Thiên 21 — Phẩm 21 – Nương vô tướng

 Phẩm thứ hai mươi mốt: Thừa vô tướng (nương cỗ xe không hình tướng, tức tu theo chỗ thấy các pháp vốn không có hình tướng cố định).

 Tối Thắng (tên một vị Bồ-tát; Bồ-tát là người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi loài) bạch Phật: "Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) từ lúc mới phát ý (mới phát tâm cầu thành Phật) cho đến khi thành Phật, làm sao thấu đạt được một tướng là không tướng, lại dùng không tướng mà phân biệt một tướng? Làm sao Bồ-tát dùng tâm thanh tịnh đi vào chốn ái dục, rồi từ trong ái dục lại trở về thanh tịnh?"

 Phật bảo Tối Thắng: "Bồ-tát thực hành quyền xảo (cách khéo léo, linh hoạt tùy cơ để dẫn dắt người) nương tâm thanh tịnh không tướng mà xoay vần trong năm đường (năm nẻo tái sinh: địa ngục, quỷ đói, súc sinh, người, trời) và các thế giới mười phương; có khi sinh vào dục giới (cõi còn ham muốn), hình giới (tức sắc giới, cõi chỉ còn hình sắc vi tế, không còn dục vọng thô), vô hình giới (tức vô sắc giới, cõi không còn hình sắc). Tuy ở trong cõi ấy mà không bị cõi ấy làm nhiễm. Bồ-tát cùng với thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành tin theo Phật pháp), lấy niềm vui của pháp mà làm vui cho họ. Lại đi vào sắc giới, cùng chư thiên (các vị trời) ở chung cung điện; hoặc ở cõi Phạm thiên (các tầng trời trong sắc giới, nơi ở của các vị trời tu hạnh trong sạch), cùng Phạm thiên vương nói pháp thừa vô tướng vi diệu. Ở giữa các vị Phạm thiên, có lúc kinh hành (đi chậm rãi qua lại để giữ tâm định), có lúc im lặng như bậc hiền thánh; ở giữa họ mà riêng mình tôn quý, không ai sánh bằng.

 Lại nữa, Tối Thắng, Bồ-tát ở đó khẽ bày lời dạy về đạo, dần dần hàng phục chư thiên, khiến họ thực hành chân đế (chân lý chân thật), trừ bỏ tâm chấp cho mình là thanh tịnh của các vị Phạm thiên. Bồ-tát ở sắc giới ấy có khi trải qua trăm kiếp cho đến trăm nghìn kiếp (kiếp là khoảng thời gian cực kỳ dài lâu), rồi từ sắc giới xuống sinh vào dục giới, trong lòng luôn ưa tĩnh lặng, ở một mình nơi núi rừng; tuy ở giữa loài người mà ý luôn trong thiền định (tâm lắng yên, chuyên chú). Có lúc Bồ-tát hiện ra có gia đình, vợ con theo bên, cùng chúng sinh làm chung nghề nghiệp ở đời; ở chỗ cao thì hiện ra thấp, ở chỗ thấp thì hiện ra tôn quý; quan sát tâm của chúng sinh khi xoay vần, ngồi đứng, nói năng, đi lại, tiến dừng, mà không khởi lòng kiêu mạn, cũng không tự hạ thấp mình. Vì sao vậy? Vì đã thấu rõ gốc và ngọn đều thanh tịnh.

 Lại nữa, Bồ-tát lại đi vào trăm nghìn tam-muội chánh thọ (tam-muội hay chánh thọ đều chỉ trạng thái tâm định yên, tập trung trọn vẹn, tiếp nhận cảnh giới một cách chân chánh). Dùng oai thần (sức mạnh uy linh) của tam-muội mà lại quán sát tam thiên đại thiên thế giới (một vùng vũ trụ rộng lớn gồm một nghìn triệu thế giới), hiện thân với các tướng tốt (những nét đẹp đặc biệt trên thân bậc thánh), ánh sáng và thần túc (thần thông bay đi, biến hiện tự do), dùng trí tuệ và phương tiện quyền xảo đi khắp nơi giáo hóa tự tại. Tâm ứng hợp với thanh tịnh mới gọi là vô tướng (không có hình tướng).

 Bồ-tát Ma-ha-tát ứng hợp với định này mới có thể cầu đạo thừa vô tướng: không thấy tướng sinh, không thấy tướng không; sinh mà không tập quen (?), đạo cũng không tưởng. Nơi bậc thánh không có tướng của đạo, cũng không cầu tướng, cũng không cầu không tướng; thấu đạt tướng của đạo là không tướng. Khi khởi thì khởi, khi diệt thì diệt. Có chỗ hướng về tướng đạo: hành không tướng diệt, hành có tướng diệt (?). Đó gọi là cái Bồ-tát lấy làm tướng của đạo. Bồ-tát Ma-ha-tát cũng không cầu tướng để làm tướng của đạo. Vì sao vậy? Đạo tự nó không có tướng; không cầu không tướng làm tướng của đạo; không thấy sự hợp tan làm tướng của đạo; không thấy gốc của mười hai nhân duyên (chuỗi mười hai khâu nối nhau tạo thành vòng sống chết, bắt đầu từ si mê tức vô minh, rồi đến hành là hoạt động tạo nghiệp, cho đến sinh, già chết), cái ta, con người, thọ mạng, từ si mê có hành mà có tướng của đạo; cũng không thấy không có cái ta, con người, thọ mạng, từ si mê có hành mà có tướng của đạo. Vì sao vậy? Đạo tự không có tướng, cũng không thấy tướng; không trông mong nơi chỗ sinh ra mà cầu tướng của đạo.

 Biết rõ bốn đại (bốn yếu tố hợp thành vật chất và thân thể: đất là chất cứng, nước là chất lỏng, lửa là hơi nóng, gió là sự chuyển động) là thân hay không phải thân, là thường còn hay không thường còn, là không hay không phải không, là ta hay không phải ta; lấy hay bỏ, hợp hay tan đều không chân thật. Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát ứng hợp đúng như phải ứng hợp: cũng không khác, chẳng phải không khác; cũng không thấy khác, cũng không thấy không khác; như vậy mới ứng hợp với tướng của đạo là không tướng.

 Thân thiện, thân bất thiện; thân hữu ký (được ghi nhận rõ là thiện hay ác), thân vô ký (không thể xếp vào thiện hay ác); thân hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy), thân vô lậu (không còn phiền não, hoàn toàn trong sạch); thân hữu vi (do nhân duyên tạo tác, có sinh có diệt), thân vô vi (không do tạo tác, không sinh không diệt); thân thành, thân hoại; hợp tan, lấy bỏ; đem tướng của đạo mà phân biệt thì đều là không, không có gì cả, như mộng, như bóng, như tiếng vang, như ảnh nắng lung linh lúc trời nóng. Cũng không phải thân là không, cũng không phải thân là không không; cũng không phải thân có tưởng, cũng không phải thân không tưởng; cũng không phải thân có nguyện, cũng không phải thân không nguyện (không, vô tướng, vô nguyện là ba cửa giải thoát: thấy các pháp là không, không có hình tướng cố định, nên không còn gì để mong cầu).

 Cái không phải thân cũng không tương ưng (hợp nhau, ứng hợp với nhau) với sự không ham muốn, mà cũng chẳng phải không tương ưng. Cái không phải thân cũng không tương ưng với mười hai nhân duyên, mà cũng chẳng phải không tương ưng. Mười hai nhân duyên cũng không tương ưng, mà cũng chẳng phải không tương ưng. Cho đến mười tám giới (sáu giác quan, sáu đối tượng của chúng, và sáu thức nhận biết) cũng như vậy. Pháp tánh (bản tánh chân thật của mọi pháp) như vậy cũng không tương ưng với tướng của đạo, mà cũng chẳng phải không tương ưng. Từ si mê sinh ra ái luyến cũng như vậy: không tương ưng với tướng của đạo, cũng chẳng phải không tương ưng. Tất cả các pháp, danh sắc (danh là phần tinh thần, sắc là phần thân thể vật chất), sáu nhập (sáu giác quan là cửa để cảnh bên ngoài đi vào: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) đều không tương ưng với tướng của đạo, cũng không phải không tương ưng.

 Bồ-tát Ma-ha-tát lại nên đi vào Diệt tận định ý bất động tam-muội (cảnh định dứt hết mọi cảm thọ và ý tưởng, tâm không lay động). Kế đó quán thấy tướng của đạo không tương ưng với mười tám bản trì (tức mười tám giới), mà cũng chẳng phải không tương ưng. Pháp tánh không tương ưng với mười hai nhân duyên, mà cũng chẳng phải không tương ưng. Những cấu uế trần lao (phiền não như bụi bặm làm nhọc mệt thân tâm) vô hạn, vô lượng, không thể nghĩ bàn, không tương ưng với tướng của đạo, cũng không phải không tương ưng. Cho đến pháp tánh và các tình không tương ưng với mười hai nhân duyên, mà cũng chẳng phải không tương ưng. Cho đến già chết, pháp không có dâm dục, giận dữ, si mê, không tương ưng với tướng của đạo, cũng không phải không tương ưng. Cái có số lượng và không có số lượng không tương ưng với tướng của đạo, cũng không phải không tương ưng. Tướng của đạo không hai, không tương ưng với cái có số lượng và không có số lượng, cũng không phải không tương ưng.

 Nơi đệ nhất nghĩa (chân lý tối cao, chân thật nhất): có thế tục hay không thế tục, hữu lậu hay vô lậu, hữu vi hay vô vi, hữu ký hay vô ký, pháp thiện hay pháp ác, đẹp hay xấu, đều dùng hạnh không hai, chẳng phải hạnh không hai, dùng ý không hư hoại mà cầu tướng của đạo. Người cầu tướng của đạo thì không cùng tương ưng với đệ nhất nghĩa, với có thế tục hay không thế tục, hữu lậu hay vô lậu, hữu vi hay vô vi, hữu ký hay vô ký, pháp thiện hay pháp ác, đẹp hay xấu, mà cũng không phải không tương ưng.

 Lại nữa, Bồ-tát Ma-ha-tát đối với cái tướng không tướng của các pháp, cũng không thấy tướng, mà chẳng phải không có không tướng: đó là đạo. Không tướng cũng không thấy tướng: đó gọi là tướng của đạo ứng hợp với không tướng. Cái tướng của không tướng thì pháp tự rỗng lặng, như hư không không có tướng, mà chẳng phải không có tướng. Nên ứng hợp với tướng này, ứng hợp mà không có chỗ ứng hợp.

 Như vậy, Bồ-tát Ma-ha-tát được định ý tướng đạo này thì đối với các pháp giới (toàn thể các cảnh giới, mọi lĩnh vực của sự vật) đều được tự tại. Vào định này rồi, phân biệt từng lỗ chân lông trên thân mình, thì vô hạn, vô lượng, không thể nghĩ bàn thế giới của chư Phật đều hiện ra trước mặt. Thế giới đã hiện, lại hiện ra các đệ tử theo hầu; các Bồ-tát khát khao ngưỡng mộ, nghe pháp không biết chán. Khiến đại chúng ấy thấy khắp các cõi nước trong tam thiên đại thiên thế giới; thân vàng của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân như mà đến) phóng ra vô lượng ánh sáng, mỗi một tia sáng có vô số, vô lượng cõi Phật; ở các cõi Phật ấy hiện ra sắc tướng của thân, ở giữa đại chúng ấy giảng rộng đại pháp; người nghe vững chắc, không bỏ Kim cang định ý tam-muội (cảnh định vững chắc như kim cương, phá tan mọi phiền não).

 Lại ở cõi ấy trong trăm nghìn ức kiếp xoay vần giáo hóa, thị hiện trí quyền xảo, mà như không có trí quyền xảo, không thấy có ai là người được trí quyền xảo giáo hóa. Tuy ở cõi ấy mà tâm như bóng hình, như ngọn lửa bốc mạnh, như hình trong gương. Trong tâm không có ý nghĩ rằng: số kiếp dài xa, tìm không thấy nguồn gốc, để rồi ở khoảng giữa sinh lòng lười mỏi; cũng không nghĩ rằng chúng sinh dễ giáo hóa, rằng: "Ta trong một ngày một đêm giáo hóa xoay vần khắp các thế giới của chư Phật nhiều như cát sông Hằng, trong ức nghìn vạn kiếp; so với chỗ giáo hóa của chư Phật thì ta đặc biệt hơn hết."

 Như vậy, Bồ-tát Ma-ha-tát vào định không tướng của đạo tánh thì phân biệt từng lỗ chân lông trên thân thể, xoay vần giáo hóa mà không mỏi chán, không thấy có người chịu giáo hóa. Đối với dâm dục, giận dữ, si mê thì không quá bận lòng (?). Làm cho thế giới ấy trong sạch, đến chỗ đại hội của Như Lai ở đó, không thấy dài ngắn mà khởi ý niệm không trong sạch. Vì sao vậy? Vì Bồ-tát Ma-ha-tát đi khắp vô lượng pháp giới, hàng phục tâm ý, nhẫn chịu các trần lao, làm hạnh chưa từng có, hạnh không gì sánh ví, dựng lập hạnh tinh tấn (siêng năng không lùi bước), vì đều đã phân biệt rõ. Định không thể nghĩ bàn, định không có tướng đạo, định tướng chân tế (cõi chân thật tột cùng của mọi pháp), là một chứ không hai, cũng không sai khác.

 Bồ-tát khiến chúng sinh ấy phân biệt tướng của đạo: có thế tục hay không thế tục, hữu lậu hay vô lậu, hữu vi hay vô vi, hữu ký hay vô ký, có ham muốn hay không ham muốn, đều không thấy tương ưng với tướng của đạo, cũng không phải không tương ưng. Tướng của đạo không tương ưng với có thế tục hay không thế tục, hữu lậu hay vô lậu, hữu ký hay vô ký, có ham muốn hay không ham muốn, cũng không phải không tương ưng. Tướng của đạo không tương ưng với mười hai nhân duyên, cũng không phải không tương ưng. Do duyên si mê mà có ái luyến, sinh, già, bệnh, chết cũng không tương ưng. Mười hai nhân duyên không tương ưng với đạo, cũng không phải không tương ưng. Do duyên si mê mà có ái luyến, sinh, già, bệnh, chết, không tương ưng với đạo, cũng không phải không tương ưng.

 Như vậy, Tối Thắng, Bồ-tát Ma-ha-tát được định ý tướng đạo này thì không thấy tương ưng, cũng không thấy không tương ưng. Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát nơi định ý tướng đạo ứng hợp mà không có chỗ ứng hợp. Nơi định không tướng cũng không thấy ứng hợp, cũng không thấy không ứng hợp: đó gọi là ứng hợp mà không có chỗ ứng hợp. Đây không phải điều mà La-hán (A-la-hán, bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh, nhưng chủ yếu lo cứu mình) hay Bích-chi-phật (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán nhân duyên, không cần nghe ai dạy) có thể biết tới. Vì sao vậy? Vì đó không phải cảnh giới của họ. Chư Phật Thế Tôn (Thế Tôn là danh hiệu tôn kính của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) không thể nghĩ bàn, đi vào khắp tất cả thế giới mười phương, hiện ra các tướng tốt, uy nghi lễ tiết, mười tám phép biến hóa (mười tám cách biến hiện thần thông như bay trên không, phun lửa nước, thân lớn thân nhỏ...), và Sư tử phấn tấn vô úy tam-muội (cảnh định mạnh mẽ như sư tử vươn mình, không hề sợ hãi).

 Lúc ấy, Tối Thắng, Bồ-tát Ma-ha-tát đầy đủ định ý tướng đạo của Như Lai, không bỏ định ý thệ nguyện kim cương, vượt qua chư Phật (?), độ mà không có ai để độ, cũng không thấy độ, cũng không thấy không độ. Bồ-tát Ma-ha-tát trong khoảng một niệm của tâm từ tam-muội đứng dậy, không bỏ rơi chúng sinh khổ ách ở mười phương, liền đến đem bốn việc cúng dường (dâng cúng bốn thứ cần dùng cho đời sống): y phục, đồ ăn uống, voi ngựa, bảy báu (bảy thứ quý như vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, san hô, mã não), giường nệm, đồ nằm, thuốc men cho người bệnh gầy yếu; dùng trí tuệ quyền xảo mà điều phục tất cả. Hết thảy đều vì chúng sinh, không vì bản thân. Từ một cõi Phật đến một cõi Phật khác, xoay vần giáo hóa, giảng rộng chánh pháp, cũng không biết chán; đi vào các cõi Phật, khiến chúng sinh ở đó đều được giáo hóa mà không ai hay biết. Làm hưng thịnh việc của Phật, hiện ra Nhất thiết trí (trí biết hết thảy mọi sự, tức trí của Phật); nơi nào tâm muốn tới, vừa nghĩ liền đến.

 Bồ-tát Ma-ha-tát vào định ý tướng đạo này thì đi vào khắp trong tâm, ý, thức của các loài chúng sinh ở các thế giới của chư Phật, trong vô số cõi nhiều như cát sông Hằng ở mười phương, quán sát điều họ suy nghĩ, phân biệt việc làm đời trước của họ: người này hướng đến nê-lê (địa ngục), người này hướng đến loài quỷ đói, người này hướng đến loài súc sinh, người này hướng đến đường trời, người này hướng đến đường người. Như vậy, Bồ-tát Ma-ha-tát trong khoảng búng ngón tay có thể phân biệt hết chỗ hướng đến của chúng sinh. Hoặc có chúng sinh tu hành đường lành, ứng hợp với định tướng đạo, Bồ-tát cũng biết chúng sinh ấy có tâm Tiểu thừa (con đường tu chủ yếu cứu lấy mình), tâm Bích-chi-phật hay tâm Bồ-tát.

 Như vậy, Bồ-tát Ma-ha-tát đi khắp các thế giới của chư Phật, lễ bái, phụng sự chư Phật Thế Tôn, làm trong sạch các cõi Phật, làm đầy đủ điều mong cầu của tất cả chúng sinh. Hoặc ở các cõi Phật thấy các loài chúng sinh keo kiệt tham lam, liền tự thị hiện làm việc bố thí lớn; ở cõi ấy dựng lá cờ đại bố thí, dùng tiếng phạm âm (giọng nói trong trẻo, thanh tịnh như của Phạm thiên) mà bảo khắp mọi người rằng: "Các vị nên biết, tên ta là Người Bố Thí Tất Cả Mà Không Cầu Báo Đáp. Ai thiếu thốn y phục, đồ ăn uống, thuốc men cho người bệnh gầy yếu, giường nằm, đồ nằm, cho đến đất nước, của cải, vợ con, voi ngựa, bảy báu (thì cứ đến lấy)." Bồ-tát bố thí từ lúc mới phát ý cho đến khi thành Phật, trừ ba thứ không bố thí, còn lại đều bố thí hết. Thế nào là ba? Một là cha, hai là mẹ, ba là thầy. Đó gọi là Bồ-tát lập gốc mà thực hành bố thí ở các cõi Phật.

 Lại nữa, Bồ-tát Ma-ha-tát dùng phương tiện quyền xảo lại đi khắp các cõi nhiều như cát sông Hằng ở mười phương, thấy chúng sinh ở đó lười biếng kiêu mạn, liền hiện thân giữ giới, thực hành mười tám pháp (?); hoặc ở dưới gốc cây, nơi đồng hoang, giữa bãi tha ma, trên núi cao, bên vực sâu, chỗ kín đáo, trong rừng, trong hang, siêng năng giữ giới, không phạm các pháp. Đi giữa cõi người, giữ gìn uy nghi lễ tiết; ra vào tiến dừng, hoặc đi hoặc ngồi, tâm luôn tha thiết; chưa từng rời giới, thấu rõ giới cấm vốn không có gì; cái gì đã sinh ra đều phải hết, tất cả đều vô thường; thân ta và thân người kia là một chứ không khác, rốt ráo thanh tịnh. Từ địa này đến địa khác cho đến mười địa (mười bậc tu tiến lên dần của Bồ-tát), không thấy mười địa là chướng ngại, vượt qua mười địa là không chướng ngại. Ví như chim bay trong hư không cũng không để lại dấu chân. Hiểu biết muôn vật đều là không, như hư không; vật cũng không phải vật, cái không phải vật cũng không phải là không phải vật. Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, đi khắp vô lượng thế giới của chư Phật, không bỏ tâm thệ nguyện rộng lớn bền chắc, thu nhận chúng sinh lười biếng ấy, cho họ an trú vào chánh thọ tướng đạo.

 Lại nữa, Bồ-tát Ma-ha-tát nắm giữ trí tuệ quyền xảo, lại đi khắp các cõi nhiều như cát sông Hằng ở mười phương, thấy chúng sinh ở đó có kẻ lười biếng (?), thường ôm lòng giận dữ, chưa từng vui vẻ. Bồ-tát ở đó hiện thân nhẫn nhục: nếu có người mắng thì im lặng không đáp lại; giả như có người chặt tay chân, làm nhục hủy hoại hình thể, tâm cũng không thay đổi, không nổi giận, giữ tâm như đất (đất chịu mọi thứ đổ lên mà không phản ứng). Quán thấu thân này do bốn đại hợp thành, thần thức lìa đi thì tan rã, có gì đáng quý? Người trí phân tích thấy không một thứ gì đáng tham. Cũng như nhà giết bò chia con bò làm bốn phần, biết rõ gốc ngọn đều không có gì. Bồ-tát Đại sĩ (bậc Bồ-tát lớn) cũng như vậy, hiểu rằng thân không có chủ, cũng không có gì cả. Cái gì là thân? Thân do ai có? Tên gọi, hình tướng, danh hiệu, chữ nghĩa đều không chân thật.

 Hoặc có Bồ-tát nhân thiền định mà thực hành nhẫn nhục: ở nơi đồng hoang không người, ngồi ngay ngắn dưới gốc cây, một lòng suy nghĩ. Người đi đường và kẻ chăn bò, gánh củi vác cỏ đi ngang bên cạnh, có kẻ lấy cành cỏ chọc vào mũi, hoặc chọc vào lỗ tai. Bồ-tát liền hay biết, nhìn kỹ họ rồi lại nhắm mắt, tâm ý lặng lẽ, không có ý nghĩ rối loạn, cũng không nghĩ điều gì khác. Hoặc gặp người đi đường lấy ngói đá ném đánh, làm vỡ đầu, thương mắt, hủy hoại thân thể, tâm thức của Bồ-tát cũng không đổi dời, không khởi ý tưởng rối loạn. Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát nhân thiền định mà thực hành nhẫn nhục, tiếp độ chúng sinh nhiều không thể kể xiết.

 Lại nữa, Bồ-tát Ma-ha-tát dùng sức không thể nghĩ bàn đi đến các cõi nhiều như cát sông Hằng ở mười phương, thấy có chúng sinh thường ôm lòng lười biếng, Bồ-tát ở đó hiện thân tinh tấn, thu nhận chúng sinh, cho họ an trú nơi vô vi (cảnh giới không tạo tác, không sinh diệt, tức sự giải thoát). Khi ấy Bồ-tát vì một chúng sinh mà trải qua trăm nghìn kiếp, tâm không biếng mỏi, cũng không chán nản. Vì sao vậy? Vì thấu rõ pháp giới là không, không có gì cả; dùng đạo của Như Lai mà độ thoát họ; tuy độ chúng sinh mà không thấy độ, cũng không thấy không độ. Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát siêng năng tinh tấn, tâm không đổi dời, cũng không nghĩ điều gì khác. Trong khoảng thời gian ấy chịu các khổ não: hoặc gặp lúc cõi nước bị lửa kiếp thiêu (trận lửa lớn ở cuối một kiếp thiêu rụi thế giới), lửa bốc tới tận Phạm thiên; hoặc gặp nạn nước dâng cũng tới Phạm thiên; hoặc gặp gió nổi thổi các cõi nước tan nát như bụi sương. Bồ-tát ở đó cứu lấy hết các loài có sự sống, cho họ an trú nơi vô vi, không để bị nhiễu loạn. Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát đi khắp các cõi nhiều như cát sông Hằng mà tinh tấn không thiếu sót.

 Lại nữa, Bồ-tát Ma-ha-tát lại dùng phương tiện quyền xảo đi đến các cõi nhiều như cát sông Hằng ở mười phương, thấy chúng sinh ở đó tâm rối loạn không định, Bồ-tát ở đó hiện ra ngồi thiền: hoặc ngồi ở làng xóm, hoặc ngồi giữa rừng cây, hoặc ngồi trong hang sâu nơi núi rừng; có khi trải qua trăm nghìn kiếp, tâm không nghĩ điều gì khác, dắt dẫn chúng sinh khiến tâm họ không rối loạn. Khi ấy Bồ-tát ngồi nhập định bên đường; tam-muội ấy tên là Vô hình tưởng định (cảnh định không còn ý tưởng về hình tướng). Vào định này có khi trải qua một kiếp cho đến trăm nghìn kiếp: trời đất tan chảy, núi sông cây cối đều sụp đổ tan rơi, nước biển, mạch suối, sông ngòi chảy xiết đều khô cạn; Bồ-tát nhập định vẫn ngồi thiền ở giữa, tâm không đổi dời, thân cũng không hư nát.

 Có khi người chăn bò gánh củi vác cỏ đi ngang bên cạnh: có kẻ lấy cành cây chọc mũi, có kẻ chọc lỗ tai, có kẻ banh mắt ra mà nhìn, có kẻ cạy miệng ra xem răng, có kẻ tiến tới định nắm tóc trên đỉnh đầu mà không nắm được, có kẻ lấy dao bén cắt móng tay Bồ-tát mà không cắt được. Vì sao vậy? Vì tất cả đều là oai thần của sức định nơi Bồ-tát, không thể ngăn phá được. Chư Phật mười phương lại gia thêm oai thần, khiến Bồ-tát này không gặp khổ não. Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát đi khắp các cõi nhiều như cát sông Hằng ở mười phương, thấy chúng sinh ý rối loạn liền tự nhập định, từ kiếp này sang kiếp khác mà không mỏi mệt.

 Lại nữa, Bồ-tát Ma-ha-tát lại dùng phương tiện quyền xảo đi đến các cõi nhiều như cát sông Hằng, quán thấy chúng sinh có kẻ ngu mê, Bồ-tát ở đó thị hiện trí tuệ, vì chúng sinh ấy phân biệt nghĩa lý, suy nghĩ việc của ba đời và hiện tại, vượt qua các địa không theo thứ tự: từ địa đến chỗ không có địa, từ chỗ không có địa đến địa, như chim bay không chạm vướng vào đâu. Bồ-tát cũng như vậy: cái không phải hình tượng làm thành hình tượng, hình tượng làm thành không phải hình tượng; cái không phải vật làm thành vật, vật làm thành không phải vật. Thế nào là cái không phải hình tượng làm thành hình tượng, hình tượng làm thành không phải hình tượng? Ở đây Bồ-tát đi vào chánh thọ định ý Hư không tế (cảnh định thấu đến tận cùng hư không), quán thế giới ở phương khác: cây thuốc, cây trái, núi sông, vách đá đều là không như hư không, mà cái không cũng là không có. Bồ-tát Ma-ha-tát cũng như vậy, thấy tất cả thế giới đều bình đẳng như hư không. Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát làm cái không phải hình tượng thành hình tượng, hình tượng thành không phải hình tượng; làm cái không phải vật thành vật cũng như vậy.

 Lại đi vào định ý Chúng trí tự tại (cảnh định được tự tại với mọi trí tuệ), thị hiện cho chúng sinh trừ bỏ ý tưởng ngu tối, cho tất cả an trú và đưa đến bờ bên kia (bờ giải thoát, ra khỏi biển khổ sống chết). Đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát đi khắp vô lượng thế giới mười phương, thấy chúng sinh ấy có ý tưởng ngu mê thì vì họ hiện ra ánh sáng trí tuệ, khiến mãi mãi không còn tối tăm.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video