Thiên 63 — Quẻ 63: Ký Tế (Đã xong, đã qua sông)

 63. Ký Tế (quẻ thứ sáu mươi ba; "Ký Tế" nghĩa là "đã qua sông xong", tức việc đã thành)

 ⅴ (?)

 ⅵ (quẻ Ly ở dưới, quẻ Khảm ở trên; Ly là quẻ đơn tượng trưng cho lửa, Khảm là quẻ đơn tượng trưng cho nước)

 Quẻ Ký Tế: hanh (thông suốt, thuận lợi) ở những việc nhỏ, lợi về trinh (giữ vững chính đạo). Lúc đầu tốt lành, về sau rối loạn.

 Lời Thoán (lời giải thích ý nghĩa chung của quẻ, tương truyền do Khổng Tử soạn) nói: "Ký Tế, hanh", là những cái nhỏ được thông suốt. "Lợi trinh", là vì các hào cương và hào nhu (hào dương, vạch liền, tượng trưng cho tính cứng; và hào âm, vạch đứt, tượng trưng cho tính mềm) đều ngay chính và đương vị (đứng đúng vị trí của mình: hào dương ở vị trí lẻ, hào âm ở vị trí chẵn).

 "Lúc đầu tốt lành", là vì hào nhu được ở vị trí trung (vị trí chính giữa của quẻ đơn, tức hào thứ hai hoặc thứ năm, tượng trưng cho sự vừa phải, không thái quá). "Đến cuối mà dừng lại thì rối loạn", là vì con đường ấy đã đi đến chỗ cùng tận.

 Lời Tượng (lời giải thích hình tượng của quẻ và của từng hào) nói: Nước ở trên lửa, ấy là quẻ Ký Tế. Người quân tử (người có đức hạnh, có học thức) theo đó mà lo nghĩ đến tai hoạ, rồi phòng ngừa từ trước.

 Hào Sơ Cửu (hào thứ nhất, tính từ dưới lên; "Cửu" chỉ hào dương): kéo ghì bánh xe lại, ướt cái đuôi (như con cáo lội qua sông bị ướt đuôi), không có lỗi.

 Lời Tượng nói: "Kéo ghì bánh xe lại", theo lẽ phải thì không có lỗi.

 Hào Lục Nhị (hào thứ hai; "Lục" chỉ hào âm): người đàn bà đánh mất tấm rèm che xe, đừng đuổi theo tìm, bảy ngày sau sẽ được lại.

 Lời Tượng nói: "Bảy ngày sau sẽ được lại", là vì đi theo con đường trung (giữ mức vừa phải, đúng mực).

 Hào Cửu Tam (hào thứ ba, là hào dương): vua Cao Tông (tức Vũ Đinh, vua nhà Thương) đánh nước Quỷ Phương (một bộ tộc ở biên cõi xa), ba năm mới thắng; kẻ tiểu nhân (người hèn kém, không có đức) thì chớ dùng.

 Lời Tượng nói: "Ba năm mới thắng", là đã mỏi mệt kiệt sức.

 Hào Lục Tứ (hào thứ tư, là hào âm): thuyền rò thấm nước thì đã có sẵn áo cũ, giẻ rách để bịt (?); suốt ngày luôn đề phòng.

 Lời Tượng nói: "Suốt ngày luôn đề phòng", là vì còn có điều đáng ngờ.

 Hào Cửu Ngũ (hào thứ năm, là hào dương): nhà hàng xóm phía đông giết bò để cúng tế linh đình, không bằng lễ tế Thược (một lễ tế đơn sơ, lễ vật ít ỏi) của nhà hàng xóm phía tây, nhà ấy mới thật sự được hưởng phúc.

 Lời Tượng nói: "Nhà hàng xóm phía đông giết bò", không bằng nhà hàng xóm phía tây biết làm đúng thời. "Thật sự được hưởng phúc", là điều tốt lành lớn sẽ đến.

 Hào Thượng Lục (hào trên cùng, là hào âm): ướt cả đầu, nguy hiểm.

 Lời Tượng nói: "Ướt cả đầu, nguy hiểm", thì sao có thể lâu dài được?

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video