Thiên 1 — Kinh văn: hạnh Bồ-tát tại gia và xuất gia (Úc-già trưởng giả hỏi)

 Pháp Kính Kinh (Kinh Tấm Gương Pháp)

 Đời Hậu Hán, An Huyền, người nước An Tức (tức xứ Parthia, nay thuộc vùng Iran), giữ chức Kỵ đô úy (chức quan võ chỉ huy kỵ binh), dịch

 Tôi nghe như thế này. Một thời, đức Chúng Hựu (tức Thế Tôn, đức Phật — bậc có đầy đủ phúc đức, được mọi loài tôn kính) đang ở nước Văn Vật (tức Xá-vệ, Śrāvastī), trong khu vườn tụ hội của ông Cấp Cô Độc, nơi có rừng cây của Thắng thị (tức thái tử Kỳ-đà; khu vườn này thường gọi là Kỳ Viên). Ngài ở cùng với đại chúng trừ cận (tức tỳ-kheo, người nam xuất gia đã thọ đủ giới) gồm một nghìn hai trăm năm mươi người, và năm trăm khai sĩ (tức bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh). Các vị Từ Thị (tức bồ-tát Di-lặc), Kính Thủ (tức bồ-tát Văn-thù), Thủy Khí (?) và Khuy Âm (tức bồ-tát Quán Âm) là những vị đứng đầu trong hàng khai sĩ. Lúc ấy có mấy trăm người vây quanh chật kín hai bên, và đức Chúng Hựu thuyết kinh cho họ nghe.

 Khi ấy trong thành Văn Vật có một lý gia (tức gia chủ: người đứng đầu một gia đình giàu có, là cư sĩ tu tại nhà) tên là Thậm (tức Úc-già, Ugra). Ông cùng năm trăm người từ trong thành Văn Vật đi ra, đến vườn Cấp Cô Độc nơi rừng cây của Thắng thị, tới chỗ đức Chúng Hựu, cúi đầu lạy sát chân Ngài rồi ngồi xuống. Lại có các lý gia tên là Ái Ngộ, Nãi Ngộ, Thiện Thụ, Đại Uy, Cấp Cô Độc Tụ, Long Uy, Đế Tư; tất cả năm trăm người ấy cùng đến chỗ Phật, cúi đầu lạy sát chân đức Chúng Hựu, rồi đều ngồi xuống trước mặt Ngài. Các lý gia ấy đều đã phát tâm cầu đạo lớn, đều cùng với đồ chúng của mình vun trồng gốc công đức, và đã quyết chắc hướng về đạo chân chính vô thượng (tức sự giác ngộ cao nhất, không gì hơn, của một vị Phật); chỉ riêng Cấp Cô Độc Tụ là chưa.

 Lúc ấy lý gia Thậm thấy đại chúng các lý gia đã tề tựu ngồi yên, liền rời chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, cúi đầu, quỳ thẳng, chắp tay thưa rằng: "Con có điều muốn hỏi. Thưa đức Chúng Hựu tôn quý, chẳng hay Ngài có rảnh để giảng giải điều con muốn hỏi chăng?"

 Đức Chúng Hựu đáp lý gia Thậm: "Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến) lúc nào cũng có thì giờ cho lý gia, để giảng giải điều ông hỏi. Lý gia, ông cứ hỏi, tùy ý ông muốn cầu điều gì nơi Như Lai, bậc Ứng Nghi (bậc đáng được cúng dường, đã dứt sạch phiền não), bậc Chánh Chân Đạo (bậc giác ngộ chân chính). Ta sẽ vì ông mà giảng giải điều ông hỏi cho vừa ý ông."

 Lý gia Thậm hỏi Phật: "Thưa đức Chúng Hựu tôn quý, nếu có người nam người nữ con nhà dòng dõi phát tâm cầu đạo chân chính vô thượng, ưa thích đạo lớn, khởi hành theo đạo lớn, muốn đạt đến đạo lớn, muốn bước vào đạo lớn, muốn hiểu biết đạo lớn, đứng ra lo cho mọi chúng sinh, an ủi chúng sinh, cứu giúp che chở chúng sinh, và thề rằng: 'Ai chưa được đưa qua bờ bên kia, ta sẽ đưa qua; ai chưa được giải thoát, ta sẽ giải thoát cho; ai chưa được yên ổn, ta sẽ an ủi cho yên; ai chưa vào Niết-bàn (cảnh giới dứt hết khổ đau, sinh tử), ta sẽ đưa vào Niết-bàn.' Vì gánh lấy trọng trách đối với mọi chúng sinh, vì muốn cứu giúp chúng sinh, nên tự mình phát lời thề rộng lớn như thế. Biết rằng trong sinh tử có biết bao điều ác, biết bao ý xấu mà lòng không mỏi; trải qua vô số kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) sinh tử mà ý không lười.

 Thưa đức Chúng Hựu tôn quý, trong các khai sĩ ấy, có người rời nhà đi tu để đạt các pháp đạo phẩm (các phương pháp tu tập dẫn đến giác ngộ), có người vẫn ở nhà. Lành thay, thưa đức Chúng Hựu tôn quý! Xin Ngài thương xót chúng sinh và ban ơn cho. Vì muốn đạo lớn này làm hưng thịnh Tam bảo (ba ngôi quý báu: Phật, Pháp — lời Phật dạy, và Tăng — đoàn thể người tu), và cũng để kinh điển của bậc Nhất Thiết Mẫn (bậc biết hết thảy mọi sự, tức Phật) được lưu truyền lâu dài, xin Như Lai nói cho pháp học tập đức hạnh của khai sĩ ở tại nhà.

 Thưa đức Chúng Hựu tôn quý, thế nào là khai sĩ ở nhà mà vâng làm theo lời dạy của Như Lai, không thiếu sót cũng không làm tổn hại điều mình vốn nguyện cầu, tức là đạo chân chính vô thượng; đời này có hạnh không tội lỗi, đời sau đến được cõi tốt đẹp thù thắng? Lại nữa, thưa đức Chúng Hựu tôn quý, khai sĩ rời nhà đi tu thì bỏ hết ghét và ham (?), cạo râu tóc, mặc pháp y (áo của người tu theo Phật); nhờ có lòng tin lúc còn ở nhà mà rời nhà đi tu. Xin Ngài chỉ bày lời dạy, để khuôn phép của pháp, khuôn phép chân chính và khuôn phép đức hạnh đều hiện rõ. Thưa đức Chúng Hựu tôn quý, khai sĩ rời nhà đi tu và khai sĩ ở nhà thì tu tập như thế nào?"

 Bấy giờ đức Chúng Hựu khen lý gia Thậm: "Lành thay, lành thay, lý gia! Nay ông đã biết hỏi Như Lai về những điều mà khai sĩ ở nhà và khai sĩ rời nhà thực hành. Vậy lý gia hãy lắng nghe điều ta nói, hãy gắng sức mà khéo suy nghĩ ghi nhớ. Khai sĩ ở nhà tu đạo thì tu học hạnh lành có đức như sau." Lý gia Thậm vâng lời lắng nghe.

 Đức Chúng Hựu nói: "Này lý gia, khai sĩ ở nhà tu đạo phải tự quy y (nương về) Phật, tự quy y Pháp, tự quy y Chúng (đoàn thể người tu, tức Tăng). Rồi đem gốc công đức của việc quy y ấy chuyển hướng về đạo chân chính vô thượng.

 Này lý gia, quy y Phật là thế nào? Là nghĩ: 'Ta sẽ thành tựu thân Phật, lấy ba mươi hai tướng đại sĩ (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp nổi bật trên thân một vị Phật) để tự trang nghiêm; và lấy các gốc công đức mà đạt ba mươi hai tướng đại sĩ ấy.' Để đạt được các gốc công đức ấy thì siêng năng thực hành. Khai sĩ ở nhà quy y Phật là như thế.

 Quy y Pháp là thế nào? Là cung kính pháp, cầu pháp, ham muốn pháp, vui với niềm vui của pháp, làm hưng thịnh pháp, nương tựa pháp, che chở pháp, cẩn trọng giữ pháp, sống đúng như pháp, theo đường lối của pháp, lấy pháp làm khuôn phép, lấy pháp làm sức mạnh, cầu của cải là pháp, lấy pháp mà tu sửa cho yên lặng, làm các việc của pháp, và nghĩ: 'Ta cũng sẽ đem pháp này truyền rộng khắp cõi trời và thế gian.' Khai sĩ ở nhà quy y Pháp là như thế.

 Quy y Chúng là thế nào? Nếu khai sĩ ở nhà gặp bậc Câu Cảng (tức Tu-đà-hoàn: bậc thánh quả đầu tiên, đã vào được dòng thánh), hoặc gặp bậc Tần Lai (tức Tư-đà-hàm: bậc thánh chỉ còn trở lại cõi người một lần), hoặc gặp bậc Bất Hoàn (tức A-na-hàm: bậc thánh không còn trở lại cõi dục), hoặc gặp bậc Ứng Nghi (tức A-la-hán: bậc thánh đã dứt sạch phiền não, đáng được cúng dường), hoặc gặp người phàm đang cầu đạo đệ tử (tức đạo Thanh văn: người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát), thì cung kính họ, phụng sự cúng dường, tôn làm thầy, lấy lễ mà đối đãi. Nhờ phụng sự những người theo chính pháp, chính thuật ấy mà khởi được chí nguyện: 'Ta cũng sẽ đạt đạo chân chính vô thượng, rồi giảng dạy kinh pháp để thành tựu đức hạnh cho hàng đệ tử.' Vì thế mà cung kính họ, nhưng không ham muốn quả vị của họ. Khai sĩ ở nhà quy y Chúng là như thế.

 Lại nữa, lý gia, khai sĩ tu tập bốn pháp thì gọi là quy y Phật. Bốn pháp nào? Một là đạo ý (tâm cầu đạo giác ngộ) đến cùng không rời bỏ; hai là giới đã thọ nhận đến cùng không vi phạm; ba là lòng đại bi (thương xót lớn lao đối với chúng sinh) đến cùng không dứt; bốn là đạo khác (đạo ngoài Phật pháp) đến cùng không theo. Đó là bốn pháp. Khai sĩ ở nhà quy y Phật là như thế.

 Lại nữa, lý gia, tu tập bốn pháp thì gọi là quy y Pháp. Bốn pháp nào? Một là đối với những người thuyết pháp thì phụng sự, theo hầu; hai là pháp đã nghe thì cung kính; ba là pháp đã nghe thì suy nghĩ từ đầu đến cuối; bốn là theo đúng pháp đã nghe, tùy sức mình mà phân tích giảng giải cho người. Đó là bốn pháp. Khai sĩ ở nhà quy y Pháp là như thế.

 Lại nữa, lý gia, tu tập bốn pháp thì gọi là quy y Chúng. Bốn pháp nào? Một là người chưa bước vào chỗ quyết định của đạo đệ tử thì khiến ý họ vui hướng về quả vị Nhất Thiết Mẫn (?); hai là dùng của cải để thu phục người, rồi dùng pháp để thu phục và giáo hóa họ; ba là nương tựa vào chúng đã quyết định (tức chúng bồ-tát không còn thối lui), mà không nương tựa vào chúng đệ tử; bốn là học hỏi đức hạnh của đệ tử, nhưng không lấy sự giải thoát theo đức ấy làm chỗ dừng. Đó là bốn pháp. Khai sĩ ở nhà quy y Chúng là như thế.

 Lại nữa, lý gia, người ở nhà tu đạo, thấy Như Lai thì nhớ nghĩ đến Phật, đó là quy y Phật; đã nghe pháp thì nhớ nghĩ đến pháp, đó là quy y Pháp; đã thấy Thánh chúng của Như Lai mà vẫn nhớ nghĩ đến đạo ý (tâm cầu giác ngộ), đó là quy y Chúng.

 Lại nữa, lý gia, người ở nhà tu đạo, bố thí với nguyện cầu được gặp Phật, đó là quy y Phật; bố thí để che chở chính pháp, đó là quy y Pháp; bố thí để đạt đạo chân chính vô thượng, đó là quy y Tăng.

 Lại nữa, lý gia, người ở nhà tu đạo thì tu hạnh của bậc hiền nhân, không làm theo hạnh của kẻ phàm phu. Hạnh của bậc hiền nhân là: cầu của cải đúng pháp, không phi pháp; dùng cách chân chính, không dùng cách tà vạy; sống bằng nghề nghiệp chân chính, không quấy nhiễu bức bách người, mà có được của cải một cách đúng pháp. Của cải nhiều thì nghĩ rằng nó vô thường, nhờ đó nắm lấy được phần quý giá thật của nó (?); vì thế luôn làm hưng thịnh việc bố thí cúng dường. Đối với cha mẹ, bạn quen, kẻ dưới, anh em, bà con thì kính trọng; đối với tôi tớ, khách ở, người hầu thì chăm nom công bằng và cũng giáo hóa họ.

 Người ấy cũng nhận lãnh trọng trách theo pháp đặc biệt này, tức là trọng trách đối với chúng sinh; tinh tấn không lười biếng. Còn trọng trách không nên nhận thì không nhận, tức là việc trí tuệ của hàng đệ tử và Duyên giác (bậc tự mình giác ngộ một mình, không giáo hóa người khác). Người ấy thành tựu cho chúng sinh mà không mỏi, không mong cầu khoái lạc cho thân mình, mà để đem vui đến cho chúng sinh. Được lợi hay mất lợi, bị chê hay được khen, được tán dương hay bị chỉ trích, khổ hay vui, đều không làm người ấy lay động, vì đã vượt lên trên các pháp thế gian. Giàu có của cải cũng không hớn hở; lại đối với ba điều (?): không được lợi, không được khen, không có tiếng tốt,

 không được ban thưởng (cũng không buồn). Việc làm thì suy nghĩ chín chắn; nhận điều chính thì vui mừng; điều tà vạy thì nhận biết rõ (?); giữ ý cốt yếu mà có hạnh chân chính, khen và chê cả hai (?) đều trừ bỏ được; giữ trọn điều mình đã thề nguyện. Lo việc của người, không xem nhẹ việc ấy. Có ơn với người thì đến cùng không mong được báo đáp. Người khác làm ơn cho mình bao nhiêu thì biết ơn, biết đền đáp, lại làm thêm ân đức. Người nghèo thì cho của cải; người sợ hãi thì làm cho yên ổn; người buồn rầu thì giải bớt nỗi buồn; người yếu sức thì nhẫn nhịn cho họ; với kẻ quyền thế thì mình bớt kiêu ngạo, bỏ thói kiêu ngạo vượt quá, kiêu ngạo chồng chất; kính trọng bậc trên, phụng sự người học rộng, biết hỏi người hiểu biết sáng suốt. Điều bày ra thì ngay thẳng, không giả dối tô vẽ; đối với mọi người thì có phương tiện khéo léo; thực hành đức hạnh để có thể cầu đạo. Học rộng mà không chán, không thấy đủ; tu tập chân chính, siêng năng gắng sức; quyết tìm gặp bậc thánh, theo hầu bậc thánh và tôn kính các vị. Người học rộng thì phụng sự, người hiểu biết thì đến hỏi; vì thế điều bày ra đều ngay thẳng, không giấu giếm như ông thầy giữ bí quyết (?) các kinh; điều mình đã nghe thì bày ra như đã nghe, và hiểu rõ nghĩa lý.

 Mọi khoái lạc của dục vọng đều xem là vô thường; không tham tiếc thân mình; tự xem thọ mạng mình như giọt sương buổi sớm; xem của cải mình có như đám mây ảo; xem quyến thuộc, khách khứa như kẻ oán thù; xem vợ con trai gái như địa ngục Vô Trạch (tức địa ngục Vô gián, nơi chịu khổ liên tục không ngừng, nặng nhất trong các địa ngục); xem mọi thứ mình có là toàn khổ; ruộng đất, nhà cửa, muôn vật sản nghiệp thì luôn xem là tì vết. Đức hạnh mình cầu đạt thì nghĩ là thứ không hư hoại; nhà ở thì nghĩ là chốn nguy hiểm; bạn quen, kẻ dưới, anh em, bà con thì nghĩ như ngục tốt cai quản địa ngục; suốt ngày đêm đều giữ ý nghĩ như vậy.

 Từ cái thân không bền chắc mà nắm lấy cái bền chắc; từ thọ mạng không bền chắc mà nắm lấy thọ mạng bền chắc; từ của cải không bền chắc mà nắm lấy cái bền chắc. Nếu lấy lễ mà làm mọi việc, kính trọng phụng sự người, thì đó là từ thân không bền chắc mà nắm lấy cái bền chắc. Nếu các gốc công đức đã gây dựng từ trước không bị hủy hoại, lại còn tăng thêm, thì đó là từ thọ mạng không bền chắc mà nắm lấy cái bền chắc. Nếu chế ngự được lòng keo kiệt mà ban ơn, bố thí, làm việc đức, thì đó là từ của cải không bền chắc mà nắm lấy cái bền chắc. Đó là hạnh của bậc hiền nhân mà khai sĩ ở nhà tu đạo thực hành. Làm việc như thế thì không có tội, đúng như lời Như Lai nói, đúng như pháp mà nói; cũng không hủy, không tổn hại lời thề nguyện ban đầu, tức là đạo chân chính vô thượng; đời này có hạnh không tội lỗi, đời sau cũng sinh vào cõi tốt đẹp thù thắng.

 Lại nữa, lý gia, khai sĩ ở nhà tu đạo phải tự mình giữ gìn giới, tức là giữ năm giới.

 Không ưa giết hại sinh mạng, không dùng dao gậy đối với cả loài sâu bọ bò bay máy cựa, không quấy nhiễu bức bách người.

 Không ưa trộm cắp đồ vật của người; của mình có thì biết đủ, của người khác thì không nghĩ đến; dù là thứ nhỏ nhặt như cọng cỏ, mẩu rác, người không cho thì đến cùng không lấy.

 Không ưa tà dâm; có vợ mình thì biết đủ, vợ con người khác thì không thích đưa mắt nhìn. Ý thường tự lấy làm chán ghét, nghĩ rằng dục vọng hoàn toàn là khổ. Nếu khởi lên ý dục, dù là đối với vợ mình, thì quán ác lộ (các thứ dơ bẩn chảy ra từ thân, tức sự không sạch của thân thể), khởi ý sợ hãi, xem chuyện dục là nhọc nhằn; lấy không sợ hãi, không khổ (?), lấy sự ham luyến là vô thường (?), mà hướng chí về niềm vui trong sạch. Và nghĩ: 'Ta sẽ tự tu tập như thế này: ngay cả ý nghĩ về dục ta còn không để có, huống gì thường xuyên làm.'

 Không ưa nói dối; nói lời chân thật, lời thành thật, bản tính không giả dối, giữ lòng không hư hỏng mà thành thật; thấy nghe thế nào thì nói thế ấy; thận trọng giữ gìn kinh pháp, không tiếc cả thân mạng, vì thế không nói dối.

 Không ưa uống rượu; không say, không mê loạn, không hấp tấp; không phạm lỗi mà thuận theo sự giáo hóa; giữ chí vững vàng với sự hiểu biết đúng đắn. Nếu lại khởi ý bố thí thì nghĩ: 'Mọi thứ ta có, ta đều cho người: ai xin ăn thì cho ăn, xin uống thì cho uống, xin xe thì cho xe, xin áo thì cho áo.' Như vậy, cho người rượu là để thực hiện chí nguyện (?). Bố thí độ vô cực (tức bố thí ba-la-mật: hạnh bố thí trọn vẹn đưa đến bờ giác ngộ) là như thế: khi có người đến xin thứ gì thì cho thứ ấy. Lúc ấy ta có thể đem rượu cho, nhưng khiến người ấy theo ta mà được giáo hóa, giữ chí, biết tự tỉnh, làm việc không mê loạn. Vì sao vậy? Vì khai sĩ thì làm cho chúng sinh được thỏa mãn trọn vẹn điều họ mong muốn, đó là bố thí độ vô cực. Một khi đã như thế (?), khai sĩ ở nhà đem rượu cho người mà không mắc tội.

 Vì thế, này lý gia, khai sĩ đem gốc công đức của điều mình tu học chuyển hướng về đạo chân chính vô thượng, nếu khéo tu tập, thận trọng giữ gìn năm giới này. Lại còn có những điều đặc biệt hơn: không nói lời đâm thọc gây chia rẽ mọi người, người tranh cãi thì làm cho hòa thuận; không nói lời thô ác, mà nói lời dịu dàng, luôn chủ động chào hỏi người trước; cũng không nói lời thêu dệt vô ích, mà nói điều có nghĩa lý, nói đúng pháp, nói đúng lúc, nói đúng sự thật; cũng không có lưới si mê, lòng tham (?); đem sự yên ổn ban cho chúng sinh, ý không bị rối loạn (không giận hại); luôn lấy sức nhẫn nhục để tự trang nghiêm; theo chính kiến (cái thấy đúng đắn về nhân quả, chân lý), xa lìa tà kiến (cái thấy sai lệch); chỉ cúi lạy chư Phật, đức Chúng Hựu, chứ không lạy các thiên thần khác.

 Lại nữa, lý gia, người ở nhà tu đạo, dù ở làng xóm, quận huyện hay thành ấp nào, cũng phải che chở kinh pháp ở nơi đó. Che chở kinh pháp là thế nào? Người không có lòng tin thì đem lòng tin mà giáo hóa; người keo kiệt tham lam thì đem bố thí mà giáo hóa; người giữ giới kém thì đem giới mà giáo hóa; người ý loạn động hay sân giận thì đem sự nhẫn nhục mà giáo hóa; người lười biếng thì đem tinh tấn mà giáo hóa; người mất chánh niệm thì đem thiền định mà giáo hóa; người hiểu biết tà vạy thì đem trí tuệ mà giáo hóa. Người nghèo của thì làm cho giàu; người bệnh thì cho thuốc; người côi cút thì làm quyến thuộc cho họ; người không nơi về thì làm chỗ về; người không chỗ nương thì làm chỗ nương. Vì tất cả các thành ấp ấy (?) mà che chở kinh pháp như thế.

 Này lý gia, có khai sĩ giáo hóa dân chúng từ một người, hai người, ba người cho đến trăm người, đều khiến họ tu tập các pháp đức hạnh. Khai sĩ ấy đem lòng thương xót đến chúng sinh, lấy lời thề nguyện như áo giáp mà tự làm cho vững chắc (?). Lời thề rằng: 'Những người dân khó giáo hóa này chưa được thành tựu thì ta trọn không lấy đạo chân chính vô thượng.' Vì sao vậy? Nay ta vì họ mà thề nguyện. Ta không vì những người ngay thẳng, không vì những người không xu nịnh, không vì những người không gian trá, không vì những người tự giữ gìn, không vì những người có đức giữ giới mà thề nguyện. Chỉ vì muốn khiến những người kia được nghe kinh pháp, được kinh giáo hóa, mà ta thề nguyện. Ta sẽ luôn gắng sức tinh tấn, khiến phương tiện của ta không uổng công khổ nhọc; người nào thấy ta cũng đều sinh lòng tin ưa.

 Này lý gia, ở nơi khai sĩ ở nhà cư trú, nếu có người dân rơi vào các đường ác khác nhau (?), thì đó là lỗi của khai sĩ. Này lý gia, ví như ở làng, xóm, thành ấp, quận huyện nào có một ông thầy thuốc giỏi, nếu có một người ở đó chết không đúng tuổi thọ thì mọi người đều trách lỗi ông thầy thuốc ấy. Cũng thế, này lý gia, ở nơi khai sĩ cư trú, nếu có người rơi vào các đường ác khác nhau, thì Như Lai, bậc Ứng Nghi, bậc Chánh Chân Giác, trách lỗi khai sĩ ấy. Vì thế, này lý gia, khai sĩ ở nhà tự thề nguyện như sau: 'Dù đến thành ấp nào, những người ngu si ở đó phụng sự nhau (?), ta sẽ không để một người nào rơi vào đường ác.'

 Lại nữa, lý gia, người ở nhà tu đạo phải hiểu rõ cái xấu của gia đình. Ở trong nhà thì làm hại mọi gốc lành; vì nhà không có lối thoát ra, vì nó làm hại pháp trong sạch, cho nên gọi là nhà. Ở nhà, tức là ở giữa mọi phiền lao (nhọc nhằn và phiền não), ở giữa mọi ý nghĩ xấu ác, ở giữa mọi việc làm xấu ác; không được giáo hóa, không tự giữ gìn, sống chung với kẻ phàm phu ngu muội, tụ hội với người không chân thật, cho nên gọi là nhà. Nhà mang cái tên ấy là vì đã ở trong đó thì không ai là không làm điều trái phép; ở trong đó thì không cung kính cha mẹ, các bậc sa-môn (người xuất gia tu hành), bà-la-môn (giới tu sĩ, giáo sĩ của đạo Bà-la-môn), bậc trên và các bậc thánh, cho nên gọi là nhà. Quan lại, nhà ngục, tra khảo, đánh đập, mắng chửi, có khi đến chết, đều do nó mà ra, cho nên gọi là nhà. Ở trong đó thì vào đường ác; ở trong đó thì rơi vào các dục vọng, rơi vào sân giận, ở trong các nỗi sợ hãi, ở trong ngu si, cho nên gọi là nhà. Vì không thận trọng giữ gìn giới, xa lìa việc thiền định, không tu tập trí tuệ, không đạt sự giải thoát, không sinh được tri kiến giải thoát (sự hiểu biết thấy rõ mình đã giải thoát), cho nên gọi là nhà. Ở trong đó thì có lòng thương cha mẹ, thương anh em, thương chị em, thương vợ, thương con, thương nhà cửa, thương của cải, thương con cái và khách khứa, thương mọi thứ mình có, và lòng ham cầu của cải không biết chán, cho nên gọi là nhà.

 Người ở nhà thật khó thỏa mãn thay, ví như biển lớn được muôn dòng chảy về. Người ở nhà thật không biết chán thay, ví như lửa được thêm củi. Người ở nhà nhiều ý nghĩ không lúc nào ngừng nghỉ thay, ví như gió không có chỗ dừng. Nhà là chỗ chìm đắm thay, như đồ ăn uống ngon mà trộn thuốc độc. Mọi thứ trong đó đều là khổ thay, ví như kẻ thù oán mà giả làm bạn quen. Nhà làm sai lệch việc làm của người thay, không phải điều kinh thánh dạy làm. Nhà gây ra tranh chấp biến loạn thay, vì làm nhân duyên cho nhau mà luôn không hòa thuận. Nhà có nhiều tì vết thay, vì làm những việc thiện ác, ở chỗ nào có nhân duyên thì luôn bị người nghi ngờ (?). Nhà không phải là của mình thay, vì quan niệm sở hữu là điên đảo. Nhà vẫn là không tốt thay, dù có vẻ tốt mà chứa sự giả dối. Thấy tính nết hành vi của nó giống như thân của người phường chèo thay, vì nó biến đổi nhanh chóng. Giống như nhà ảo thuật thay, vì người mới đến thì tụ họp đông vui, mà việc làm của nó không thành thật. Giống như giấc mộng thay, vì mọi thứ thành rồi bại, có đầu có cuối. Giống như giọt sương buổi sớm thay, vì nhanh chóng tan mất. Giống như giọt mật thay, vì chỉ có chút vị ngọt. Giống như lưới gai tật lê thay, vì sắc, tiếng, hương, vị và sự xúc chạm mềm mại làm hại người. Giống như con sâu trong lỗ kim (?) thay, vì lấy ý nghĩ bất thiện làm thức ăn. Ví như kẻ trái lệnh thay, vì cùng lừa dối lẫn nhau. Luôn ôm nỗi sợ hãi thay, vì ý bị rối loạn. Nhà là của chung với nhiều kẻ thay, vì quan lại, giặc cướp, kẻ oán thù và vua chúa tàn ác đều có thể làm hại. Người ở nhà có ít mùi vị vui thú thay, vì có nhiều điều xấu ác, mất mát. Này lý gia, khai sĩ ở nhà hiểu rõ cái xấu của gia đình như thế.

 Lại nữa, lý gia, người ở nhà tu đạo xem bố thí là của báu. Vật đã cho đi thì là của ta; vật còn ở nhà thì không phải của ta. Vật đã cho đi là của báu; vật còn ở nhà không phải của báu. Vật đã cho đi là của cải giàu có; vật còn ở nhà là không có của. Vật đã cho đi thì phiền lao được cởi bỏ; vật còn ở nhà thì phiền lao tăng thêm. Vật đã cho đi thì không còn chấp là ta; vật còn ở nhà thì chấp là ta. Vật đã cho đi thì không còn chấp là có; vật còn ở nhà thì chấp là có. Vật đã cho đi thì không bao giờ hết; vật còn ở nhà thì vô thường. Vật đã cho đi thì không phải canh giữ nữa; vật còn ở nhà thì phải canh giữ. Cho đi là hạnh của bậc hiền nhân; giữ ở nhà là ý của kẻ phàm phu. Cho đi là nương theo đường giải thoát; giữ ở nhà là nương theo phe tà. Cho đi được Phật khen ngợi; giữ ở nhà được kẻ ngu khen ngợi. Này lý gia, khai sĩ ở nhà tu đạo xem bố thí là của báu như thế.

 Vì thế, thấy người đến xin thứ gì thì sinh ba ý nghĩ. Ba ý nghĩ nào? Nghĩ người ấy là bạn lành; nghĩ đây là chỗ nương để đi theo đường giải thoát; nghĩ đây là dịp gắng sinh ra của cải giàu có (về sau). Sinh ba ý nghĩ ấy rồi, lại khởi thêm ba ý nghĩ. Ba ý nghĩ nào? Nghĩ đến việc tôn trọng lời răn dạy của Như Lai; nghĩ đến việc hàng phục điều tà; nghĩ đến việc không mong cầu phúc đức. Vì sao vậy? Vì khai sĩ như thế, đối với những người đến xin, thì tham dục, sân giận, ngu si đều mỏng bớt. Mỏng bớt là thế nào? Mọi thứ mình có đều không tiếc mà đem bố thí, đó là tham dục mỏng bớt. Đối với người đến xin vật, đem lòng từ bi thương xót, đó là sân giận mỏng bớt. Đem việc bố thí chuyển hướng về quả vị Nhất Thiết Mẫn, đó là ngu si mỏng bớt.

 Lại nữa, lý gia, thấy người đến xin vật thì chẳng bao lâu sẽ thành tựu hạnh sáu độ vô cực (sáu ba-la-mật: sáu hạnh tu trọn vẹn đưa đến bờ giác ngộ, gồm bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ). Thành tựu như thế nào? Có người đến xin vật mà mình không tiếc, đó là bố thí độ vô cực. Ý hướng về đạo mà bố thí, đó là giới độ vô cực. Không giận người xin, đó là nhẫn độ vô cực. Dù tự nghĩ: 'Rồi lấy gì mà ăn?' mà vẫn gắng ý, không bỏ việc làm ấy, đó là tinh tấn độ vô cực. Lúc muốn cho và sau khi đã cho, lòng không buồn bực, không hối tiếc, đó là thiền định độ vô cực. Đã cho mà không mong phúc đức, đó là trí tuệ độ vô cực. Này lý gia, khai sĩ nhờ bố thí mà thành tựu hạnh sáu độ vô cực như thế.

 Lại nữa, lý gia, người ở nhà phải lìa bỏ sự chiều theo hay giận dữ rối loạn (?), vì biết rằng người thân rồi phải chia lìa. Được sản nghiệp, được tiền của lúa gạo, được con trai con gái, không vì thế mà vui mừng; nếu mọi thứ hư hoại mất mát, không vì thế mà buồn rầu. Đã quán thấy muôn vật như huyễn ảo, khởi ý nghĩ rằng chúng không đứng yên mãi. Do thấy hạnh huyễn ảo này mà đạt được ý nghĩ như sau: 'Cha mẹ, vợ con, tôi tớ, con cái, khách ở đều không phải của ta; ta cũng không phải của họ; họ không thuộc về ta, ta không nên chấp họ là của ta. Vì họ không phải của ta, nếu nay ta vì họ mà làm điều tội ác thì họ chỉ là của ta ở đời này, không phải ở đời sau. Đó là cái có ở trước (?), không phải thứ ta phải giữ. Còn cái thật là của ta thì ta phải giữ gìn. Thế nào là của ta? Đó là bố thí, giáo hóa, sự điềm đạm tự giữ, cội nguồn của đạo, và các gốc công đức kín đáo. Đó mới là của ta. Ta đi đến đâu, những thứ ấy theo ta đến đó.' Vì thế người ấy không tiếc thân mạng (cho đạo), mà không vì con trai con gái vợ con mà làm điều ác.

 Vì thế, người ở nhà có vợ thì nên khởi ba ý nghĩ. Ba ý nghĩ nào? Nghĩ là vô thường; nghĩ là không lâu bền; nghĩ là sẽ chia lìa. Nên khởi ba ý nghĩ ấy. Lại nên khởi ba ý nghĩ. Ba ý nghĩ nào? Nghĩ rằng vợ chỉ là bạn lúc vui thú, chứ không phải khi đời sau chịu khổ (?); chỉ là bạn lúc ăn uống, chứ không phải lúc chịu tai ương tội báo (?); chỉ là bạn lúc vui, chứ không phải lúc khổ (?). Nên khởi ba ý nghĩ ấy. Lại nên khởi ba ý nghĩ. Ba ý nghĩ nào? Nghĩ là gánh nặng chồng chất; nghĩ là sự hao tốn; nghĩ là thứ của thế tục. Nên khởi ba ý nghĩ ấy. Lại nên khởi ba ý nghĩ. Ba ý nghĩ nào? Nghĩ là cái khiến vào địa ngục; nghĩ là cái khiến vào loài súc sinh; nghĩ là cái khiến vào loài quỷ thần. Nên khởi ba ý nghĩ ấy. Lại nên khởi ba ý nghĩ. Ba ý nghĩ nào? Nghĩ là loài yêu quái; nghĩ là cái cối giã (?); nghĩ là hình sắc giả tạo. Nên khởi ba ý nghĩ ấy. Lại nên khởi ba ý nghĩ. Ba ý nghĩ nào? Nghĩ là không phải ta; nghĩ là không có chủ; nghĩ như đồ vay mượn. Nên khởi ba ý nghĩ ấy. Này lý gia, suy nghĩ những việc như thế, khai sĩ ở nhà phải tự quán xét vợ mình như vậy.

 Vì thế không nên quá thương con. Nếu có thương con thì đừng để lòng thương ấy hơn lòng thương người trong thiên hạ (?). Vì thế phải dùng ba điều để tự răn dạy ý mình. Ba điều nào? Ý bình đẳng là đạo, ý tà lệch không phải; hạnh chân chính là đạo, hạnh tà vạy không phải; không làm nhiều (theo dục vọng) là đạo, làm nhiều thì không phải. Dùng ba điều ấy để thường tự răn dạy ý mình. Tự khởi ý nghĩ con mình là kẻ oán thù, rằng: 'Đây là oán thù của ta, không phải bạn ta. Vì sao vậy? Vì do nó mà ta trái mất lời răn dạy về lòng từ bi của Phật, khiến ta sinh lòng thương nó quá nhiều.' Người ấy tự mài giũa ý mình: lòng thương đối với con thế nào thì đem lòng thương ấy đến chúng sinh; thương thân mình thế nào thì đem lòng từ bi ấy đến chúng sinh.

 Vì thế phải quán xét đầu đuôi: 'Nó từ chỗ khác đến, ta cũng từ chỗ khác đến. Chúng sinh đời trước cũng từng làm con ta, ta cũng từng làm con của chúng sinh. Đó là lỗi lầm của sinh tử, không có ai đáng để thiên vị hay ghét bỏ. Vì sao vậy? Trên con đường qua lại trong sinh tử, hễ có lúc lìa nhau thì lại trở thành oán thù. Nay ta phải tự tu tập, làm sao cho ta không có bạn thân, cũng không có kẻ oán thù. Vì sao vậy? Vì kết bạn quen thì lại muốn làm nhiều việc mà gây ra oán thù (?); tất cả đều do dục vọng mà thành điều ác. Mọi chúng sinh kia không phải là ta (?). Ý cho là được thì không nên cho là được, ý cho là không được thì lại được (?), để thông suốt hết các kinh (?). Vì sao vậy? Người hạnh chân chính thì đạt đạo chân chính, người hạnh tà vạy thì rơi vào đường tà. Nay ta không có hạnh tà vạy, đối với chúng sinh giữ ý và hạnh chân chính, mới có thể đạt quả vị Nhất Thiết Mẫn.'

 Này lý gia, khai sĩ ở nhà đối với mọi vật đều không có gì để quyến luyến, không có gì để ham muốn, không có gì để thiên vị, không có gì để yêu thích, không có gì để cho là đáng giữ, là như thế.

 Lại nữa, lý gia, người ở nhà, nếu có người đến xin vật gì mà mình chưa muốn cho thứ ấy, thì vẫn phải tự răn dạy ý mình nhiều lần: 'Dù ta không đem vật này bố thí, rồi ta cũng sẽ phải lìa xa nó. Dù muốn hay không, đến lúc chết vật này cũng sẽ bỏ ta, ta cũng sẽ bỏ nó. Bố thí của báu mà chết, nếu ta đem vật này cho đi thì lúc chết ý được yên (?).' Nếu suy nghĩ như thế mà vẫn không thể cho vật ấy, thì dùng bốn lời để từ chối người đến xin. Bốn lời nào? 'Tôi còn yếu sức, các đức hạnh chưa thành tựu; tôi mới bắt đầu bước vào đạo lớn; ý bố thí của tôi chưa được tự tại; tôi còn có sự chấp giữ, còn đứng trong chỗ chấp ta (?). Xin hiền giả tạm rộng lòng tha thứ, đừng ép tôi. Tôi sẽ gắng thực hành điều cần làm, sao cho như điều đã thọ nhận, rồi mới có thể làm thỏa mãn mong muốn của ông và của người trong thiên hạ.' Từ chối người đến xin vật là như thế.

 Lại nữa, lý gia, người ở nhà tu đạo, nếu xa cách lời dạy của bậc thầy, gặp thời không có Phật, không được thấy kinh, không gặp Thánh chúng, thì phải cúi lạy chư Phật mười phương. Đối với những việc làm cầu đạo của các ngài ở đời trước, chí nguyện rộng lớn của các ngài, và nguyện cho các ngài thành tựu mọi đức của Phật pháp, thì nhớ nghĩ đến và vui theo. Rồi ngày ba lần, đêm ba lần, đọc tụng Tam phẩm kinh (kinh gồm ba phần: sám hối tội lỗi, tùy hỷ — vui theo công đức của người khác, và khuyến thỉnh — thỉnh cầu chư Phật thuyết pháp, ở lại đời). Mọi điều ác đã làm ở đời trước đều tự thú nhận, sám hối, sửa lỗi cũ, tu điều mới, cầu xin lòng thương xót của chư Phật, mong các ngài vì pháp mà thương xót mình, và đem pháp vô lượng vô biên mà thương xót mình.

 Lại nữa, lý gia, người ở nhà tu đạo phải hiểu rõ khuôn phép của sa-môn (người xuất gia tu hành). Nếu thấy một vị trừ cận (tỳ-kheo, người nam xuất gia đã thọ đủ giới) vượt phạm khuôn phép của sa-môn, vẫn nên kính trọng pháp y (áo của người tu theo Phật) của vị ấy, vì đó là pháp phục mà đức Chúng Hựu (tức đức Phật), Như Lai, bậc Ứng Nghi, bậc Chánh Chân Phật đã mặc khi thực hành giới, định, tuệ; vì không có điều ác, lìa mọi điều ác (?); đó là dấu hiệu của các bậc thánh, bậc tiên. Vì thế lại phải kính trọng nó. Cũng phải đem lòng thương xót vị trừ cận ấy mà nghĩ: 'Người này không tốt, làm việc trái phép như thế. Mặc pháp y là dấu hiệu của người yên lặng, người đã điều phục, người có thần thông, của Như Lai, mà lại làm hạnh không điều phục, không trong sạch.'

 Lại nữa, Như Lai có dạy: 'Người chưa học không nên coi thường.' Đó không phải lỗi của người ấy, mà là lỗi của phiền lao (phiền não) (?); do theo phiền lao ấy mà có sai lầm (?). Người ấy cũng đã thấy được chỗ cốt yếu của giáo pháp Phật, như người ta nói, việc gì theo thứ lớp thì sẽ có (?). Như thế, người ấy sẽ bỏ được phiền lao này; xét đầu đuôi mà giữ điều đức đứng đầu; ắt sẽ đứng trong chính đạo mà biết được trí tuệ dứt trừ phiền lao (?). Như đức Chúng Hựu đã nói: 'Người không được khinh miệt, phán xét người; việc ấy chỉ Như Lai mới có (khả năng), biết rằng ta không có (?).' Vì thế không sân, không giận, không bực đối với người ấy.

 Khi vào chùa thì đứng ngoài cửa chùa, lạy năm vóc sát đất (hai gối, hai tay và đầu chạm đất), rồi mới bước vào, và nghĩ: 'Đây là nơi ở của những người sống với tánh Không (sự thật rằng mọi vật không có tự thể cố định); đây là nơi ở của những người sống với lòng từ (thương yêu), bi (xót thương), hỷ (vui theo), hộ (buông xả, bình đẳng); đây là nơi ở của những người sống ngay thẳng, đứng đúng thứ bậc. Đến bao giờ ta mới được như họ, được ở chùa như thế này, rời xa quan tước và gia đình? Đến bao giờ ta mới được như họ (?)…' Vì ăn chay giữ giới (?) mà tự răn cấm như thế, và cùng khởi ý muốn xuất gia: 'Chưa từng có khai sĩ nào ở nhà mà đắc đạo; tất cả đều rời nhà vào núi đầm, đến núi đầm mới đắc đạo.' Nghĩ như vậy để chê đời sống tại gia (?). 'Việc rời nhà được bậc trí khen ngợi. Bố thí nhiều như cát sông Hằng, so với một ngày ta lễ bái (?) với ý muốn xuất gia, thì ý muốn xuất gia hơn hẳn. Vì sao vậy? Vì bố thí còn thấp kém, huống gì bố thí cho người không có lòng tin, không biết đền đáp, cho giặc cướp, kẻ xấu ác, vua chúa và đại thần. Bố thí cho họ không phải là được cái thật (?); đủ cho ta có hạnh giới và học rộng (?).'

 Vì thế, khi vào chùa, phải quan sát việc làm của tất cả chúng trừ cận: vị nào là người học rộng, vị nào là người thông hiểu kinh, vị nào là người giữ luật, vị nào là người đảm nhận việc thuyết pháp (?), vị nào là khai sĩ giữ tạng kinh (kho kinh điển dành cho bồ-tát), vị nào là người ở núi đầm, vị nào là người đi nhận đồ cúng dường (?), vị nào là người tu thiền định, vị nào là người thực hành đạo, vị nào là người tu đạo khai sĩ, vị nào là người phụ giúp, vị nào là người lo việc chùa. Quan sát việc làm của tất cả chúng trừ cận, theo việc làm của họ mà noi theo thực hành, không nên ganh ghét lẫn nhau. Ở làng xóm thì không nhắc đến chuyện chùa, ở chùa thì không nhắc đến chuyện làng xóm. Vì thế phải giữ gìn lời nói việc làm: không đem chuyện trong chùa ra nói ở làng xóm, cũng không đem chuyện làng xóm vào nói ở chùa.

 Vì thế, phụng sự người học rộng để tu tập việc học hỏi; phụng sự người thông hiểu kinh để được giải những chỗ cần quyết đoán trong kinh; phụng sự người giữ luật để hiểu cách thoát khỏi tai ương tội lỗi; phụng sự khai sĩ giữ tạng kinh sâu kín để hiểu rõ phương tiện của sáu độ vô cực (sáu ba-la-mật: sáu hạnh tu trọn vẹn đưa đến bờ giác ngộ). Nếu có vị trừ cận thiếu bình bát hay thiếu pháp y thì nên cấp cho, đừng để họ sinh lòng ganh tị với người khác. Vì sao vậy? Vì người ta lấy ganh ghét làm mối trói buộc. Vì thế phải gắng sức che chở những vị còn là phàm phu, chưa phải Ứng Nghi (A-la-hán: bậc thánh đã dứt sạch phiền não). Vì sao vậy? Vì phàm phu thì còn có lỗi, Ứng Nghi thì không có lỗi.

 Nếu có vị trừ cận chưa vào được chính đạo, hoặc tích trữ pháp y, hoặc tích trữ bình bát, thì đem đạo chân chính vô thượng (sự giác ngộ cao nhất của Phật) mà mở mang dẫn dắt vị ấy. Vì sao vậy? Vì việc ấy có chỗ thích ứng (?): tích trữ vật để đạt đạo (?). Nếu các sa-môn có chỗ bất hòa thì phải hòa giải. Nếu chính pháp sắp suy vi thì không tiếc thân mạng mình mà che chở chính pháp. Nếu thấy vị trừ cận bị bệnh khổ thì dù phải dùng máu thịt mình cũng làm cho người bệnh được lành. Này lý gia, khai sĩ ở nhà, nếu chưa bố thí thì cũng không ngăn cản người khác bố thí; nếu đã bố thí thì đến cùng không hối tiếc; nếu có các gốc công đức thì lấy ý ấy (ý hướng về đạo giác ngộ) làm đầu (?). Này lý gia, những việc như thế, những loại như thế, những điều tương ứng như thế, khai sĩ ở nhà tu đạo là như thế."

 Khi đức Chúng Hựu nói những lời dạy, khuôn phép mà khai sĩ ở nhà thực hành như thế, có một nghìn người đều phát tâm cầu đạo chân chính vô thượng; lại có hai nghìn người gồm cả trời và người xa lìa bụi trần, dứt sạch cấu bẩn, sinh được pháp nhãn (con mắt thấy rõ chân lý, tức đạt quả thánh đầu tiên) đối với các pháp.

 Bấy giờ lý gia Thậm bạch đức Chúng Hựu: "Thưa đức Chúng Hựu tôn quý, Như Lai đã giảng giải cho khai sĩ ở nhà về chỗ tốt xấu của gia đình, cùng bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ, là những điều cần thực hành trong đạo lớn. Thưa đức Chúng Hựu tôn quý, xin Ngài lại chỉ bày cặn kẽ những điều khai sĩ rời nhà tu đạo thực hành. Thưa đức Chúng Hựu tôn quý, khai sĩ rời nhà là thế nào, và việc thực hành của họ ra sao?"

 Đức Chúng Hựu bảo lý gia Thậm: "Lành thay, lý gia! Nay ông đã hỏi Như Lai về những điều khai sĩ rời nhà tu đạo thực hành. Lành thay, lý gia! Ta sẽ nói cho ông về việc của khai sĩ rời nhà và những điều họ thực hành. Ông hãy gắng sức mà khéo suy nghĩ ghi nhớ." Lý gia Thậm vâng lời, nghe theo đức Chúng Hựu.

 Đức Chúng Hựu nói: "Này lý gia, khai sĩ rời nhà tu đạo phải gấp rút như người bị lửa cháy trên đầu, lấy tinh tấn làm áo giáp mà cầu trí tuệ. Người rời nhà lúc ban đầu là như thế. Kế đến là tu tập theo thánh điển (tức nếp sống của dòng dõi bậc thánh: biết đủ với áo mặc, thức ăn, chỗ nằm và thuốc men). Thế nào là thánh điển của người rời nhà? Là được một tấm áo thì cho là đủ và lấy làm tốt; một bữa ăn, một chỗ nằm, khi đau ốm có một thứ thuốc thì cho là đủ và lấy làm tốt. Đó là thánh điển. Vì sao gọi là thánh điển? Vì nhờ đó mà tu tập được tất cả các pháp đạo phẩm (các phương pháp tu tập dẫn đến giác ngộ), cho nên gọi là thánh điển.

 Lại nữa, khai sĩ rời nhà tu đạo vì có mười đức biết đủ mà mặc pháp y. Mười đức nào? Vì biết hổ thẹn mà mặc pháp y; vì để tránh gió và nắng nóng mà mặc pháp y; vì để tránh muỗi mòng, ruồi nhặng mà mặc pháp y; vì muốn hiện rõ hình dáng của sa-môn mà mặc pháp y; vì pháp y được xem là nơi thiêng liêng của mười phương (?) mà mặc pháp y; vì chán lìa khoái lạc dâm dục, không ưa khoái lạc dâm dục; vì ưa sự an ổn được trong sạch; vì dứt trừ niềm vui của mọi phiền lao; không vì làm đẹp thân mình (?); vì đây là hạnh tu đạo, gánh vác trọng trách đạo thánh; và nghĩ: 'Ta cũng tự tu tập, như một khi đã có pháp y, như đã mặc pháp y (?).' Đó là mười đức.

 Tự quán xét như thế cho đến hết đời, sống nơi vắng vẻ yên tĩnh, đi khất thực (?) vì mười đức. Mười đức nào? Ta tự lấy việc làm của mình mà nuôi mạng sống, không nhờ việc làm của người khác. Nếu có người đến cho ta, thì ta trước đã tu tập theo Tam bảo, sau mới nhận đồ cho ấy. Nếu ta muốn xin của người mà người không muốn cho, thì ta khởi lòng thương xót người ấy (?). Ta sẽ tự ăn thức ăn có được do tu hành. Để không trái lời dạy của Như Lai. Để thành tựu gốc của trọng trách biết đủ. Để hàng phục kiêu mạn. Để thành tựu gốc công đức của tướng đỉnh đầu không ai thấy được (một trong các tướng tốt của Phật). Ta cũng thấy được sự bố thí, và cũng như tự dạy mình. Khi đi khất thực, ta không được thiên vị trai hay gái, lấy ý bình đẳng đối với người trong thiên hạ, để thành tựu trọng trách của trí tuệ Nhất Thiết Mẫn. Này lý gia, đó là mười đức mà khai sĩ rời nhà tự quán xét cho đến hết đời, sống nơi vắng vẻ yên tĩnh mà đi khất thực.

 Nếu có người đến mời về nơi ở của họ, mà người ấy có chí ý tin ưa đạo, thì ta không nên đến đó (?). Nếu đến ăn mà có thể tự lợi ích cho mình và cũng lợi ích cho người, thì có thể đến nhận đồ cúng. Ta dạy khai sĩ có thể nhận lời người ấy.

 Có mười đức mà khai sĩ tự quán xét thì có thể ở dưới gốc cây, ngồi nằm nghỉ ở đó. Mười đức nào? Vì tự do mà đến ở đó; vì không gọi chỗ nằm ấy là của mình; vì không phải đóng cửa; vì xa lìa ái luyến mà ở nơi núi đầm; vì ít ham muốn, ít việc mà thành tựu đức; vì bỏ thân mạng không tự tiếc; vì ưa sống một mình yên lặng, xa lìa sự quyến luyến tụ tập; vì tu tập thân mà không ham ăn (?); vì lấy định ý làm yên tĩnh, ý chuyên một; vì ở nơi vắng vẻ suy tư (chứ không phải để làm việc) vô ích (?). Này lý gia, đó là mười đức mà khai sĩ rời nhà tự quán xét thì có thể ở dưới gốc cây.

 Lại nữa, lý gia, có khai sĩ rời nhà tu đạo sống ở núi đầm, nếu muốn học tập kinh, hoặc để tụng đọc kinh cho thuộc, mà vào ở chùa, thì khi ở chùa ý vẫn hướng về núi đầm làm chỗ ở; như thế vẫn là người ở núi đầm. Người thực hành cầu pháp thì đối với mọi vật đều nghĩ không phải của ta, đối với mọi pháp đều nghĩ là của người khác.

 Lại nữa, khai sĩ rời nhà tu đạo, nếu sống ở núi đầm thì phải tự xét: 'Nay ta vì sao sống trong núi đầm này?' Không phải chỉ ở núi đầm mà được gọi là sa-môn. Vì sao vậy? Ở đây có nhiều kẻ không được giáo hóa, không giữ gìn, không được độ, không đúng phép, không tu hành, đều sống ở núi đầm, như cầm thú, chim muông, khỉ vượn, kẻ ác, giặc cướp đều sống ở núi đầm, mà không ai gọi chúng là sa-môn. Còn ta cầu ở núi đầm là để thành tựu điều ta cầu, đó là điều sa-môn cầu.

 Lại nữa, vì sao khai sĩ làm sa-môn? Là để chí không tán loạn; để đạt được tổng trì (khả năng ghi nhớ, giữ gìn giáo pháp không quên) cho trọn vẹn thông suốt; để học hỏi không biết đủ; để đạt được biện tài (tài nói năng giảng giải lưu loát); để có lòng từ, không thiếu lòng đại bi; để không rời sự chuyên chú vào năm thần thông (năm năng lực siêu phàm: thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, đi lại tự tại); để làm hưng thịnh sáu độ vô cực; để không bỏ ý hướng về Nhất Thiết Mẫn; để thực hành trí tuệ có phương tiện khéo léo; để dùng pháp thí mà thu hút dân chúng, thành tựu cho dân chúng bốn việc thu phục (bốn nhiếp pháp: bố thí, nói lời ái ngữ, làm việc lợi ích, cùng làm việc với người); để không bỏ sáu pháp đáng nhớ nghĩ (sáu pháp hòa kính, giúp đoàn thể người tu hòa hợp); để sự học hỏi và tinh tấn không bị thiếu tổn; để phân biệt đầu đuôi các pháp, nhân duyên của con đường giải thoát chân chính; để trí tuệ không rơi vào đường chính định của hàng Thanh văn (?); để che chở chính pháp.

 Tin tội phúc là chính kiến (cái thấy đúng đắn); điều suy nghĩ và việc lo toan đều dứt bỏ được là chính tư duy (suy nghĩ đúng đắn); tùy chỗ ưa thích của người mà thuyết pháp là chính ngữ (lời nói đúng đắn); theo việc làm mà làm cho trọn đủ là chính nghiệp (việc làm đúng đắn); dứt bỏ sự nối tiếp của các tì vết là chính mạng (sinh sống đúng đắn); đạt đến đạo là chính phương tiện (sự gắng sức đúng đắn); không quên lãng là chính chí (chánh niệm, sự nhớ nghĩ đúng đắn); đạt đến trí tuệ Nhất Thiết Mẫn là chính định (sự tập trung tâm đúng đắn). Vui với hạnh không (thấy mọi vật không có tự thể) và vô tưởng (không bám vào hình tướng); được sự không đoái hoài mà dứt bỏ thế tục. Mọi điều thì nương theo nghĩa, không nương theo chữ; nương theo pháp, không nương theo người; nương theo trí tuệ, không nương theo sự nhận biết thông thường; nương theo kinh có nghĩa rốt ráo, không nương theo kinh chỉ nói phần ngọn (?). Này lý gia, đó gọi là điều cầu của sa-môn ở khai sĩ rời nhà.

 Lại nữa, người rời nhà tu đạo không nên giao du nhiều. Suy nghĩ đầu đuôi như thế, nên đối với mọi chúng sinh đều không giao du; bậc sáng suốt không phải chỉ không giao du với một người. Lại có bốn sự giao du của khai sĩ rời nhà mà Như Lai cho phép. Bốn sự nào? Một là giao du với người giảng kinh; hai là giao du với người thành tựu cho người khác; ba là giao du với người cúng dường Như Lai; bốn là giao du với người phát ý cầu Nhất Thiết Mẫn mà không tán loạn. Ngoài những người ấy thì không nên giao du nhiều.

 Lại nữa, khai sĩ sống ở núi đầm phải tự xét: 'Ta vì sao đến đây?' Người ấy suy nghĩ: 'Ta vì sợ hãi mà đến đây. Sợ hãi những gì? Sợ đám đông tụ tập; sợ giao du với người, sợ dâm dục, sân giận, ngu si, kiêu mạn, buông thả; sợ bạn xấu; sợ ganh ghét, keo kiệt; sợ sắc, tiếng, hương, vị, sự xúc chạm mềm mại; sợ danh tiếng, sự cung kính, lợi lộc; sợ không thấy mà nói thấy, không nghe mà nói nghe, không biết mà nói biết, không hiểu mà nói hiểu; sợ cấu bẩn của sa-môn; sợ ganh ghét lẫn nhau; sợ rơi vào sự qua lại trong năm đường sinh tử (năm cõi tái sinh: địa ngục, súc sinh, quỷ, người, trời); sợ cõi dục (cõi còn ham muốn dục lạc), cõi sắc (cõi chỉ còn thân sắc vi tế), cõi vô sắc (cõi không còn hình sắc); sợ ấm ma (các uẩn — những yếu tố cấu thành thân tâm — gây chướng ngại), tử ma (cái chết), phiền lao ma (phiền não) và thiên tử ma (ma vương ở cõi trời phá hoại người tu); sợ các đường ác: địa ngục, súc sinh, quỷ thần; sợ trong khoảnh khắc khởi lên mọi ý nghĩ xấu ác. Ta đến đây vì không thể ở nhà như vậy. Nếu ở giữa đám đông, làm những việc không hợp với đạo, thì không thoát được những điều đáng sợ ấy. Các khai sĩ đời trước đã thoát khỏi mọi nỗi sợ, đều nhờ sức mạnh của việc ở núi đầm mà đạt đến chỗ không sợ hãi; đó gọi là tự nhiên. Vì thế ta vì sợ hãi, muốn vượt qua mọi nỗi sợ, mà ở núi đầm.

 Lại nữa, mọi nỗi sợ ấy đều do thân mà sinh ra: do quyến luyến thân, chăm sửa thân, chấp đây là thân, yêu thân, làm cho thân thịnh, nghĩ về thân, thấy có thân, đặt mình nơi thân, tưởng về thân, che chở thân mà sinh ra. Nếu ở núi đầm mà vẫn có ý chấp thân, quyến luyến thân, chăm sửa thân, chấp đây là thân, yêu thân, nghĩ về thân, thấy có thân, đặt mình nơi thân, tưởng về thân, chấp có thân, che chở thân, thì ta ở núi đầm chỉ là uổng công.'

 Lại nữa, người ở núi đầm không có ý tưởng về thân; người ở núi đầm không có ý tưởng khác; người ở núi đầm không chấp vào sự bàn luận, không tu tập theo cái thấy chấp thân là mình, không ở trong điên đảo, không có ý tưởng về có hay không có, huống gì có ý tưởng phiền lao. Người ở núi đầm được gọi là: mọi pháp đều vắng lặng thay! Mọi pháp không chỗ bám víu thay! Mọi niềm vui cũng không chỗ bám víu thay! Mọi ý tưởng đều không yêu thích thay! Sắc, tiếng, hương, vị, xúc chạm mềm mại không chống trái nhau thay! Các tầng định không ỷ lại thay! Ý tự ngay ngắn không tán loạn thay! Đã đặt xuống được nỗi sợ của mọi gánh nặng thay! Đã vượt qua đầm nước mênh mông thay! Đã gây dựng được thánh điển thay! Mọi loài gian ác đều được biết đủ thay (?)! Gánh trọng trách mà ít ham muốn thay! Lấy trí tuệ mà biết đủ thay! Là biết đủ thay! Là biết đủ thay! Gánh trọng trách mà ít ham muốn thay! Là đúng phép thay! Đã hiểu được hạnh đầu đuôi thay! Mọi ngục tù đều được cắt đứt, việc tu đã xong thay! Đã giải thoát vĩnh viễn.

 Này lý gia, ví như trong núi đầm có cây cối, cỏ rác, đều không có gì đáng sợ, không có gì đáng hãi. Cũng thế, này lý gia, khai sĩ sống ở núi đầm phải giữ chí như ví dụ cỏ cây, tường đá, đem thân mà thực hành như thế. Ai là kẻ sợ? Người ấy vì sợ hãi mà suy nghĩ đầu đuôi về thân: 'Ta hoàn toàn không có thân, không có người, không có mạng, không có kẻ trượng phu, không có loài (?), không có nữ, không có kẻ trước (?), không có người đầu tiên, không có người tạo ra, không có người sai khiến tạo ra, không có người cho, không có người khởi lên. Mọi nỗi sợ ấy chỉ do ý tưởng không thật mà có. Nay ta không nên tạo ra ý tưởng không thật, nên như cây cối cỏ rác.' Cũng như thế, không có ý tưởng (?) mà hiểu được tất cả; đầy đủ thực hành pháp ấy; dứt ý tưởng (?) mà ở núi đầm; xa lìa bụi trần dâm dục; ở núi đầm mà không có các ý tưởng; không có ta, không có người sở hữu vật.

 Lại nữa, người sống ở núi đầm lại suy nghĩ: 'Người thông đạt các pháp đạo phẩm thì ở núi đầm. Người ở núi đầm thì gom đủ mười hai hạnh tinh chuyên (?) (có lẽ là mười hai hạnh đầu-đà: lối sống khổ hạnh, giản dị để gột sạch phiền não). Người ở núi đầm hiểu rõ các đế (các chân lý). Người ở núi đầm biết rõ các ấm (các uẩn: những yếu tố cấu thành thân tâm), khéo chế ngự các tình (các giác quan) (?), thu giữ các nhập (các chỗ tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng) (?), không quên lãng ý hướng về đạo. Đó là điều chư Phật khen ngợi, các bậc thánh ca tụng, người muốn vượt khỏi thế gian đều làm theo. Người ở núi đầm hiểu được phương pháp của trí tuệ Nhất Thiết Mẫn.'

 Lại nữa, người sống ở núi đầm chẳng bao lâu sẽ thực hành trọn vẹn sáu độ vô cực. Người sống ở núi đầm đạt được những điều ấy như thế nào? Nếu không tự tiếc thân mạng, đó là bố thí độ vô cực. Nếu nương vào đức tinh chuyên (?) mà thành tựu ba sự giữ gìn (giữ gìn thân, lời nói và ý) (?), đó là giới độ vô cực. Nếu ý không tán loạn, lại không rời đạo Nhất Thiết Mẫn (?), đó là nhẫn nhục độ vô cực. Chưa đạt nhẫn (sự chấp nhận vững chắc chân lý các pháp không sinh không diệt) thì đến cùng không đứng dậy, đó là tinh tấn độ vô cực. Nếu đạt được nhất tâm (tâm chuyên một chỗ) mà không theo đó để thành tựu riêng mình (?), chỉ để làm hưng thịnh gốc công đức, đó là nhất tâm độ vô cực. Nếu thấy rằng núi đầm thế nào thì đạo cũng thế ấy, mà phân biệt được mọi việc, đó là trí tuệ độ vô cực. Chỉ bày con đường đạt đạo là như thế.

 Lại nữa, lý gia, vì bốn pháp mà ta dạy khai sĩ ở núi đầm. Bốn pháp nào? Có khai sĩ học rộng, hiểu rõ chỗ quyết định của pháp, nếu đem điều đã học thực hành theo pháp đầu đuôi, thì có thể ở núi đầm. Lại có khai sĩ đã đạt năm thần thông, muốn thành tựu cho trời, rồng, quỷ thần, thì có thể ở núi đầm. Có khai sĩ phiền lao còn mạnh, nếu không theo phiền lao thì phiền lao liền mỏng bớt, thì có thể ở núi đầm. Cũng có người muốn đè nén phiền lao để tự khuyến khích, tất cả đều do học hỏi mà có. Người sống ở đó, sau khi đạt được trọn vẹn mọi pháp trong sạch, mới xuống làng xóm, quận huyện, thành ấp, vì mọi người mà giảng dạy pháp, tu tập pháp. Như thế đó, này lý gia, là việc ta dạy khai sĩ ở núi đầm.

 Lại nữa, người rời nhà tu đạo sống ở núi đầm, khi vì học tập, tụng đọc kinh mà vào giữa chúng, thì giữ lòng cung kính và khiêm nhường. Đối với thầy, bạn, người giảng dạy, kể cả người trẻ tuổi trong chúng (?), đều tôn trọng. Không lười biếng trong việc tu của mình, không làm bỏ dở việc tu của người, cũng không cầu được người phụng sự cung kính. Phải quán xét như thế này: 'Như Lai, bậc Ứng Nghi, bậc Chánh Chân Phật, được các vị Phạm thiên, Đế Thích (các vị vua cõi trời), trời, người và chúng sinh cúng dường, là bậc tôn quý, là ruộng phúc (nơi gieo phúc, cúng dường thì được phúc lớn) của cõi trời cõi người, mà Ngài còn không cầu người phụng sự mình, việc của mình tự làm không muốn phiền người, huống gì những người khác. Mình chưa học, mới muốn học, mà lại muốn người phụng sự mình sao?

 Lại nữa, ta sẽ làm người nuôi dưỡng cho thiên hạ, ta sẽ cúng dường người, hoàn toàn không cầu người cúng dường ta. Vì sao vậy? Vì sự cúng dường là gánh nặng (?).' Này lý gia, vị trừ cận không được sự giúp đỡ cúng dường của pháp (?), vì sự giúp đỡ ta không do pháp (?). Người muốn đem pháp giúp người thì làm như thế. Vì sự cúng dường này, vì sự giúp ta không do pháp (?), người ấy tự cho mình đã có lòng tin chân chính, cho rằng mình có sự cúng dường, thế là lẫn lộn với vật thế gian, không phải là người có phúc lớn.

 Vì thế, nếu muốn đến gặp Phật hay thầy bạn, thì thân, ý và việc làm phải có chỗ quyết định, mới có thể đến cầu học. Thầy bạn mà ta dạy (nên theo) là người không có lỗi trong hạnh khác thường (?), không trách mắng việc hỏi han, đọc tụng, học tập, làm chỗ tích tụ lời dạy. Vì thế, muốn đọc tụng kinh thì không tiếc thân mạng, ưa thích pháp, thuận theo ý thầy, cầu lợi ích của pháp, không cầu lợi lộc là mọi sự cung kính khen ngợi.

 Nếu theo thầy học dù chỉ một bài kệ bốn câu mà đọc tụng, rồi đem bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ để cúng dường thầy ấy, theo như điều đã tu; dù cúng dường thầy trong số kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) bằng số chữ của bài kệ bốn câu ấy, cũng chưa trọn được sự kính trọng đối với thầy. Dù ngay thẳng, không giả dối tô vẽ, không xu nịnh, đem mọi việc làm ra cúng dường, há đã gọi là kính trọng pháp được sao?

 Lại nữa, lý gia, nếu sinh khởi ý nghĩ: có ý hướng về đức, có ý hướng về Phật và pháp, có ý tự chán lìa dâm dục, có ý vắng lặng; nếu tu tập bài kệ bốn câu và làm theo, thì dù cúng dường thầy trong số kiếp như thế cũng chưa trọn được sự kính trọng đối với pháp. Này lý gia, nên biết việc này là như thế. Phúc đức của pháp thì vô số, trí tuệ đạt được cũng vô lượng. Vì thế khai sĩ muốn chọn pháp cao nhất thì vẫn phải dùng sự kính trọng vô số để kính trọng chính pháp.

 Nếu người ấy suy nghĩ như thế thì nghe được giới trong sạch. Thế nào là giới trong sạch? Khai sĩ rời nhà có bốn điều giới trong sạch. Một là gây dựng thánh điển (nếp sống biết đủ của dòng dõi bậc thánh); hai là ưa thích đức tinh tấn; ba là không giao du với người tại gia hay người xuất gia; bốn là không dối trá xu nịnh trong việc ở núi đầm. Đó là bốn điều giới trong sạch của khai sĩ rời nhà.

 Lại có bốn điều giới trong sạch. Bốn điều nào? Giữ gìn thân, thân không vướng mắc; giữ gìn lời nói, lời nói không vướng mắc; giữ gìn tâm, tâm không vướng mắc; xa lìa nghi ngờ tà vạy, khởi ý hướng về Nhất Thiết Mẫn. Đó là bốn điều giới trong sạch của khai sĩ rời nhà.

 Lại có bốn điều giới trong sạch. Bốn điều nào? Một là tự biết mình; hai là không tự cao; ba là không bắt chước dáng vẻ người khác (?); bốn là không chê bai người. Đó là bốn điều giới trong sạch của khai sĩ rời nhà.

 Lại có bốn điều giới trong sạch. Bốn điều nào? Một là chấp nhận rằng các ấm (các uẩn: những yếu tố cấu thành thân tâm) là pháp huyễn ảo; hai là chấp nhận rằng các tình (các giác quan) chỉ là pháp (không có tự thể); ba là chấp nhận rằng các nhập (các chỗ tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng) như làng xóm trống không; bốn là không theo khuôn phép tục lệ của thế gian. Đó là bốn điều giới trong sạch của khai sĩ rời nhà, này lý gia.

 Lại có bốn điều giới trong sạch. Bốn điều nào? Một là không tự chấp có ta; hai là xa lìa ý nghĩ đây là của ta; ba là dứt bỏ cái thấy cho là thường còn hay đoạn diệt; bốn là bước vào pháp nhân duyên (mọi vật đều do nhiều điều kiện hợp lại mà sinh ra). Đó là bốn điều giới trong sạch của khai sĩ rời nhà.

 Lại có bốn điều giới trong sạch. Bốn điều nào? Một là hiểu tánh không; hai là đối với vô tưởng (không bám vào hình tướng) mà không sợ hãi; ba là có lòng đại bi đối với mọi người; bốn là chấp nhận rằng không có thân (cố định). Đó là bốn điều giới trong sạch của khai sĩ rời nhà.

 Người ấy vì thường nghe về định trong sạch, nên quán xét như thế này. Thế nào là định trong sạch? Là thông suốt mọi pháp, ý không đi theo việc khác; là ý có chỗ quyết định, ý chuyên một mối, ý không chống trái, ý không dừng trụ (bám víu), ý không rong ruổi, ý dừng yên nơi thân mình, ý không giao du với tình dục; là quán pháp huyễn ảo: ta như pháp huyễn ảo, các giác quan cũng thế; không còn làm (theo vọng tưởng) thì không còn gì để giữ lại. Đã bước lên chỗ chính ấy, đó gọi là chính định. Nếu pháp ở đúng như pháp, như thế cũng gọi là định. Vì quán xét như thế, người ấy thường nghe về tuệ trong sạch. Thế nào là tuệ? Trí phân biệt các pháp gọi là tuệ: tướng không thọ nhận là hạnh vô tướng; tướng không tạo tác thì không còn gì giữ lại; tướng vô vi (không do điều kiện tạo thành) thì không rong ruổi. Vì thế, này lý gia, quán pháp như thế, đó gọi là việc thực hành của khai sĩ rời nhà."

 Khi nói kinh này, có năm trăm người phát khởi ý hướng về đạo chân chính vô thượng (?). Lý gia Thậm và những người cùng đi đồng thanh nói: "Thật chưa từng có! Thưa đức Chúng Hựu tôn quý, lời lành của Như Lai lại như thế này! Về cái xấu của gia đình, hạnh gánh vác trọng trách, và các đức lành của việc rời nhà đều như thế. Thưa đức Chúng Hựu tôn kính, Ngài đã làm rõ rằng người ở nhà có nhiều điều xấu, còn việc rời nhà có vô số đức lành. Chúng con có thể theo đức Chúng Hựu nhận giới xuất gia, làm hạnh trừ cận được chăng?"

 Đức Chúng Hựu đáp: "Này lý gia, việc xuất gia khó kham nổi; phải thấu suốt trọn vẹn đức lành thuần hậu, vâng giữ lời dạy." Lý gia lại bạch Phật: "Thưa đức Chúng Hựu, việc xuất gia tuy khó kham nổi, xin Như Lai vẫn cho chúng con xuất gia tu đạo." Đức Chúng Hựu liền bảo khai sĩ Từ Thị (tức bồ-tát Di-lặc) và khai sĩ Nhất Thiết Hành Tịnh cho phép. Khai sĩ Từ Thị nhận hai trăm lý gia, khai sĩ Nhất Thiết Hành Tịnh nhận ba trăm lý gia, cho xuất gia tu đạo.

 Bấy giờ hiền giả A-nan (thị giả, đệ tử thân cận của Phật) nói với lý gia Thậm: "Ông thấy gì mà vẫn ở trong nước, ở trong nhà? Có ai ưa thích pháp mà xuất gia theo đạo thánh được không?" Lý gia Thậm đáp A-nan: "Tôi không phải vì tham luyến khoái lạc cho thân mà ở nhà, mà vì muốn đem vui đến cho chúng sinh nên tôi ở nhà. Lại nữa, chính Như Lai tự biết rõ tôi; tôi vì điều đã thọ nhận được vững chắc mà ở nhà."

 Lúc ấy đức Chúng Hựu bảo A-nan: "A-nan, ông đã thấy lý gia Thậm chưa?" "Thưa đức Chúng Hựu, con đã thấy lý gia Thậm." "A-nan, trong Hiền kiếp này (kiếp hiện tại, kiếp có nhiều bậc hiền thánh và nghìn vị Phật ra đời), số người được ông ấy thành tựu cho còn nhiều hơn số người mà khai sĩ xuất gia thành tựu trong một trăm kiếp cũng không bằng. Vì sao vậy? A-nan, trong một nghìn khai sĩ xuất gia tu đạo, không có ai có được đức như thế; vậy mà lý gia này lại có đức ấy."

 Bấy giờ A-nan bạch Phật: "Thưa đức Chúng Hựu tôn quý, kinh pháp này nên gọi tên là gì, và nên vâng giữ như thế nào?" Đức Chúng Hựu nói: "Vì thế, A-nan, kinh pháp này tên là 'Sự chuyển biến của người ở nhà và người rời nhà', hãy vâng giữ như thế; cũng gọi là 'Sự chuyển biến của đức tính bên trong', hãy vâng giữ như thế; cũng gọi là 'Điều ông Thậm hỏi', hãy vâng giữ như thế. A-nan, người nghe được kinh pháp này thì đạt pháp trọn vẹn, tinh tấn vượt bậc mạnh mẽ; người tinh tấn tu đạo trong mọi oai nghi (cách đi đứng nằm ngồi) cũng không bằng. Vì thế, A-nan, nếu ai muốn khởi lòng tinh tấn, muốn tự khuyến khích, muốn lập một công đức, muốn gây dựng đức hạnh cho mọi người, thì nên nghe kinh pháp này, nhận lấy và thực hành. Ta giao phó cho ông, A-nan, hãy thường đem kinh pháp này truyền bày cho mọi người. Vì sao vậy? Vì đó là hạnh chân chính của mọi pháp đức. A-nan, kinh pháp này là điều chân chính phải làm."

 Đức Chúng Hựu nói xong kinh này, A-nan vui mừng, lý gia Thậm, chư thiên và loài người, cùng vua Chất Lượng (?), nghe đức Chúng Hựu nói xong đều suy nghĩ ghi nhớ.

 Pháp Kính Kinh

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video