Thiên 23 — Phẩm 23 – Pháp giới

 Phẩm Pháp giới (toàn thể mọi pháp, mọi hiện tượng; ở đây chỉ cảnh giới chân thật của các pháp), thứ hai mươi ba.

 Lúc ấy đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức đức Phật) phóng ánh sáng từ tướng lưỡi, chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới (một vùng vũ trụ gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ, là phạm vi giáo hóa của một đức Phật). Ánh sáng lại chiếu đến cõi nước của chư Phật ở mười phương; bốn phương góc cùng phương trên, phương dưới, không nơi nào không được chiếu tới. Ánh sáng lại chiếu đến tám mươi bốn ức thế giới Tịch Mịch ở phương đông, nhiều như số cát sông Hằng. Chư Phật ở đó cùng tụ hội. Ở đó không có hàng nhị thừa (hai hạng người tu chỉ cầu giải thoát cho riêng mình, là Thanh văn và Duyên giác). Các Ngài thường giảng về hạnh thù thắng đặc biệt của Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh), và chỉ rõ rằng các thế giới đều có thứ lớp. Phật nói: "Ta cũng từ nơi ấy mà đến cõi Nhẫn (tức cõi Sa-bà, thế giới của chúng ta, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ). Vì sao như vậy? Vì đã phát nguyện rồi rút thăm, không hề lẫn lộn sai lệch."

 Phật bảo Tối Thắng (vị Bồ-tát đứng ra thưa hỏi trong kinh này): "Nay Ta tự nhớ lại khi còn ở trong hội chúng chư Phật nơi ấy, một ức đức Phật cùng lúc rút thăm. Ta đứng đầu, nhận lấy thế giới này. Các đức Phật như Từ Thị (tức Bồ-tát Di-lặc, vị Phật tương lai), Nguyên Cát, Sư Tử Dũng Tuệ, Đức Phổ, Quảng Văn, Kim Nhan, Huyền Tịch, Bảo Hùng, Thường Bi, Tiên Khiết, Hoằng Thệ (?)... cả thảy một ức đức Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến) như thế, cùng lúc nhận thăm đến cõi Nhẫn này."

 Phật bảo Tối Thắng và những người đến dự hội: "Thế giới của chư Phật không thể nghĩ bàn. Các Ngài đổi hình biến hóa, dùng phương tiện khéo léo mà hiện ra theo đủ mọi cách, không có giới hạn. Các ông làm sao biết được Bồ-tát Từ Thị mới đang tập hạnh Bồ-tát? Chớ nghĩ như thế. Vì sao? Vì Từ Thị đã tích lũy công hạnh qua số kiếp nhiều như cát sông Hằng, đã dùng thệ nguyện mà thành Đẳng chính giác (sự giác ngộ chân chính, viên mãn của Phật) trước Ta. Ta mới tu hạnh, còn ở sau Ngài. Ngài khi thì hiện tu khổ hạnh, khi thì hiện tướng ánh sáng, khi thì hiện làm Bồ-tát, làm cậu học trò trẻ, làm đệ tử, tùy theo hạnh vốn có của mỗi người mà nói pháp cho họ."

 Lúc ấy Bồ-tát Từ Thị đang ngồi trong hội. Phật bảo Di-lặc: "Hãy hiện tướng ánh sáng của Phật cùng chúng tùy tùng nhiều ít ra sao." Lúc ấy Di-lặc ẩn thân Bồ-tát, hiện ra hình Phật cùng cõi nước, quốc độ. Đệ tử và Bồ-tát nhiều không thể nghĩ bàn. Hội chúng thấy vậy khen ngợi là điều chưa từng có: "Không hình là tự nhiên, sắc tướng là tự nhiên, các pháp là tự nhiên, tất cả chư Phật cũng là tự nhiên."

 Khi ấy đại chúng lại thấy tám mươi bốn ức thế giới Tịch Mịch ở phương đông, nhiều như số cát sông Hằng. Chư Phật Thế Tôn ở đó đang bàn giảng về hạnh thù thắng đặc biệt của Bồ-tát, gồm một nghìn tám trăm pháp môn (cửa ngõ, phương pháp tu học để vào đạo) vi diệu. Thế nào là một nghìn tám trăm pháp môn vi diệu?

 Bồ-tát tu tập pháp môn Bản tịnh (các pháp xưa nay vốn trong sạch). Người được pháp môn này thì không ở nơi bản tế (chỗ tận cùng ban đầu của các pháp, ở đây chỉ sự dứt bặt mà nhị thừa chứng lấy) mà nhận lấy quả chứng.
 Lại có pháp môn Không lời nói. Bồ-tát được pháp môn này thì dạo đi trong cõi hư không mà không ai hay biết.
 Lại có pháp môn Không chỗ được. Bồ-tát được pháp môn này thì tuy độ chúng sinh mà cũng không thấy có ai được độ.
 Lại có pháp môn Không chỗ nắm giữ. Bồ-tát được pháp môn này thì hiểu rõ rằng các pháp vốn trong sạch, trong hay ngoài đều không có chủ.
 Lại có pháp môn Danh hiệu. Bồ-tát được pháp môn này thì biết tất cả các pháp đều trống rỗng, không có thật.
 Lại có pháp môn Thành tựu. Bồ-tát được pháp môn này thì tuy ở trong pháp hữu vi (các pháp do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) mà không chấp vào ý nghĩ cho là "có".
 Lại có pháp môn Hóa thức. Bồ-tát được pháp môn này thì vào cõi không hình, dùng cách không hình mà giáo hóa.
 Lại có pháp môn Hiện hình. Bồ-tát được pháp môn này thì hiện ra vô số hình để giáo hóa chúng sinh.
 Lại có pháp môn Nhân duyên. Bồ-tát được pháp môn này thì vì chúng sinh mà tạo ra nhân duyên.
 Lại có pháp môn Tiếng pháp. Bồ-tát được pháp môn này thì người ta chỉ nghe tiếng mà không thấy hình.
 Lại có pháp môn Lìa có. Bồ-tát được pháp môn này thì không thấy có pháp sinh, diệt, chấp vào đoạn dứt.
 Lại có pháp môn Giải thoát. Bồ-tát được pháp môn này thì không thấy có Nê-hoàn (tức Niết-bàn, cảnh giới dứt hết phiền não và sinh tử) để hướng tới mà diệt độ (vào Niết-bàn).
 Lại có pháp môn Sâu xa. Bồ-tát được pháp môn này thì phân tích rõ các kinh điển bí yếu của Như Lai.
 Lại có pháp môn Không hình sắc. Bồ-tát được pháp môn này thì vào định vô sắc (các tầng thiền định vượt khỏi mọi hình sắc vật chất) mà giáo hóa.
 Lại có pháp môn Không quán hạnh. Bồ-tát được pháp môn này thì biết Phật pháp không có lời dạy, cũng không có chỗ nơi.
 Lại có pháp môn Sổ tức (phép thiền định bằng cách đếm hơi thở ra vào). Bồ-tát được pháp môn này thì biết các pháp không có số đếm, hiểu rằng hơi thở cũng là không có hơi thở.
 Như thế đó, Tối Thắng, Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát đã tu hành sâu dày) đạt được một nghìn tám trăm pháp môn vi diệu như vậy.

 Bấy giờ hội chúng nghe chư Phật ấy nói các pháp môn vi diệu này, ngay tại chỗ ngồi đều được tín pháp nhẫn (lòng tin nhận chân lý vững vàng, không còn dao động). Vô số chúng sinh đang hướng theo Tiểu thừa (con đường tu chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) đều phát ý đạo vô thượng bình đẳng (tâm cầu sự giác ngộ cao nhất, bình đẳng, tức quả Phật). Lúc ấy đức Thế Tôn cùng Di-lặc thu ánh sáng trở vào nơi miệng. Lòng đại bi của Như Lai cao vời như thế, khai hóa chúng sinh nhiều không thể đo lường, khiến ai nấy đều đến được chỗ mình hướng tới và đứng vững chắc.

 Lúc ấy hội chúng lại nghĩ thế này: "Vừa rồi chúng ta đều cùng thấy khắp thế giới Tịch Mịch, sao nay bỗng nhiên tất cả đều không còn gì? Phải chăng đó là huyễn hóa, là dã mã (ảo ảnh hơi nóng bốc lên giữa đồng, trông như bầy ngựa hoang, ví điều không thật), là bóng trong nước? Hay là giấc mộng, bóng trong gương, mờ mịt không rõ?"

 Lúc ấy đức Thế Tôn biết điều hội chúng đang nghĩ trong lòng, liền bảo Xá-lợi-phất (vị đệ tử của Phật nổi tiếng trí tuệ bậc nhất): "Này Xá-lợi-phất, ông có từng nghe Như Lai nói với ông rằng hạnh Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu, cầu giải thoát cho riêng mình) là pháp hữu vi (pháp do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt), là pháp vô vi (pháp không do tạo tác, không sinh không diệt); là pháp hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy, còn dính vào sinh tử), là pháp vô lậu (đã sạch phiền não); là pháp chân thật, là pháp không chân thật; là pháp hiện tiền, là pháp không hiện tiền; là pháp trần lao (phiền não làm nhọc lòng như bụi bặm), là pháp không trần lao; là pháp có số lượng, là pháp không số lượng; là pháp có chấp, là pháp không chấp; là pháp có tập khí (thói quen phiền não đã huân nhiễm lâu đời), là pháp không tập khí; là pháp giận ghét, là pháp không giận ghét; là pháp có thể bỏ, là pháp không thể bỏ; là pháp phàm phu, là pháp không phải phàm phu; là pháp hiền thánh, là pháp không phải hiền thánh; đây là pháp ý chỉ (bốn phép giữ tâm bằng cách quán thân, cảm thọ, tâm và các pháp) và thần túc (bốn phép tu đạt được năng lực thần thông), đây không phải là pháp ý chỉ và thần túc; đây là pháp căn, lực, giác, đạo (năm căn lành, năm sức mạnh, bảy yếu tố giác ngộ, tám con đường chính — các phép tu dẫn tới giác ngộ), đây không phải là pháp căn, lực, giác, đạo; đây là pháp hữu học (của người còn phải học, chưa đạt quả cao nhất), đây không phải là pháp hữu học; đây là pháp Thanh văn, đây không phải là pháp Thanh văn; đây là pháp Duyên giác (người tự quán xét lý nhân duyên mà ngộ đạo), đây không phải là pháp Duyên giác; đây là pháp Bồ-tát, đây không phải là pháp Bồ-tát; đây là Phật pháp, đây không phải là Phật pháp? Này Xá-lợi-phất, ông có từng nghe Như Lai nói những lời dạy như thế chăng?"

 Xá-lợi-phất thưa: "Không có, bạch Thế Tôn."

 Phật bảo Xá-lợi-phất: "Nay Ta còn ở giữa chúng Thanh văn mà không nói việc dứt lậu, việc có duyên, có ý nghĩ chấp trước; huống là giảng dạy những lời có hang ổ để bám víu ư? Việc ấy không có. Nói pháp, chuyển pháp luân (giảng giáo pháp, ví như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não), giảng giải, đều không có chỗ nơi; không lời, không giáo, cũng không có ý nghĩ về pháp. Pháp phát ra như tiếng vang đáp lại, há có pháp thật sao?

 Này Xá-lợi-phất, nay Ta sẽ dẫn một ví dụ, người có trí nhờ ví dụ mà tự hiểu. Ví như có một người đàn ông dũng mãnh, nhìn cõi hư không, biết rõ là hoàn toàn không có hình. Thế mà người ấy lại muốn vẽ đường viền, dùng các màu sắc để vẽ lên hư không: hoặc vẽ hình chư thiên, hoặc vẽ hình người, hoặc vẽ hình rồng, quỷ, thần, chiên-đà-la (ở đây chỉ loài thần ca nhạc khẩn-na-la), hoặc vẽ hình các loài súc sinh biết bay, biết bò, biết nhúc nhích. Này Xá-lợi-phất, người ấy dụng ý như vậy, có làm được chăng?"

 Xá-lợi-phất thưa: "Không được, bạch Thế Tôn. Thật rất khó, rất khó, đến mức chưa từng có."

 Phật bảo Xá-lợi-phất: "Như Lai dùng phương tiện mà giáo hóa, không thể nghĩ bàn; việc đặt bày lời dạy còn khó hơn việc kia. Vì sao? Vì tất cả các hạnh, pháp hữu vi, pháp vô vi, pháp hữu lậu, pháp vô lậu, pháp của đạo, pháp của đời; mười hai nhân duyên (mười hai khâu nối nhau tạo thành vòng sinh tử, từ vô minh cho đến già chết) và sáu thức thân (sáu loại nhận biết của mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý); bốn ý chỉ, bốn ý đoạn (bốn sự siêng năng: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm điều thiện chưa sinh, tăng điều thiện đã sinh), bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy giác ý (bảy yếu tố giác ngộ), tám trực hành (tám con đường chính: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng); chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại — đều không hình, không tượng, không thể thấy được; cũng không lấy, không bỏ, cũng không tụ, không tan; không thể mang giữ và không thể nắm được. Cảnh giới hư không trống lặng, không có hai. Chư Phật Thế Tôn dạo khắp các phương cõi, vì tất cả chúng sinh mà giảng nói lời dạy: thật không có danh hiệu mà gượng đặt tên giả, thật không có văn tự mà gượng làm văn tự, thật không có pháp tính (bản chất chân thật của các pháp) mà nói về pháp tính.

 Lại nữa, Xá-lợi-phất, Bồ-tát ma-ha-tát dùng phương tiện quyền biến để ứng hợp với chúng sinh, thuận theo căn cơ gốc rễ của họ, đó mới thật là rất khó. Nếu có tỳ-kheo (nam tu sĩ xuất gia), tỳ-kheo-ni (nữ tu sĩ xuất gia), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ giới), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia giữ giới) tin sâu pháp trống rỗng tịch lặng như thế, đầy đủ các hạnh, thì sẽ thành tựu tướng hảo (ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp nơi thân Phật) của Như Lai, đi từ cõi Phật này đến cõi Phật khác, phụng sự cúng dường chư Phật Thế Tôn; lại ở nơi các đức Phật ấy được sức nhớ mạnh và tổng trì (khả năng nắm giữ, ghi nhớ không quên mọi điều đã nghe), cũng lại nhận lãnh nghĩa lý sâu mầu này, rồi lại truyền rộng, khiến ai nấy đều được nghe biết.

 Bồ-tát ma-ha-tát nên nghĩ đến việc đầy đủ bảy pháp không chấp trước. Bảy pháp ấy là gì? Một là hiểu rằng tất cả cái "có" đều không có gì, không nhiễm vào cái có, cũng không thấy có. Hai là hiện ra hình tượng mà cũng không có sắc tướng; còn không có Phật, huống gì có sắc tướng? Ba là tất cả thế giới cũng không có đầu mối, huống gì có gốc để suy tìm? Bốn là gốc rễ của chúng sinh không cùng, không đáy, ai có thể khởi ý đo lường hạnh của họ? Năm là pháp tự nhiên sinh, pháp tự nhiên diệt, mà cũng không thấy có sinh có diệt. Sáu là các pháp như biến hóa, các pháp như huyễn thuật, mà cũng không thấy có huyễn hóa hay dã mã. Bảy là các pháp tự nhiên, các pháp không sinh, mà cũng không thấy có sinh, diệt, chấp trước hay đoạn dứt. Này Xá-lợi-phất, đó là Bồ-tát ma-ha-tát thành tựu bảy pháp không chấp trước.

 Người thành tựu được bảy pháp ấy thì có thể đầy đủ mọi hạnh, dần dần đạt đến địa vị Bồ-tát, ngồi dưới cây Phật (cây bồ-đề, nơi đức Phật thành đạo) hàng phục ma oán (quân ma thù địch). Mọi đức lành chồng chất, tướng ánh sáng đầy đủ. Từ trụ thứ nhất cho đến trụ thứ mười (mười địa vị tu hành của Bồ-tát), trong khoảng giữa ấy chưa từng thoái lui, luôn được chư Phật trông thấy và che chở. Chư thiên, rồng, quỷ thần, càn-thát-hòa (loài thần âm nhạc ở cõi trời), a-tu-luân (loài thần hay gây chiến với chư thiên), ca-lưu-la (chim thần cánh vàng), chiên-đà-la, ma-hưu-lặc (thần rắn lớn) đều đem hoa hương, ca hát, kỹ nhạc, y phục, cờ phướn đến cúng dường, càng tăng thêm công đức, dùng uy thần mà nâng đỡ, để vị ấy tự mình lên đến đạo vô thượng chân thật tột cùng."

 Phật lại bảo Xá-lợi-phất: "Ta tự nhớ thuở xưa khi tu đạo Bồ-tát, có lúc làm cậu học trò trẻ, có lúc mang thân Phạm thiên (vị trời ở cõi trời thanh tịnh bậc cao), có lúc xuất gia giữ giới luật của sa-môn (người xuất gia tu hành), cúng dường chư Phật Thế Tôn nhiều như cát sông Hằng; có lúc đem đầu, mắt, đất nước, của cải, vợ con mà bố thí, có lúc đem thuốc men cùng tứ sự (bốn thứ cần dùng: y phục, ăn uống, giường nằm, thuốc men) mà cúng dường. Nhưng Ta chỉ được nghe chư Phật bàn giảng nghĩa khổ, nghĩa không, nghĩa phi thân (thân này không phải là cái ta thật); hoặc nói về lục độ (sáu phép tu đưa người sang bờ giác ngộ: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) và không, vô tưởng, vô nguyện (ba cửa giải thoát: thấy các pháp là trống rỗng, không có tướng để bám, không có gì để mong cầu); hoặc nói về giới cấm và phép học đạo; hoặc nói lời dạy về nhẫn nhục, nhân từ, hòa thuận. Có lúc Ta ở ẩn trải cả kiếp không đứng dậy, có lúc ngồi thiền nhập định, thân và tâm đều không lay động. Tất cả là do pháp bên trong chưa thành tựu."

 Phật lại bảo Xá-lợi-phất: "Ta mới từ chư Phật Thế Tôn ở thế giới Tịch Mịch mà được nghe pháp sâu mầu này. Các vị Bồ-tát đại sĩ đến tụ hội liền đạt nhu thuận pháp nhẫn (sự nhẫn nhận thuận theo chân lý, bậc đầu của sự chứng ngộ)." Lúc ấy trong hội chúng đang ngồi đó, có hai vạn bốn nghìn chúng sinh liền đạt bất khởi pháp nhẫn (chứng biết vững chắc rằng các pháp vốn không hề sinh khởi).

 "Chư Phật quá khứ, vị lai và hiện tại đều cùng tuyên truyền, giảng rộng pháp sâu xa này: tất cả đều không có chỗ nơi, cũng không thấy có ta, có người, có thọ mệnh. Các Ngài quán xét căn cơ gốc rễ của chúng sinh đã thuần thục: chúng sinh có tưởng thì dùng không tưởng mà dạy; chúng sinh có niệm thì dùng không niệm mà răn; chúng sinh có ngăn ngại thì chỉ cho thấy sự không ngăn ngại. Nếu có người thiện nam, người thiện nữ đọc tụng, khéo giữ gìn pháp sâu xa này, lại truyền rộng, giảng cho người khác nghe, thì phúc đức không thể đo lường.

 Nếu có người học tu đạo Bồ-tát, có lòng từ, bi, hỷ, xả, thương xót tất cả, muốn được thành tựu lên địa vị Bồ-tát, thì phải thường tu tập giữ gìn kho pháp sâu xa này. Nếu có người thiện nam, thiện nữ đầy khắp ba nghìn thế giới, thọ trì ngũ giới (năm giới: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), làm trọn mười điều lành, tu tứ thiền (bốn tầng thiền định), tứ đẳng (bốn tâm rộng lớn: từ, bi, hỷ, xả), tứ không định (bốn tầng định vượt khỏi hình sắc), cũng không bằng một lần nghe được chỗ sâu xa của pháp này. Nếu không thể suy ngẫm lâu thì bảy ngày cũng được; nếu không được bảy ngày thì sáu, năm, bốn, ba, cho đến một ngày; nếu không được một ngày thì khoảng một cái búng tay cũng được.

 Này Xá-lợi-phất, ví như những vị Thanh văn như ông nhiều đầy khắp mười phương thế giới, đem tứ sự là y phục, ăn uống, giường chiếu đồ nằm, thuốc men chữa bệnh mà cúng dường, từ ức ức kiếp lại qua ức ức kiếp nữa, cũng không bằng một lần nghe pháp sâu yếu này. Vì sao? Vì kho pháp của Bồ-tát là nơi tụ hội của châu báu. Nếu lại giảng nói nghĩa của một câu thôi — nghĩa vô thường, khổ, không, phi thân; tam thoát pháp môn (ba cửa giải thoát) và tứ minh tuệ (bốn trí tuệ sáng suốt) (?); hạnh không, vô tưởng, vô nguyện, trống lặng; hạnh không sinh, không khởi, không diệt tận — thì Bồ-tát ma-ha-tát ấy được an ổn trong vô lượng đức hạnh, phúc không thể hạn lượng, không gì để so sánh.

 Nếu có Bồ-tát dùng thân bị hạn cuộc, ngăn ngại mà tu pháp hữu vi, giáo hóa chúng sinh khiến họ được toại nguyện, nhưng những vị ấy chưa từng được nghe đạo vô vi, mà muốn bước vào pháp sâu xa của Bồ-tát thì việc ấy không thể được. Nếu có Bồ-tát tâm định, nhập chính thọ (trạng thái định tâm chân chính), từ vô lượng pháp mà tuyên giảng, truyền rộng kinh điển sâu xa, được nghe pháp vô vi, biết các pháp trống rỗng, hoàn toàn không có gì, thì đó là nghĩa sâu không gì sánh kịp. Vì thế Bồ-tát nếu muốn làm đầy đủ ước nguyện của chúng sinh, muốn giảng nghĩa cho người khác, lại muốn tuyên giảng pháp bí yếu của Như Lai và Bồ-tát, muốn khiến chúng sinh chứng được tứ quả (bốn quả vị của hàng Thanh văn, cao nhất là A-la-hán), thì phải thường nhớ nghĩ, học tập pháp yếu sâu xa này."

 Phật lại bảo Xá-lợi-phất: "Xưa kia Ta du học, làm hạnh Bồ-tát, thường tu tập lục độ và tứ đẳng, đem lòng đại từ che chở chúng sinh, giảng bày vị cam lộ (thứ nước ngọt bất tử, ví giáo pháp đem lại giải thoát). Có lúc dùng lời dạy, có lúc dùng sự im lặng của bậc hiền thánh, có lúc hiện thần túc (thần thông đi lại, biến hóa), có lúc dùng phương tiện khéo léo, có lúc dùng thần thông đi vào năm đường (năm cõi luân hồi: trời, người, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục), có lúc dùng một đường mà đi khắp, có lúc như Bích-chi Phật (bậc tự ngộ đạo, tức Duyên giác) bay bát trong hư không, có lúc như Thanh văn nhận lãnh lời dạy, có lúc hiện làm cậu học trò trẻ, ra vẻ như không biết gì.

 Xá-lợi-phất nên biết, Bồ-tát giáo hóa bằng phương tiện, hiện ra đủ cách, không thể kể hết. Tùy theo tập tục của đời, tùy theo từng loài mà đi vào: vào trong đất, vào trong nước, vào trong lửa, vào trong gió. Bồ-tát phân biệt rằng gốc của tứ đại (bốn yếu tố cấu thành vật chất: đất, nước, lửa, gió) đều không có chủ; phân biệt rằng cõi đất trong và ngoài đều trống lặng, cõi nước, lửa, gió cũng như thế. Lại quán xét chúng sinh có dâm dục, giận dữ, si mê hay không có dâm dục, giận dữ, si mê; có lòng ái dục hay không có lòng ái dục; có ý kiêu mạn hay không có ý kiêu mạn; có tâm định hay không có tâm định; người có tâm tán loạn, người không có tâm tán loạn — Bồ-tát đều phân biệt rõ. Rồi hoặc dùng phép an ban thủ ý (thiền định bằng cách theo dõi hơi thở ra vào), hoặc dùng phép quán bất tịnh (quán thân thể đầy những chất dơ nhớp chảy ra, để dứt tham dục), hoặc dùng pháp Nê-hoàn diệt tận, hoặc dùng pháp hữu vi, vô vi, hoặc dùng pháp hữu lậu, vô lậu, hoặc dùng pháp của đời, hoặc dùng pháp của đạo, hoặc dùng đạo lậu tận thông (thần thông dứt sạch mọi phiền não) mà giáo hóa họ.

 Ta từng đến ở thế giới Thông Tuệ, vì một chúng sinh mà suốt mười hai trung kiếp (kiếp là đơn vị thời gian cực kỳ dài; trung kiếp là kiếp bậc giữa) nhập thiền định, thân và tâm không lay động, không ngại khó nhọc, chờ đợi để giáo hóa người ấy. Chúng sinh ấy há phải người nào khác sao? Chớ nghĩ như thế. Nếu ông muốn biết thì đó chính là Bồ-tát Tối Thắng hiện nay. Bồ-tát Tối Thắng ở thế giới Thông Tuệ sinh vào nhà dòng dõi quyền quý. Nhờ đức đã tích lũy từ đời trước nên không sinh vào nhà nghèo khó cùng khổ; một đời, hai đời cho đến trăm nghìn đời, cho đến mười hai trung kiếp mang thân, thường ở nơi giàu sang, không ở chỗ thấp hèn. Ta cũng nhập định ở cách đó không xa, quan sát tâm ý người ấy. Suốt trăm nghìn kiếp, người ấy không hiểu nổi một câu pháp sâu xa. Về sau tự mình tỉnh ngộ, lòng bỗng sáng tỏ, tự đến quy y nơi Ta, muốn nghe kinh điển sâu mầu vô lượng. Ta liền vì người ấy mà nói về kho vô tận.

 Gọi là kho vô tận, ấy là phân biệt âm thanh: có khi dùng một âm thanh vang khắp tam thiên đại thiên thế giới, có khi dùng một câu mà ứng hợp với tâm ý của tất cả chúng sinh; lời dạy nói ra vượt hơn cả Phạm âm (giọng nói thanh tịnh trong trẻo của Phạm thiên). Lại có kho vô tận lục thông (sáu loại thần thông): đi đến các cõi Phật ở mười phương, phụng sự cúng dường Như Lai Thế Tôn, nhận lãnh những pháp sâu mầu khó có; trong các khổ hạnh thì vượt hơn về tinh tấn, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, nhất tâm, trí tuệ, phương tiện khéo léo. Lại có kho vô tận khiến người có được bốn ý chỉ. Bốn ý chỉ là hạnh của pháp vô lậu; pháp ý chỉ (phép quán các pháp) là con đường tắt đến Nê-hoàn; những phép còn lại là chỗ phàm phu tu tập. Bốn ý đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy giác ý, tám đạo hiền thánh, quả báo và quả chứng, đều không có gì, cũng không thấy có. Đó gọi là kho vô tận của Bồ-tát.

 Cái gì có thể cùng tận? Ánh sáng bình đẳng chiếu soi, khéo giảng bản tính, có thể cùng tận chăng? Sự tu tập theo tướng của pháp tính có thể cùng tận chăng? Điều tâm suy nghĩ có thể cùng tận chăng? Sự suy xét ngũ ấm (năm nhóm hợp thành con người: sắc thân, cảm thọ, tưởng, hành, thức) có thể cùng tận chăng? Sự hiểu rõ mười hai nhân duyên có thể cùng tận chăng? Sự biết tứ đại trong và ngoài có thể cùng tận chăng?"

 Xá-lợi-phất thưa: "Không phải vậy, bạch Thế Tôn. Đó không phải là điều mà ngay cả Như Lai có thể đi đến tận cùng."

 Phật lại bảo Xá-lợi-phất: "Lại có lời dạy vô tận về bốn pháp, làm cửa ngõ của biện tài (tài ăn nói, giảng giải lưu loát). Bốn pháp ấy là gì? Một là trí tuệ phân biệt vô tận. Hai là ánh sáng trí tuệ phân biệt vô tận. Ba là suy nghĩ, nhớ mạnh, tổng trì. Bốn là biện tài phân biệt không có giới hạn bên ngoài. Này Xá-lợi-phất, đó là bốn kho vô tận mà Bồ-tát có thể tu hành.

 Lại có bốn kho vô tận không thể nắm giữ. Bốn kho ấy là gì? Một là tính của nó khó nắm giữ, buông thả không dừng. Hai là đạo tâm khó nắm giữ, bản tính rất sâu. Ba là đi vào các bản tế, tu tập không có gốc ngọn. Bốn là đi vào tâm ý chúng sinh, biết rõ là không có pháp. Đó là kho vô tận của Bồ-tát ma-ha-tát."

 Phật lại bảo Xá-lợi-phất: "Bồ-tát lại có bốn kho vô tận bền chắc, làm cửa ngõ của pháp biện tài. Bốn kho ấy là gì? Một là chí nguyện bền chắc, không dính vào các phái tà. Hai là hạnh vốn có trong sạch, không khởi trần lao. Ba là theo lời dạy của chư Phật xưa, đứng vững trong nhẫn nhục, không giận hờn. Bốn là tùy duyên mà làm các hạnh, không mất thệ nguyện ban đầu. Đó là kho vô tận, cửa ngõ của pháp biện tài của Bồ-tát ma-ha-tát; nhờ vậy dưới cây đạo hàng phục ma oán mà lòng không khiếp nhược.

 Lại có bốn kho vô tận, cửa ngõ của pháp chuyển luân. Bốn kho ấy là gì? Một là lời nói chí thành, không chê bai người khác. Hai là thấu suốt duyên khởi, biết từ đâu mà sinh ra. Ba là dạy bảo chúng sinh, trước sau không hề mỏi mệt. Bốn là phân biệt bằng trí tuệ sáng suốt, lên địa vị Bồ-tát. Đó là kho vô tận không hủy phạm giới pháp của Bồ-tát ma-ha-tát, là điều Bồ-tát ma-ha-tát thường tu hành."

 Phật lại bảo Xá-lợi-phất: "Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn kho vô tận thành tựu pháp giới. Bốn kho ấy là gì? Một là chiếu soi pháp giới, thông suốt việc đi lại. Hai là chiếu soi pháp tính, hiểu là không có gì. Ba là phân biệt nhục nhãn, thiên nhãn, tuệ nhãn, pháp nhãn, Phật nhãn (năm loại mắt, từ thấp đến cao). Thế nào là nhục nhãn (mắt thịt của người thường)? Là nhìn thấy hình sắc, không phải không có nhãn thức (sự nhận biết qua mắt). Thế nào là thiên nhãn (mắt của chư thiên, thấy được xa và thấy cảnh giới vi tế)? Thiên nhãn là thấy hình sắc của cõi trời mà không thấy được quả báo (?). Tuệ nhãn (mắt trí tuệ) là phân biệt mà không thấy bụi nhơ. Pháp nhãn (mắt thấy rõ giáo pháp) là trong sạch, đầy đủ lục độ. Phật nhãn (mắt của Phật, thấy biết trọn vẹn) là sáng suốt, nhìn tướng mà thấy là không tướng. Bốn là chiếu soi quả báo, không dính vào tam giới (ba cõi luân hồi: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc). Đó là kho vô tận thành tựu pháp giới của Bồ-tát ma-ha-tát."

 Phật lại bảo Xá-lợi-phất: "Bồ-tát ma-ha-tát lại có bốn kho vô tận. Bốn kho ấy là gì? Một là tinh tấn mà không có ý định trụ; có ý cầu tuệ hay không có ý cầu tuệ, có ý cùng tận hay không có ý cùng tận, có ý được hay không có ý được, trong và ngoài phân biệt đều không có gì. Vì thế, Xá-lợi-phất, Bồ-tát thực hành phương tiện ở khắp mọi nơi, đi khắp giáo hóa, lấy tinh tấn làm đầu; tu hành giới cấm, lấy sự siêng năng làm gốc; theo các đức Thế Tôn cầu tích lũy công đức; nghe pháp vui mừng, gom góp trí tuệ sáng suốt; truyền bá lời dạy của đạo mà cũng không có lời dạy. Các pháp vị lai, quá khứ, hiện tại, quán xét bằng trí tuệ một cách bền chắc, đó mới là lời dạy chân thật. Như Lai nói pháp không dựa vào văn tự; văn tự đã trong sạch thì nói pháp cũng trong sạch. Đó là tích lũy trí tuệ công đức, đứng vững trong nhẫn, đứng vững nơi không thoái chuyển.

 Này Xá-lợi-phất, đó là không tham sắc cũng không nương vào sắc, chẳng phải không có sắc mà hiểu sắc là không sắc, vì vậy gọi là pháp tính. Giả sử khắp tam thiên đại thiên cõi nước đem hương thơm, đồ mịn màng, lụa là, cờ phướn, lọng che đến cúng dường, cũng không lấy đó làm vui (?). Xa lìa lười biếng, không ôm lòng khiếp nhược, tránh tham lam và tâm tán loạn, trừ bỏ lòng giận dữ; thành Đẳng chính giác, truyền bày pháp bí yếu, mới được thành Phật. Bỏ những gì thân mình được yên ổn, lập tâm thệ nguyện rộng lớn, thay chúng sinh chịu khổ não; tinh tấn ưa thích pháp, cốt khiến chúng sinh tiến vào nhà pháp, đến chỗ tu đạo. Chư thiên làm chứng; chư thiên, rồng, quỷ thần, càn-thát-hòa, a-tu-luân, ca-lưu-la, chiên-đà-la, ma-hưu-lặc, người và không phải người đều đến cúng dường. Người thiện nam, thiện nữ nâng đỡ, khuyến khích, giúp cho thành Phật; phát nguyện bền chắc, cốt sao thành tựu trí tuệ, giữa chừng không thoái lui; độ những người vì nhân duyên mà rơi vào tam đồ (ba đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) — không thức, không giác, cũng không có chỗ rốt ráo. Này Xá-lợi-phất, đó là Bồ-tát ma-ha-tát tu pháp không tưởng niệm, pháp không lời dạy, mới có thể thành tựu thánh giáo của Như Lai."

 Lúc ấy những người đến dự hội đang ngồi đó, nghe pháp sâu xa này, đều phát tâm vô thượng, đạt đến địa vị không thoái chuyển.

 Lúc ấy Xá-lợi-phất đến trước Phật thưa: "Những người vừa được nghe pháp ấy, bao lâu nữa sẽ thành Phật?"

 Phật bảo Xá-lợi-phất: "Những người ấy sau hai trăm vô ương số kiếp (số kiếp nhiều không thể đếm được) sẽ thành Phật, đều cùng một danh hiệu là Vô Cấu Siêu Đức Như Lai, Chí Chân (bậc chân thật tột cùng), Đẳng Chính Giác, Minh Hạnh Thành (trí tuệ và đức hạnh đều trọn đủ), Thiện Thệ (bậc khéo đi đến Niết-bàn), Thế Gian Giải (bậc hiểu rõ thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao nhất, không ai hơn), Đạo Pháp Ngự (bậc khéo điều phục người tu như người đánh xe giỏi), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), hiệu là Phật Thế Tôn (đây là mười danh hiệu của một đức Phật). Thế giới tên là Thanh Tịnh, kiếp tên là Nan Độ.

 Cõi nước của đức Phật ấy thuần là Nhất thừa (một cỗ xe duy nhất đưa tất cả đến thành Phật), không có tên gọi Thanh văn hay Bích-chi Phật, thường bàn luận về vô lượng đức hạnh của Bồ-tát. Đất đai bằng phẳng, không có núi sông, gò đống, khe suối, hang hốc; có đủ các loại màu sắc như tấm thảm thêu của cõi trời (?). Không có ánh sáng mặt trời, mặt trăng chiếu soi, mà ánh sáng từ thân tướng mọi người chiếu lẫn cho nhau. Mọi đức lành rộng khắp; điều chúng sinh nghĩ đến có muôn vàn ý tưởng (?). Vì sao như vậy? Vì pháp giới nơi ấy không có sai khác trái nghịch. Ở cõi Phật ấy, người ta ăn cam lộ tự nhiên, mặc áo kiếp-ba-dục (áo dệt bằng sợi bông quý của cây kiếp-ba, tự nhiên mà có), giống như cảnh vui sướng nơi cõi trời thứ sáu (cõi trời cao nhất trong cõi Dục). Đất đai màu mỡ, ngũ cốc rẻ, bảy báu đầy đủ: vàng, bạc, châu báu, xa cừ (một loại vỏ sò quý), mã não, ngọc trai, hổ phách.

 Ở đó có vị Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chính pháp, có bánh xe báu dẫn đường) tên là Vũ Hoa, có bảy báu dẫn đường và theo hầu. Bảy báu ấy là:
 Thứ nhất là bánh xe báu. Bánh xe báu dọc ngang mười bốn khuỷu tay (đơn vị đo chiều dài, tính từ khuỷu tay đến đầu ngón tay giữa), làm hoàn toàn bằng bảy báu; bánh xe có một nghìn nan hoa, nan nào cũng có hình tướng đẹp. Vua muốn đi về phía đông thì bánh xe liền đi trước dẫn đường.
 Thứ hai là voi báu. Voi báu màu trắng như tuyết, miệng có sáu ngà, ngà nào cũng có hình tướng đẹp. Vua muốn cưỡi voi dạo xem thế giới thì chỉ trong khoảng búng tay đã đi khắp thế giới mà không có gì trở ngại.
 Thứ ba là ngựa báu. Ngựa báu thân màu xanh biếc, bờm và đuôi đỏ, cưỡi không mà đi, chân không chạm đất. Ngựa hí một tiếng vang động cả thế giới, không ai là không nghe. Vua muốn cưỡi đi đông, tây, nam, bắc thì chỉ trong khoảng búng tay đã đi khắp.
 Thứ tư là ngọc nữ báu. Ngọc nữ báu thân tỏa mùi thơm hoa sen ưu-bát (hoa sen xanh), miệng tỏa mùi thơm gỗ chiên-đàn đầu trâu (loại gỗ đàn hương quý nhất), thân toàn thịt mềm như không có xương, dung mạo đoan chính, không béo không gầy, không cao không thấp, không trắng không đen, có đủ sáu mươi bốn dáng vẻ của người nữ. Vua muốn đón nhận thì nàng liền có mặt trước vua.
 Thứ năm là ngọc châu báu. Ngọc châu báu rộng ba nhận, cao bảy nhận (nhận là đơn vị đo chiều cao thời xưa, khoảng bảy, tám thước). Khi vua muốn thử ngọc châu báu thì ban đêm, lúc vắng người (?), liền triệu quân, tập hợp bốn loại binh, đêm ấy đem ngọc châu báu đặt lên đỉnh đài cao vạn trượng, ánh sáng chiếu khắp thế giới, không nơi nào không được soi. Ngọc tự đi lại theo ý vua muốn.
 Thứ sáu là quan coi kho báu. Lúc chuyển luân thánh vương muốn đi dạo các phương cõi, đường đi qua biển lớn sâu không thấy đáy. Vua muốn thử tài quan coi kho báu, liền ra lệnh cho người đánh xe tạm dừng ở biển ấy, nói: "Ta muốn nghỉ lại." Rồi vua bảo quan coi kho báu: "Nay ta cần vàng, bạc, châu báu, xa cừ, mã não, san hô, hổ phách, thủy tinh, lưu ly; ngươi có lấy được không?" Lúc ấy quan coi kho báu liền quỳ xuống nước, dùng đồ múc nước lên (?), theo ý mình nghĩ mà bảy báu tự đến.
 Thứ bảy là quan coi binh báu. Khi vua muốn tập hợp bốn loại binh, liền bảo quan coi binh báu: "Ta muốn kiểm duyệt bốn loại binh, phải xong ngay không chậm trễ, ngươi làm được chăng?" Quan coi binh báu thưa lại với vua: "Chẳng hay thánh vương cần quân nhiều ít bao nhiêu?" Vua bảo: "Ta cần phía trước, phía sau, bên trái, bên phải mỗi bên một vạn cỗ xe (?)." Lúc ấy quan coi binh báu theo lệnh vua, làm đúng như lời, bốn loại binh tập hợp đủ. Bốn loại binh ấy là quân voi, quân ngựa, quân xe và quân bộ. Mỗi đơn vị binh có mười người tướng tùy tùng (?), bốn loại binh đều như thế."

 Lúc ấy Phật bảo Tối Thắng và những người đến dự hội: "Vị chuyển luân thánh vương thuở ấy há phải người nào khác sao? Chớ nghĩ như thế. Vì sao? Chính là thân của Bồ-tát Tối Thắng hiện nay. Ở bất cứ nơi đâu, Ngài biến hóa, giọng nói dịu dàng; dân chúng đều được nghe tiếng pháp. Ngài lặng lẽ điềm đạm, giảng về độ vô cực (các phép tu đưa người sang bờ giải thoát), về bốn ân (ơn cha mẹ, ơn chúng sinh, ơn vua nước, ơn Tam bảo), bốn đẳng và sáu pháp tôn trọng (?); dùng phương tiện khéo léo vào diệt tận định (tầng định dứt hết mọi cảm thọ và tưởng niệm), lìa dục, không nhơ; giảng các pháp không, vô tướng, vô nguyện, vô vi, pháp không sinh diệt, pháp không đầu mối. Những loài chúng sinh, chư thiên và người đời ở trong cảnh giới ấy, Ngài phân biệt cho họ trí tuệ thánh và gốc đạo vô lậu; hoặc chỉ dạy pháp sáng suốt bằng âm thanh; hoặc dùng lời dạy nghiêm khắc thống thiết để dẫn họ vào giới luật; hoặc dùng thần túc, biến hóa, ánh sáng mà dạy bảo, cốt cho chúng sinh dần dần đi vào chỗ rốt ráo."

 Phật bảo Xá-lợi-phất: "Tất cả chúng sinh không có tướng ta, tướng người. Các pháp vốn trong sạch, các pháp không có hình, không có pháp chấp trước hay đoạn dứt, các pháp không hư hoại. Quán xét rõ thì cõi Phật hoàn toàn không có gì. Lại nữa, Xá-lợi-phất, mười hai nhân duyên, ngũ ấm, lục suy (sáu đối tượng của giác quan: hình sắc, âm thanh, mùi, vị, xúc chạm và các pháp, làm suy hao tâm lành) đều không có hình tượng. Như Lai có tám loại âm thanh: không phải tiếng nam, không phải tiếng nữ, không phải tiếng cứng, không phải tiếng mềm, không phải tiếng trong, không phải tiếng đục, không phải tiếng trống, không phải tiếng mái. Đó là nhờ đàn độ (hạnh bố thí đưa người sang bờ giác ngộ) mà nhận được quả chứng chân thật, hiểu biết sự trong sạch, chiếu soi pháp giới; có khi dùng một âm thanh mà vang khắp ba nghìn thế giới mười phương.

 Ta từng đến ở thế giới Dã Mã, cách đây bảy mươi hai ức cõi Phật nhiều như số cát sông Hằng. Ở đó Ta đi khắp, phát ra âm thanh lớn vang khắp cõi Phật ấy. Những người nghe tiếng ấy, một trăm ức chúng sinh đứng vững nơi không thoái chuyển, đều phát ý đạo vô thượng chân chính.

 Lúc ấy Ta có đệ tử tên là Mục-liên (tức Mục-kiền-liên), thần túc bậc nhất. Ông lên một ngọn núi Tu-di (núi lớn ở trung tâm mỗi thế giới), rồi lại lên một ngọn núi Tu-di khác, cứ như thế trải từ kiếp này sang kiếp khác, chân không chạm đất. Khi ấy Mục-kiền-liên ở thế giới Dã Mã phát ra âm thanh lớn vang khắp ba nghìn thế giới mười phương, và trong âm thanh ấy giảng lời dạy này: 'Như Lai nói pháp, chưa từng có hạnh, cũng không thấy hạnh, chẳng phải không có hạnh; hiểu hạnh là không hạnh nên gọi là trong sạch. Các pháp không hình tượng, cũng không âm vang.' Ông lại nói về tứ đế (bốn chân lý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự dứt khổ, con đường dứt khổ) đúng như pháp tính: 'Hiểu khổ là không khổ, không dừng ở khổ; vào được trí tuệ như thế nên gọi là khổ trí (trí hiểu thấu về khổ). Nhân nơi tập (nguyên nhân sinh khổ) mà thông suốt gốc rễ, hiểu tập là không tập, không thấy có tập, nên gọi là tập trí. Biết chỗ dứt tận, do dứt tận mà sinh, do dứt tận mà diệt, mà cũng không thấy dứt tận, đó gọi là tận trí. Đạo vô vi thì không thấy có hang ổ để bám víu; điều chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại khen ngợi — điều Phật hiện tại nói cũng không có đạo, điều Phật quá khứ, vị lai nói cũng như thế. Đạo không có hình tượng, không thể thấy được; hiểu đạo là không đạo nên gọi là đạo trí.' Đó là phần phân biệt ý nghĩa của đạo của Bồ-tát ma-ha-tát.

 Bấy giờ tất cả các loài chúng sinh ở thế giới Dã Mã chỉ nghe tiếng mà không thấy hình. Đại chúng ở đó sửng sốt lấy làm lạ: 'Đây là người nào mà phát âm thanh lớn chấn động thế giới, lại còn giảng nói nghĩa lý sâu xa?' Lúc ấy đức Như Lai cõi ấy biết điều chúng sinh nghĩ trong lòng, liền bảo Mục-liên: 'Hãy bỏ thần túc, hiện hình tướng ở giữa đại chúng này.' Mục-kiền-liên liền làm theo, bỗng nhiên đã có mặt giữa đại chúng. Các vị Bồ-tát ở đó thân cao tám vạn bốn nghìn do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số), thân Phật cao mười sáu vạn tám nghìn do-tuần. Hội chúng thấy thân hình Mục-liên mặc áo, cầm bát, dáng như sa-môn, đều sửng sốt lấy làm lạ, chưa từng có: 'Đây là hình gì vậy? Là thú vật hay là người?'

 Lúc ấy đức Phật cõi ấy biết điều hội chúng nghĩ trong lòng, liền bảo: 'Các ông chớ sinh ý nghĩ ấy. Vì sao? Cách đây bảy mươi hai ức cõi Phật nhiều như số cát sông Hằng, có một cõi Phật tên là cõi Nhẫn. Ở đó có đức Phật hiệu là Thích-ca Văn Như Lai, Chí Chân, Đẳng Chính Giác, đủ mười danh hiệu, xuất hiện ở đời năm trược (đời có năm thứ vẩn đục: thời thế, kiến chấp, phiền não, chúng sinh, thọ mệnh). Ngài thường dùng văn tự để dạy dỗ chúng sinh. Người ở đó thọ trăm tuổi, sống quá số ấy chẳng mấy ai. Ngài dùng tứ đế chân thật mà phân tích nghĩa lý, lời Ngài nói về trí tuệ thì không chỗ nơi, không chấp trước. Vị tỳ-kheo Mục-liên này là đệ tử thần túc bậc nhất của đức Phật ấy.'

 Đức Phật ấy liền bảo Mục-liên: 'Hãy hiện thần túc của ông, đại chúng trong hội này đang mong được thấy.' Lúc ấy Mục-kiền-liên vâng lời Phật dạy, liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, cúi đầu lễ dưới chân Phật, bỗng nhiên biến mất, nhập vào tam-muội vô ngại (trạng thái định tâm sâu không bị gì ngăn ngại), thu hết các cõi Phật ở mười phương đặt trên lòng bàn tay phải, tay trái nâng cõi Phật ấy treo lơ lửng giữa hư không. Ai nấy đều cùng thấy thần túc của Mục-liên, nhưng muốn thấy hình ông thì không sao thấy được. Lúc ấy các vị Bồ-tát ở đó liền quy mệnh đức Phật Thế Tôn cõi ấy: 'Cúi mong bậc Thầy của trời cứu giúp cho.' Phật bảo: 'Không có gì khổ, chẳng bao giờ bị tổn hại đâu.' Lúc ấy đức Phật ấy bảo Mục-liên: 'Thôi, thôi, Mục-liên! Hãy thu thần túc lại, để các Bồ-tát này biết sơ qua dấu vết là đủ.' Mục-liên vâng lời Phật, liền thu thần túc, ngồi lại như cũ.

 Lúc ấy các vị Bồ-tát ở đó đến trước Phật thưa: 'Đức Phật Thích-ca Văn ở cõi Nhẫn kia dùng gì để giáo hóa, nói pháp ra sao, lại dùng đạo gì để dạy bảo chúng sinh, dùng trí phương tiện nào để qua lại khắp nơi?' Phật bảo các Bồ-tát: 'Chúng sinh ở cõi ấy cứng cỏi khó dạy, chê bai lẫn nhau, ai cũng tự cho mình là hơn. Vì thế Như Lai dùng lời dạy nghiêm khắc thống thiết để dẫn họ vào khuôn phép của đạo. Ví như voi rồng và các loài thú dữ ngang bướng, hung tợn (?), không chịu thuần phục, phải dùng roi gậy cho chúng biết đau, sau đó mới thuần thục, để vua cưỡi đi. Chúng sinh cõi ấy cũng như thế, phải dùng đủ mọi lời dạy mà độ thoát cho họ: hoặc dùng tiếng khổ mà nói về âm vang của khổ; tiếng nói về tập, về dứt tận, về đạo cũng như vậy.'

 Lúc ấy các vị Bồ-tát ở đó khen là chưa từng có: 'Lành thay, lành thay, bạch Thế Tôn! Đức Như Lai ấy làm những việc khó nhọc, thật là hiếm có, có thể ở trong đời năm trược sôi sục như vạc nước sôi mà giáo hóa chúng sinh, truyền rộng đạo lớn, khiến họ lặng lẽ dứt sạch mọi phiền não, trở về nơi vô vi.'"

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video