Thiên 14 — Quẻ 14: Đại Hữu (Có lớn, giàu có)

 14. Đại Hữu (quẻ thứ mười bốn; "quẻ" là một hình gồm sáu vạch xếp chồng lên nhau trong Kinh Dịch, mỗi vạch liền hoặc đứt, mỗi quẻ tượng trưng cho một tình thế; "Đại Hữu" nghĩa là "có được nhiều", sở hữu lớn lao).

 ⅵ (?) (ký hiệu hình vẽ của quẻ, có lẽ bị lỗi khi in).

 ⅰ (?) (quẻ Càn ở dưới, quẻ Ly ở trên; Càn và Ly là hai quẻ đơn, mỗi quẻ ba vạch, ghép lại thành quẻ sáu vạch: Càn tượng trưng cho trời, mang tính cứng mạnh; Ly tượng trưng cho lửa, mang tính sáng sủa).

 Quẻ Đại Hữu: rất hanh thông (lớn lao và thông suốt, mọi việc thuận lợi từ gốc).

 Lời Thoán (lời giải thích ý nghĩa của cả quẻ, tương truyền do Khổng Tử soạn) nói: Gọi là "Đại Hữu" vì hào âm (vạch đứt, tượng trưng cho sự mềm mỏng; "hào" là từng vạch trong quẻ) có được ngôi tôn quý (vị trí thứ năm tính từ dưới lên, là ngôi của vua), lại ở đúng chính giữa quẻ trên một cách lớn lao, mà các hào trên dưới đều hưởng ứng theo nó, nên gọi là "Đại Hữu". Đức tính của quẻ là cứng rắn, mạnh mẽ (quẻ Càn) mà lại văn vẻ, sáng suốt (quẻ Ly), hợp với trời và hành động đúng thời, vì thế mà rất hanh thông.

 Lời Tượng (lời giải thích dựa vào hình tượng của quẻ và của từng hào) nói: Lửa ở trên trời, đó là hình tượng "Đại Hữu". Người quân tử (người có đức hạnh, có tài trị đời) theo đó mà ngăn chặn điều ác, đề cao điều thiện, thuận theo ý trời để giữ trọn mệnh tốt lành mà trời ban.

 Hào Sơ Cửu (hào thứ nhất, ở dưới cùng, là hào dương — vạch liền; "Sơ" là đầu tiên, "Cửu" là số chín, dùng để chỉ hào dương): Không qua lại với điều có hại, nên không phải là lỗi. Biết giữ mình trong gian nan thì không có lỗi.

 Lời Tượng nói: Hào Sơ Cửu của quẻ Đại Hữu là chưa dính dáng gì đến điều có hại.

 Hào Cửu Nhị (hào dương ở vị trí thứ hai): Dùng xe lớn để chở, có nơi để đến, không có lỗi.

 Lời Tượng nói: "Dùng xe lớn để chở" nghĩa là chất chứa ở bên trong mà không bị hư hỏng.

 Hào Cửu Tam (hào dương ở vị trí thứ ba): Bậc công hầu (chư hầu có tước cao nhất) đem lễ vật dâng lên thiên tử (nhà vua, được coi là con của trời); kẻ tiểu nhân (người hèn kém, thiếu đức) thì không làm được việc ấy.

 Lời Tượng nói: Bậc công hầu đem lễ vật dâng lên thiên tử; còn kẻ tiểu nhân ở địa vị ấy thì sẽ gây hại.

 Hào Cửu Tứ (hào dương ở vị trí thứ tư): Không phô trương sự thịnh vượng, đầy đủ của mình (?), thì không có lỗi.

 Lời Tượng nói: "Không phô trương sự thịnh vượng thì không có lỗi" là vì sáng suốt, phân biệt mọi việc rõ ràng.

 Hào Lục Ngũ (hào thứ năm, là hào âm; "Lục" là số sáu, dùng để chỉ hào âm): Lòng thành tín của mình giao hòa với mọi người, lại có uy nghiêm, nên tốt lành.

 Lời Tượng nói: "Lòng thành tín giao hòa với mọi người" là dùng chữ tín để khơi dậy chí hướng của người khác. "Có uy nghiêm nên tốt lành" là vì nếu chỉ hiền hòa thì người ta dễ coi thường mà không còn dè chừng.

 Hào Thượng Cửu (hào dương ở trên cùng; "Thượng" là trên cùng): Được trời giúp đỡ, tốt lành, không việc gì là không thuận lợi.

 Lời Tượng nói: Hào trên cùng của quẻ Đại Hữu được tốt lành là vì được trời phù hộ.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video