26. Quẻ Đại Súc (quẻ thứ hai mươi sáu). Quẻ là hình gồm sáu vạch xếp chồng lên nhau, mỗi vạch là vạch liền hoặc vạch đứt, dùng trong Kinh Dịch để xem điềm và bàn đạo lý. "Đại Súc" nghĩa là "tích chứa lớn": tích góp, nuôi dưỡng và kìm giữ được cái lớn.
(ký hiệu hình quẻ, chữ hỏng trong bản gốc) (?)
(ký hiệu, chữ hỏng) (?) (quẻ Càn ở dưới, quẻ Cấn ở trên). Càn là quẻ đơn ba vạch liền, tượng trưng cho trời, mang tính cứng mạnh. Cấn là quẻ đơn tượng trưng cho núi, mang tính dừng lại, ngăn giữ. Quẻ đơn là nhóm ba vạch; hai quẻ đơn chồng lên nhau thành một quẻ sáu vạch.
Quẻ Đại Súc: lợi về trinh (giữ vững chính đạo, ngay thẳng và bền bỉ). Không ăn cơm ở nhà thì tốt, tức là người hiền nên ra giúp đời và ăn lộc của nhà nước, không nên ở ẩn tại nhà. Lợi cho việc vượt sông lớn, ý nói làm được việc lớn và vượt qua được hiểm nguy.
Lời Thoán (lời giải thích tên quẻ và lời quẻ, tương truyền do Khổng Tử soạn) nói: Quẻ Đại Súc cứng mạnh, dày dặn, chắc thật, ánh sáng rực rỡ, ngày một đổi mới. Đức của quẻ là: vạch dương cứng mạnh ở trên cùng mà biết tôn trọng người hiền. Quẻ có thể ngăn giữ được cái mạnh: núi Cấn ở trên chặn giữ trời Càn ở dưới. Đó là rất mực ngay thẳng. "Không ăn cơm ở nhà thì tốt" nghĩa là nuôi dưỡng người hiền. "Lợi cho việc vượt sông lớn" nghĩa là ứng hợp với trời.
Lời Tượng (lời giải thích dựa vào hình ảnh tượng trưng của quẻ và của từng hào) nói: Trời ở trong núi, đó là hình ảnh quẻ Đại Súc. Người quân tử (người có đức hạnh, người ở địa vị trên) theo đó mà học biết thật nhiều lời nói và việc làm của người xưa, để tích chứa đức của mình.
Sơ Cửu, có nguy hiểm, dừng lại thì lợi. Hào là mỗi vạch trong quẻ, đếm từ dưới lên. "Sơ" là vị trí thứ nhất, dưới cùng. "Cửu" chỉ hào dương, tức vạch liền. Vậy Sơ Cửu là hào dương ở dưới cùng.
Lời Tượng nói: "Có nguy hiểm, dừng lại thì lợi" là để không phạm vào tai họa.
Cửu Nhị (hào dương ở vị trí thứ hai): xe bị tháo mất phục (thanh gỗ nối thùng xe với trục bánh xe), nên xe không đi được.
Lời Tượng nói: "Xe bị tháo mất phục" là vì hào này ở vị trí giữa, tức ở giữa quẻ đơn bên dưới, tượng trưng cho việc giữ đạo trung, không thái quá cũng không bất cập. Vì vậy nó không có lỗi lầm.
Cửu Tam (hào dương ở vị trí thứ ba): ngựa tốt cùng nhau rong ruổi; lợi về việc giữ vững chính đạo trong gian khó. Ngày ngày (?) luyện tập đánh xe và phòng vệ, thì đi đâu cũng có lợi.
Lời Tượng nói: "Đi đâu cũng có lợi" là vì hợp chí hướng với bên trên, tức hào ở trên cùng.
Lục Tứ (hào âm ở vị trí thứ tư; "lục" chỉ hào âm, tức vạch đứt): buộc thanh gỗ ngang lên sừng con bê, để nó không húc được người. Nguyên cát (tốt lành từ gốc, rất tốt).
Lời Tượng nói: "Lục Tứ rất tốt" là vì có điều vui mừng.
Lục Ngũ (hào âm ở vị trí thứ năm): răng của con lợn đã bị thiến. Lợn thiến thì tính hiền đi, răng không còn gây hại. Tốt lành.
Lời Tượng nói: "Lục Ngũ tốt lành" là vì có phúc lành.
Thượng Cửu (hào dương ở vị trí trên cùng): thông suốt biết bao như con đường lớn của trời (?). Hanh (hanh thông, mọi việc suôn sẻ).
Lời Tượng nói: "Thông suốt như con đường lớn của trời" nghĩa là đạo được thi hành rộng lớn.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video