Thiên 16 — Phẩm 16 – Thân nhập

 Phẩm Thân Nhập, thứ mười sáu.

 Bấy giờ Đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật) bảo Tối Thắng (tên một vị Bồ-tát, người thưa hỏi Phật trong kinh này): Lại nữa, Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát: người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh; ma-ha-tát: bậc lớn, chỉ Bồ-tát ở bậc cao) trở lại tự quán xét thân mình: thân, trì và thân nhập (trì: các yếu tố cấu thành con người; nhập: "cửa vào", chỗ giác quan tiếp xúc với đối tượng) đều có thể phân biệt, thấy rõ là không có chỗ nơi cố định. Bấy giờ Bồ-tát nhập định ý (định ý: tâm ở trong thiền định) thân nhập trì pháp giới (pháp giới: toàn bộ cảnh giới của mọi pháp, tức mọi sự vật hiện tượng), trong các định được tự tại nhất. Các lỗ chân lông trên thân, từng lỗ chân lông một, nhập tam muội (phép thiền định sâu, tâm chuyên nhất một chỗ) định ý pháp giới mà được tự tại.

 Ở trong các pháp giới, Bồ-tát thị hiện (hiện ra cho thấy) pháp huyễn; biết có đời trước, đời sau, phân biệt các pháp thế gian; biết rõ ức trăm nghìn việc của thế giới; các cõi Phật trong vô số, vô hạn a-tăng-kỳ (số lượng nhiều đến mức không đếm được) kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài), những điều tốt xấu trong đó đều thấu suốt. Bồ-tát quán xét sự thành tựu của quyến thuộc Đẳng Chính Giác (bậc giác ngộ chân chính và trọn khắp, tức Phật); đối với sạch và không sạch cũng đều bình đẳng; không làm đứt pháp lành, không làm tổn hại Đại thừa (cỗ xe lớn: giáo pháp nhằm cứu độ tất cả chúng sinh); tâm ý bền chắc, không lay động.

 Trong một kiếp, trăm kiếp, trăm nghìn kiếp, ức kiếp, trăm nghìn ức kiếp, vô hạn vô lượng a-tăng-kỳ kiếp không thể kể xiết, không phải thẻ tính mà đếm được, không phải ý mà lường được — với những kiếp số như thế, ở các cõi Phật, Bồ-tát nhập tam muội chính thụ (thiền định chân chính, tâm lãnh nhận trọn cảnh định), rồi từ trong đó xuất ra, nhập định ở cõi này; từ cõi này xuất ra, dạo đến cõi kia, liền có thể làm chín muồi hạnh tu của chúng sinh ở đó, không mất chính pháp của thể pháp giới. Qua lại ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) không chút vướng ngại. Thuyết pháp giáo hóa những người còn bị giới hạn ngăn ngại, khiến họ biết chỗ quay về; tuệ nhãn (con mắt trí tuệ) đi sâu vào phân tích các pháp (?). Ở trong các pháp giới được tự tại; đầy đủ định phá tan (sự bám chấp vào) tai (?), đạt độ vô cực (tức ba-la-mật: sự tu tập hoàn hảo đưa sang bờ giải thoát), cũng không vướng ngại; nhập định tỷ nhập (mũi tiếp nhận mùi), ý không tổn hại thiện quyền (sự khéo léo trong phương cách giáo hóa); khéo nhập định thiệt căn (giác quan lưỡi), ý hiểu rõ sự dính mắc vào vị; thành tựu định toái thân (định phân thân như bụi, ra vào mọi loại thân), qua lại không ngăn ngại; nhập định toái ý (phân tích tâm ý đến tận cùng) mà thuận theo trí và thức.

 Bồ-tát ma-ha-tát ấy quán như vậy, biết như vậy. Người trụ trong định thân nhập này liền được mười nghìn ức tổng trì (tổng trì: năng lực nắm giữ, ghi nhớ trọn vẹn giáo pháp không quên mất) của Bồ-tát, ở thế gian chuyển pháp luân (bánh xe pháp: ví việc thuyết giảng giáo pháp lan khắp), tùy theo thế tục mà đi vào. Lại được mười nghìn ức hạnh khiếp tạng (kho tàng kinh pháp, ví như rương chứa kinh) thanh tịnh không nhơ. Lại được mười nghìn ức căn môn (cửa của các giác quan) vượt qua tất cả trí. Lại được mười nghìn ức thần thông (năng lực siêu phàm), đi khắp nơi không ngăn ngại. Lại được mười nghìn ức định vượt hơn các định. Lại được mười nghìn ức thần túc (năng lực đi đến bất cứ đâu tùy ý), dạo đến cõi hư không không bờ bến. Lại được mười nghìn ức sức mạnh, ở các hạnh tu dần dần tăng thêm. Lại được mười nghìn ức sự mong cầu, dứt hẳn các vọng tưởng. Lại được mười nghìn ức chỗ dừng, hiện ra là không có gì. Lại được mười nghìn ức sự hiển bày oai thần biến hóa hiện ra trước mắt. Này Tối Thắng, đó gọi là Bồ-tát ma-ha-tát được mười nghìn ức hạnh này mà không hao thiếu.

 Lại nữa, Bồ-tát nên nhớ tu hành mười nghìn ức chuỗi ngọc anh lạc (chuỗi ngọc đeo để trang sức) nơi các chi thể mà tự quấn quanh mình. Lại nên tu hành mười nghìn ức thứ đồ dùng để cứu độ chúng sinh. Lại nên tu hành mười nghìn ức cỗ xe (giáo pháp), khiến các loài chúng sinh cưỡi cỗ xe ấy mà đến bờ bên kia (bờ giải thoát). Lại nên tu hành mười nghìn ức tam muội định rực sáng, chiếu sáng thế giới, không còn chỗ tối tăm. Lại được mười nghìn ức tài biện giải nghĩa lý, không có chỗ ứng đáp được hay không ứng đáp được (?). Lại được mười nghìn ức thệ nguyện lớn, ai đến xem thì tâm không lay chuyển. Lại được mười nghìn ức lòng tin và nguyện, không có thấy biết tà vạy điên đảo. Lại được mười nghìn ức con đường chân chính — những nơi Bồ-tát qua lại dạo khắp — mà làm sạch dấu vết ấy. Lại được mười nghìn ức ánh sáng phát ra từ khuôn mặt. Lại được mười nghìn ức kinh điển lời dạy, hiển bày đức hạnh của Bồ-tát. Lại được mười nghìn ức cội gốc thanh tịnh để làm sạch đạo tràng (nơi tu đạo và thành đạo).

 Này Tối Thắng, đó gọi là Bồ-tát ma-ha-tát lấy vô lượng công đức mà tự quấn quanh, trang nghiêm cây đạo (cây bồ-đề, nơi Phật thành đạo) mà không mất bản tế (cội nguồn chân thật); tất cả đều là đồ dùng để Bồ-tát hướng tới đạo. Nếu Bồ-tát thành tựu các đồ dùng này thì liền lên ngôi vị Bồ-tát mà được khen ngợi, được xông ướp bằng hương đức, được người kính trọng, đi đến giữa đại chúng thường được cúng dường lợi lộc, đức nghiệp ở đời hiện tại không thể cùng tận.

 Nếu có Bồ-tát trụ trong tam muội định ý tự tại pháp giới này thì sinh vào nhà dòng dõi cao quý, không ở chỗ thấp hèn, các Bồ-tát làm quyến thuộc. Trụ tam muội rồi, Bồ-tát thấy xa ở phương đông mười ức a-tăng-kỳ các Như Lai Chí Chân Đẳng Chính Giác (ba danh hiệu của Phật — Như Lai: bậc đến từ chân như; Chí Chân: bậc chân thật tột cùng, đáng được cúng dường; Đẳng Chính Giác: bậc giác ngộ chân chính và trọn khắp), tên họ, danh hiệu, cõi nước lớn nhỏ đều rõ ràng. Ở phương nam, phương tây, phương bắc, bốn phương góc, phương trên và phương dưới, mười ức a-tăng-kỳ cõi Phật và các Như Lai, Bồ-tát đều có thể biết rõ từng tên họ, danh hiệu.

 Bồ-tát lập hạnh Bồ-tát, chỉ bày cửa đạo, khiến các Bồ-tát ấy làm thanh tịnh cõi Phật. Phóng ra ánh sáng vô lượng của thân Như Lai; hiện ra mắt của Như Lai không thể nghĩ bàn; tai thông của Như Lai không thể hạn lượng; mũi thông của Như Lai gấp bội không thể tính đếm; lưỡi thông của Như Lai rộng không bờ bến; tâm thông của Như Lai chẳng phải là sự quán xét không hình (?); thần túc của Như Lai là pháp vô thượng, cứu độ vô hạn; đạo của Như Lai không có trên, giữa, dưới, vì đầy đủ thành tựu; danh tiếng của Như Lai, vì lan truyền đi xa; pháp luân của Như Lai thường chuyển mà không chuyển, vì chuyển ngay ở đời hiện tại; những người theo hầu Như Lai, vì hiện đến thưa hỏi và lãnh nhận; chính pháp của Như Lai vô lượng, vì không ai có thể làm đứt giữa chừng; thiện căn (gốc rễ của điều lành) của Như Lai, vì hiện được khen ngợi; hạnh của Như Lai trọn khắp, vì trong luận bàn không ai đương nổi; dòng giống Như Lai thành tựu, vì ở ba đời không gì không hàng phục; sự ra đời của Như Lai, vì tuyên bày tất cả các pháp cho người ngu; nơi chốn pháp của Như Lai, vì hiển hiện ánh sáng trí tuệ.

 Như vậy, Tối Thắng, Bồ-tát ma-ha-tát hiện cõi thanh tịnh để lập chỗ nơi; dùng mây che dày của Phật mà mưa cam lộ pháp (cam lộ: nước ngọt bất tử của cõi trời, ví giáo pháp làm mát lành chúng sinh); hiện tất cả cảnh giới của chư Phật; chỉ bày lời dạy, hiện các pháp Phật; hình tướng như huyễn không thật, hiểu rõ pháp tính (bản tính chân thật của các pháp), vì khởi lên một cách tự nhiên mà không động chuyển; hình tướng các pháp, phân biệt nghĩa lý; vô lượng công đức của Như Lai đầy đủ, không thể cùng tận. Đó gọi là Bồ-tát ma-ha-tát trụ trong tam muội này, đi đến phương nào cũng không vướng ngại.

 Lại nữa, Bồ-tát trụ trong tam muội này, dạo trong ấm, trì, nhập (ấm: năm nhóm cấu thành con người là sắc, thọ, tưởng, hành, thức; trì: mười tám giới, tức sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức; nhập: mười hai xứ, tức sáu giác quan và sáu đối tượng) cũng không bị che chắn. Tâm làm pháp huyễn, biết các pháp vô lượng, vô hạn, vô biên, an trí các Bồ-tát. Nhập vào tam muội định ý tự tại này, liền có thể biết danh hiệu, tên họ của các Phật Như Lai Đẳng Chính Giác, từng danh hiệu một, đến mười nghìn ức a-tăng-kỳ các Phật Như Lai; từng danh hiệu một, đến trăm nghìn ức cõi Phật. Bồ-tát an trí thân mình đều trụ ở trong đó, với vô lượng vô hạn tâm tưởng, ý tưởng. Lại dùng sự khéo léo của vô vi (vô vi: không tạo tác, không sinh không diệt) mà lập chỗ nơi; tất cả các pháp cũng không quên mất, vì đã được thấy biết của sự độ thoát; vì thường gần gũi biển trí, hiếm có mà hiện trí (?); trụ cũng có chỗ, vì thị hiện các pháp không có chỗ nơi; lập chỗ của Phật, vì thị hiện các pháp rộng khắp không trước không sau; thị hiện căn môn, trí tuệ không ngăn ngại, pháp lợi ích, vì khéo dùng trí mà phân biệt; không hủy oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ trang nghiêm đúng phép), lập các cõi, vì không có đi về; thị hiện chỗ của tuệ, vì trí không ngăn ngại đã được làm sạch; thị hiện thành Đẳng Chính Giác; vì hiển sáng pháp giới không tăng không giảm. Đó gọi là Bồ-tát ma-ha-tát trụ trong tam muội này liền có thể khởi bước hướng theo dấu đường Đại thừa.

 Bồ-tát ma-ha-tát lại nên tu tập mười cửa hướng vào biển mà không biết chán đủ. Thế nào là mười? Đó là: biển Phật, hiện ra không chán đủ; biển người, động chuyển và không động chuyển, giáo hóa không chán đủ; biển pháp, tăng thêm trí không chán đủ; biển ruộng lành (ruộng phước, nơi gieo trồng phước đức), sinh ra không chán đủ; trụ nơi pháp không có, cũng không có quán hạnh, biển công đức của thần túc, không có chỗ nơi cũng không chán đủ; hiển bày biển ánh sáng trí, vì nắm giữ tuệ không phân tán; trụ trong biển căn môn, vì từ địa (bậc tu) này đến địa khác, tuệ không rối loạn sai lầm; trụ trong biển tâm ý, có thể biết hết các loại tâm, các loại ý của tất cả chúng sinh, biết vô lượng tâm có tăng có giảm; trụ trong biển tu hành, vì đầy đủ các nguyện; trụ trong biển thệ nguyện lớn, vì quyết thành tựu con đường ra khỏi sinh tử rốt ráo thanh tịnh. Đó gọi là Bồ-tát ma-ha-tát trụ trong tam muội này liền có thể được mười cửa hướng vào biển này mà không biết chán đủ, là pháp tu của Bồ-tát đại sĩ (bậc người lớn, tức Bồ-tát).

 Bồ-tát ma-ha-tát lại nên tư duy mười điều vô sinh (vô sinh: chân lý các pháp vốn không sinh không diệt) bậc nhất. Thế nào là mười? Đó là: quán xét các loài chúng sinh, là điều vô sinh bậc nhất thứ một; quán xét các bậc hào quý tôn trưởng cõi trời, là điều thứ hai; quán xét Phạm thiên tối thượng (vị trời ở cõi trời thanh tịnh, cao hơn các cõi còn ham muốn), là điều thứ ba; quán xét tâm của các vị hộ thế (các vị thần giữ gìn thế gian) không hư hoại, là điều thứ tư; quán xét việc ở giữa chúng sinh mà bước đi một mình, không có bạn sánh, là điều thứ năm; quán xét việc hàng phục các chúng ma (ma: loài chuyên phá hoại việc tu đạo), tâm định không loạn, là điều thứ sáu; quán xét năm nẻo (ngũ thú: năm cõi tái sinh: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, trời) không có hình, là điều thứ bảy; quán xét các chúng sinh cũng không nhiễm ô, là điều thứ tám; quán xét pháp tôn quý của chư Phật, là điều thứ chín; quán xét sự tự tại, ra khỏi sinh tử, hiển sáng, là điều thứ mười. Đó gọi là Bồ-tát ma-ha-tát nên nhớ tư duy mười điều vô sinh bậc nhất này.

 Bồ-tát lại nên tư duy: chỗ hướng sinh của cõi chúng sinh có mười việc. Thế nào là mười? Đó là: xuất gia bền chắc, giáo hóa các chúng sinh; lập sức tinh tấn của hạnh bất thoái chuyển (không bao giờ thối lui); sức thanh tịnh, không dính mắc, không nhiễm ô, vì tất cả pháp đều không; sức dừng nghỉ, vì thành tựu sự tự tại đối với các pháp; thành tựu sức của tâm chuyển và không chuyển, vì phân biệt luận bàn; đầy đủ sức của pháp tự nhiên, vì thành tựu đại trí tuệ; thành tựu sức không ngăn ngại, vì để thuyết pháp; sức không sợ hãi thành tựu, vì lập chỗ đứng cho pháp; thành tựu sức của ý dứt trừ, điều chưa biết thì biết; trí thành tựu sức không hai, vì không sinh không diệt. Này Tối Thắng, đó gọi là Bồ-tát ma-ha-tát tư duy mười sức này: sức lớn nhất, sức không gì sánh, sức không trên không dưới, sức vô lượng, sức nuôi dưỡng, sức không lay động, sức sinh vào nẻo lành, sức không giận, sức trí rực sáng, sức siêng năng chịu khổ tích chứa hạnh tu. Đó gọi là mười sức nên nhớ tu hành.

 Lại nữa, Bồ-tát nên khéo tư duy mười sức. Thế nào là mười? Đó là: sức khéo vào tánh không (mọi pháp đều do nhân duyên hợp thành, không có tự thể cố định), sức khéo thanh tịnh, sức khéo vi diệu, sức khéo về pháp thân (thân chân thật của Phật, tức chính chân lý), sức khéo về pháp thế gian, sức khéo đốt sáng pháp, sức khéo về gốc lành vắng lặng, sức khéo về điều chưa từng có, sức khéo tỉnh thức, sức khéo vượt qua. Đó gọi là Bồ-tát ma-ha-tát trụ trong mười sức này thì liền có thể thu giữ định ý.

 Bồ-tát ma-ha-tát lại nên tư duy hai mươi sức để đến được cửa định. Thế nào là hai mươi? Đó là: sức của bậc đại nhân; sức gần gũi thiện tri thức (bạn lành, người thầy tốt dẫn dắt tu đạo); sức rốt ráo của Đẳng Chính Giác; sức vốn đã tu thiện căn nên được gần gũi; sức được hương của vô lượng thiện căn xông ướp; sức được sự độ và không độ của Như Lai (?); sức hàng phục cấu nhơ của tâm, không sinh không diệt; sức làm tăng thêm niệm của Bồ-tát không đứt đoạn; sức trang nghiêm Bồ-tát, được hoan hỷ; sức giúp pháp lành của Bồ-tát không đứt đoạn; sức trừ bỏ tâm Bồ-tát, không vướng vào duyên; sức làm đầy nguyện của Bồ-tát mà không mong cầu; sức thành tựu ý của Bồ-tát, tư duy định; sức được các căn của Bồ-tát không rối loạn sai lầm; sức lập Pháp vương (vua của pháp, chỉ Phật); sức thân vô lượng không dính mắc; sức được trí tuệ thiện quyền phương tiện (sự khéo léo dùng cách thích hợp để giáo hóa); sức không sợ khó đối với tất cả pháp; sức lập cội gốc cho chúng sinh, không để lọt mất; sức bước đi một mình giữa các chúng sinh mà không quấy nhiễu họ. Đó gọi là Bồ-tát ma-ha-tát trụ trong định này mới ứng với sức "không có gì", vượt lên trên các La-hán (A-la-hán: bậc tu đã dứt sạch phiền não, thoát khỏi sinh tử, quả vị cao nhất của hàng tự giải thoát) và Bích-chi Phật (người tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không có thầy và không đi giáo hóa rộng), mới có thể nhập vào sức định của Bồ-tát.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video