Thiên 12 — Phẩm 12 – Thần túc

 Kinh Thập Trụ Đoạn Kết (kinh về mười địa vị tu tập của Bồ Tát và việc dứt trừ phiền não trói buộc), quyển thứ bảy, phẩm Thần Túc (thần thông đi lại, biến hóa tùy ý), phẩm thứ mười hai.

 Bấy giờ Bồ Tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh) Tối Thắng tiến lên bạch Phật (bậc giác ngộ hoàn toàn): "Bạch Thế Tôn (Đấng được cả đời tôn kính, tức Phật)! Vì sao Bồ Tát đối với bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ (sáu hạnh tu lớn của Bồ Tát: đem cho, giữ giới luật, chịu đựng, siêng năng, tập trung tâm, hiểu thấu chân lý) lại có lúc tiến có lúc lùi? Lại có Bồ Tát từ lúc mới phát ý (phát tâm cầu giác ngộ) cho đến khi thành Phật, chưa từng ở trong thai cha mẹ, thường được hóa sinh (sinh ra tự nhiên do biến hóa, không qua cha mẹ); lại dùng thần túc dạo các cõi Phật mà cũng không có ý tưởng về cõi nước. Cúi mong Thế Tôn phân biệt từng điều một, khiến những người học đạo Bồ Tát ở đời sau biết chỗ mình hướng đến."

 Khi ấy Thế Tôn bảo Tối Thắng: "Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ ghi nhớ! Ta sẽ vì ông phân biệt từng điều một." Tối Thắng bạch Phật: "Con rất mong được nghe."

 Phật bảo Tối Thắng: Nếu có Bồ Tát thực hành bố thí, trì giới, nhẫn nhục mà tâm niệm còn có tưởng; thực hành tinh tấn, thiền định, trí tuệ mà đối với tất cả các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều khởi ý bám chấp; hoặc có thế giới mà không có tưởng về thế giới, thấy có chúng sinh mà không có tưởng về chúng sinh, thấy có quá khứ vị lai mà không có tâm về quá khứ vị lai, thấy có hiện tại mà không có ý về hiện tại, thấy có bám chấp và đoạn trừ mà không có tâm bám chấp và đoạn trừ, thì đó là căn lực (năng lực gốc rễ của lòng tin, tinh tấn, chánh niệm, định, tuệ) của bậc sơ địa (địa vị tu tập thứ nhất của Bồ Tát) đã thành tựu, liền tương ứng với mười pháp.

 Thế nào là mười? Đó là: thần đức của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý như thật) không thể hạn lượng; như như (?) một tướng, không vướng mắc; danh hiệu Chánh giác (bậc giác ngộ chân chánh) không thấy nhiễm chấp; tất cả các pháp không thấy vượt qua; hiện ra bình đẳng ba thừa (ba con đường tu: Thanh Văn là nghe lời Phật mà giác ngộ, Duyên Giác là tự ngộ nhờ quán nhân duyên, Bồ Tát là tu để cứu độ mọi loài) mà không thấy chỗ hướng đến; không bám chấp thế giới; hiểu biết danh hiệu không có quá khứ, vị lai, hiện tại; cái gọi là danh tướng (tên gọi và hình tướng); gọi là nhất thiết trí (trí biết hết thảy) cũng gọi là pháp giới (toàn thể mọi pháp); vì vỗ về người đến với đạo nên che chở chí hướng của họ, không làm tổn thương lòng họ.

 Như thế đó, Tối Thắng! Các pháp ấy cũng không có chỗ ở; đến cũng không biết từ đâu đến, đi cũng không biết diệt về đâu. Bồ Tát giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn cũng như vậy: giới cũng không có giới, nhẫn cũng không có nhẫn, hiểu tinh tấn mà không thấy có tiến. Nếu người giữ giới thì luôn che chở chỗ yếu kém của người khác; giả như thấy người phạm giới cũng không lấy làm giận, thấy người giữ giới trọn vẹn cũng không lấy làm mừng. Đó gọi là Bồ Tát thành tựu về giới. Bồ Tát thực hành nhẫn thì tâm không thêm không bớt; dù có người đến lấy thân thể Bồ Tát chặt ra từng đốt từng khúc, Bồ Tát vẫn giữ tâm bền chắc, không thể làm cho nản hỏng.

 Bồ Tát đầy đủ bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền tư, trí tuệ, ý tưởng bám chấp đã dứt, tâm không còn phân hai; không khởi, không diệt, không dấy lên các niệm sai khác (?); đối với tội và phúc đều bình đẳng không hai. Lại nên suy nghĩ về ba cửa hướng vào nhà Phạm (nhà trong sạch, tức ba cửa giải thoát) (?): không, vô tướng, vô nguyện (thấy mọi pháp đều không có thực thể, không có tướng trạng cố định, và không còn mong cầu gì). Không thấy nghĩa không hợp với tướng và nguyện; tướng và nguyện cũng không thấy hợp với không; vô nguyện không thấy hợp với không và tướng; không và tướng không thấy hợp với vô nguyện, cũng chẳng phải không hợp; vô tướng không thấy hợp với không và vô nguyện; không và vô nguyện không thấy hợp với vô tướng, cũng chẳng phải không hợp. Quá khứ, vị lai, hiện tại cũng như vậy.

 Lại nữa, Tối Thắng! Thần túc của Bồ Tát không phải do suy tư lo nghĩ mà có. Cảnh giới của dòng rồng (ví cho các bậc thánh lớn như Phật, Bồ Tát) (?) không thể nghĩ bàn, không dính vào đời, lại cũng chẳng lìa đời; qua lại xoay vần đều không có chỗ trụ. Các pháp nguyện và tướng cũng như vậy. Bồ Tát tiến lên tu quả đạo, thánh đạo tự nhiên không thấy bờ bến. Nếu có người đến tìm đầu mối của nó, thì đối với pháp hiền thánh là tự làm tổn hại mình.

 Như thế đó, Tối Thắng! Giới, văn (sự nghe học), tuệ, thí của Bồ Tát là pháp thanh tịnh sáu tầng (?), nghĩa lý sâu xa, nhờ đó được tu phạm hạnh (hạnh sống trong sạch). Nếu có Bồ Tát được tu gốc đức, nắm được cái cốt yếu vi diệu của pháp sâu này, thì nhập diệt độ ngay trong vô dư diệt độ (Niết-bàn trọn vẹn, không còn thân xác sót lại; diệt độ: chấm dứt hẳn vòng sinh tử); dạy bảo chúng sinh rằng không có bờ quá khứ vị lai, như thế mới gọi là đạo.

 Bồ Tát hiện vào trong ái dục, quán xét gốc rễ mà thuyết pháp. Có khi Bồ Tát nhập diệt tận định (tầng định cao nhất, tâm và các cảm thọ đều ngưng hẳn), dứt hơi thở ra vào hẳn không còn sót; thân thể sình trương, rỉ ra các thứ dơ bẩn; chúng sinh thấy thế liền khởi ý tưởng vô thường (không có gì thường còn). Bồ Tát lại quán chúng sinh có người định tĩnh, có người tán loạn, tùy chỗ thích hợp mà thị hiện, khiến họ được giải thoát. Hoặc dùng uy nghi và các pháp đạo phẩm (các pháp tu dẫn đến giác ngộ) dạy bảo tất cả, trừ gánh nặng cho họ.

 Năm pháp thần trí là việc của Bồ Tát. Mười tám điều vi tế là việc của Bồ Tát. Mười sáu kim cương là việc của Bồ Tát. Hai mươi mốt giới mà hiền thánh tu là việc của Bồ Tát. Ở dưới cây vua (cây bồ-đề nơi Phật thành đạo) suy nghĩ ba mươi bốn pháp là việc của Bồ Tát. Đối với bố thí, trì giới... mà không thấy có ta là việc của Bồ Tát. Phân biệt quá khứ, vị lai, hiện tại mà không dừng trụ là việc của Bồ Tát.

 Như thế đó, Tối Thắng! Cảnh giới Bồ Tát tu khó đo lường; hiểu biết quả báo mới được hướng đến đạo. Cái gì đến đều theo nhân duyên (nguyên nhân chính và các điều kiện phụ) hợp lại: tiếng từ hư không đến, nhĩ thức (cái biết của tai) tìm đến nghe; lời dạy, sách vở, thư từ đều không chân không thật, theo duyên mà hợp lại, theo duyên mà tan rã; duyên hợp thì hợp, duyên tan thì tan; tan mà không tự biết tan từ đâu, tụ mà không tự biết tụ từ đâu.

 Bấy giờ Tối Thắng tiến lên bạch Phật: "Lành thay, lành thay! Ngài đã khéo nói pháp này, phân biệt đủ cách, nói rõ gốc ngọn của duyên; vì các Bồ Tát mà khoác cho họ áo giáp đại đức, khiến vô số người phát ý cầu đạo lớn; khen ngợi chỗ hướng đến của công nghiệp Bồ Tát, cùng nghĩa đức của mười pháp danh hiệu Như Lai, khiến những người đến dự hội đều được nghe biết. Nghiệp trí của Như Lai không vướng mắc. Nếu có Bồ Tát nghe pháp này thì sự suy hại của ấm (năm uẩn: năm nhóm sắc, thọ, tưởng, hành, thức hợp thành thân tâm) cùng các cái (các phiền não che lấp tâm) đều vĩnh viễn được tiêu trừ, khiến các chúng sinh không ai không thông đạt.

 Bạch Thế Tôn, chúng con từ hôm nay trở đi xin vâng theo giáo đạo Như Lai đã dạy, giữ hạnh thuần thục, không dám buông lung; bố thí, điều phục tâm ý; thường luôn phân biệt mọi văn tự, khiến chương cú, nghĩa lý đều hiện ra trước mắt; tâm mang sự bình đẳng như hư không che trùm; lòng từ bi thực hành khắp tất cả; tùy gốc rễ của từng người mà khai hóa; thường dùng bốn tâm bình đẳng (từ: ban vui; bi: cứu khổ; hỷ: vui theo điều lành của người; xả: buông bỏ, không thiên vị) che chở chúng sinh, cho họ ăn cam lộ (nước ngọt cõi trời, ăn vào được bất tử; ví cho pháp Phật); bỏ hết mọi kết sử (phiền não trói buộc và sai khiến tâm) giận hờn; buông bỏ mười điều ác, lìa xa ba độc (tham lam, giận dữ, si mê); nhổ bỏ chín não (chín điều gây phiền não) cùng các pháp loạn tưởng; bụi bặm của ma chết làm hại lòng người, khiến mãi không còn sót.

 Chúng con sẽ phân biệt gốc của mười hai nhân duyên (chuỗi mười hai khâu nhân quả nối nhau tạo nên vòng sinh tử): từ si mê làm duyên sinh ra hành, cho đến sinh, già, chết. Lại sẽ suy nghĩ chỗ hướng đến của duyên khởi (sự vật nương vào nhau mà sinh khởi): si mê diệt thì hành diệt, cho đến già, bệnh, chết cũng như vậy. Tùy chủng loại, xét gốc rễ, rồi mới cho thuốc; giữ tâm bền chắc; xét rõ điều mọi người nghĩ trong lòng, đó là hạnh lành. Lại vì họ thuyết pháp, không để tâm họ buông chạy, các ý tưởng nhơ đục không còn khởi lên nữa."

 Vì thế, Tối Thắng! Lời dạy Bồ Tát tuyên bày đem lại nhiều lợi ích, thành tựu nhiều điều. Bồ Tát xem chúng sinh như mẹ thương con, tùy lúc nuôi dưỡng, không có ý thêm bớt; luôn ở trong chánh kiến (cái thấy chân chánh), không theo học thuyết khác; ở giữa đại chúng như sư tử chúa. Bồ Tát suy nghĩ về đất, nước, lửa, gió trong thân: đất động thì nước yếu, nước động thì lửa yếu, lửa động thì gió yếu; bốn thứ ấy động thì các giác quan suy yếu, thần thức lìa khỏi thân. Lúc ấy họ hàng thân thích nào có gì nương cậy được? Chỉ có pháp lành mới có thể nương dựa mà thôi.

 Lại nên suy nghĩ pháp quán sâu, tức tam-muội chánh thọ (trạng thái tâm định tĩnh, chuyên nhất, nhập định đúng đắn) mà chư Phật an trụ; thuận theo phép gốc thì không mất uy nghi; phân biệt hạnh có sơ sót và không sơ sót; vượt qua nghiệp tám pháp thế gian (tám điều làm lay động lòng người: được lợi, suy hao, bị chê, được khen, được tán dương, bị chỉ trích, khổ, vui); lợi, suy, chê, khen không nhiễm vào tâm; xét ta, người, thọ mạng đều không có chỗ ở.

 Tối Thắng nên biết: Nếu có chúng sinh mang tâm thấy điên đảo (thấy lộn ngược, trái với sự thật), đến vặn hỏi phép tắc Bồ Tát thực hành, dù từ một kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) đến trăm nghìn kiếp, thì nhờ lời nói của Bồ Tát ở bậc nhất trụ (bậc thứ nhất trong mười trụ) (?) cũng đủ lời lẽ trôi chảy, không ai ngăn lấp được. Vì thế nên biết hạnh Bồ Tát không ai theo kịp, không thể lấy thí dụ mà so sánh.

 Vì sao như vậy? Đều là do sự biến hóa của thần túc Bồ Tát bày ra: đi đến mười phương lễ lạy phụng sự chư Phật, khởi lòng kính mà cúng dường; từ cõi Phật này đến cõi Phật khác, đến đâu cũng vì chúng sinh làm hưng thịnh và hiển bày đạo pháp, trừ sạch mọi tai nạn từ đầu đến cuối; những ai có oán thù chất chứa, gặp khổ não, đều tự nhiên tiêu tan. Vì sao quyến thuộc của Bồ Tát được thành tựu? Đều do bỏ được kiêu mạn tự cao.

 Có khi ở giữa đại chúng, tiếng nói của Bồ Tát trôi chảy như tiếng Phạm (âm thanh trong trẻo, vang xa như của trời Phạm Thiên), khiến ba bộ chúng (?) đạt được chí nguyện, đưa dẫn họ vào chỗ vô vi (cảnh giới không do tạo tác, không sinh không diệt) rốt ráo mà cho họ diệt độ. Cũng như rồng lớn nổi mây che khắp không chừa chỗ nào (?), mưa xuống ba nghìn đại thiên thế giới (một thế giới lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ), trăm thứ lúa và cỏ cây đều được thấm nhuần, tùy mùa mà lớn lên. Bồ Tát đại sĩ cũng như vậy: phát ra một âm thanh, dùng nước vị pháp của tám giải thoát (tám tầng định giúp tâm thoát khỏi ràng buộc) mà ban bố giáo pháp, khiến ba nghìn thế giới đều được cứu độ. Người được giải thoát thì chí bền như kim cương, trong ngoài thanh tịnh.

 Bồ Tát lại dùng thần túc, giới cấm, pháp luật làm chuỗi ngọc trang sức cho thân mình, các tướng tốt rực rỡ như núi vàng ròng; đi qua chỗ nào cũng khiến mọi người được yên chỗ; người nghe pháp tin sâu không ngờ. Lại khiến chúng sinh vào tam-muội Giác Ý, khiến mọi loài có hình hài trong ba nghìn đại thiên thế giới, cho đến loài bay lượn, loài bò cựa, đều tự biết đời trước của mình; đều khiến chúng sinh nhận ra đầu mối của thói quen gốc, biết khổ từ đâu mà ra; nhân đó đều phát tâm Bồ Tát, vâng theo tu hành chánh thọ của Như Lai.

 Bấy giờ chúng sinh nghe pháp dụng tâm tinh cần, nhờ uy thần của Phật mà biết rõ chỗ mình đến, tùy xa gần đều đến đạo tràng (nơi tu đạo, nơi Phật thuyết pháp) thanh tịnh mầu nhiệm. Người đến đạo tràng thì chí bền chắc, vào chỗ không sợ hãi, không còn sợ sệt, chí được rốt ráo. Chúng sinh căn tính lanh lợi, hoặc qua một ngày, hai ngày, ba ngày, cho đến bảy ngày thì bỏ thân mạng, khi chết đều sinh lên trời. Người đức thuần thục, hạnh không thiếu sót thì sinh vào các cõi Phật mười phương.

 Chúng sinh được sinh lên trời tự lấy các loại hoa trên trời, các thứ hương và mọi đồ cúng dường tự nhiên, đến cúng dường, rải lên đại chúng và những người đến dự hội. Hoa ở giữa hư không đều không rơi xuống đất, hóa thành đài báu giao lộ (đài báu có màn lưới ngọc đan xen) tự nhiên. Họ cất tiếng lớn tự khen rằng: "Chúng ta được lợi lành, vui sướng được phúc này, mới có thể gặp tam-muội Giác Ý này, khiến ba nghìn đại thiên thế giới được như nguyện. Như thế, bạch Thế Tôn, thật vui được lợi lành!" Lại dùng hương hoa riêng cúng dường Bồ Tát Tối Thắng: "Nay nhờ ơn Ngài mà được gặp tam-muội Giác Ý này, khiến thân chúng con đều được dự hội vui mừng." Nếu có chúng sinh được nghe tam-muội Giác Ý mà không tin sâu, nên biết người ấy là do đời trước không gặp tam-muội này mà ra.

 Bấy giờ Thế Tôn bảo những người đến dự hội: "Ta xưa trong vô số a-tăng-kỳ kiếp (số kiếp nhiều không đếm được) thực hành tam-muội này, nên hôm nay ta được thành A-duy-tam Phật (bậc Phật giác ngộ hoàn toàn, chân chánh). Vô số chư Phật nhiều như cát sông Hằng trong quá khứ và chư Phật vị lai đều sẽ tu tam-muội Giác Ý này. Uy đức của tam-muội này không thể kể lường; những người nghe tên nó đều phát tâm lớn của Bồ Tát, nhiều không đếm xuể." Bốn bộ chúng (tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ) đều đạt được định ý tam-muội này. Lại có trăm nghìn người đến dự hội, ngay trên chỗ ngồi đều phát ý đạo vô thượng chánh chân (tâm cầu giác ngộ cao nhất, chân chánh).

 Bấy giờ Thế Tôn lại phóng ánh sáng của định ý tam-muội Giác Hoa, chiếu khắp các loài trong địa ngục, ngạ quỷ (quỷ đói), súc sinh ở ba nghìn đại thiên thế giới; các khổ của chúng tiêu tan, đều được sinh lại vào cõi người, tự biết đời trước của mình. Lúc ấy trên tòa có bốn ức người, thấy điềm lành ứng hiện này, ai nấy đều sinh lòng lo sợ chán ghét, trong lòng tự nghĩ: "Có sinh thì có chết, đều do nhân duyên; chết ở đây sinh ra ở kia, nối nhau không dứt. Nguồn gốc là dâm dục, mà dâm dục là do tham ái. Chúng ta mong được sinh vào cõi nước không có dục, mới được tu định ý chánh thọ tam-muội Giác Ý này."

 Bấy giờ Thế Tôn biết những gì người đến dự hội nghĩ trong lòng, bèn bảo họ: "Phương tây cách đây vô số cõi Phật, có Phật tên là Vô Lượng Thọ (tức Phật A-di-đà). Cõi ấy thanh tịnh, không có dâm dục, giận dữ, si mê; mọi người đồng một lòng, đều sinh ra từ trong hoa sen, không do tình dục của cha mẹ mà sinh. Ở đó toàn là đồng nam, không có hình nữ, không có đại tiểu tiện; lấy niềm vui thiền định, niềm vui nơi pháp, không có tưởng niệm của thức (?), làm cơm ăn; cùng nhau kính nhớ như cha như mẹ. Ai muốn sinh về đó thì có thể phát thệ nguyện."

 Khi ấy bốn ức người ngay trên chỗ ngồi đồng lòng phát nguyện cầu sinh về cõi ấy. Bấy giờ Thế Tôn liền theo đúng cách ấy phóng ánh sáng tam-muội Giác Ý chiếu đến cõi nước kia, khiến bốn ức người thấy được Như Lai Thế Tôn ở cõi ấy và các Bồ Tát hóa sinh. Cõi ấy rộng lớn, toàn bằng vàng, bạc, lưu ly và các thứ báu xen lẫn; không có cái khổ của ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) và tám nạn (tám hoàn cảnh khó được gặp Phật, nghe pháp). Thấy cõi ấy rồi, bốn ức người này, tùy theo thọ mạng, đều được cùng lúc sinh về cõi ấy và được tu tam-muội Giác Ý này. Đó là do thệ nguyện gốc đã phát mà thành. Sự cảm ứng của tam-muội Giác Ý, đức của nó là như vậy.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video