Kinh Bồ Tát Xử Thai (kinh nói về Bồ Tát — người tu hạnh lớn cầu thành Phật — khi còn ở trong thai mẹ), phẩm Thiện Quyền thứ mười chín (thiện quyền: sự khéo léo dùng cách thức linh hoạt, tùy hoàn cảnh và căn cơ mỗi người mà giáo hóa).
Bấy giờ trong hội có vị Bồ Tát tên là Cử Thủ, đến trước Phật thưa: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính), con muốn nghe về sự biến hóa khéo léo vô số, không thể đếm kể, của Bồ Tát Ma-ha-tát (bậc Bồ Tát lớn)."
Phật nói: "Bồ Tát Ma-ha-tát luôn thực hành thiện quyền, không ở bên này, không ở bên kia, không ở khoảng giữa hai bên. Tùy theo người trước mặt mà giáo hóa cho thích hợp: giảng theo nghĩa, giảng theo câu, suy nghĩ về nghĩa; hướng tới trang nghiêm cõi Phật, thực hành sáu độ vô cực (sáu pháp tu đưa người qua bờ giác ngộ một cách trọn vẹn không giới hạn: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), cho đến định diệt tưởng và thọ (?) (trạng thái thiền định dứt hết mọi nhận biết và cảm nhận). Dùng phương tiện dẫn dắt, không vướng ngại gì. Không tự cao, cũng không kiêu mạn. Dung mạo đoan chính, pháp phục (y áo của người tu) ngay ngắn. Nhận đồ cúng dường của người có lòng tin, nếu chưa độ được họ thì không bỏ (?). Ánh sáng và tướng mạo đoan nghiêm, lời nói trong sạch. Vì một chúng sinh mà ở lại cõi đời đến ức kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực dài), lưu lại thân hình ở đây rồi sau đó đi giáo hóa phương khác. Sự phân thân như thế khó mà nghĩ lường. Đi giáo hóa ở đâu mà không ai hay biết."
"Ở cõi quỷ thần thì hiện sức thần thông lớn, lại khiến những quỷ ấy độ hóa chúng sinh, lần lượt dạy bảo nhau mà không mất lời dạy của đạo. Lại nữa, khéo biến hóa làm hình tượng Phật, ánh sáng và tướng tốt rực rỡ. Ai được thấy và nghe pháp Ngài giảng thì lời lẽ ở phần đầu, giữa, cuối đều yên ổn vui vẻ, được thiền định, giác ngộ đạo, trí sáng và giải thoát."
"Ngài giảng các thể loại kinh: khế kinh (kinh văn xuôi), kệ kinh (kinh thể thơ), ký kinh (kinh ghi chép), thọ quyết kinh (kinh Phật báo trước người nào đời sau sẽ thành Phật), xứ kinh (?), xuất yếu kinh (kinh rút ra điều cốt yếu), quảng trường kinh (kinh giảng rộng dài), tụ kinh (kinh gom tập), sinh kinh (kinh kể các đời trước), quảng phổ kinh (kinh giảng rộng khắp), vị tằng hữu kinh (kinh chép những việc hiếm có chưa từng có), hiện kinh, chuyển kinh, thí dụ kinh (kinh dùng ví dụ), nhân duyên kinh (kinh kể duyên do các việc). Tùy theo chỗ hướng tới của mỗi người mà giảng pháp sâu xa, giúp họ hiểu lý không, không có cái ta. Ý nghĩ của chúng sinh mỗi người mỗi khác, Ngài đều khiến tất cả vào được cửa giải thoát."
"Ví như các nguồn nước, đầm ao, năm con sông lớn chảy xiết, mỗi dòng đều có tên riêng, nhưng khi đã đổ về biển thì không còn tên cũ nữa. Lại như núi Tu-di (ngọn núi rất lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo) đứng sừng sững khó lay chuyển, các loài chim nhiều màu bay đến nương đậu đều thành một màu, không còn màu cũ. Bồ Tát Ma-ha-tát giáo hóa chúng sinh, làm trong sạch cõi Phật cũng như thế. Tâm thức của chúng sinh nghĩ không giống nhau, ý tưởng đủ loại, Bồ Tát khiến tất cả đến được cửa giải thoát, tưởng định, ý diệt, không còn ý niệm cũ, cùng một sự giải thoát. Đó gọi là sự biến hóa khéo léo, giáo hóa thích hợp không thể đo lường của Bồ Tát Ma-ha-tát." Bấy giờ Thế Tôn liền nói bài kệ (bài thơ tụng trong kinh Phật):
Ví như người nông phu, chọn được đất tốt màu mỡ,
Gieo hạt không lỡ thời vụ, tưới nước đúng mùa tiết,
Nuôi lớn cho mạ thành cây, không bị sương giá hay nạn sâu bọ châu chấu,
Rốt cuộc thu được quả hạt, cất vào kho không còn lo sợ.
Pháp chân thật của Bồ Tát, là ruộng sáu độ vô cực,
Trừ bỏ lòng keo kiệt tham lam, tưới bằng nước cam lộ (nước ngọt của cõi trời, ví giáo pháp làm cho người hết khổ, bất tử).
Con đường thiện quyền phương tiện, hiểu rõ pháp nên bỏ nên theo,
Dẫn dắt các loài chúng sinh, đến được chỗ không còn diệt mất.
Sinh, già, bệnh và phiền não, thiêu đốt gốc lành trong tâm;
Nhờ thiện quyền phương tiện che chở, hiểu rõ pháp nên bỏ nên theo.
Người muốn xuất gia, phải lấy giới cấm làm đầu,
Không dính mắc vào việc trang sức chuộng đẹp, thực hành đạo Bồ Tát khéo léo.
Đến hết đời không tiếc thân, không phạm giới dù chỉ mảy may,
Xem thân như cỏ, đất, phân, mặc cho người ta chộp lấy cắt xẻo.
Nhẫn nhục như núi An Minh (tên khác của núi Tu-di), vững chắc không gì ngăn phá được,
Giữ giới theo đường phương tiện, bị chê hay được khen cũng không thêm không bớt.
Ra khỏi chỗ tối, ở nơi sáng, đó là đạo thiện quyền của Bồ Tát.
Hiện thân ở cõi người, vì thương xót tất cả,
Hoặc hiện hình nhỏ bé, ra vào không vướng ngại.
Chư Phật ngồi nơi đạo tràng (nơi thành đạo), diệt sạch kết (phiền não trói buộc) không sinh lại nữa;
Ai đến được đạo tràng, kết dứt hết hẳn không còn sót.
Cũng như vị đại đạo sư (người dẫn đường lớn), dẫn các nhà buôn,
Vào biển tìm của báu lạ: san hô, hổ phách, ngọc trai,
Ngọc minh nguyệt (ngọc sáng như trăng), ngọc như ý (ngọc báu cầu gì được nấy), rồi yên ổn trở về nước mình.
Cha mẹ, anh em, quyến thuộc, tôi tớ người hầu,
Hòa vui, lòng mừng rỡ, như vào định mà trừ được tưởng.
Các Bồ Tát thực hành phương tiện khéo léo, tìm kiếm kho báu vô tận,
Hiểu rõ của báu quý lạ, tự dùng làm chuỗi ngọc trang sức thân mình.
Thiện quyền là thầy dẫn đường, sáu độ là vợ con,
Bốn tâm bình đẳng (từ — ban vui; bi — cứu khổ; hỷ — vui theo cái vui của người; xả — buông bỏ, không thiên vị) che chở, bụi nhơ không bám vào tâm.
Đời có nhiều người ngu mê, giữ của keo kiệt không bố thí,
Chứa của đến nghìn vạn ức, xưng rằng: "Đây là của ta."
Đến lúc sắp chết, mắt thấy quỷ thần dữ,
Gió dao (luồng gió như dao cắt rã thân thể lúc chết) làm rã hình hài, không còn hơi thở ra vào.
Thức tham lam theo các nghiệp ác, chịu quả báo rất cay đắng khổ sở,
Bị dẫn đến nơi chịu tội, hối hận cũng không kịp nữa.
Phật dùng trí phương tiện để độ, đến chỗ người ấy mà giảng pháp.
Người căn tính lanh lợi tự xét tội mình, ăn năn không che giấu,
Nghe pháp được độ thoát, đó là đạo thiện quyền của Bồ Tát.
Như người sinh ra đã mù, không biết màu đen màu vàng,
Gặp được người thợ giỏi bậc thánh, chữa trị bằng thuốc Pháp.
Xưa nghe nói có năm màu: xanh, vàng, đỏ, trắng, đen;
Khi đã có mắt sáng nhận biết, lại không phân biệt xanh, vàng, đỏ nữa.
Đạo thiện quyền của Bồ Tát, phân biệt đến chỗ rốt ráo,
Quét sạch pháp tám nạn (tám hoàn cảnh khó gặp Phật, khó nghe pháp), không sinh cũng không diệt.
Khi Thế Tôn nói xong bài kệ này, có trăm ức cư sĩ thực hành đạo thiện quyền, rốt ráo đạt vô vi (trạng thái không còn tạo tác, không sinh không diệt), trụ nơi địa vị không còn chỗ trụ.
Hết quyển thứ năm Kinh Bồ Tát Xử Thai.
Kinh Bồ Tát Xử Thai, quyển thứ sáu.
Sa-môn (người xuất gia tu hành) Trúc Phật Niệm ở Lương Châu, đời Diêu Tần (triều Hậu Tần do họ Diêu lập ở Trung Quốc), dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video