61. Quẻ Trung Phu (quẻ thứ sáu mươi mốt trong Kinh Dịch; "Trung Phu" nghĩa là lòng thành tín ở bên trong)
(Ký hiệu hình quẻ, trong bản gốc bị lỗi, không đọc được (?))
(Ký hiệu hình quẻ, bị lỗi (?)) (Đoài ở dưới, Tốn ở trên. Mỗi quẻ sáu vạch trong Kinh Dịch ghép từ hai quẻ đơn ba vạch. Đoài là quẻ đơn tượng trưng cho đầm nước, mang ý vui vẻ. Tốn là quẻ đơn tượng trưng cho gió và cây gỗ, mang ý thuận theo, len vào)
Quẻ Trung Phu: lòng thành cảm được đến cả lợn con và cá, tốt lành. Lợi cho việc vượt qua sông lớn, lợi về trinh (giữ vững sự ngay chính, bền bỉ).
Lời Thoán (lời giải thích ý nghĩa chung của cả quẻ, tương truyền do Khổng Tử soạn) nói: "Trung Phu" là vì hào nhu nằm ở bên trong, còn hào cương thì được ngôi giữa. (Hào là mỗi vạch của quẻ. Hào nhu là hào âm, vạch đứt; hào cương là hào dương, vạch liền. Ở quẻ này, hai hào âm nằm ở giữa quẻ, còn hai hào dương nằm ở chính giữa mỗi quẻ đơn.) Vui vẻ mà thuận theo, lòng thành tín ấy bèn cảm hóa được cả nước.
"Lợn con và cá, tốt lành" nghĩa là lòng tin lan đến cả loài lợn, loài cá. "Lợi cho việc vượt sông lớn" là như cưỡi chiếc thuyền gỗ rỗng lòng (hình quẻ hai đầu đặc, giữa rỗng, giống chiếc thuyền; quẻ Tốn lại tượng trưng cho gỗ). Có lòng thành tín bên trong mà lợi về trinh, là vì ứng hợp với đạo trời.
Lời Tượng (lời giải thích dựa vào hình tượng của quẻ) nói: Trên đầm có gió, đó là quẻ Trung Phu. Người quân tử noi theo đó mà cân nhắc kỹ việc xét xử án tù, hoãn việc xử tử.
Sơ Cửu (hào thứ nhất, tính từ dưới lên, là hào dương; "sơ" là đầu tiên, "cửu" là số chín, dùng để chỉ hào dương): yên lòng giữ niềm tin thì tốt; nếu có ý khác thì không được yên ổn.
Lời Tượng nói: Sơ Cửu "yên lòng giữ niềm tin thì tốt" là vì chí hướng chưa thay đổi.
Cửu Nhị (hào thứ hai, là hào dương): Chim hạc kêu ở chỗ khuất, con nó cất tiếng hòa theo. Ta có chén rượu ngon, cùng ngươi chia nhau uống.
Lời Tượng nói: "Con nó cất tiếng hòa theo" là do lòng mong muốn tận đáy lòng.
Lục Tam (hào thứ ba, là hào âm; "lục" là số sáu, dùng để chỉ hào âm): Gặp đối thủ, lúc thì đánh trống tiến lên, lúc thì dừng lại, lúc thì khóc lóc, lúc thì ca hát.
Lời Tượng nói: "Lúc thì đánh trống tiến lên, lúc thì dừng lại" là vì ngôi vị không thích đáng (hào âm lại ở vị trí lẻ, vốn là chỗ của hào dương).
Lục Tứ (hào thứ tư, là hào âm): Trăng gần tròn, con ngựa mất bạn đôi, không có lỗi lầm.
Lời Tượng nói: "Con ngựa mất bạn đôi" là cắt đứt với đồng loại để hướng lên bậc trên.
Cửu Ngũ (hào thứ năm, là hào dương; ngôi này ứng với ngôi vua): Có lòng thành tín gắn bó khăng khít với nhau, không có lỗi lầm.
Lời Tượng nói: "Có lòng thành tín gắn bó khăng khít" là vì ngôi vị ngay chính, thích đáng (hào dương ở vị trí lẻ, đúng chỗ của dương, lại nằm giữa quẻ trên).
Thượng Cửu (hào trên cùng, là hào dương): Tiếng gà (?) vọng bay lên tận trời, cứ khư khư giữ như thế thì xấu.
Lời Tượng nói: "Tiếng gà vọng bay lên tận trời", làm sao có thể lâu dài được?
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video