Quyển hạ (quyển dưới)
Cảnh tiên sinh
Cảnh tiên sinh là con gái của Cảnh Khiêm, một tướng hiệu ở Giang Biểu (vùng phía nam sông Trường Giang, tức đất nước Nam Đường). Từ nhỏ bà đã thông minh sáng suốt, lại khá có nhan sắc. Bà biết chữ, có làm thơ đôi chút, thường có ý hay. Bà còn tinh thông đạo thuật (phép thuật của Đạo giáo), có thể bắt giữ và khống chế ma quỷ yêu quái, thông thạo thuật hoàng bạch (thuật luyện đan biến kim loại thường thành vàng, bạc). Những chuyện biến hóa quái lạ của bà kỳ diệu, mờ ảo, không ai biết bà học được từ đâu.
Trong niên hiệu Bảo Đại (943–957, đời vua Nguyên Tông nhà Nam Đường), vùng Giang Hoài giàu có thịnh vượng. Nhà vua ưa văn nhã, thích chuyện kỳ lạ, bèn triệu bà vào cung để xem phép thuật cho rõ. Vua không xếp bà vào hàng "cá xâu" (ví hàng phi tần, cung nữ lần lượt được vua gọi vào hầu, nối nhau như cá xâu thành chuỗi), mà cho ở riêng một viện và gọi là "tiên sinh". Tiên sinh thường khoác áo choàng ráng biếc (áo choàng màu xanh biếc của nữ đạo sĩ). Khi gặp vua, bà thường cầm hốt (thẻ dài cầm tay khi vào chầu). Thần thái bà nổi bật, phóng khoáng, lời nói rõ ràng trôi chảy. Tay bà như móng chim, không tiện dùng, nên ăn uống đều phải nhờ người khác. Bà lại không thích đi bộ trong cung, thường sai người bế đi. Mỗi khi làm câu văn, bà đề lên tường, tự xưng là "Bắc Đại tiên sinh", cũng không ai hiểu ý nghĩa ra sao. Phép thuật của tiên sinh không thường phô bày rõ ra ngoài, gặp việc thì mới ứng, lặng lẽ mà hiển hiện, vì thế vua càng quý trọng.
Lúc mới vào cung, vua hỏi bà chuyện hoàng bạch, thử lần nào cũng linh nghiệm. Bà lại làm thêm rất nhiều, mà cách làm đơn giản, không phiền phức. Có lần lúc rảnh rỗi, vua nói với tiên sinh: "Những thứ này đều nhờ lửa mà thành. Nếu không cần đến lửa, liệu có làm được không?" Tiên sinh đáp: "Thử làm xem, có lẽ cũng được." Vua bèn lấy thủy ngân, dùng loại giấy đã nện chắc gói nhiều lớp, niêm phong và ghi dấu rất kín. Tiên sinh bỏ gói ấy vào trong ngực áo. Hồi lâu, bỗng có tiếng như xé lụa. Tiên sinh cười nói: "Bệ hạ vốn không tin phép của thiếp, hôm nay xem tận mắt, còn không tin nữa sao?" Rồi bà đưa gói ấy cho vua. Vua xem kỹ khắp lượt, chỗ niêm phong vẫn như cũ, mở ra thì đã thành bạc.
Lại có lần trời tuyết lớn, vua đùa: "Tiên sinh có thể biến tuyết thành bạc không?" Tiên sinh đáp: "Cũng được." Bà bèn lấy tuyết nén chặt, gọt thành hình thỏi bạc, rồi tự tay ném vào đống than đang cháy rực. Tro than bốc tung lên, bà từ từ lấy than phủ kín xung quanh. Qua khoảng một bữa ăn, bà nói: "Được rồi." Thỏi ấy đỏ rực thấu suốt. Đặt xuống đất, đến khi nguội thì nó sáng loáng thành thỏi bạc, mà vết dao gọt vẫn còn nguyên. Lật xem mặt dưới, thấy có hình như bơ rủ xuống, sữa nhỏ giọt, vì đã bị lửa làm chảy ra. Từ đó tiên sinh làm ra rất nhiều bạc từ tuyết. Mỗi dịp sinh nhật vua, bà lại đem làm thành đồ dùng, dâng lên mừng thọ.
Bà còn có nhiều ý khéo, làm thứ gì cũng hơn người. Vùng Nam Hải từng cống vật lạ, có nước hoa tường vi và tinh dầu long não (chất thơm lấy từ nhựa cây long não). Nước tường vi trong trẻo, hương thơm nồng nàn; tinh dầu long não thì bổ cho đàn ông. Vua thường quý tiếc, mỗi lần đem tinh dầu long não pha với rượu mà uống, hương thơm mấy ngày liền không dứt trong miệng. Vua cũng đem ban cho các cận thần. Tiên sinh thấy vậy, nói: "Thứ này chưa phải là tốt." Vua hỏi: "Tiên sinh làm được ư?" Bà đáp: "Thử làm xem, cũng có thể thành." Bà bèn lấy long não, bỏ vào túi lụa mịn, treo trong bình lưu ly (bình thủy tinh). Vua tự tay niêm phong, rồi bày rượu bên cạnh mà ngồi xem. Khoảng một bữa ăn, tiên sinh nói: "Long não đã thành dầu rồi." Vua tự đứng dậy áp tai nghe, quả nhiên nghe tiếng tí tách nhỏ giọt, bèn ngồi uống tiếp. Một lát sau xem lại, thấy trong bình lưu ly đã lóng lánh chừng một muỗng nước. Hôm sau mở ra thì đã được nửa bình, hương thơm nồng đậm, hơn hẳn thứ cũ rất xa.
Về sau tiên sinh có mang. Một hôm, bà nói với vua: "Đêm nay thiếp sẽ sinh. Cháu thần con thánh chính là ở đây. Xin bệ hạ ban các đồ dùng cho việc sinh nở." Vua cho bày biện đủ cả, lại sai thêm cung nữ ngủ lại trong phòng. Nửa đêm, gió dữ nổi lên, sấm sét vang rền, người trong phòng ai nấy đều run sợ. Đêm ấy bà không sinh. Sáng hôm sau, bụng tiên sinh đã xẹp. Vua kinh ngạc hỏi, tiên sinh đáp: "Đêm qua thiếp sinh con giữa lúc sấm chớp, đứa bé đã bị thần vật mang đi, không lấy lại được nữa." Tiên sinh nghiện rượu, đến cả chuyện ham muốn nam nữ cũng gần giống người thường, về sau rốt cuộc cũng vì bệnh mà mất. Ngày xưa thần tiên phần nhiều giấu tung tích, lẫn vào đời thường; tiên sinh há chẳng phải là người như thế sao!
Trước đây khi ở Giang Nam, tôi thường nghe chuyện này, nhưng việc trong cung cấm vốn kín đáo, người kể mỗi người một khác. Đến khi Giang Biểu đã được bình định (tức khi nhà Tống diệt Nam Đường), nay tôi ở kinh sư, từng đến thăm Từ Du, người giữ chức Suất canh (tức Thái tử suất canh lệnh, một chức quan thuộc Đông cung của thái tử). Du là cháu của Nghĩa Tổ (tức Từ Ôn, cha nuôi của vua khai quốc Nam Đường), việc trong cung đều biết cả. Nhân tôi hỏi chuyện ấy, ông kể lại đầy đủ cho tôi nghe.
Cha của Cảnh tiên sinh là đại hiệu (sĩ quan cấp cao) của quân Vân (?). Lúc nhỏ bà làm nữ đạo sĩ, mặt đẹp như ngọc, tay như móng chim, thường mặc áo choàng ráng biếc, tự xưng là "Bắc Đại tiên sinh". Ban đầu bà được Tống Tề Khâu (đại thần nhà Nam Đường) tiến cử vào cung. Có lần bà thấy một tỳ nữ trong cung cầm rác quét, liền nói với Nguyên Tông (tức Lý Cảnh, vua thứ hai nhà Nam Đường): "Thứ này đáng tiếc, đừng để vứt đi." Bà lấy rác bỏ vào nồi, nấu luyện hồi lâu, tất cả đều thành bạc. Có lần gặp lúc tuyết rơi, mọi người quây quanh lò sưởi, bà đòi chậu vàng đựng tuyết, sai cung nữ nắm tuyết thành thỏi rồi ném vào lửa, sau đó từ từ gắp ra, tất cả đều thành bạc, mà vết ngón tay vẫn còn. Bà lại có thể rang (nguyên chú: chữ "rang" ở đây nghĩa là làm khô bằng lửa, cũng viết là "sao") hạt lúa mạch thành hạt ngọc tròn, ánh sáng rực rỡ chói mắt.
Nước Đại Thực (tên người Trung Hoa xưa gọi đế quốc Ả Rập) dâng dầu long não, Nguyên Tông cất giữ, rất yêu quý. Cảnh tiên sinh xem rồi nói: "Thứ này chưa phải là tốt." Bà dùng túi lụa hai lớp đựng mấy cân long não trắng, đem treo lên. Chốc lát, dầu nhỏ xuống như rót, hương vị hơn hẳn thứ được dâng. Từ đó bà được Nguyên Tông sủng ái và có mang. Đêm sắp sinh, mưa gió sấm chớp dữ dội. Đến khi trời tạnh thì cái thai đã mất.
Lâu sau, trong cung bỗng không biết Nguyên Kính Tống thái hậu (mẹ vua Nguyên Tông) ở đâu, Cảnh tiên sinh cũng biến mất. Hơn một tháng, trong triều ngoài nội đều kinh hãi. Có người báo rằng thái hậu đang ở cung Bảo Hoa trên núi Phương Sơn, cách kinh thành ba mươi dặm. (Nguyên chú: Núi ở phía đông nam thành, cách hơn ba mươi dặm, là nơi Cát tiên ông (tức Cát Huyền, đạo sĩ nước Ngô thời Tam Quốc) từng ở, có giếng luyện đan, còn gọi là núi Thiên Ấn, có bia cung Bảo Hoa. Nền cung từng bị cháy, đúng chỗ cái giếng; các cụ già nói rằng hồi ấy người ta đã đốt luôn cung đi.) Nguyên Tông vội sai Tề vương Cảnh Toại (em vua) đến đón thái hậu. Tề vương thấy thái hậu đang cùng mấy đạo sĩ uống rượu say sưa, bèn đón về cung. Các đạo sĩ đều bị giết, Cảnh tiên sinh cũng không được vào cung nữa, nhưng vẫn qua lại vùng Giang Hoài, về sau không biết kết cục ra sao. Nghe nói những nhà ham chuộng chuyện lạ ở Kim Lăng đến nay vẫn còn giữ bức chân dung của Cảnh tiên sinh.
Xét: nửa sau của truyện này, từ đoạn "Từ Suất canh" trở đi, hai bộ sách "Nam Đường thư" của họ Mã (Mã Lệnh) và họ Lục (Lục Du) đều chép lại nguyên vẹn, chỉ có chỗ "Bắc Đại tiên sinh" thì chép là "Tỳ Khâu tiên sinh", chưa biết bên nào đúng.
Vợ của Trương Huấn
Trương Huấn là tướng hiệu của Ngô Thái Tổ (tức Dương Hành Mật, người lập nước Ngô thời Ngũ Đại). Ông có cái miệng to, người đương thời gọi là Trương Đại Khẩu (Trương Miệng Rộng). Về sau ông lập công lớn, lần lượt làm thứ sử (quan đứng đầu một châu) của bốn quận Hải, Mật, Hoàng, Thường, làm đoàn luyện sứ (quan coi việc luyện tập quân đội địa phương) ở Sở Châu, làm tiết độ phó sứ (phó cho tiết độ sứ, vị quan nắm cả quân sự lẫn chính sự một vùng lớn) ở Hoài Nam; khi mất được truy tặng thái phó (một chức danh dự thuộc hàng cao nhất trong triều). Vợ ông mỗi khi nói việc gì đều thần kỳ, ứng nghiệm. Ngô Tổ từng ban cho Huấn áo giáp và ngựa, đều không bằng của các tướng khác. Đêm ấy Ngô Tổ mộng thấy một người đàn bà mặc áo kết ngọc trai đến bảo: "Giáp và ngựa ngài ban cho Huấn không tốt, nên đổi cho ông ấy." Ngô Tổ hỏi Huấn: "Ngươi thờ vị thần nào?" Huấn cũng không hiểu nổi. Nhà có cái rương đựng áo, vợ ông thường tự mở, tự đóng, Huấn chưa từng thấy bên trong. Một hôm vợ đi vắng, Huấn lén mở ra xem, quả thấy một thanh kiếm và một bộ áo kết ngọc trai. Khi vợ về, bà nói với Huấn: "Ông mở rương áo của tôi phải không?" Về sau bà cãi nhau với Huấn, giận dữ bỏ đi. Trước đó, vợ ông sinh được một đứa con trai, đang còn bú. Huấn thương con mất mẹ, đêm ấy vỗ về, ôm sát con vào người mà ngủ. Đến nửa đêm, người vợ bỗng từ ngoài bước vào màn, định cho con bú. Huấn bèn quát: "Đã đi rồi còn quay lại làm gì!" Người vợ không đáp, chốc lát bỏ đi. Một lúc sau, Huấn thấy giữa đệm chiếu như có chỗ ướt bẩn, ngồi dậy thắp đèn soi thì đầu đứa con đã mất. Rốt cuộc không ai biết nó đi đâu.
Trương Tiêu
Trương Tiêu là một xử sĩ (người có học, có tài nhưng ở ẩn, không ra làm quan) ở đất Mân (nay là Phúc Kiến), có đạo thuật, có thể thông được với minh phủ (cõi âm, nơi các quan âm phủ cai quản). Có khi ông nằm như chết suốt ba ngày, năm ngày, mà thân không lạnh; tỉnh lại thì kể nhiều chuyện ở cõi âm. Có khi ông nói trước những việc chưa xảy ra, việc nào cũng ứng nghiệm. Người trong quận rất tin ông. Vương Bảo Nghi, cuối đời Đường làm soái (tướng đứng đầu cai quản) đất Mân, mang tờ biểu về dâng triều đình. Vì đường bộ không thông, ông đi đường biển, rồi bị chết đuối. Cháu ông là Vương Khản ở lại đất Mân. Nhân có người nhà bị bệnh, Khản mời Tiêu cầu khấn với minh phủ. Tiêu nhận lời, rồi nói: "Tôi thấy ông nội của ngài đang giữ một chức quan âm ở thủy phủ (cõi âm dưới nước)." Ông kể chuyện nhà Khản đủ mọi ngóc ngách, chuyện nào cũng đúng.
Vu Đại
Vu Đại ở trong núi Tây Sơn thuộc Hồng Châu, bốn mùa thường cầm hoa trong tay, không muốn gần người. Ông từng đến cung Ứng Thánh (một đạo quán), đặt hoa trước tượng thần. Đạo sĩ pha trà mời, đặt lên bàn ăn; phải đợi người ta lui ra hết, Vu mới lấy uống. Uống xong, ông đặt chén trà lên bàn, chắp tay vái dài rồi đi. Có người vái chào, ông cũng vái lại, chỉ không nói chuyện với ai mà thôi.
Xử sĩ họ Giang
Xử sĩ họ Giang ở Hấp Châu, tính tình điềm đạm, lặng lẽ, thích đạo, có thể chế ngự ma quỷ. Trong làng từng có một người đàn bà bị ma nhập (?), người nhà có lúc thấy thấp thoáng bóng nó. Một đêm, người chồng biết có kẻ đang ngủ chung với vợ mình, vội ngồi dậy túm lấy, gọi người mang đèn đến để cùng trói. Đến khi đèn mang tới, chỉ thấy mình đang nắm sợi đai lưng của chính mình. Gia đình tìm khắp nơi các thứ bùa chú, phép trấn yểm, rốt cuộc vẫn không dứt được, bèn đến cầu xin họ Giang. Giang nói: "Tôi tuy trị được nó, nhưng không muốn gây thù với ma. Đã nhờ đến tôi thì tôi sẽ khéo léo tiễn nó đi." Ông dặn về nhà quét dọn một căn phòng, sai một đứa trẻ nấu trà chờ sẵn, lại dặn: "Khi ta đến, chớ để ai nhòm trộm." Họ làm đúng như lời. Chẳng bao lâu Giang đến, vào phòng ngồi, bảo đứa trẻ ra đón khách. Quả nhiên thấy một thiếu niên mặc áo xanh lục, dáng vẻ rất đoan trang nho nhã. Đứa trẻ mời vào phòng, thiếu niên thấy Giang thì lạy hai lạy. Giang bảo ngồi, mới ngồi. Hai bên uống trà, không nói với nhau một lời; thiếu niên lạy hai lạy rồi đi. Từ đó người đàn bà trở lại bình thường.
Lại có lần, một người vào núi đốn cây, bị ma quỷ nhập vào. Người ấy tự nói: "Cái cây là chỗ ta ở, nay ngươi chặt đi, ta biết nương vào đâu? Phải mượn thân ngươi làm hang ổ cho ta." Từ đó người ấy thấy dưới da có vật gì chạy rượt, từ đầu đến chân, không chỗ nào không tới, khổ sở không chịu nổi. Người ấy tìm đến họ Giang, người chưa tới mà ma đã đến trước. Nơi Giang ở có một ngôi lầu, phía bắc lầu có rừng tre rậm. Giang đang ngồi trên lầu, biết hồn ma đang ở trong rừng tre, bèn gọi hỏi. Con ma kể hết đầu đuôi, lại xin tha tội. Giang nói: "Ta biết rồi." Chẳng bao lâu người kia tới, Giang bảo: "Ngươi hãy về làng tìm một căn nhà bỏ trống không ai ở, rồi trở lại báo cho ta." Người ấy đi tìm được. Giang lấy một mảnh giấy vuông chừng một tấc, ký tên vào rồi đưa cho, dặn: "Đến căn nhà trống thì vứt nó ở đó." Làm đúng như lời, người bệnh được lành hẳn.
Lại có lần, một người bị quỷ Quỳ (loài yêu quái một chân trong truyền thuyết) quấy nhiễu. Tranh vẽ nhà ấy treo trên lầu đều bị vật dơ làm bẩn. Người ấy đến báo với Giang, Giang nói: "Cứ đóng kín cửa lầu ba ngày, ta sẽ khiến nó bỏ đi." Làm đúng như lời, ba ngày sau mở ra, vật dơ đã sạch hết mà tranh vẫn như cũ. Tôi có người quen mấy đời ở Hấp Châu, đã tận mắt thấy những chuyện này.
Xử sĩ họ Tiền
Cuối niên hiệu Thiên Hựu, xử sĩ họ Tiền đi chơi vùng Giang Hoài, từng trọ ở nhà một người họ Dương tại Kim Lăng. Lúc ban đầu, triều Ngô lấy Kim Lăng làm một châu, đắp thành phía tây giáp sông, phía đông đến Triều Câu (tên một con ngòi). Tiền chỉ vào khoảng đất hoang rậm rạp phía tây thành, khuyên họ Dương mua. Họ Dương nghe theo. Đến khi Kim Lăng được dựng làm kinh đô, mảnh đất họ Dương mua nằm đúng chỗ phồn hoa đông đúc, ông bèn dựng lầu nhiều tầng làm quán rượu. Xử sĩ thường ngủ lại nhà họ Dương. Có đêm ông bỗng thức dậy, nói với mọi người: "Dưới đất binh mã ồn ào, nói là đi đón Lệnh công (cách gọi tôn kính vị quan giữ chức Trung thư lệnh), làm ầm ĩ khiến ta không ngủ được." Không ai hiểu ông nói gì. Hôm sau, Nghĩa Tổ từ Kinh Khẩu đến Kim Lăng, người đương thời không ai biết trước việc này.
Có lần ông gặp một người, bảo: "Trời sắp phạt ngươi rồi, mau tạ tội và tự trách mình đi." Người ấy nói: "Tôi chưa thấy mình có lỗi gì." Tiền nói: "Ngươi nghĩ kỹ xem." Hồi lâu người ấy mới nói: "Hôm qua tôi ăn uống không vừa ý, nổi giận với người dưới, vứt thức ăn xuống rãnh." Tiền nói: "Chính là chuyện ấy. Mau đi nhặt thức ăn đã vứt mà ăn." Người ấy nhặt lên, định lấy nước rửa cho sạch dơ, chốc lát sấm sét nổ vang dữ dội. Tiền nói: "Mau ăn luôn cả chỗ dơ!" Làm đúng như lời, sấm sét quả nhiên ngừng.
Từng có người vẽ chân dung Tiền. Tiền thấy bức tranh thì nói: "Ta lại không bằng bức tranh này, được thường xuyên đối mặt với thánh nhân." Mọi người không hiểu. Về sau có một nhà sư lấy bức tranh ấy đặt trong tháp Chí Công (tháp thờ thiền sư Bảo Chí đời Lương), người ta cho là đã ứng lời. Sau đó Liệt Tổ (tức Lý Biện, vua khai quốc nhà Nam Đường) lấy bức tranh vào cung, treo trong tẩm điện (cung điện nơi vua ngủ). Ông lại thường nói lời sấm (lời đoán trước vận mệnh), kể chuyện phương đông, nói rằng vận nước của họ Lý xấp xỉ gấp đôi họ Dương. Thế nhưng, lúc trước nước Ngô làm chủ trọn vùng Giang Hoài tất cả bốn mươi sáu năm, còn họ Lý chỉ được ba mươi chín năm. Có người nói, họ Dương tính từ khi xưng tôn hiệu đến lúc nhường ngôi chỉ là hai mươi lăm năm, nên mới bảo là xấp xỉ gấp đôi vậy.
Xử sĩ ở Nhuận Châu
Xử sĩ ở Nhuận Châu, không rõ tên họ. Ông sống thanh cao, có đạo thuật, ai cũng kính tin. Khi An Nhân Nghĩa (viên thứ sử Nhuận Châu) làm phản, người trong quận hoảng sợ, ai cũng muốn bỏ chạy tán loạn. Có người nói: "Xử sĩ vẫn thản nhiên ở đây, ắt là không sao." Nhờ thế dân chúng mới tạm yên lòng. Xử sĩ có người thân đem cả nhà ra khỏi địa giới quận để lánh nạn. Người ấy có cô con gái đã lấy chồng, không thể đi cùng, bèn gửi gắm cho xử sĩ, ông nhận lời. Sau đó thành bị vây gấp, xử sĩ bảo cô gái: "Cô hãy mang một món đồ trong nhà đến đây, ta sẽ giúp cô thoát nạn." Cô bèn lấy một con dao trong nhà mang đến. Xử sĩ cầm dao, dùng tay bẻ, nắn khắp lượt, rồi trả lại cho cô, dặn: "Cô cứ cầm cái này như cầm cái hốt, đợi khi trong thành xuất quân thì đi theo ra, sẽ không gặp nạn." Cô làm đúng như lời dạy, đi giữa muôn người mà không ai thấy. Đến một quán làng cách thành mấy chục dặm, cô thấy anh mình ở trước mặt, mà anh không thấy cô. Cô bèn ném dao xuống nước, rồi lại đến gần, lúc ấy anh mới thấy, kinh ngạc hỏi: "Sao em đến được đây?" Cô kể lại hết. Người anh bảo cô lấy dao lên cầm lại thử, thì không còn che được thân nữa. Về sau thành bị hạ, không ai biết xử sĩ đi đâu.
Người lạ ở Kiến Khang
Bên ngoài cửa Giao Đàn ở phía đông thành Kiến Khang (tức Kim Lăng, nay là Nam Kinh), từng có một người không nói tên họ, dựng một căn nhà nhỏ bên vũng nước hoang ở phía bắc mà ở, vừa đủ che thân. Trong nhà chỉ có một hai món đồ dùng, ngoài ra không có gì khác. Ngày nào ông cũng vào thành, nói là đi xin ăn, nhưng không đi qua phố phường chợ búa, chỉ dạo chơi ngắm cảnh các chùa mà thôi. Nhiều người biết đến ông. Quan tuần sứ (quan đi tuần tra) tâu lên vua, vua sai dò tìm lai lịch ông và hỏi xem ông muốn gì. Khi hỏi, ông cũng chẳng cầu xin gì. Bấy giờ đang lúc rét đậm, quan phát áo bông vá cho người nghèo, thấy áo ông mỏng manh, bèn cho một chiếc, ông từ chối không nhận. Ép đưa thì ông lại đem cho người khác. Người ta càng lấy làm lạ, bèn đuổi ông đi, bắt dời chỗ ở, để xem ông đi về đâu. Ông bèn dỡ nhà, dời đến phía tây nam hồ Huyền Vũ, vào vườn cây của nội thần (hoạn quan trong cung) Trương Kỳ. Vườn ấy nhiều chỗ hoang rậm, cũng có vũng nước hoang, ông lại dựng nhà bên mép nước mà ở. Bấy giờ tuyết rơi lớn mấy ngày liền, người làm vườn không thấy ông ra vào, đoán là đã chết rét. Đến xem thì thấy nhà đã sập, bèn nói: "Quả nhiên chết rồi." Người ấy báo lên quan. Rồi người ta bới nhà ra xem, thì thấy ông đang ngủ say trong tuyết. Ông giật mình tỉnh dậy, chẳng có chút vẻ gì là lạnh, rồi bỏ đi. Về sau không biết ông đi đâu.
Thư sinh ở Hồng Châu
Thành Ấu Văn làm lục sự tham quân (chức quan coi văn thư, kiểm xét giấy tờ trong một châu) ở Hồng Châu. Nhà ông ở sát đường lớn, có cửa sổ trông ra. Một hôm ông ngồi bên cửa sổ, lúc ấy mưa vừa tạnh, đường lầy lội, chỉ còn một lối đi nhỏ. Ông thấy một đứa trẻ bán giày, dáng vẻ rất nghèo khổ. Có một gã thiếu niên côn đồ đi ngang qua đứa trẻ, móc làm giày rơi xuống bùn. Đứa trẻ khóc lóc đòi tiền, gã quát mắng không trả. Đứa trẻ nói: "Nhà tôi từ sáng đến giờ chưa có gì ăn, đang chờ bán giày lấy tiền mua đồ ăn, mà giờ bị làm bẩn hết cả." Có một thư sinh đi qua, thương tình, bèn trả tiền thay. Gã thiếu niên giận dữ nói: "Thằng nhỏ đòi tiền tao, can gì đến mày?" rồi chửi mắng thư sinh. Thư sinh lộ rõ vẻ tức giận. Thành khen nghĩa khí của chàng, gọi vào trò chuyện, thấy rất khác thường, bèn giữ lại ngủ qua đêm, cùng nhau trò chuyện. Thành tạm vào nhà trong, lúc trở ra thì không thấy thư sinh đâu. Cửa ngoài đều đóng kín, tìm mãi không thấy. Một lát sau, chàng lại đến trước mặt, nói: "Gã côn đồ sáng nay, tôi không thể dung tha, đã chém đầu hắn rồi." Rồi chàng ném cái đầu xuống đất. Thành kinh hãi nói: "Kẻ ấy quả có xúc phạm người quân tử, nhưng chém đầu người ta, máu chảy trên đất, há chẳng liên lụy đến tôi sao?" Thư sinh nói: "Không sao." Chàng bèn lấy ra một ít thuốc rắc lên đầu, túm tóc xoa xoa, cả cái đầu tan thành nước. Rồi chàng nói với Thành: "Tôi không có gì báo đáp, xin truyền phép này cho ngài." Thành đáp: "Tôi không phải người ngoài cõi tục, không dám nhận lời dạy." Thư sinh bèn chắp tay vái dài rồi đi; các lớp cửa vẫn khóa kín mà chàng đã biến mất.
Ông già ngoài đồng ở Hàng Châu
Khi Chung Truyền trấn giữ Hồng Châu, ông từng sai một tướng hiệu trong nha môn là Yến mỗ (người họ Yến, không rõ tên) đi sứ vùng Chiết. Yến đến Hàng Châu đúng vào tiết Hàn thực (tết ăn đồ nguội, khoảng đầu tháng Tư dương lịch, kiêng đốt lửa nấu ăn, người ta thường ra ngoài thành tảo mộ, du xuân). Người trong châu kéo ra ngoài thành, nam nữ chen chúc. Yến cũng ra xem. Ông thấy hai ông bà già ngồi uống rượu với nhau ngoài đồng. Ông già bỗng cưỡi mây bay lên, muôn người reo hò ầm ĩ. Bà già ngước nhìn, khóc thảm thiết, ông già bèn hạ xuống mười mấy trượng (mỗi trượng khoảng ba mét), đưa tay vỗ về, bảo bà nín. Chốc lát ông lại bay lên, lên rất cao rồi mất hút. Ông ngoại tôi họ Ngải, trước kia quen biết Yến, đã tận tai nghe ông ấy kể chuyện này.
Ông chài ở đầm Tảm
Khi Ngô Thái Tổ còn làm tuần cảnh cho tám doanh thợ (?) ở Lư Châu, có lần ông đến đầm Tảm, nghỉ chân bên bờ sông. Có một ông chài chèo thuyền thẳng đến trước mặt, biếu mấy con cá, nói: "Những con cá này giống như con cháu ngài, nối nhau như vảy cá mà xưng bá." Rồi ông chài nhìn quanh bốn phía, chỉ tay nói: "Những nơi này đều là núi sông của ngài." Ngô Tổ lấy làm lạ, định tặng ông chài vật gì đó, nhưng ông không ngoảnh lại, bỏ đi.
Người lính ở Tuyên Châu
Khi Ngụy vương Từ Tri Chứng, con của Nghĩa Tổ, trấn giữ Tuyên Châu, có một người lính, không rõ tên họ, nhà chỉ có hai vợ chồng. Một hôm người chồng từ ngoài về, đòi nước tắm gội, thay áo mới, rồi ngồi trên chiếc ghế dây (ghế xếp đan bằng dây) mà mất. Người vợ thấy vậy, kinh hãi nói: "Anh chết rồi." Thế rồi bà không khóc, cũng tắm gội, thay áo, ngồi đối diện với chồng mà mất. Ngụy vương bèn cho chôn chung hai người trong một mộ.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video