39. Quẻ Kiển (quẻ thứ ba mươi chín; "Kiển" nghĩa là gian nan, trắc trở, như người chân què bước đi khó nhọc).
(ký hiệu hình quẻ, chữ hỏng (?))
(ký hiệu hình quẻ, chữ hỏng (?)) (quẻ đơn Cấn ở dưới, quẻ đơn Khảm ở trên; Cấn tượng trưng cho núi và sự dừng lại, Khảm tượng trưng cho nước và sự hiểm nguy)
Quẻ Kiển: lợi về hướng tây nam, không lợi về hướng đông bắc. Lợi khi gặp bậc đại nhân (người có đức lớn, có địa vị cao, đủ sức giúp vượt qua khó khăn). Giữ vững chính đạo thì tốt lành.
Lời Thoán (lời giải thích ý nghĩa chung của toàn quẻ) nói: Kiển là gian nan, tức là nguy hiểm ở ngay phía trước. Thấy hiểm mà biết dừng lại, thật là sáng suốt thay! "Kiển, lợi về tây nam" là vì đi tới thì được đắc trung (ở đúng vị trí giữa, giữ được sự vừa phải, đúng mực; ở đây chỉ hào thứ năm nằm ở giữa quẻ đơn bên trên). "Không lợi về đông bắc" là vì đường ấy đã đi đến chỗ cùng tận. "Lợi khi gặp bậc đại nhân" là vì đi tới thì sẽ lập được công. Ở đúng vị (hào dương ở vị trí lẻ, hào âm ở vị trí chẵn, gọi là "đương vị") mà "giữ vững chính đạo thì tốt lành",
là để làm cho đất nước được ngay chính. Ý nghĩa và tác dụng của thời gian nan thật lớn lao thay!
Lời Tượng (lời giải thích dựa trên hình ảnh tự nhiên của quẻ) nói: Trên núi có nước, đó là hình ảnh quẻ Kiển. Người quân tử (người có đức hạnh, có học thức) theo đó mà quay lại xét mình, tu sửa đức hạnh.
Hào Sơ lục (hào thứ nhất, nằm dưới cùng, là hào âm; "sơ" là đầu tiên, "lục" là số dùng để chỉ hào âm): đi tới thì gặp gian nan, quay về thì được khen ngợi.
Lời Tượng nói: "Đi tới thì gặp gian nan, quay về thì được khen ngợi", nghĩa là nên chờ đợi thời cơ.
Hào Lục nhị (hào thứ hai, là hào âm): bề tôi của vua gian nan chồng chất, không phải vì cớ riêng của bản thân mình.
Lời Tượng nói: "Bề tôi của vua gian nan chồng chất", rốt cuộc không có gì đáng trách.
Hào Cửu tam (hào thứ ba, là hào dương; "cửu" là số dùng để chỉ hào dương): đi tới thì gặp gian nan, quay về thì trở lại được chỗ yên ổn.
Lời Tượng nói: "Đi tới thì gặp gian nan, quay về thì trở lại được chỗ yên ổn", là vì những người ở bên trong (hai hào âm ở dưới) vui mừng với mình.
Hào Lục tứ (hào thứ tư, là hào âm): đi tới thì gặp gian nan, quay về thì liên kết được với người khác.
Lời Tượng nói: "Đi tới thì gặp gian nan, quay về thì liên kết được với người khác", là vì ở đúng vị mà lòng chân thật (?) (cũng có thể hiểu là được gần hào dương vững chắc).
Hào Cửu ngũ (hào thứ năm, là hào dương, ứng với ngôi vua): gian nan lớn, bạn bè kéo đến giúp.
Lời Tượng nói: "Gian nan lớn, bạn bè kéo đến giúp", là vì giữ được đức trung (sự vừa phải, đúng mực) mà có chừng mực.
Hào Thượng lục (hào trên cùng, là hào âm): đi tới thì gặp gian nan, quay về thì làm được việc lớn, tốt lành, lợi khi gặp bậc đại nhân.
Lời Tượng nói: "Đi tới thì gặp gian nan, quay về thì làm được việc lớn", là vì chí hướng đặt ở bên trong. "Lợi khi gặp bậc đại nhân", là để theo người cao quý.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video