Thiên 15 — Dung mạo và cử chỉ

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách tổng tập gồm bốn kho kinh, sử, tử, tập, biên soạn theo lệnh vua đời Thanh)

 Thế thuyết tân ngữ, quyển hạ, phần trên. Lưu Nghĩa Khánh đời Tống (nhà Lưu Tống thời Nam triều) soạn.

 Lưu Hiếu Tiêu đời Lương chú thích.

 Thiên thứ mười bốn: Dung chỉ (dung mạo và cử chỉ, dáng điệu).

 Ngụy Vũ (Tào Tháo, về sau được truy tôn là Ngụy Vũ Đế) sắp tiếp sứ giả Hung Nô. Ông tự cho mình dáng người xấu, không đủ oai để làm nước xa phải nể phục.

 Chú: Sách "Ngụy thị xuân thu" chép: Vũ vương dáng người thấp nhỏ, nhưng thần thái sáng suốt, khí chất anh hùng toát ra ngoài.

 Ông sai Thôi Quý Khuê ngồi thay mình, còn mình tự cầm đao đứng hầu ở đầu sập. Tiếp sứ xong, ông sai người dò thám đến hỏi: "Ngụy vương là người thế nào?" Sứ giả đáp: "Ngụy vương phong thái nhã nhặn, dáng vẻ đáng trọng khác thường.

 Chú: Sách "Ngụy chí" chép: Thôi Diễm, tự Quý Khuê, người huyện Đông Vũ Thành, quận Thanh Hà. Giọng nói và dáng vẻ cao sang, thư thái; mày mắt thưa, sáng sủa; (râu?) dài bốn thước (thước: đơn vị đo chiều dài thời ấy, mỗi thước khoảng 24 xăng-ti-mét); rất có uy nghiêm.

 Nhưng người cầm đao đứng ở đầu sập kia mới đúng là anh hùng." Ngụy Vũ nghe vậy, sai người đuổi theo giết sứ giả ấy.

 Hà Bình Thúc (Hà Yến) dáng vẻ đẹp, mặt trắng vô cùng. Ngụy Minh Đế ngờ là anh ta đánh phấn. Đang giữa mùa hè, vua cho anh ta ăn bát bánh canh nóng. Ăn xong, mồ hôi vã ra như tắm, anh ta lấy vạt áo đỏ lau mặt, sắc mặt lại càng trắng sáng.

 Chú: Sách "Ngụy lược" chép: Yến tính hay tự mê mình, lúc đi lúc đứng tay không rời phấn và khăn lụa, vừa bước đi vừa ngoái nhìn bóng mình. Theo lời này thì vẻ đẹp diễm lệ của Yến vốn nhờ tô điểm bên ngoài. Vả lại Yến được nuôi trong cung từ nhỏ, cùng lớn lên với vua, sao còn phải ngờ vực dung mạo, đợi thử rồi mới biết?

 Ngụy Minh Đế cho em trai hoàng hậu là Mao Tằng ngồi cùng với Hạ Hầu (Huyền). Người thời ấy gọi đó là "cây lau sậy dựa vào cây ngọc" (ví kẻ tầm thường đứng cạnh người cao quý).

 Chú: Sách "Ngụy chí" chép: (Hạ Hầu Huyền) làm Hoàng môn thị lang (chức quan hầu cận vua, lo việc truyền đạt mệnh lệnh trong cung), phải ngồi chung với Mao Tằng, rất lấy làm nhục, nỗi không vui lộ ra mặt. Minh Đế giận, giáng chức ông làm Vũ lâm giám (chức trông coi đội quân cấm vệ Vũ lâm).

 Người thời ấy nhận xét: Hạ Hầu Thái Sơ (Hạ Hầu Huyền) sáng sủa như mặt trời, mặt trăng ôm vào lòng; Lý An Quốc thì nghiêng ngả như núi ngọc sắp đổ.

 Chú: Sách "Ngụy lược" chép: Lý Phong, tự An Quốc, là con của Vệ úy (quan coi việc canh giữ cửa cung) Lý Nghĩa. Ông giỏi nhận xét, phân biệt nhân vật, khắp trong nước đều để ý. Minh Đế bắt được người nước Ngô ra hàng, hỏi người ấy rằng ở Giang Đông nghe danh sĩ vùng Trung Nguyên là ai, người ấy đáp là An Quốc. Lúc ấy Phong đang làm chức Hoàng môn, đã đổi tên là Tuyên. Vua hỏi An Quốc ở đâu, các quan tả hữu liền tâu đầy đủ rằng đó là Phong. Vua nói: "Tiếng tăm của Phong lại vang tận đất Ngô, đất Việt sao?" Phong làm quan đến Trung thư lệnh (người đứng đầu sảnh Trung thư, nơi soạn thảo chiếu lệnh của vua), bị Tấn vương giết.

 Kê Khang cao bảy thước tám tấc, phong thái đặc biệt xuất chúng.

 Chú: Sách "Khang biệt truyện" chép: Khang cao bảy thước tám tấc, dung mạo khôi ngô; ông coi thân mình như đất như gỗ, không hề trau chuốt tô điểm, vậy mà vẫn có vẻ đẹp như vằn rồng, dáng phượng, tư chất trời sinh tự nhiên. Chỉ cần đứng giữa đám đông là ai cũng biết ngay đó là người tài khí khác thường.

 Người trông thấy khen rằng: "Thanh thoát, nghiêm trang, sáng sủa, trong trẻo mà cao vời." Có người nói: "Xào xạc như gió dưới rặng thông, thổi cao mà chậm rãi kéo dài." Sơn công (Sơn Đào) nói: "Kê Thúc Dạ làm người, sừng sững như cây thông đứng trơ trọi một mình; lúc ông say thì nghiêng ngả như núi ngọc sắp đổ."

 Bùi lệnh công (Bùi Khải, từng làm Trung thư lệnh) nhận xét Vương An Phong (Vương Nhung, được phong tước An Phong hầu): mắt sáng rực như tia chớp dưới vách núi.

 Chú: Vương Nhung dáng người thấp nhỏ nhưng mắt rất trong sáng, nhìn thẳng mặt trời mà không (bị chói?).

 Phan Nhạc dung mạo cực đẹp, thần thái rất hay.

 Chú: Sách "Nhạc biệt truyện" chép: Nhạc dung mạo rất đẹp, phong thái nhàn nhã, thư thái.

 Lúc trẻ, ông cắp ná ra đường ở Lạc Dương, đàn bà gặp ông đều nắm tay nhau vây quanh. Tả Thái Xung (Tả Tư) thì cực xấu,

 Chú: Sách "Tục văn chương chí" chép: Tư mặt mũi xấu xí, tiều tụy, không chăm chút dáng vẻ.

 vậy mà cũng bắt chước Nhạc đi chơi rong. Thế là đám đàn bà cùng nhau nhổ nước bọt tới tấp vào ông, khiến ông ủ rũ quay về.

 Chú: Sách "Ngữ lâm" chép: An Nhân (Phan Nhạc) cực đẹp, mỗi lần ra đường, các bà già ném trái cây vào ông đầy cả xe. Trương Mạnh Dương (Trương Tái) cực xấu, mỗi lần ra đường, trẻ con lấy ngói đá ném vào ông, cũng đầy cả xe. Hai thuyết không giống nhau.

 Vương Di Phủ (Vương Diễn) dung mạo chỉnh tề, đẹp đẽ, giỏi thanh đàm (lối bàn luận về triết lý huyền diệu, thịnh hành trong giới sĩ phu đời Ngụy Tấn). Ông thường cầm cây chủ vĩ (cây phất trần làm bằng lông đuôi hươu, vật người thanh đàm hay cầm khi bàn luận) cán ngọc trắng, mà cán ngọc với bàn tay ông trắng như nhau, không phân biệt được.

 Phan An Nhân và Hạ Hầu Trạm đều đẹp, lại thích đi cùng nhau; người thời ấy gọi họ là "đôi ngọc liền".

 Chú: Sách "Bát vương cố sự" chép: Nhạc và Trạm kết giao thân thiết, nên thích đi chơi cùng nhau.

 Bùi lệnh công dung mạo tuấn tú. Một hôm ông mắc bệnh đến nguy kịch, Huệ Đế sai Vương Di Phủ đến thăm. Bùi đang nằm quay mặt vào vách, nghe có sứ của vua đến, gắng quay lại nhìn. Vương ra về nói với người khác: "Đôi mắt ông ấy lấp lánh như tia chớp dưới vách núi, tinh thần vẫn hăng hái, chỉ là thân thể hơi yếu mà thôi."

 Chú: Sách "Danh sĩ truyện" chép: Khải bệnh nặng, vua xuống chiếu sai Hoàng môn lang Vương Di Phủ đến thăm. Khải đưa mắt nhìn Di Phủ, nói: "Rốt cuộc chưa từng quen biết nhau." Di Phủ về cũng khen thần thái ông tuấn tú.

 Có người nói với Vương Nhung: "Kê Diên Tổ (Kê Thiệu, con Kê Khang) nổi bật như con (hạc?) hoang đứng giữa bầy gà." Vương đáp: "Đó là vì ông chưa thấy cha cậu ta đấy thôi."

 Chú: Về Khang, đã thấy ở trên.

 Bùi lệnh công dung mạo tuấn tú; dù bỏ mũ áo, mặc áo vải thô, đầu tóc rối bù vẫn đẹp. Người thời ấy coi ông là người ngọc. Người trông thấy nói: "Gặp Bùi Thúc Tắc như đi trên núi ngọc, ánh sáng chiếu rọi vào người."

 Lưu Linh cao sáu thước, mặt mũi rất xấu xí, tiều tụy, lại lơ đễnh, phiêu diêu, coi thân mình như đất như gỗ.

 Chú: Sách "Ngụy quốc thống" của Lương Tộ chép: Lưu Linh, tự Bá Luân, dáng mạo xấu xí, cao sáu thước, nhưng tính buông thả tùy ý, ung dung một mình vui thích, tự đắc một thời, thường cho rằng vũ trụ là chật hẹp.

 Phiêu kỵ (Phiêu kỵ tướng quân, một chức võ quan cao cấp) Vương Vũ Tử (Vương Tế) là cậu của Vệ Giới, tuấn tú, sảng khoái, có phong thái. Mỗi lần thấy Giới, ông lại than: "Có châu ngọc bên cạnh, mới thấy hình dáng mình (xấu xí?)."

 Chú: Sách "Giới biệt truyện" chép: Phiêu kỵ Vương Tế là cậu của Giới, từng cùng Giới đi chơi, rồi nói với người khác: "Hôm qua ta ngồi cùng đứa cháu ngoại, như có viên ngọc sáng bên cạnh, ánh sáng rực rỡ chiếu tới người."

 Có người đến nhà Vương Thái úy (Vương Diễn), gặp An Phong (Vương Nhung), Đại tướng quân (Vương Đôn), Thừa tướng (Vương Đạo) đang ngồi ở đó; sang gian nhà khác lại gặp Quý (Dận?) và Bình Tử (Vương Trừng).

 Chú: Bài tựa "Kim Cốc thi" của Thạch Sùng chép: Vương Hủ, tự Quý (?), người Lang Da. Sách "Vương thị phả" chép: Hủ là em của Di Phủ, làm quan đến huyện lệnh huyện Tu Vũ.

 Người ấy về nói với người khác: "Chuyến đi hôm nay, đưa mắt nhìn đâu cũng thấy toàn ngọc quý, châu báu."

 Vương Thừa tướng thấy Vệ Tẩy mã (Vệ Giới, làm Thái tử tẩy mã: chức quan hầu thái tử, đi trước dẫn đường khi thái tử ra ngoài) thì nói: "Quả nhiên có dáng gầy yếu; dù suốt ngày được điều dưỡng thư thái, trông vẫn như không chịu nổi sức nặng của áo lụa."

 Chú: Sách "Giới biệt truyện" chép: Giới vốn mang bệnh gầy yếu. Bài "Tây Kinh phú" có câu: "Mới đầu thong thả bước lên, dáng gầy yếu như không chịu nổi áo là áo lụa."

 Vương Đại tướng quân khen Thái úy (Vương Diễn) ở giữa đám đông như châu ngọc nằm giữa đống ngói đá.

 Dữu Tử Tung (Dữu Ải) cao không đầy bảy thước, lưng to mười vi (vi: một vòng ôm của hai cánh tay), sống buông thả, phóng túng.

 Vệ Giới từ Dự Chương đến kinh đô. Người ta đã nghe danh ông từ lâu, kẻ đến xem đông nghịt như bức tường. Giới vốn mắc bệnh gầy yếu, thân thể không chịu được mệt nhọc, rồi sinh bệnh mà chết. Người thời ấy nói rằng: "Người ta nhìn đến chết Vệ Giới."

 Chú: Sách "Giới biệt truyện" chép: Giới đứng giữa đám người, quả thật có dáng vẻ khác người. Lúc còn bé, ông ngồi xe dê trắng đi trong chợ Lạc Dương, mọi người đều nói: "Người ngọc nhà ai thế?" Từ đó họ hàng và người cùng làng gọi ông là "người ngọc". Xét sách "Vĩnh Gia lưu nhân danh" chép: Giới đến Dự Chương ngày mồng sáu tháng năm năm Vĩnh Gia thứ sáu, mất ngày hai mươi tháng sáu năm ấy. Như vậy Giới sang phía nam đến Dự Chương mới được bốn mươi lăm ngày, đâu có kịp đến kinh đô rồi mới chết? Vả lại các sách đều nói Giới mất ở Dự Chương, không nói mất ở kinh đô.

 Chu Bá Nhân (Chu Nghĩ) nói về Hoàn Mậu Luân (Hoàn Di): "Dáng gồ ghề, phóng khoáng không câu nệ, là người đáng mến cười." Có người nói đó là lời của Tạ Ấu Dư. Chu hầu nói về cha của Vương Trưởng sử (Vương Mông; Trưởng sử: chức quan đứng đầu các thuộc quan trong phủ):

 Chú: Sách "Vương thị phả" chép: Nột, tự Văn Khai, người Thái Nguyên; ông nội là Mặc làm Thượng thư, cha là Hữu làm Tán kỵ thường thị (quan hầu cận vua để can gián). Nột lúc mới qua sông xuống phía nam, làm quan đến huyện lệnh huyện Tân Cám.

 "Hình dáng đã khôi ngô, tấm lòng thanh nhã lại có khí tiết; biết giữ gìn mà dùng thì có thể làm được nhiều việc." Tổ Sĩ Thiếu (Tổ Ước) thấy Vệ Quân Trưởng thì nói: "Người này có dáng của kẻ đứng dưới cờ tiết (tức có tướng làm tướng soái)."

 Khi xảy ra biến cố ở Thạch Đầu, triều đình nghiêng đổ.

 Chú: Sách "Tấn Dương thu" chép: Tô Tuấn từ Cô Thục kéo đến Thạch Đầu, ép dời thiên tử đi nơi khác; Tuấn lấy nhà kho làm cung, sai người canh giữ. Sách "Linh chí dao trưng" (sách ghi những bài ca dao được coi là điềm báo) chép: cuối đời Minh Đế có bài ca dao: "Trắc trắc lực (?), thả ngựa ra bên sườn núi; ngựa lớn chết, ngựa nhỏ đói." Về sau Tuấn dời vua đến Thạch Đầu, bữa ăn của vua cũng không đủ.

 Ôn Trung Vũ (Ôn Kiệu) cùng Dữu Văn Khang (Dữu Lượng) tìm đến Đào công (Đào Khản) xin cứu viện. Đào công nói: "Lời trăng trối của Túc Tổ (Tấn Minh Đế) không nhắc đến tôi. Vả lại Tô Tuấn làm loạn, mối họa là do các ông họ Dữu gây ra; có giết hết anh em nhà họ cũng không đủ để tạ tội với thiên hạ."

 Chú: Sách "Tấn kỷ" của Từ Quảng chép: Di chiếu của Túc Tổ giao cho Dữu Lượng, Vương Đạo phò vua nhỏ tuổi, đồng thời thăng quan cho các đại thần, nhưng Đào Khản, Tổ Ước không có trong số ấy. Khản và Ước ngờ rằng Lượng đã giấu bớt di chiếu. Sách "Trung hưng thư" chép: Trước đó Dữu Lượng muốn triệu Tô Tuấn về, Biện Hồ không đồng ý; Ôn Kiệu và người ba quận đất Ngô muốn khởi binh bảo vệ hoàng thất, Lượng không nghe, còn ra lệnh: "Kẻ nào tự tiện khởi binh thì giết." Vì thế Tuấn mới làm loạn được ở kinh thành.

 Lúc ấy Dữu ngồi ở thuyền phía sau thuyền của Ôn, nghe vậy thì lo sợ, không biết tính sao. Hôm khác, Ôn khuyên Dữu đến gặp Đào; Dữu còn do dự chưa dám đi. Ôn nói: "Con chó khe ấy (tiếng miệt thị, chê Đào Khản xuất thân từ vùng khe núi, dân man di) tôi biết rõ; ông cứ đến gặp, chắc chắn không phải lo gì." Dữu có phong thái, thần mạo hơn người; Đào vừa gặp đã đổi cách nhìn, cùng ông chuyện trò, ăn uống suốt ngày, lập tức yêu mến, kính trọng.

 Dữu Thái úy (Dữu Lượng) ở Vũ Xương. Một đêm thu, khí trời dễ chịu, cảnh vật trong trẻo, bọn thuộc lại của ông như Ân Hạo, Vương Hồ Chi lên lầu Nam ngâm vịnh. Giọng ngâm vừa lên cao, chợt nghe trên lối cầu thang có tiếng guốc gõ rất gấp, chắc chắn là Dữu công. Chốc lát ông dẫn hơn mười người tả hữu đi bộ tới. Các vị muốn đứng dậy lánh đi, ông thong thả nói: "Các ông hãy ở lại, lão già này đối với chốn này hứng thú cũng không ít đâu." Rồi ông ngồi lên ghế xếp, cùng mọi người ngâm vịnh, đùa cợt, suốt buổi rất mực thỏa thích. Về sau Vương Dật Thiếu (Vương Hy Chi) xuống kinh, kể chuyện này với Thừa tướng (Vương Đạo). Thừa tướng nói: "Nguyên Quy (Dữu Lượng) lúc ấy phong độ không thể không sa sút đôi chút." Hữu quân (Vương Hy Chi, từng làm Hữu quân tướng quân) đáp: "Chỉ có lòng yêu núi khe (chí thích ẩn dật nơi núi non sông nước) là vẫn còn nguyên."

 Chú: Bài văn bia Dữu Lượng của Tôn Xước viết: Ông vốn ưa gửi lòng ở chốn ngoài bụi trần; tuy mềm lòng ứng phó việc đời, thu mình như con sâu đo co lại, nhưng tấc lòng vẫn trong lặng, vốn để đối diện với núi sông.

 Vương Kính Dự (Vương Điềm) có dung mạo đẹp, đến thăm hỏi Vương công (cha ông là Vương Đạo). Vương công vỗ vai ông nói: "A Nô, tiếc là tài con không xứng với dung mạo." Lại có người nói: "Kính Dự việc gì cũng giống Vương công."

 Chú: Sách "Ngữ lâm" chép: Tạ công nói: "Hồi nhỏ ở sân điện, từng (?) gặp Thừa tướng, liền thấy như có gió mát thổi lướt qua người."

 Vương Hữu quân thấy Đỗ (Hoằng?) Trị thì khen: "Mặt như mỡ đông, mắt đen như chấm sơn, đây là người trong hàng thần tiên."

 Chú: Sách "Giang Tả danh sĩ truyện" chép: Trong niên hiệu Vĩnh Hòa, Lưu Chân Trưởng và Tạ Nhân Tổ cùng bình phẩm nhân sĩ thời trước khi dời sang Giang Đông. Có người nói: Đỗ Hoằng Trị phong cách thanh cao, xuất sắc (?), là người đẹp của lớp sau; lại thêm mặt như mỡ đông, mắt đen như chấm sơn, đại khái có thể sánh với Vệ Giới.

 Người thời ấy có kẻ khen dáng vẻ của Vương Trưởng sử, Thái công (Thái Mô) nói: "Tiếc là các ông chưa được thấy Đỗ Hoằng Trị."

 Lưu Doãn (Lưu Đàm, làm Đan Dương doãn: quan đứng đầu vùng kinh kỳ Đan Dương) nói về Hoàn công (Hoàn Ôn): "(Tóc mai?) dựng như da con nhím xù ngược, lông mày như cạnh đá tím, rõ là hạng người như Tôn Trọng Mưu (Tôn Quyền), Tư Mã Tuyên vương (Tư Mã Ý)."

 Chú: Sách "Văn chương chí" của Tống Minh Đế chép: Ôn được Ôn Kiệu khen ngợi, nên đặt tên là Ôn. Sách "Ngô chí" chép: Tôn Quyền, tự Trọng Mưu, là em của Tôn Sách (?). Sứ giả nhà Hán là Lưu Uyển nói với người khác: "Ta xem anh em họ Tôn, tuy ai cũng có tài giỏi, sáng suốt, thông đạt, nhưng đều phúc lộc không trọn; chỉ có người em giữa là Hiếu liêm (danh hiệu dành cho người được tiến cử ra làm quan vì hiếu thảo, liêm khiết; ở đây chỉ Tôn Quyền) dáng mạo khôi ngô, cốt cách khác thường, có tướng đại quý." Sách "Tấn Dương thu" chép: Tuyên vương tư chất trời sinh kiệt xuất, có mưu lược của bậc anh hùng.

 Vương Kính Luân (Vương Thiệu) phong thái giống cha (Vương Đạo). Khi làm Thị trung (quan hầu cận bên vua, được dự bàn việc cơ mật), ông đi trao thêm chức cho Hoàn công, mặc lễ phục đi vào từ cổng lớn. Hoàn công trông thấy nói: "Đại Nô quả thật có lông phượng (ví người con thừa hưởng được tài đức, phong thái của cha)."

 Chú: Đại Nô là Vương Thiệu, đã thấy ở trên. Sách "Trung hưng thư" chép: Thiệu dung mạo đẹp, giữ gìn lễ nghi, phẩm hạnh.

 Lâm công (nhà sư Chi Độn) nói về Vương Trưởng sử: "Sửa vạt áo bước tới một lần, sao mà cao vời, đẹp đẽ đến thế!"

 Chú: Sách "Ngữ lâm" chép: Vương Trọng Tổ (Vương Mông) có dáng vẻ đẹp, mỗi lần soi gương ngắm mình lại nói: "Vương Văn Khai sao lại sinh được đứa con như thế này!" Người thời ấy cho ông là người phóng khoáng, thông đạt.

 Người thời ấy nhận xét Vương Hữu quân: phiêu diêu như đám mây trôi, mạnh mẽ như con rồng bị kinh động.

 Vương Trưởng sử có lần bị bệnh, người thân hay người lạ đều không cho vào. Lâm công đến, người giữ cửa vội vào thưa: "Có một người lạ ở ngoài cửa, không dám không thưa." Vương cười: "Ắt hẳn là Lâm công."

 Chú: Xét sách "Ngữ lâm" chép: Có lần mọi người rủ Nguyễn Quang lộc (Nguyễn Dụ, làm chức Quang lộc đại phu) cùng đến thăm Lâm công, Nguyễn nói: "Muốn nghe lời ông ấy nói, nhưng ghét thấy mặt ông ấy." Vậy thì dung mạo Lâm công quả thật xấu xí, kỳ dị.

 Có người đem Tạ Nhân Tổ (Tạ Thượng) ra so sánh, cho rằng ông chẳng mấy đáng trọng. Hoàn Đại tư mã (Hoàn Ôn) nói: "Các ông chớ xem nhẹ Nhân Tổ. Ông ấy gác chân ngồi dưới cửa sổ phía bắc gảy đàn tỳ bà, tự có dáng vẻ của bậc chân nhân (người tu đắc đạo, thoát ngoài cõi tục) nơi chân trời."

 Chú: Sách "Tấn Dương thu" chép: Thượng giỏi âm nhạc. Sách "Bùi tử" chép: Thừa tướng từng nói: "Kiên Thạch gác chân, gối đầu lên đàn tỳ bà, có cái ý vị của người ở chân trời." Kiên Thạch là tên lúc nhỏ của Thượng.

 Vương Trưởng sử làm Trung thư lang (quan thuộc sảnh Trung thư), đến nhà Kính Hòa.

 Chú: Kính Hòa là Vương Hiệp, đã thấy ở trên.

 Lúc ấy tuyết đọng dày, Trưởng sử xuống xe ở ngoài cổng, đi bộ vào sảnh Thượng thư, mình mặc công phục. Kính Hòa từ xa trông thấy, than rằng: "Người này không còn giống người trần thế nữa."

 Giản Văn (Tư Mã Dục, về sau là Tấn Giản Văn Đế) khi làm Tướng vương (vị vương kiêm chức tể tướng), cùng Tạ công đến thăm Hoàn Tuyên Vũ (Hoàn Ôn). Vương Tuân đã ở bên trong từ trước. Hoàn nói với Vương: "Ông từng muốn gặp Tướng vương, có thể ở lại sau màn." Hai vị khách đi rồi, Hoàn hỏi Vương: "Rốt cuộc thế nào?" Vương đáp: "Tướng vương làm phụ chính, tự nhiên trong lặng như bậc thần linh;

 Chú: Sách "Tục Tấn Dương thu" chép: Nhà vua phong thái đẹp, cử chỉ đoan trang, chững chạc.

 ngài cũng là người được muôn người trông cậy; nếu không như vậy, sao Bộc xạ lại tự lu mờ đi được?"

 Chú: Bộc xạ (Thượng thư bộc xạ: phó trưởng quan sảnh Thượng thư) ở đây là Tạ An.

 Thời Hải Tây (Hải Tây công Tư Mã Dịch), các quan mỗi lần vào chầu, khi triều đường còn tối, chỉ có Cối Kê vương (?) (Tư Mã Dục) đến là rực rỡ như ráng mai bừng lên.

 Tạ Xa kỵ (Tạ Huyền, làm Xa kỵ tướng quân) nói về Tạ công (Tạ An): "Khi đi chơi thong dong, dù không cất giọng ngâm cao, chỉ ngồi nghiêm chỉnh, bóp mũi ngâm nga (kiểu ngâm giọng mũi), đưa mắt ngoái nhìn, tự nhiên đã có phong thái của người ẩn cư nơi núi non đầm nước."

 Tạ công nói: "Thấy Lâm công đôi mắt sâu thẳm, đen láy mà sáng." Tôn Hưng Công (Tôn Xước) thấy Lâm công thì nói: "Góc cạnh sắc sảo, lộ rõ vẻ sảng khoái."

 Dữu Trường Nhân cùng các em vào đất Ngô, muốn nghỉ đêm ở nhà trạm. Các em lên trước, thấy đám người tầm thường đầy cả nhà, chẳng ai có ý tránh chỗ. Trường Nhân nói: "Để ta thử xem." Rồi ông chống gậy (?), dắt theo một đứa trẻ, vừa bước vào cửa, đám khách trông thấy thần thái của ông, lập tức lui ra lánh hết.

 Chú: Về Trường Nhân, đã thấy ở trên. Có thuyết nói đó là Dữu Lượng.

 Có người khen Vương Cung dáng vẻ tươi tốt, nói: "Óng ánh, mượt mà như cây liễu tháng xuân."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video