34. Quẻ Đại Tráng (quẻ thứ ba mươi tư; "quẻ" là một hình gồm sáu vạch xếp chồng lên nhau, dùng để bói và để suy ra đạo lý trong Kinh Dịch; "Đại Tráng" nghĩa là "cái lớn mạnh mẽ", tức sức mạnh đang lớn thịnh)
(Ký hiệu hình quẻ, bản gốc bị hỏng) (?)
(Ký hiệu hình quẻ, bản gốc bị hỏng) (?) (Càn ở dưới, Chấn ở trên; Càn là quẻ ba vạch tượng trưng cho trời, cho sự cứng mạnh; Chấn là quẻ ba vạch tượng trưng cho sấm, cho sự chuyển động; hai quẻ ba vạch này chồng lên nhau thành quẻ sáu vạch Đại Tráng)
Quẻ Đại Tráng: lợi trinh (có lợi khi giữ vững sự ngay chính, bền bỉ theo đường đúng).
Lời Thoán (lời giải thích ý nghĩa chung của cả quẻ, tương truyền do Khổng Tử soạn) nói: Đại Tráng nghĩa là cái lớn đang mạnh mẽ. Cương (tính cứng mạnh, thuộc dương) mà lại chuyển động, cho nên mạnh mẽ. "Đại Tráng lợi trinh" nghĩa là cái lớn phải là cái ngay chính. Đã ngay chính lại lớn lao, thì bản tính chân thật của trời đất có thể thấy được.
Lời Tượng (lời giải thích dựa vào hình ảnh của quẻ và của từng hào) nói: Sấm vang trên trời, đó là hình ảnh quẻ Đại Tráng. Người quân tử (người có đạo đức, có địa vị) noi theo đó mà việc gì không hợp lễ thì không bước theo.
Hào Sơ Cửu (hào là mỗi vạch trong quẻ; "Sơ" là hào đầu tiên, nằm dưới cùng; "Cửu" chỉ hào dương, tức vạch liền): mạnh ở ngón chân (mới ở chỗ thấp nhất mà đã cậy sức hăng hái tiến lên), cứ tiến đi thì gặp hung (điều xấu, tai họa), điều ấy chắc chắn như vậy.
Lời Tượng nói: "Mạnh ở ngón chân", thì lòng tin cậy vào sức mình ắt đi đến chỗ cùng quẫn, bế tắc.
Hào Cửu Nhị (hào dương ở vị trí thứ hai từ dưới lên): giữ sự ngay chính thì được cát (tốt lành).
Lời Tượng nói: Hào Cửu Nhị "giữ ngay chính thì tốt lành", là vì nó ở vị trí trung (vị trí giữa của quẻ ba vạch bên dưới, tượng trưng cho sự vừa phải, không thái quá).
Hào Cửu Tam (hào dương ở vị trí thứ ba từ dưới lên): kẻ tiểu nhân (người hèn kém, thiếu đạo đức) thì cậy vào sức mạnh, người quân tử thì không dùng đến sức mạnh ấy; nếu cứ cố chấp giữ cách cậy sức thì nguy hiểm. Như con dê đực húc vào hàng rào, sừng bị mắc kẹt.
Lời Tượng nói: "Kẻ tiểu nhân cậy vào sức mạnh", còn người quân tử thì không làm như vậy.
Hào Cửu Tứ (hào dương ở vị trí thứ tư từ dưới lên): giữ ngay chính thì tốt lành, nỗi ân hận sẽ mất đi. Hàng rào bị phá vỡ, sừng không còn bị mắc kẹt; sức mạnh như ở bộ phận nối thùng xe với trục bánh của cỗ xe lớn (chỗ chịu lực chắc chắn, giúp xe chạy được).
Lời Tượng nói: "Hàng rào bị phá vỡ, sừng không còn bị mắc kẹt", nghĩa là có thể tiến lên được.
Hào Lục Ngũ (hào âm, tức vạch đứt, ở vị trí thứ năm từ dưới lên; "Lục" chỉ hào âm): đánh mất con dê một cách dễ dàng (có thuyết hiểu là mất dê ở vùng ranh giới đồng cỏ) (?), không có gì phải ân hận.
Lời Tượng nói: "Đánh mất con dê một cách dễ dàng", là vì vị (vị trí của hào trong quẻ) không thích đáng (hào âm mềm yếu lại ở vị trí thứ năm vốn dành cho hào dương).
Hào Thượng Lục (hào âm ở vị trí trên cùng): con dê đực húc vào hàng rào, không lùi được, cũng không tiến tới được, chẳng có gì lợi; biết chịu khó nhọc, gian nan thì được tốt lành.
Lời Tượng nói: "Không lùi được, cũng không tiến tới được", là vì không xét xử cẩn thận, kỹ lưỡng. "Biết chịu gian nan thì tốt lành", là vì lỗi lầm sẽ không kéo dài.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video