ, dẫn đến sinh tử) không khởi động, nên gọi là Sơ thiền (tầng thiền định thứ nhất, cũng chỉ cõi trời tương ứng).
Này A Nan! Kế đó là các trời cõi Phạm, cai quản người cõi Phạm, phạm hạnh (hạnh trong sạch) tròn đầy, tâm lắng không động, lặng trong mà sinh ra ánh sáng. Loại như thế gọi là trời Thiểu Quang (ánh sáng ít).
Ánh sáng với ánh sáng nối nhau rực rỡ, chiếu soi không cùng, ánh khắp mười phương thế giới, khiến tất cả đều thành như ngọc lưu ly (một thứ ngọc trong suốt). Loại như thế gọi là trời Vô Lượng Quang (ánh sáng không lường).
Thu giữ ánh sáng tròn đầy, thành tựu thể của sự giáo hóa, phát ra sự giáo hóa trong sạch, dùng mãi không cùng. Loại như thế gọi là trời Quang Âm (dùng ánh sáng làm tiếng nói).
Này A Nan! Ba hạng hơn người này, mọi buồn lo đều không bức bách được. Tuy không phải chính thức tu tam ma địa chân thật, nhưng trong tâm trong sạch, các lậu thô đã được hàng phục, nên gọi là Nhị thiền (tầng thiền định thứ hai).
Này A Nan! Những người trời như thế, ánh sáng tròn đầy thành âm thanh, mở bày âm thanh mà lộ rõ điều mầu nhiệm, phát thành hạnh tinh thuần, thông đến niềm vui tịch diệt (vắng lặng, dứt mọi xao động). Loại như thế gọi là trời Thiểu Tịnh (trong sạch ít).
Cảnh trống không trong sạch hiện ra trước mắt, dẫn mở đến chỗ không bờ bến, thân tâm nhẹ nhàng yên ổn, thành niềm vui tịch diệt. Loại như thế gọi là trời Vô Lượng Tịnh (trong sạch không lường).
Thế giới và thân tâm, tất cả đều tròn đầy trong sạch, đức trong sạch thành tựu, chỗ nương tựa thù thắng hiện ra, quy về niềm vui tịch diệt. Loại như thế gọi là trời Biến Tịnh (trong sạch khắp cả).
Này A Nan! Ba hạng hơn người này đầy đủ sự thuận hợp lớn, thân tâm yên ổn, được niềm vui không lường. Tuy không phải chính thức đạt được tam ma địa chân thật, nhưng trong tâm yên ổn, niềm hoan hỷ trọn đủ, nên gọi là Tam thiền (tầng thiền định thứ ba).
Này A Nan! Kế đến là những người trời thân tâm không bị bức bách, nhân của khổ đã hết. Biết rằng vui không thường còn, lâu ắt phải hoại, nên buông bỏ cùng một lúc cả hai tâm khổ và vui. Tướng thô nặng diệt, tính phúc trong sạch sinh ra. Loại như thế gọi là trời Phúc Sinh (phúc sinh ra).
Tâm buông bỏ tròn đầy dung thông, sự hiểu biết thù thắng trong sạch, ở trong phúc không bị che lấp mà được sự thuận hợp mầu nhiệm, cho đến tận cùng đời vị lai. Loại như thế gọi là trời Phúc Ái (ưa thích phúc).
Này A Nan! Từ cõi trời này có hai ngả rẽ. Nếu theo tâm trước là ánh sáng trong sạch không lường, phúc đức tròn sáng, tu chứng mà an trụ, loại như thế gọi là trời Quảng Quả (quả báo rộng lớn).
Nếu theo tâm trước mà chán cả khổ lẫn vui, chuyên chú nghiền ngẫm tâm buông bỏ, nối tiếp không dứt, đi đến tận cùng con đường buông bỏ, thân tâm đều diệt, tâm tư nguội lạnh đông cứng như tro, trải qua năm trăm kiếp (kiếp là đơn vị thời gian cực kỳ dài, tính bằng sự thành hoại của thế giới). Người này đã lấy sinh diệt làm nhân, nên không thể phát minh được tính không sinh không diệt. Nửa kiếp đầu thì diệt, nửa kiếp sau thì sinh trở lại. Loại như thế gọi là trời Vô Tưởng (không có tư tưởng).
Này A Nan! Bốn hạng hơn người này, mọi cảnh khổ vui của thế gian đều không lay động được. Tuy không phải là bậc bất động chân thật của vô vi (cảnh giới không do tạo tác, không sinh không diệt), nhưng vì còn tâm có chỗ đắc mà công phu đã thuần thục, nên gọi là Tứ thiền (tầng thiền định thứ tư).
Này A Nan! Trong đây lại có năm tầng trời Bất Hoàn (cõi của bậc Bất Hoàn, tức bậc thánh đã dứt hẳn phiền não cõi dục, không trở lại cõi dục nữa). Ở cõi dưới, chín phẩm tập khí (chín bậc thói quen phiền não còn sót lại, từ thô đến tế) đều diệt hết một lúc; khổ và vui đều mất, bên dưới không còn chỗ để chọn ở, cho nên ở trong chúng đồng phân (phần giống nhau chung của một loài) của tâm buông bỏ mà lập chỗ cư trú.
Này A Nan! Khổ và vui đều diệt, tâm tranh chấp không còn giao động. Loại như thế gọi là trời Vô Phiền (không phiền).
Cơ then (chỗ phát động của tâm) vận hành một mình, nghiền ngẫm sự giao tiếp thì không còn chỗ nào. Loại như thế gọi là trời Vô Nhiệt (không nóng bức).
Thấy khắp mười phương thế giới một cách mầu nhiệm, tròn đầy, lặng trong, không còn hình bóng của trần cảnh và mọi cấu bẩn chìm đắm. Loại như thế gọi là trời Thiện Kiến (thấy khéo).
Cái thấy tinh tế hiện ra, nặn đúc (biến hóa) không trở ngại. Loại như thế gọi là trời Thiện Hiện (hiện khéo).
Tột cùng mọi điều vi tế, cùng tận tính của tính sắc (vật chất), vào chỗ không bờ bến. Loại như thế gọi là trời Sắc Cứu Cánh (tột cùng của cõi sắc).
Này A Nan! Các tầng trời Bất Hoàn này, các vị thiên vương của bốn bậc tứ thiền kia chỉ được nghe với lòng kính phục mà không thể biết, không thể thấy được. Cũng như hiện nay ở thế gian, nơi đồng hoang núi sâu có những đạo tràng (nơi tu hành) của bậc thánh, đều do các vị A La Hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, thoát khỏi sinh tử) trụ trì gìn giữ, nên người thô phàm ở thế gian không thể thấy được.
Này A Nan! Mười tám tầng trời này tu hành riêng lẻ, không giao tiếp, nhưng chưa hết sự ràng buộc của hình thể. Từ đây trở xuống gọi là Sắc giới (cõi của những loài đã lìa dục nhưng vẫn còn thân hình vật chất).
Lại nữa, này A Nan! Từ nơi hữu đỉnh (đỉnh của cõi còn hình thể), chỗ tột cùng của sắc giới này, ở khoảng giữa lại có hai ngả rẽ. Nếu ở nơi tâm buông bỏ mà phát sáng trí tuệ, ánh sáng trí tuệ tròn đầy thông suốt, liền ra khỏi cõi trần (cõi thế tục ô nhiễm), thành A La Hán, vào Bồ Tát thừa (cỗ xe Bồ Tát, tức con đường tu của Bồ Tát). Loại như thế gọi là Đại A La Hán hồi tâm (đã quay tâm hướng về đạo lớn).
Nếu ở nơi tâm buông bỏ mà sự buông bỏ và chán ghét được thành tựu, thấy thân là chướng ngại, bèn tiêu chướng ngại mà vào hư không. Loại như thế gọi là Không xứ (cõi chỉ còn hư không).
Các chướng ngại đã tiêu, không còn chướng ngại cũng không còn sự tiêu diệt, trong đó chỉ còn giữ lại thức A Lại Da (thức gốc chứa đựng mọi hạt giống nghiệp) và nửa phần vi tế của thức Mạt Na (thức luôn bám chấp có cái "tôi"). Loại như thế gọi là Thức xứ (cõi chỉ còn thức).
Hư không và sắc đã mất, tâm thức đều diệt, mười phương vắng lặng, hoàn toàn không có chỗ nào để đi. Loại như thế gọi là Vô Sở Hữu xứ (cõi không có gì cả).
Tính của thức không động, dùng sự diệt để nghiền ngẫm đến tột cùng, ở trong chỗ không cùng tận mà phát bày tính cùng tận; như còn mà không còn, như hết mà chẳng hết. Loại như thế gọi là Phi Tưởng Phi Phi Tưởng xứ (cõi không phải có tưởng cũng không phải không có tưởng).
Những hạng này cùng tận cái không mà chưa cùng tận lý của không. Những ai từ trời Bất Hoàn đi đến tận cùng đạo thánh, loại như thế gọi là A La Hán độn căn không hồi tâm (căn tính chậm lụt, không quay tâm hướng về đạo lớn). Nếu từ trời Vô Tưởng và các cõi trời của ngoại đạo (đạo ngoài Phật pháp) mà cùng tận cái không, không quay về, mê lầm về lậu, không được nghe pháp, thì lại vào vòng luân chuyển.
Này A Nan! Các người trời ở các cõi trời ấy đều là phàm phu được nghiệp quả đền đáp, đền đáp hết rồi thì lại vào vòng luân hồi. Còn các vị thiên vương của những cõi ấy chính là Bồ Tát, dạo chơi trong tam ma đề (tức tam ma địa, định chân thật), lần lượt tiến lên, hướng về con đường tu hành của hàng thánh.
Này A Nan! Bốn tầng trời không này, thân tâm diệt hết, tính định hiện ra, không có sắc thân do nghiệp quả. Từ đây đến cuối cùng gọi là Vô Sắc giới (cõi không còn hình thể vật chất).
Những cõi này đều do không hiểu rõ tâm sáng mầu nhiệm giác ngộ, chứa chất vọng tưởng mà phát sinh, giả dối có ra ba cõi (dục giới, sắc giới, vô sắc giới). Ở khoảng giữa, giả dối theo bảy đường (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, thần tiên, trời, a tu la) mà chìm đắm; các bổ đặc già la (chúng sinh, những kẻ cứ lần lượt thọ thân trong luân hồi) đều theo loại của mình.
Lại nữa, này A Nan! Trong ba cõi này lại có bốn loại A Tu La (loài có phúc như trời nhưng tính hay ganh ghét, tranh đấu). Nếu ở trong đường quỷ, nhờ sức hộ trì Phật pháp mà được thần thông vào hư không, A Tu La này sinh từ trứng, thuộc về đường quỷ.
Nếu ở cõi trời mà đức suy kém bị giáng xuống, chỗ ở của chúng gần mặt trời mặt trăng, A Tu La này sinh từ thai, thuộc về đường người.
Có vua A Tu La nắm giữ thế giới, sức mạnh thông suốt không sợ hãi, có thể tranh quyền với Phạm vương, với trời Đế Thích (vua cõi trời Đao Lợi) và Tứ Thiên vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương). A Tu La này nhờ biến hóa mà có, thuộc về đường trời.
Này A Nan! Riêng có một phần A Tu La hạ liệt, sinh ở giữa biển lớn, chìm ở cửa hang dưới nước, sáng dạo hư không, chiều về ngủ trong nước. A Tu La này nhờ hơi ẩm mà có, thuộc về đường súc sinh.
Này A Nan! Như thế, địa ngục, ngạ quỷ (quỷ đói), súc sinh, người và thần tiên, trời cho đến A Tu La, xét kỹ bảy đường ấy, đều là những tưởng hữu vi (do tạo tác, có sinh diệt) mờ tối. Vì vọng tưởng mà thọ sinh, vì vọng tưởng mà theo nghiệp. Đối với bản tâm mầu nhiệm, tròn sáng, không tạo tác, thì những thứ ấy đều như hoa đốm giữa hư không (hoa ảo mà mắt bệnh thấy trên không trung), vốn không có gì; chỉ là một sự hư vọng, không có gốc rễ manh mối gì cả.
Này A Nan! Những chúng sinh này không nhận biết bản tâm, nên chịu luân hồi này, trải qua vô lượng kiếp không được trong sạch chân thật, đều do thuận theo giết hại, trộm cắp, dâm dục. Trái lại ba điều ấy thì lại sinh ra sự không giết, không trộm, không dâm. Có ba điều ấy gọi là loài quỷ, không có gọi là đường trời. Có và không nghiêng đổ lẫn nhau mà khởi lên tính luân hồi.
Nếu được tam ma đề phát khởi mầu nhiệm thì thường vắng lặng mầu nhiệm; có và không đều không, cái "không hai" ấy cũng diệt. Ngay cả không giết, không trộm, không dâm còn không có, huống nữa là theo việc giết, trộm, dâm?
Này A Nan! Không dứt ba nghiệp thì mỗi người đều có phần riêng; vì mỗi người đều có phần riêng nên các phần riêng hợp lại thành phần chung. Không phải là không có chỗ nhất định, mà là tự mình vọng tưởng phát sinh. Vọng phát sinh không có nguyên nhân, không thể tìm xét được.
Ông khuyên người tu hành: muốn được bồ đề (sự giác ngộ hoàn toàn) cần phải trừ ba mê hoặc (ba gốc mê lầm là giết, trộm, dâm). Không trừ hết ba mê hoặc thì dù được thần thông (năng lực siêu phàm), cũng đều là công dụng hữu vi của thế gian; tập khí không diệt thì rơi vào đường ma. Tuy muốn trừ vọng mà lại càng thêm hư ngụy. Như Lai nói đó là những kẻ đáng thương xót. Ông tự mình tạo ra vọng, không phải lỗi của bồ đề. Nói như vậy gọi là nói đúng; nếu nói khác đi, đó là lời của ma vương.
Khi ấy, đức Như Lai sắp rời pháp tòa (chỗ ngồi giảng pháp), trên sư tử sàng (tòa của Phật, ví Phật như sư tử chúa) bèn kéo chiếc ghế tựa bằng bảy báu lại, xoay tấm thân như núi vàng tía, lại ngồi tựa vào, rồi bảo khắp đại chúng và A Nan:
"Các ông là hàng hữu học (những người còn đang học, chưa đạt quả vị cuối cùng), hàng duyên giác (người tự ngộ đạo nhờ quán xét lẽ nhân duyên) và thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà ngộ đạo), hôm nay đã quay tâm hướng về đại bồ đề, sự giác ngộ mầu nhiệm vô thượng. Ta nay đã nói phép tu hành chân thật, nhưng các ông vẫn chưa biết những việc ma vi tế khi tu xa ma tha (phép chỉ, dừng lắng tâm ý) và tỳ bà xá na (phép quán, soi xét sáng suốt).
Khi cảnh ma hiện ra trước mắt, các ông không nhận biết được, gột rửa tâm không đúng thì rơi vào tà kiến (thấy biết sai lầm). Hoặc là ấm ma (ma sinh từ năm ấm của chính mình, tức năm nhóm hợp thành thân tâm), hoặc là thiên ma (ma ở cõi trời, chuyên phá người tu), hoặc bị quỷ thần nhập vào, hoặc gặp phải si mị (yêu tinh núi rừng). Trong tâm không sáng suốt, nhận giặc làm con.
Lại có khi trong đó được chút ít đã cho là đủ, như vị tỳ kheo (người nam xuất gia thọ đủ giới) kém học ở cõi Tứ thiền, nói càn là đã chứng quả thánh; đến khi phúc báo cõi trời đã hết, tướng suy hiện ra, liền phỉ báng A La Hán là còn phải chịu thân đời sau, nên bị đọa vào địa ngục A Tỳ (địa ngục khổ nhất, đau đớn không gián đoạn). Các ông hãy lắng nghe cho kỹ, nay ta vì các ông mà phân biệt tỉ mỉ."
A Nan đứng dậy cùng với những người hữu học trong hội, vui mừng cúi đầu lễ, cung kính nghe lời dạy từ bi.
Đức Phật bảo A Nan và đại chúng: "Các ông nên biết, mười hai loài chúng sinh (các loài sinh ra theo mười hai cách như từ thai, trứng, ẩm ướt, biến hóa, có sắc, không sắc...) trong thế giới hữu lậu (còn phiền não), bản thể tâm giác ngộ tròn đầy, sáng mầu nhiệm vốn có, cùng với chư Phật mười phương không hai không khác.
Do vọng tưởng của các ông mê lầm chân lý mà thành lỗi, si mê và ái luyến phát sinh; phát sinh rồi thì mê khắp cả, cho nên có tính hư không; biến hóa mê lầm không ngừng thì có thế giới sinh ra. Vậy thì những quốc độ nhiều như bụi nhỏ ở mười phương này, những cõi chẳng phải vô lậu (không còn phiền não), đều do vọng tưởng mê muội cứng cỏi mà dựng lập nên.
Nên biết hư không sinh ra trong tâm ông, giống như một áng mây nhỏ điểm giữa bầu trời trong vắt, huống chi các thế giới ở trong hư không! Trong các ông, chỉ cần một người phát minh chân tâm, trở về cội nguồn, thì hư không mười phương này đều tiêu mất, lẽ nào các quốc độ trong hư không lại không rung chuyển nứt vỡ?
Khi các ông tu thiền, trau dồi tam ma địa, thì các Bồ Tát mười phương và các Đại A La Hán vô lậu, tâm tinh thông suốt hòa hợp (?), ngay tại chỗ đều lặng trong. Còn tất cả ma vương, quỷ thần và các trời phàm phu đều thấy cung điện của mình không duyên cớ gì mà sụp nứt, đất lớn rung chuyển nứt nẻ, loài dưới nước trên cạn đều bay vọt lên, không ai là không kinh sợ.
Phàm phu mờ tối thì không hay biết sự đổi dời lầm lạc ấy. Nhưng bọn kia đều được năm thứ thần thông (thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, biến hóa tự tại), chỉ trừ lậu tận thông (năng lực dứt sạch phiền não); chúng còn luyến tiếc cảnh trần lao (cõi thế tục nhọc nhằn ô nhiễm) này, làm sao chịu để ông phá nát chỗ ở của chúng?
Vì thế, thần, quỷ cùng các thiên ma, võng lượng (quỷ quái sông núi), yêu tinh, trong lúc ông nhập tam muội (tức tam ma địa, định tâm) đều kéo đến quấy nhiễu ông.
Nhưng các ma ấy tuy có giận dữ lớn, chúng ở trong trần lao, còn ông ở trong giác ngộ mầu nhiệm, như gió thổi ánh sáng, như dao chém nước, hoàn toàn không chạm được nhau. Ông như nước sôi, chúng như băng cứng, hơi ấm đến gần thì chẳng bao lâu sẽ tan mất. Chúng chỉ cậy vào sức thần, nhưng chỉ là khách.
Chúng phá rối được là do người chủ năm ấm (sắc, thụ, tưởng, hành, thức — năm nhóm hợp thành thân tâm) trong tâm ông. Người chủ nếu mê thì khách mới thừa cơ được. Nếu ngay trong thiền na mà tỉnh giác không mê lầm, thì những việc ma kia chẳng làm gì được ông.
Ấm tiêu, vào chỗ sáng suốt, thì bọn tà kia đều chỉ là khí tối tăm; sáng thì phá được tối, chúng đến gần thì tự tiêu mất, làm sao dám ở lại quấy rối thiền định?
Nếu không sáng suốt tỉnh ngộ, bị ấm làm cho mê, thì ông, A Nan, ắt sẽ thành con của ma, thành người của ma. Như nàng Ma Đăng Già (người con gái đã dùng bùa chú mê hoặc A Nan) thật là nhỏ bé kém cỏi; nàng tuy dùng chú khiến ông phá luật nghi của Phật, nhưng trong tám vạn hạnh chỉ hủy có một giới, vì tâm còn trong sạch nên chưa bị chìm đắm. Còn việc ma này thì phá hoại toàn thân giác ngộ quý báu của ông, như nhà quan đại thần bỗng nhiên bị tịch thu gia sản, lưu lạc tan tác, không ai cứu giúp được.
Này A Nan! Ông nên biết, khi ông ngồi ở đạo tràng, tiêu trừ các niệm; nếu niệm đã hết thì trong chỗ lìa niệm, tất cả đều tinh tế sáng suốt; động hay tĩnh đều không đổi dời, nhớ hay quên đều như một.
Khi trụ ở chỗ này mà vào tam ma đề thì giống như người mắt sáng ở trong chỗ tối tăm lớn: tính tinh tế mầu nhiệm trong sạch, nhưng tâm chưa phát ra ánh sáng. Đây gọi là phạm vi của sắc ấm (nhóm thứ nhất trong năm ấm, tức phần thân thể và vật chất).
Nếu mắt sáng tỏ, mười phương mở thông suốt, không còn mờ tối, gọi là sắc ấm hết. Người ấy liền có thể vượt qua kiếp trược (sự vẩn đục của thời đại, lớp vẩn đục đầu tiên trong năm lớp vẩn đục che lấp chân tâm). Xét nguyên do của nó thì lấy vọng tưởng kiên cố làm gốc.
Này A Nan! Ở trong đó, chuyên chú nghiền ngẫm cái sáng mầu nhiệm, tứ đại (bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió hợp thành thân thể) không còn đan kết với nhau; trong chốc lát, thân có thể ra khỏi sự ngăn ngại. Đây gọi là tinh minh (cái sáng tinh tế) tràn ra cảnh trước mắt. Đó chỉ là do công phu tạm thời được như vậy, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu không khởi ý cho mình là thánh thì gọi là cảnh giới tốt; nếu cho đó là thánh thì liền bị các tà ma xâm nhập.
Này A Nan! Lại dùng tâm ấy chuyên chú nghiền ngẫm cái sáng mầu nhiệm, thân mình trong suốt. Người ấy bỗng nhiên từ trong thân nhặt ra được giun kim, giun đũa, mà thân thể vẫn nguyên vẹn, không bị tổn thương. Đây gọi là tinh minh tràn ra hình thể. Đó chỉ là do tinh tấn tu hành tạm thời được như vậy, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu không khởi ý cho mình là thánh thì gọi là cảnh giới tốt; nếu cho đó là thánh thì liền bị các tà ma xâm nhập.
Lại dùng tâm ấy chuyên chú nghiền ngẫm cả trong lẫn ngoài. Khi ấy hồn, phách, ý, chí, tinh, thần (các phần tinh thần trong người), ngoài cái thân đang mang giữ ra, những thứ còn lại đều qua lại xen vào nhau, thay nhau làm khách làm chủ. Bỗng nhiên nghe trong hư không có tiếng nói pháp, hoặc nghe mười phương cùng giảng bày nghĩa sâu kín. Đây gọi là tinh thần và hồn phách lần lượt lìa và hợp, thành tựu hạt giống lành, tạm thời được như vậy, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu không khởi ý cho mình là thánh thì gọi là cảnh giới tốt; nếu cho đó là thánh thì liền bị các tà ma xâm nhập.
Lại dùng tâm ấy lắng trong, sáng tỏ, ánh sáng bên trong phát ra, mười phương đều thành màu vàng Diêm Phù Đàn (thứ vàng quý nhất, sắc tía ánh đỏ), tất cả các loài đều hóa thành Như Lai. Lúc ấy bỗng thấy Phật Tỳ Lô Giá Na (pháp thân Phật, Phật "Ánh Sáng Khắp Nơi") ngồi trên đài ánh sáng cõi trời, nghìn đức Phật vây quanh, trăm ức quốc độ cùng với hoa sen đồng thời hiện ra. Đây gọi là tâm hồn bị nhiễm bởi sự linh ngộ, ánh sáng của tâm nghiền ngẫm sáng tỏ mà chiếu khắp các thế giới, tạm thời được như vậy, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu không khởi ý cho mình là thánh thì gọi là cảnh giới tốt; nếu cho đó là thánh thì liền bị các tà ma xâm nhập.
Lại dùng tâm ấy chuyên chú nghiền ngẫm cái sáng mầu nhiệm, quán xét không ngừng, đè nén, hàng phục, chế ngự, vượt lên. Khi ấy bỗng nhiên hư không mười phương thành màu bảy báu hoặc màu trăm báu, cùng lúc đầy khắp mà không ngăn ngại nhau; xanh, vàng, đỏ, trắng, mỗi màu đều hiện ra thuần khiết. Đây gọi là sức đè nén quá mức, tạm thời được như vậy, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu không khởi ý cho mình là thánh thì gọi là cảnh giới tốt; nếu cho đó là thánh thì liền bị các tà ma xâm nhập.
Lại dùng tâm ấy nghiền ngẫm lắng trong suốt, ánh sáng tinh tế không rối loạn. Bỗng nhiên lúc đêm tối ở trong nhà tối, thấy các vật không khác gì ban ngày, mà các vật trong nhà tối cũng không mất đi. Đây gọi là tâm tinh tế, kín đáo, lắng trong, cái thấy của nó soi thấu chỗ tối, tạm thời được như vậy, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu không khởi ý cho mình là thánh thì gọi là cảnh giới tốt; nếu cho đó là thánh thì liền bị các tà ma xâm nhập.
Lại dùng tâm ấy tròn đầy vào chỗ trống rỗng dung hòa, tứ chi bỗng nhiên giống như cỏ cây, lửa đốt dao chém đều không hay biết; lửa cũng không đốt cháy được, dù cắt thịt cũng như vạc gỗ. Đây gọi là các trần hợp lại, gạt bỏ tính của tứ đại, một mực đi vào chỗ thuần nhất, tạm thời được như vậy, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu không khởi ý cho mình là thánh thì gọi là cảnh giới tốt; nếu cho đó là thánh thì liền bị các tà ma xâm nhập.
Lại dùng tâm ấy thành tựu sự trong sạch, công phu tâm trong sạch đến cực điểm, bỗng thấy đất lớn, núi sông mười phương đều thành cõi Phật, đủ bảy báu, ánh sáng đầy khắp; lại thấy các đức Phật Như Lai nhiều như cát sông Hằng đầy khắp cõi hư không, lầu điện tráng lệ; dưới thấy địa ngục, trên thấy cung trời, không có gì ngăn ngại. Đây gọi là ưa thích (cõi Phật) và chán ghét (cõi đời) đọng thành tưởng, ngày càng sâu, tưởng lâu thành ra như vậy, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu không khởi ý cho mình là thánh thì gọi là cảnh giới tốt; nếu cho đó là thánh thì liền bị các tà ma xâm nhập.
Lại dùng tâm ấy nghiền ngẫm sâu xa, bỗng nhiên giữa đêm thấy xa ở phương xa những chợ búa, đường sá, ngõ hẻm, họ hàng thân thuộc, hoặc nghe được tiếng nói của họ. Đây gọi là ép tâm đến cực độ, tâm bay ra ngoài nên thấy được nhiều thứ cách trở, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu không khởi ý cho mình là thánh thì gọi là cảnh giới tốt; nếu cho đó là thánh thì liền bị các tà ma xâm nhập.
Lại dùng tâm ấy nghiền ngẫm đến cùng cực, thấy hình thể của thiện tri thức (bậc thầy dẫn dắt mình tu đúng đạo) biến đổi, trong chốc lát không duyên cớ gì mà thay đổi đủ cách. Đây gọi là tâm tà dung chứa loài si mị, hoặc gặp thiên ma nhập vào trong lòng, không duyên cớ mà nói pháp, thông suốt nghĩa mầu, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu không khởi ý cho mình là thánh thì việc ma tự tiêu tan; nếu cho đó là thánh thì liền bị các tà ma xâm nhập.
Này A Nan! Mười thứ cảnh hiện ra trong thiền na như thế đều do sắc ấm và sự dụng tâm giao tranh với nhau mà hiện ra những việc ấy. Chúng sinh ngu mê không tự lường xét, gặp những nhân duyên này thì mê lầm không tự biết, nói là đã lên bậc thánh; thành ra tội đại vọng ngữ (nói dối lớn, tự xưng mình chứng quả thánh), phải đọa vào địa ngục Vô Gián (địa ngục khổ không ngừng nghỉ, tức A Tỳ). Các ông phải sau khi Như Lai diệt độ (Phật nhập niết bàn), ở trong thời mạt pháp (thời kỳ cuối, giáo pháp suy tàn), tuyên bày nghĩa này, đừng để thiên ma thừa cơ được, giữ gìn che chở người tu thành tựu đạo vô thượng.
Này A Nan! Thiện nam tử (người con trai hiền lành, tiếng gọi người tu) ấy tu tam ma đề, ở trong xa ma tha, khi sắc ấm đã hết thì thấy được tâm của chư Phật, như hình ảnh hiện trong gương sáng. Tựa như có chỗ đắc mà chưa dùng được, giống như người bị bóng đè: tay chân vẫn còn nguyên, thấy nghe không lầm, mà tâm bị tà khí bên ngoài chạm đến nên không cử động được. Đây gọi là phạm vi của thụ ấm (nhóm thứ hai trong năm ấm, tức phần cảm nhận khổ, vui).
Nếu cái lỗi bóng đè dứt, tâm lìa khỏi thân, quay lại nhìn được mặt mình, đi ở tự do, không còn ngăn ngại, gọi là thụ ấm hết. Người ấy liền có thể vượt qua kiến trược (sự vẩn đục của thấy biết sai lầm). Xét nguyên do của nó thì lấy vọng tưởng hư minh (trống rỗng mà sáng, tức vọng tưởng về cảm nhận) làm gốc.
Này A Nan! Thiện nam tử ấy ở trong đó được ánh sáng chói rực lớn, tâm phát sáng, đè nén bên trong quá mức, bỗng nhiên ở chỗ ấy phát ra lòng bi thương không cùng, cho đến thấy con muỗi con mòng cũng như con đỏ của mình, lòng sinh thương xót, bất giác rơi nước mắt. Đây gọi là công phu đè nén quá độ. Hiểu ra thì không có lỗi, chẳng phải là chứng quả thánh; biết rõ mà không mê thì lâu dần tự tiêu tan. Nếu cho đó là thánh thì có ma bi thương nhập vào tâm, thấy người là bi thương khóc lóc không thôi, mất chính thụ (trạng thái định đúng đắn), sẽ bị chìm đọa.
Này A Nan! Lại những thiện nam tử ở trong định ấy, thấy sắc ấm tiêu, thụ ấm sáng tỏ, tướng thù thắng hiện ra, cảm kích quá mức, bỗng nhiên ở trong đó sinh lòng dũng mãnh không lường, tâm mạnh bạo sắc bén, chí muốn ngang bằng chư Phật, cho rằng ba a tăng kỳ kiếp (ba khoảng thời gian dài không đếm xuể, là thời gian tu hành để thành Phật) chỉ một niệm là vượt qua được. Đây gọi là công phu lấn lướt quá độ. Hiểu ra thì không có lỗi, chẳng phải là chứng quả thánh; biết rõ mà không mê thì lâu dần tự tiêu tan. Nếu cho đó là thánh thì có ma cuồng nhập vào tâm, thấy người là khoe khoang, ngã mạn (kiêu căng cho mình là hơn) không ai bằng, tâm đến nỗi trên không thấy Phật, dưới không thấy người, mất chính thụ, sẽ bị chìm đọa.
Lại những thiện nam tử ở trong định ấy, thấy sắc ấm tiêu, thụ ấm sáng tỏ; phía trước không có sự chứng đắc mới, quay về thì mất chỗ cũ; sức trí suy yếu, rơi vào khoảng giữa, hoàn toàn không thấy gì. Trong tâm bỗng nhiên sinh ra sự khô khát lớn, lúc nào cũng chìm trong nhớ nghĩ không tan, lấy đó làm tướng siêng năng tinh tấn. Đây gọi là tu tâm mà không có trí tuệ nên tự đánh mất mình. Hiểu ra thì không có lỗi, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu cho đó là thánh thì có ma nhớ nghĩ nhập vào tâm, sớm tối níu giữ tâm treo vào một chỗ, mất chính thụ, sẽ bị chìm đọa.
Lại những thiện nam tử ở trong định ấy, thấy sắc ấm tiêu, thụ ấm sáng tỏ, sức tuệ hơn sức định, mất đi sự mạnh mẽ sắc bén, ôm giữ các tính thù thắng trong lòng, trong tâm đã ngờ mình là Phật Lô Xá Na (báo thân Phật, thân Phật viên mãn công đức), được chút ít đã cho là đủ. Đây gọi là dụng tâm đánh mất sự thường xuyên xét soi, chìm đắm trong tri kiến (sự hiểu biết). Hiểu ra thì không có lỗi, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu cho đó là thánh thì có ma hạ liệt dễ biết đủ nhập vào tâm, thấy người thì tự nói: "Ta đã được đệ nhất nghĩa đế (chân lý tối cao) vô thượng", mất chính thụ, sẽ bị chìm đọa.
Lại những thiện nam tử ở trong định ấy, thấy sắc ấm tiêu, thụ ấm sáng tỏ; sự chứng đắc mới chưa được, tâm cũ đã mất, nhìn qua hai bên (trước và sau) tự thấy gian nan nguy hiểm, trong tâm bỗng sinh nỗi lo không cùng, như ngồi giường sắt, như uống thuốc độc, lòng không muốn sống, thường cầu người khác giết mình để sớm được giải thoát (thoát khỏi mọi ràng buộc khổ đau). Đây gọi là tu hành mà thiếu phương tiện (cách thức khéo léo thích hợp). Hiểu ra thì không có lỗi, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu cho đó là thánh thì có một phần ma thường lo buồn nhập vào tâm, tay cầm dao kiếm tự cắt thịt mình, vui vẻ bỏ mạng; hoặc thường lo buồn, chạy vào núi rừng, không chịu thấy người, mất chính thụ, sẽ bị chìm đọa.
Lại những thiện nam tử ở trong định ấy, thấy sắc ấm tiêu, thụ ấm sáng tỏ, ở trong sự trong sạch, sau khi tâm đã yên ổn, bỗng nhiên tự sinh niềm vui không lường, trong lòng hân hoan không tự dừng được. Đây gọi là nhẹ nhàng yên ổn mà không có trí tuệ để tự kiềm chế. Hiểu ra thì không có lỗi, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu cho đó là thánh thì có một phần ma ưa vui nhập vào tâm, thấy người thì cười, bên đường tự hát tự múa, tự cho là đã được giải thoát vô ngại, mất chính thụ, sẽ bị chìm đọa.
Lại những thiện nam tử ở trong định ấy, thấy sắc ấm tiêu, thụ ấm sáng tỏ, tự cho là đã đủ, bỗng nhiên không duyên cớ mà khởi lòng ngã mạn lớn. Như thế cho đến mạn (cho mình hơn người ngang mình), quá mạn (cho mình hơn người hơn mình), mạn quá mạn (cho mình hơn hẳn người vốn hơn mình), hoặc tăng thượng mạn (chưa chứng mà cho là đã chứng), hoặc ti liệt mạn (mình kém xa mà cho là chẳng kém bao nhiêu) cùng phát ra một lúc. Trong tâm còn coi thường các Như Lai mười phương, huống là hàng thanh văn, duyên giác ở bậc dưới. Đây gọi là thấy mình hơn mà không có trí tuệ để tự cứu.
Hiểu ra thì không có lỗi, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu cho đó là thánh thì có một phần ma đại ngã mạn nhập vào tâm, không lễ tháp (nơi thờ xá lợi Phật) và chùa miếu, phá hủy kinh sách tượng Phật, nói với các đàn việt (thí chủ, người cúng dường): "Đây là vàng đồng, hoặc là đất gỗ; kinh là lá cây hoặc là vải bông. Thân thịt mới thật thường còn, các người không tự cung kính, lại đi tôn sùng đất gỗ, thật là điên đảo!" Những người tin sâu thì theo hắn phá nát rồi chôn vùi bỏ xuống đất. Làm cho chúng sinh ngờ vực lầm lạc mà vào địa ngục Vô Gián. Người ấy mất chính thụ, sẽ bị chìm đọa.
Lại những thiện nam tử ở trong định ấy, thấy sắc ấm tiêu, thụ ấm sáng tỏ, ở trong tinh minh mà hiểu trọn lý tinh vi, được sự thuận hợp lớn, tâm bỗng sinh sự nhẹ nhàng yên ổn không lường, tự nói đã thành thánh, được đại tự tại. Đây gọi là nhân trí tuệ mà được các sự nhẹ nhàng trong trẻo. Hiểu ra thì không có lỗi, chẳng phải là chứng quả thánh. Nếu cho đó là thánh thì có một phần ma ưa trong trẻo nhẹ nhàng nhập vào tâm, tự cho là đầy đủ, không cầu tiến thêm. Những người này phần nhiều thành tỳ kheo kém học, ngờ vực phỉ báng, đời sau đọa vào địa ngục A Tỳ, mất chính thụ, sẽ bị chìm đọa.
Lại những thiện nam tử ở trong định ấy, thấy sắc ấm tiêu, thụ ấm sáng tỏ, ở trong sự sáng ngộ mà được tính trống rỗng sáng suốt, trong đó bỗng nhiên hướng về sự diệt mất vĩnh viễn, bác bỏ nhân quả, một mực vào chỗ không, tâm "không" hiện ra, cho đến trong tâm sinh ra kiến giải đoạn diệt mãi mãi (cho rằng chết là hết hẳn). Hiểu ra thì không có lỗi, chẳng phải là chứng quả thánh.
Nếu cho đó là thánh thì có ma "không" nhập vào tâm, bèn chê bai việc giữ giới là tiểu thừa (cỗ xe nhỏ, chỉ lối tu cầu giải thoát riêng mình), cho rằng: "Bồ Tát đã ngộ cái không thì còn gì là giữ giới hay phạm giới?" Người ấy thường ở trước những đàn việt có lòng tin mà uống rượu ăn thịt, làm rộng việc dâm uế. Do sức ma nên thu phục được những người trước mặt, khiến họ không ngờ vực chê bai. Tâm quỷ nhập lâu, có khi ăn cả phân và nước tiểu, cho rằng cũng như rượu thịt, thảy đều là không. Phá luật nghi của Phật, làm người khác lầm mà mắc tội. Người ấy mất chính thụ, sẽ bị chìm đọa.
Lại những thiện nam tử ở trong định ấy, thấy sắc ấm tiêu, thụ ấm sáng tỏ, nếm mùi cái trống rỗng sáng suốt ấy, thấm sâu vào tận xương tủy, trong tâm bỗng sinh lòng yêu thích không lường, yêu đến cực độ thì phát cuồng, liền thành tham dục. Đây gọi là cảnh định yên ổn thuận thích nhập vào tâm, không có trí tuệ để tự giữ mình, nên lầm vào các dục. Hiểu ra thì không có lỗi, chẳng phải là chứng quả thánh.
Nếu cho đó là thánh thì có ma dục nhập vào tâm, một mực nói dâm dục là đạo bồ đề, giáo hóa những người bạch y (người tại gia, vì người thế tục ở Ấn Độ mặc áo trắng) cùng nhau làm việc dâm dục như nhau, gọi những người làm việc dâm là "con giữ pháp". Do sức quỷ thần, ở đời mạt thế, hắn thu phục được những kẻ phàm ngu, số đến hàng trăm, như vậy cho đến một trăm, hai trăm, hoặc năm sáu trăm, nhiều thì đến nghìn vạn.
Đến khi tâm ma sinh chán, rời khỏi thân người ấy, oai đức đã không còn, người ấy bị sa vào nạn pháp luật của vua. Làm cho chúng sinh ngờ vực lầm lạc mà vào địa ngục Vô Gián. Người ấy mất chính thụ, sẽ bị chìm đọa.
Này A Nan! Mười thứ cảnh hiện ra trong thiền na như thế đều do thụ ấm và sự dụng tâm giao tranh với nhau mà hiện ra những việc ấy. Chúng sinh ngu mê không tự lường xét, gặp những nhân duyên này thì mê lầm không tự biết, nói là đã lên bậc thánh; thành ra tội đại vọng ngữ, phải đọa vào địa ngục Vô Gián. Các ông cũng phải đem lời Như Lai, sau khi ta diệt độ, truyền bày cho đời mạt pháp, khiến khắp chúng sinh hiểu rõ nghĩa này, đừng để thiên ma thừa cơ được, giữ gìn che chở người tu thành tựu đạo vô thượng.
Này A Nan! Thiện nam tử ấy tu tam ma đề, khi thụ ấm đã hết, tuy chưa dứt sạch lậu, nhưng tâm đã lìa khỏi hình thể, như chim ra khỏi lồng, đã có thể thành tựu. Từ thân phàm này đi lên trải qua sáu mươi thánh vị (sáu mươi bậc tu chứng) của Bồ Tát, được ý sinh thân (thân do ý tạo thành, tùy ý đi đến), tùy ý qua lại không ngăn ngại.
Ví như có người ngủ say mà nói mê, người ấy tuy không hay biết gì khác, nhưng lời nói đã thành âm điệu có thứ lớp, khiến người không ngủ đều hiểu được lời họ. Đây gọi là phạm vi của tưởng ấm (nhóm thứ ba trong năm ấm, tức phần suy nghĩ, tưởng tượng).
Nếu niệm động đã hết, các tưởng nổi trôi tiêu trừ, đối với tâm giác ngộ sáng suốt như lau sạch bụi bẩn, một vòng sinh tử từ đầu đến cuối đều soi thấy tròn đầy, gọi là tưởng ấm hết. Người ấy liền có thể vượt qua phiền não trược (sự vẩn đục của phiền não). Xét nguyên do của nó thì lấy vọng tưởng dung thông làm gốc.
Này A Nan! Thiện nam tử ấy, thụ ấm đã trống rỗng mầu nhiệm, không gặp những ý nghĩ tà (như mười điều trên). Định tròn đầy phát sáng; ở trong tam ma địa, tâm ưa thích sự tròn sáng, mài sắc sự suy nghĩ tinh tế, tham cầu sự khéo léo.
Khi ấy thiên ma rình được dịp, phóng tinh khí nhập vào người khác, mượn miệng người ấy nói kinh pháp. Người ấy không biết mình bị ma nhập, tự nói là đã được niết bàn (cảnh giới dứt hết khổ đau và phiền não) vô thượng, đến chỗ thiện nam tử cầu sự khéo léo kia, trải tòa nói pháp.
Hình dạng của hắn trong chốc lát hoặc hóa làm tỳ kheo cho người kia thấy, hoặc làm Đế Thích, hoặc làm phụ nữ, hoặc làm tỳ kheo ni (người nữ xuất gia thọ đủ giới), hoặc nằm trong nhà tối mà thân có ánh sáng. Người kia ngu mê, lầm cho là Bồ Tát, tin theo lời dạy của hắn, tâm bị lay động, phá luật nghi của Phật, lén làm việc tham dục.
Miệng hắn ưa nói những chuyện tai họa, điềm lành, biến dị; hoặc nói Như Lai ra đời ở chỗ nọ chỗ kia; hoặc nói lửa kiếp (lửa thiêu hủy thế giới cuối kiếp), hoặc nói chiến tranh, làm cho người ta sợ hãi, khiến của cải trong nhà vô cớ hao tán.
Đây gọi là quái quỷ (quỷ quái dị) sống lâu năm thành ma, quấy rối người ấy. Khi đã chán, nó rời khỏi thân người ấy, thì đệ tử và thầy đều bị sa vào nạn pháp luật của vua. Ông phải biết trước thì không vào luân hồi; nếu mê lầm không biết thì đọa vào địa ngục Vô Gián.
Này A Nan! Lại thiện nam tử ấy, thụ ấm đã trống rỗng mầu nhiệm, không gặp những ý nghĩ tà. Định tròn đầy phát sáng; ở trong tam ma địa, tâm ưa thích dạo chơi, cho sự suy nghĩ tinh tế bay đi, tham cầu được trải qua các nơi.
Khi ấy thiên ma rình được dịp, phóng tinh khí nhập vào người khác, mượn miệng người ấy nói kinh pháp. Người ấy cũng không biết mình bị ma nhập, cũng nói là tự mình đã được niết bàn vô thượng, đến chỗ thiện nam tử cầu dạo chơi kia, trải tòa nói pháp.
Hình dạng của hắn không biến đổi, nhưng những người nghe pháp bỗng thấy thân mình ngồi trên hoa sen báu, toàn thân hóa thành khối ánh sáng vàng tía; cả chúng người nghe ai cũng như thế, được điều chưa từng có. Người kia ngu mê, lầm cho là Bồ Tát, tâm buông thả theo dâm dật, phá luật nghi của Phật, lén làm việc tham dục.
Miệng hắn ưa nói: "Chư Phật ứng hiện ở đời, người nọ ở chỗ nọ chính là hóa thân (thân Phật biến hiện ra để giáo hóa) của đức Phật nọ đến đây; người kia chính là Bồ Tát kia đến giáo hóa nhân gian." Người kia thấy vậy, lòng sinh khao khát ngưỡng mộ, tà kiến ngấm ngầm nổi lên, chủng trí (trí tuệ biết rõ mọi lẽ của Phật) tiêu mất.
Đây gọi là bạt quỷ (quỷ gây hạn hán) (?) sống lâu năm thành ma, quấy rối người ấy. Khi đã chán, nó rời khỏi thân người ấy, thì đệ tử và thầy đều bị sa vào nạn pháp luật của vua. Ông phải biết trước thì không vào luân hồi; nếu mê lầm không biết thì đọa vào địa ngục Vô Gián.
Lại thiện nam tử ấy, thụ ấm đã trống rỗng mầu nhiệm, không gặp những ý nghĩ tà. Định tròn đầy phát sáng; ở trong tam ma địa, tâm ưa thích sự kết hợp khăng khít (?), lắng trong sự suy nghĩ tinh tế, tham cầu sự khế hợp.
Khi ấy thiên ma rình được dịp, phóng tinh khí nhập vào người khác, mượn miệng người ấy nói kinh pháp. Người ấy thật không biết mình bị ma nhập, cũng nói là tự mình đã được niết bàn vô thượng, đến chỗ thiện nam tử cầu khế hợp kia, trải tòa nói pháp.
Hình dạng của hắn và những người nghe pháp bên ngoài đều không biến đổi, nhưng khiến người nghe trước khi nghe pháp, tâm đã tự khai ngộ, mỗi niệm đều đổi dời; hoặc được túc mệnh thông (biết các đời trước), hoặc có tha tâm thông (biết tâm người khác), hoặc thấy địa ngục, hoặc biết các việc tốt xấu ở nhân gian, hoặc miệng nói kệ (bài thơ tụng ý nghĩa Phật pháp), hoặc tự tụng kinh; ai nấy đều vui mừng, được điều chưa từng có.
Người kia ngu mê, lầm cho là Bồ Tát, tâm vương vít ưa thích, phá luật nghi của Phật, lén làm việc tham dục. Miệng hắn ưa nói: "Phật có lớn có nhỏ, Phật nọ là Phật trước, Phật kia là Phật sau; trong đó cũng có Phật thật, Phật giả, Phật nam, Phật nữ; Bồ Tát cũng vậy." Người kia thấy vậy, gột sạch bản tâm, dễ rơi vào sự hiểu biết tà.
Đây gọi là mị quỷ (quỷ mê hoặc người) sống lâu năm thành ma, quấy rối người ấy. Khi đã chán, nó rời khỏi thân người ấy, thì đệ tử và thầy đều bị sa vào nạn pháp luật của vua. Ông phải biết trước thì không vào luân hồi; nếu mê lầm không biết thì đọa vào địa ngục Vô Gián.
Lại thiện nam tử ấy, thụ ấm đã trống rỗng mầu nhiệm, không gặp những ý nghĩ tà. Định tròn đầy phát sáng; ở trong tam ma địa, tâm ưa thích cội gốc, xem xét đến tột cùng đầu cuối của tính biến hóa của muôn vật, làm cho tâm tinh tường sáng sủa, tham cầu sự phân tích.
Khi ấy thiên ma rình được dịp, phóng tinh khí nhập vào người khác, mượn miệng người ấy nói kinh pháp. Người ấy trước không biết mình bị ma nhập, cũng nói là tự mình đã được niết bàn vô thượng, đến chỗ thiện nam tử cầu cội gốc kia, trải tòa nói pháp.
Thân hắn có oai thần, khuất phục được những người đến cầu, khiến người dưới tòa tuy chưa nghe pháp mà tự nhiên tâm đã phục. Những người ấy cho rằng niết bàn, bồ đề, pháp thân (thân chân thật của Phật, tức chân lý) của Phật chính là thân thịt của ta hiện nay; cha cha con con nối đời sinh ra nhau, đó chính là pháp thân thường còn không dứt; đều chỉ ngay hiện tại là cõi Phật, chẳng có cõi Tịnh Cư (cõi trời thanh tịnh) và thân tướng sắc vàng nào khác.
Người ấy tin nhận, quên mất tâm ban đầu, đem cả thân mạng quy y (nương theo), được điều chưa từng có. Những người ấy ngu mê, lầm cho là Bồ Tát, theo đuổi tìm xét tâm ấy (?), phá luật nghi của Phật, lén làm việc tham dục. Miệng hắn ưa nói: "Mắt, tai, mũi, lưỡi đều là tịnh độ (cõi Phật trong sạch); hai căn nam nữ chính là chỗ chân thật của bồ đề niết bàn." Những người không hiểu biết kia tin theo lời nhơ nhớp ấy.
Đây gọi là ác quỷ cổ độc (quỷ dùng thuốc độc từ côn trùng để hại người) và yểm thắng (quỷ dùng bùa ếm để trấn hại người) sống lâu năm thành ma, quấy rối người ấy. Khi đã chán, nó rời khỏi thân người ấy, thì đệ tử và thầy đều bị sa vào nạn pháp luật của vua. Ông phải biết trước thì không vào luân hồi; nếu mê lầm không biết thì đọa vào địa ngục Vô Gián.
Lại thiện nam tử ấy, thụ ấm đã trống rỗng mầu nhiệm, không gặp những ý nghĩ tà. Định tròn đầy phát sáng; ở trong tam ma địa, tâm ưa thích sự cảm ứng từ xa, nghiền ngẫm tinh tế khắp nơi, tham cầu sự cảm ứng thầm kín.
Khi ấy thiên ma rình được dịp, phóng tinh khí nhập vào người khác, mượn miệng người ấy nói kinh pháp. Người ấy vốn không biết mình bị ma nhập, cũng nói là tự mình đã được niết bàn vô thượng, đến chỗ thiện nam tử cầu cảm ứng kia, trải tòa nói pháp.
Hắn có thể khiến người nghe tạm thấy thân hắn như đã trăm nghìn tuổi, lòng sinh yêu mến quyến luyến không thể rời bỏ, tự đem thân làm tôi tớ, dâng bốn thứ cúng dường (thức ăn, áo mặc, giường nằm, thuốc men) mà không biết mệt mỏi. Hắn khiến người dưới tòa ai cũng nghĩ hắn là thầy cũ đời trước, là thiện tri thức vốn có, riêng sinh lòng yêu mến pháp, dính chặt như keo sơn, được điều chưa từng có.
Người kia ngu mê, lầm cho là Bồ Tát, tâm thân cận gần gũi, phá luật nghi của Phật, lén làm việc tham dục. Miệng hắn ưa nói: "Ta ở đời trước, trong kiếp nọ, đã độ người nọ trước; khi ấy họ là vợ, thiếp, anh em của ta; nay lại đến độ cho nhau, cùng theo ngươi về thế giới nọ cúng dường đức Phật kia." Hoặc nói: "Riêng có cõi trời Đại Quang Minh, Phật ở trong đó, là nơi tất cả Như Lai nghỉ ngơi cư trú." Những người không hiểu biết kia tin lời dối gạt ấy, đánh mất bản tâm.
Đây gọi là lệ quỷ (quỷ gây dịch bệnh, quỷ dữ) sống lâu năm thành ma, quấy rối người ấy. Khi đã chán, nó rời khỏi thân người ấy, thì đệ tử và thầy đều bị sa vào nạn pháp luật của vua. Ông phải biết trước thì không vào luân hồi; nếu mê lầm không biết thì đọa vào địa ngục Vô Gián.
Lại thiện nam tử ấy, thụ ấm đã trống rỗng mầu nhiệm, không gặp những ý nghĩ tà. Định tròn đầy phát sáng; ở trong tam ma địa, tâm ưa thích sự đi sâu vào, khắc chế mình siêng năng khó nhọc, thích ở chỗ kín đáo vắng lặng, tham cầu sự yên tĩnh.
Khi ấy thiên ma rình được dịp, phóng tinh khí nhập vào người khác, mượn miệng người ấy nói kinh pháp. Người ấy vốn không biết mình bị ma nhập, cũng nói là tự mình đã được niết bàn vô thượng, đến chỗ thiện nam tử cầu sự kín đáo kia, trải tòa nói pháp.
Hắn khiến người nghe ai cũng biết nghiệp đời trước của mình. Hoặc ở chỗ ấy nói với một người: "Nay ngươi chưa chết mà đã làm súc sinh", rồi sai một người khác đạp lên đuôi ở phía sau, lập tức khiến người ấy muốn đứng dậy cũng không được. Thế là cả chúng một lòng kính phục. Có người vừa khởi ý thì hắn đã biết ngay mầm mống.
Ngoài luật nghi của Phật, hắn còn thêm khổ hạnh nặng nề, phỉ báng tỳ kheo, mắng nhiếc đồ chúng, phanh phui chuyện riêng của người, không tránh sự chê cười. Miệng hắn ưa nói những chuyện họa phúc chưa xảy ra, đến khi việc xảy ra thì không sai mảy may.
Đây là quỷ có sức mạnh lớn sống lâu năm thành ma, quấy rối người ấy. Khi đã chán, nó rời khỏi thân người ấy, thì đệ tử và thầy phần nhiều bị sa vào nạn pháp luật của vua. Ông phải biết trước thì không vào luân hồi; nếu mê lầm không biết thì đọa vào địa ngục Vô Gián.
Lại thiện nam tử ấy, thụ ấm đã trống rỗng mầu nhiệm, không gặp những ý nghĩ tà. Định tròn đầy phát sáng; ở trong tam ma địa, tâm ưa thích sự hiểu biết, siêng năng khó nhọc tìm tòi, tham cầu biết túc mệnh (các đời trước).
Khi ấy thiên ma rình được dịp, phóng tinh khí nhập vào người khác, mượn miệng người ấy nói kinh pháp. Người ấy hoàn toàn không biết mình bị ma nhập, cũng nói là tự mình đã được niết bàn vô thượng, đến chỗ thiện nam tử cầu hiểu biết kia, trải tòa nói pháp.
Người ấy không duyên cớ gì mà ở chỗ nói pháp được hạt châu báu lớn. Con ma ấy có lúc hóa làm súc sinh, miệng ngậm hạt châu cùng các thứ trân bảo, thẻ tre sách vở, bùa chú giấy tờ, các vật kỳ lạ, trước trao cho người kia, sau mới nhập vào thân người ấy. Hoặc dụ người nghe đến chỗ chôn giấu dưới đất, có hạt châu sáng như trăng soi sáng chỗ ấy. Những người nghe ấy đều được điều chưa từng có.
Hắn ăn nhiều thảo dược, không ăn món ngon, hoặc mỗi ngày chỉ ăn một hạt mè, một hạt lúa mạch, mà thân hình vẫn béo tốt, vì có sức ma giữ gìn. Hắn phỉ báng tỳ kheo, mắng nhiếc đồ chúng, không tránh sự chê cười. Miệng hắn ưa nói về kho báu ở phương khác, nơi ẩn náu của các thánh hiền mười phương; những người đi theo sau hắn thường thấy có người kỳ dị.
Đây gọi là quỷ thần núi rừng, thổ địa (thần đất), thành hoàng (thần giữ thành), sông núi sống lâu năm thành ma. Có kẻ thì truyền bá dâm dục, phá giới luật của Phật, cùng với người hầu hạ lén hưởng năm dục (năm thứ ham muốn: tiền của, sắc đẹp, danh tiếng, ăn uống, ngủ nghỉ); có kẻ thì tinh tấn, chỉ ăn cây cỏ; việc làm không nhất định, quấy rối người kia. Khi đã chán, nó rời khỏi thân người ấy, thì đệ tử và thầy phần nhiều bị sa vào nạn pháp luật của vua. Ông phải biết trước thì không vào luân hồi; nếu mê lầm không biết thì đọa vào địa ngục Vô Gián.
Lại thiện nam tử ấy, thụ ấm đã trống rỗng mầu nhiệm, không gặp những ý nghĩ tà. Định tròn đầy phát sáng; ở trong tam ma địa, tâm ưa thích thần thông và các thứ biến hóa, nghiên cứu cội nguồn của sự biến hóa, tham cầu sức thần.
Khi ấy thiên ma rình được dịp, phóng tinh khí nhập vào người khác, mượn miệng người ấy nói kinh pháp. Người ấy thật không biết mình bị ma nhập, cũng nói là tự mình đã được niết bàn vô thượng, đến chỗ thiện nam tử cầu thần thông kia, trải tòa nói pháp.
Người ấy hoặc tay cầm ánh lửa, tay bốc ánh sáng ấy chia lên đầu bốn chúng (tỳ kheo, tỳ kheo ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ) đang nghe; trên đỉnh đầu những người nghe đều có ánh lửa dài mấy thước mà không có hơi nóng, chẳng hề đốt cháy. Hoặc đi trên nước như đi trên đất bằng, hoặc ngồi yên giữa không trung không động, hoặc chui vào trong bình, hoặc ở trong túi, vượt qua cửa sổ, xuyên qua tường vách không chút ngăn ngại; chỉ có đối với dao binh là không được tự tại.
Hắn tự xưng là Phật, thân mặc áo trắng (áo người thế tục) mà nhận sự lễ bái của tỳ kheo, phỉ báng thiền định và giới luật, mắng nhiếc đồ chúng, phanh phui chuyện riêng của người, không tránh sự chê cười. Miệng hắn thường nói thần thông tự tại, hoặc lại khiến người ta thấy cõi Phật ở bên cạnh; đó là sức quỷ mê hoặc người, chẳng phải chân thật. Hắn khen ngợi việc dâm dục, không chê những hạnh thô tục, đem những việc dâm ô bỉ ổi làm việc truyền pháp.
Đây gọi là tinh núi có sức mạnh lớn của trời đất, tinh biển, tinh gió, tinh sông, tinh đất, tất cả tinh mị của cỏ cây trải nhiều kiếp; hoặc là mị của rồng, hoặc là tiên đã hết tuổi thọ sống lại làm mị; hoặc là tiên đã hết hạn, tính năm thì phải chết mà hình thể không tiêu hoại, bị loài quái khác nhập vào; sống lâu năm thành ma, quấy rối người ấy. Khi đã chán, nó rời khỏi thân người ấy, thì đệ tử và thầy phần nhiều bị sa vào nạn pháp luật của vua. Ông phải biết trước thì không vào luân hồi; nếu mê lầm không biết thì đọa vào địa ngục Vô Gián.
Lại thiện nam tử ấy, thụ ấm đã trống rỗng mầu nhiệm, không gặp những ý nghĩ tà. Định tròn đầy phát sáng; ở trong tam ma địa, tâm ưa thích vào chỗ diệt, nghiên cứu tính biến hóa, tham cầu cái không sâu xa.
Khi ấy thiên ma rình được dịp, phóng tinh khí nhập vào người khác, mượn miệng người ấy nói kinh pháp. Người ấy rốt cuộc không biết mình bị ma nhập, cũng nói là tự mình đã được niết bàn vô thượng, đến chỗ thiện nam tử cầu cái không kia, trải tòa nói pháp.
Ở giữa đại chúng, hình hắn bỗng hóa không, mọi người không thấy gì, rồi lại từ hư không đột nhiên hiện ra, ẩn hiện tự tại. Hoặc hiện thân trong suốt như ngọc lưu ly, hoặc buông tay chân ra mà tỏa mùi hương chiên đàn (một loại gỗ thơm quý), hoặc đại tiểu tiện ra như đường phèn đặc.
Hắn chê bai giới luật, khinh rẻ người xuất gia. Miệng thường nói không có nhân, không có quả, một lần chết là mất hẳn, không còn thân đời sau, cho đến phàm hay thánh cũng thế. Tuy được cái không vắng lặng mà lén làm việc tham dục; những người nhận sự dâm dục của hắn cũng được tâm "không", bác bỏ nhân quả.
Đây gọi là tinh khí của nhật thực nguyệt thực, của vàng ngọc, cỏ linh chi, kỳ lân, phượng hoàng, rùa, hạc, trải nghìn vạn năm không chết mà thành linh, sinh ra trong quốc độ, sống lâu năm thành ma, quấy rối người ấy. Khi đã chán, nó rời khỏi thân người ấy, thì đệ tử và thầy phần nhiều bị sa vào nạn pháp luật của vua. Ông phải biết trước thì không vào luân hồi; nếu mê lầm không biết thì đọa vào địa ngục Vô Gián.
Lại thiện nam tử ấy, thụ ấm đã trống rỗng mầu nhiệm, không gặp những ý nghĩ tà. Định tròn đầy phát sáng; ở trong tam ma địa, tâm ưa thích sống lâu, khó nhọc nghiên cứu chỗ vi tế, tham cầu tuổi thọ mãi mãi, muốn bỏ phần đoạn sinh tử (sự sống chết của thân phàm, có hạn kỳ, hình dạng nhất định), mong ngay được biến dịch sinh tử (sự đổi dời vi tế của bậc thánh, không còn thân hình giới hạn), tướng vi tế thường còn.
Khi ấy thiên ma rình được dịp, phóng tinh khí nhập vào người khác, mượn miệng người ấy nói kinh pháp. Người ấy trọn không biết mình bị ma nhập, cũng nói là tự mình đã được niết bàn vô thượng, đến chỗ thiện nam tử cầu sự sống lâu kia, trải tòa nói pháp.
Hắn ưa nói việc đi về phương khác không bị ngăn trở, hoặc đi muôn dặm mà trong nháy mắt đã trở lại, đều lấy được đồ vật ở phương ấy về. Hoặc ở một chỗ, trong một ngôi nhà, chỉ trong khoảng vài bước, bảo người ta đi từ vách đông đến vách tây, người ấy đi gấp mà nhiều năm vẫn không tới. Vì thế mà người ta tin, ngờ là Phật hiện ra trước mắt.
Miệng hắn thường nói: "Chúng sinh mười phương đều là con của ta. Ta sinh ra chư Phật, ta làm ra thế giới, ta là Phật gốc, tự nhiên mà có, không phải nhờ tu mà được."
Đây gọi là thiên ma tự tại ở thế gian sai khiến quyến thuộc của nó, như Già Văn Trà (một loại nữ quỷ thần) và Tỳ Xá đồng tử (loài quỷ ăn tinh khí người) thuộc Tứ Thiên vương, những kẻ chưa phát tâm (bồ đề), lợi dụng sự trống rỗng sáng suốt của người tu mà ăn tinh khí của họ. Hoặc chẳng qua người thầy nào, chính người tu hành tự mình thấy chúng xưng là Chấp Kim Cương (thần hộ pháp cầm chày kim cương) đến ban cho mình sống lâu; chúng hiện thân mỹ nữ, buông thả việc dâm dục.
Chưa đầy một năm, gan và óc khô kiệt, miệng lẩm bẩm nói một mình, nghe như tiếng yêu mị; người trước mặt không hiểu rõ, phần nhiều bị sa vào nạn pháp luật của vua, chưa kịp chịu hình phạt thì đã khô kiệt mà chết. Chúng quấy rối người kia cho đến chết. Ông phải biết trước thì không vào luân hồi; nếu mê lầm không biết thì đọa vào địa ngục Vô Gián.
Này A Nan! Nên biết mười thứ ma này, vào đời mạt thế, ở trong giáo pháp của ta xuất gia tu đạo, hoặc nhập vào thân người, hoặc tự hiện hình, đều nói là đã thành chính biến tri giác (sự hiểu biết chân chính, cùng khắp của Phật). Chúng khen ngợi dâm dục, phá luật nghi của Phật; trước là ác ma làm thầy, cùng với đệ tử ma, dâm dục truyền nhau. Tinh tà như thế mê hoặc tâm người, gần thì chín đời, nhiều thì hơn trăm đời, khiến người tu hành chân chính đều thành quyến thuộc của ma, sau khi mạng chung đều làm dân của ma, mất chính biến tri, đọa vào địa ngục Vô Gián.
Nay ông chưa nên vội vào tịch diệt (niết bàn). Dù đã được quả vô học (bậc không còn gì phải học, tức A La Hán), hãy giữ nguyện mà vào thời mạt pháp ấy, khởi lòng đại từ bi, cứu độ những chúng sinh có tâm chân chính và lòng tin sâu, khiến họ không bị ma nhập, được tri kiến chân chính. Ta nay đã độ ông ra khỏi sinh tử; ông làm theo lời Phật, thế gọi là báo ơn Phật.
Này A Nan! Mười thứ cảnh hiện ra trong thiền na như thế đều do tưởng ấm và sự dụng tâm giao tranh với nhau mà hiện ra những việc ấy. Chúng sinh ngu mê không tự lường xét, gặp những nhân duyên này thì mê lầm không tự biết, nói là đã lên bậc thánh; thành ra tội đại vọng ngữ, phải đọa vào địa ngục Vô Gián. Các ông phải đem lời Như Lai, sau khi ta diệt độ, truyền bày cho đời mạt pháp, khiến khắp chúng sinh hiểu rõ nghĩa này, đừng để thiên ma thừa cơ được, giữ gìn che chở người tu thành tựu đạo vô thượng.
Kinh Đại Phật Đỉnh Vạn Hạnh Thủ Lăng Nghiêm, quyển thứ chín (hết).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video