05. Quẻ Nhu (quẻ thứ năm trong Kinh Dịch; "Nhu" nghĩa là chờ đợi)
ⅴ (?)
ⅰ (Càn ở dưới, Khảm ở trên. "Quẻ" là hình gồm các vạch liền và vạch đứt, dùng để tượng trưng cho sự vật và thời thế. Mỗi quẻ sáu vạch ghép từ hai quẻ ba vạch. Càn là quẻ ba vạch tượng trưng cho trời, mang tính cứng mạnh. Khảm là quẻ ba vạch tượng trưng cho nước, mang ý hiểm trở.)
Quẻ Nhu: có lòng tin thành thật, sáng sủa và hanh thông (mọi việc thông suốt, thuận lợi). Giữ vững điều chính đáng thì được cát (tốt lành). Lợi cho việc vượt sông lớn (ý nói làm việc lớn, vượt qua hiểm nguy).
Lời Thoán (lời giải thích ý nghĩa chung của toàn quẻ) nói: "Nhu" nghĩa là chờ đợi. Hiểm nguy ở phía trước, nhưng cứng mạnh nên không bị sa vào chỗ hiểm, vì thế không đến nỗi khốn cùng. "Nhu, có lòng tin thành thật, sáng sủa hanh thông, giữ vững điều chính đáng thì tốt lành" là vì ở vào ngôi trời (ngôi thứ năm của quẻ, ngôi cao quý nhất, ứng với bậc vua) và giữ được sự chính trung. ("Chính" là hào ở đúng vị trí hợp với tính chất của nó. "Trung" là ở vị trí giữa của quẻ ba vạch, tượng trưng cho mực vừa phải.) "Lợi cho việc vượt sông lớn" nghĩa là cứ tiến tới thì sẽ có công.
Lời Tượng (lời giải thích dựa vào hình ảnh của quẻ và của từng hào) nói: Mây bốc lên trời, đó là hình ảnh quẻ Nhu. Người quân tử (người có đức hạnh) theo đó mà ăn uống, yến tiệc vui vẻ.
Sơ Cửu (hào thứ nhất tính từ dưới lên. "Hào" là mỗi vạch trong quẻ. "Sơ" chỉ vị trí đầu tiên. "Cửu" chỉ hào dương, tức vạch liền): Chờ ở vùng ngoại ô xa. Lợi ở chỗ giữ được sự bền lâu, thì không có lỗi.
Lời Tượng nói: "Chờ ở vùng ngoại ô" là không liều lĩnh xông vào chỗ hiểm khó mà đi. "Lợi ở chỗ giữ bền lâu, không có lỗi" là vì chưa đánh mất lẽ thường.
Cửu Nhị (hào thứ hai, là hào dương): Chờ ở bãi cát, bị người ta nói ra nói vào đôi chút, nhưng cuối cùng tốt lành.
Lời Tượng nói: "Chờ ở bãi cát" là lòng rộng rãi, thong thả (?) mà ở vào vị trí giữa. Tuy bị nói ra nói vào đôi chút, rốt cuộc vẫn tốt lành.
Cửu Tam (hào thứ ba, là hào dương): Chờ ở chỗ bùn lầy, tự rước giặc cướp đến.
Lời Tượng nói: "Chờ ở chỗ bùn lầy" là tai họa còn ở bên ngoài. Tự mình rước giặc đến, nhưng nếu kính cẩn, thận trọng thì sẽ không thất bại.
Lục Tứ (hào thứ tư. "Lục" chỉ hào âm, tức vạch đứt): Chờ ở chỗ máu đổ (nơi hiểm nạn), rồi thoát ra khỏi hang.
Lời Tượng nói: "Chờ ở chỗ máu đổ" là biết thuận theo thời thế mà lắng nghe.
Cửu Ngũ (hào thứ năm, là hào dương): Chờ trong cảnh có rượu và thức ăn. Giữ vững điều chính đáng thì tốt lành.
Lời Tượng nói: "Có rượu và thức ăn, giữ vững điều chính đáng thì tốt lành" là vì ở vị trí giữa và ngay chính.
Thượng Lục (hào trên cùng, tức hào thứ sáu, là hào âm): Vào trong hang, có ba người khách không mời mà đến. Kính trọng họ thì cuối cùng tốt lành.
Lời Tượng nói: "Khách không mời mà đến, kính trọng họ thì cuối cùng tốt lành" là vì tuy không ở đúng ngôi (hào không ở vị trí hợp với tính âm hay dương của nó), nhưng chưa đến nỗi mất mát lớn.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video