Thiên 24 — Phẩm 24: Định ý

 Kinh Bồ Tát Xử Thai (kinh nói về Bồ Tát khi còn ở trong thai mẹ; Bồ Tát là người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu giúp mọi loài), phẩm Định Ý (phẩm nói về tâm ý định tĩnh, tức là thiền định) thứ hai mươi bốn.

 Lúc ấy trong hội có một vị Bồ Tát tên là Trì Không. Ngài có đủ các tướng hảo (những dấu hiệu tốt đẹp trên thân của bậc đã tu chứng cao), đã vào được bốn pháp môn (bốn cửa ngõ tu tập dẫn đến giác ngộ) (?). Tài biện luận của ngài đứng bậc nhất, ngài tu sửa các cõi Phật (thế giới do một vị Phật giáo hóa). Ở mỗi cõi Phật, ngài đều lưu thân lại để dạy dỗ, chuyển hóa chúng sinh. Ngài hiện ra sinh, hiện ra diệt tùy theo căn cơ cao thấp của từng người. Lời nói và âm thanh của ngài có khi ngọt, có khi đắng. Ngài nói được việc đã qua, biết được việc sắp tới, việc hiện tại thì thấy rõ ràng. Người trước mặt hỏi một điều, ngài đáp lại muôn ức điều. Ý nghĩa sâu xa, khó mà suy lường.

 Lúc ấy Bồ Tát Trì Không liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, gối phải quỳ sát đất, tiến lên thưa với Phật: "Bồ Tát cứu độ chúng sinh đang chịu khổ như thế nào?"

 Phật bảo Bồ Tát Trì Không: "Có thể khiến chúng sinh nghe được tiếng nói về khổ. Bồ Tát tu khổ hạnh (lối tu ép xác, chịu cực khổ) dứt khổ, diệt khổ, mà không thấy được gốc của khổ. Nếu theo một đường mà suy xét thì khổ do ân ái mà sinh ra. Ân ái kết tụ lại, trói buộc và bám chặt vào lòng người. Dùng thuốc chữa trị bằng hai mươi tám hạnh (?), nhưng không lần ra được gốc khổ. Tích chứa công hạnh trải qua nhiều kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài), diệt rồi lại sinh.

 Chúng sinh mang tà kiến (cái thấy sai lầm, trái với chân lý) gọi đó là đạo chân thật. Họ chuyển vào tam muội (trạng thái tâm chuyên chú, lắng yên tuyệt đối) định ý thanh tịnh, trong sạch không tì vết, không có bên kia, không có bên này. Tâm thức mở tỏ, tạm được định ý, liền nói: 'Lành thay, ta được lợi! Yên ổn vui sướng, không gì hơn được thế này.' Những nút buộc của ý thức trong lòng lúc ấy dần dần được cởi ra. Họ cho đó là đạo chân thật, nhưng thật ra không phải chân thật. Vì sao? Vì đó là pháp giả dối lừa gạt, không phải hạnh gốc của Phật. Các đức Phật ngày xưa đều thực hành điều chân thật. Không phải cái ta, không phải lầm lỗi (?), pháp mà Phật thực hành là chân thật.

 Có bốn điều không thể nghĩ bàn. Thế nào là bốn? Bồ Tát Trì Ý (?) có thể khiến cõi Phật gồm ba nghìn đại thiên thế giới (một thế giới cực lớn gồm một tỷ thế giới nhỏ) đều biến thành bảy thứ báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, san hô, mã não…), rồi lại trở về như cũ. Đó là điều không thể nghĩ bàn thứ nhất. Như ta hôm nay ở trong bào thai mẹ, dẫn dắt vô lượng a-tăng-kỳ (con số lớn đến mức không đếm được) chúng sinh: người chưa được cứu thì cứu, người chưa đến bờ giác ngộ thì đưa đến, trừ bỏ dơ bẩn để đến chỗ không dơ bẩn. Đó là điều không thể nghĩ bàn thứ hai. Ta vốn thề nguyện quyết cứu người khổ đến chỗ không còn khổ; còn một người khổ chưa được cứu thì ta trọn không nhận Niết-bàn (cảnh giới dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử). Đó là điều không thể nghĩ bàn thứ ba.

 Thân Phật không thể đo lường, không phải phương đông, tây, nam, bắc nào chứa được. Chỉ một mình, không có bạn lứa, tự tính là pháp không (bản chất của mọi sự vật đều trống rỗng, không có thực thể riêng). Quán xét phân biệt chúng sinh, rồi tự quán xét bản tính của mình: cái này đẹp, cái này xấu; cái này sạch, cái này không sạch; đây là đất, nước, lửa, gió; đây là của ta, đây không phải của ta; đây là khổ, đây không phải khổ; đây là vui, đây không phải vui; đây là thường còn, đây không thường còn; đây là đời này, đây là đời sau; làm phúc thì được phúc, làm tội thì mắc tội." Lúc ấy đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật) liền nói bài tụng (bài thơ tóm ý giáo lý):

 "Thân như đất, tro, phân dơ, do tứ đại (bốn yếu tố cấu thành vật chất: đất, nước, lửa, gió) hòa hợp mà thành.

 Không có gió và nước tô điểm (?), thì phần đất trong thân mỗi thứ tự rời tan.

 Lửa tắt chỉ trong chốc lát, thức (phần tâm hay biết) không còn chỗ trú.

 Tội nhiều chất chứa thành gốc khổ, ấy đều do thức làm ra.

 Nay ta đã biết gốc của thức, bỏ ngươi thì không còn có ngươi.

 Năm màu sắc đen, vàng rực rỡ, làm hư hỏng tâm ý con người.

 Như hơi thở ra vào của người, mọi sự vật vận hành không dừng lâu.

 Hiểu biết vô thường (không bền vững) và khổ, thì không có cái ta ở giữa đó.

 Một tiếng đáp lại muôn ức, làm hưng khởi, rạng rỡ giáo pháp bậc nhất.

 Thân là vô thường, khổ, không (trống rỗng); hiểu rõ tướng trạng của các pháp (mọi sự vật, hiện tượng).

 Một lần quay về, trụ nơi sáu điều thanh tịnh (?); hiểu được không, vô tướng, vô nguyện (ba cửa giải thoát: thấy mọi vật trống rỗng, không bám vào hình tướng, không còn mong cầu).

 Hiểu rõ thân này không phải của ta, như Phật giáo hóa mọi người.

 Lưu thân lại mà tâm thức lìa ra; nếu Phật không có thần lực này,

 thì làm sao phân thân ra mà giáo hóa, tùy theo quả báo tội phúc đã gây trước,

 khiến mỗi người đều được đầy đủ ước nguyện; nay nhận chịu rồi, về sau không phải chịu nữa.

 Hiện tại cũng như vậy: tội giết hại cha mẹ,

 có khi hiện báo, có khi không hiện; như đập quả cầu thì nó dội lại (báo ứng tất yếu trở về người gây ra).

 Do thần thức (tâm thức đi đầu thai) bị nhiễm ô, nên có khi ngỗ nghịch, có khi đổi lòng ăn năn.

 Một lòng hướng về thanh tịnh, là bậc thầy dẫn đường lớn vô vi (vượt ngoài sự tạo tác, sinh diệt).

 Bỏ thân, lìa lụy thế tục; pháp nhân duyên (mọi sự đều do nhiều điều kiện hợp lại mà có) vốn là không,

 quả báo của nó như bóng theo hình, như tiếng vang theo tiếng; như có mà cũng không có.

 Kẻ tà kiến nói rằng là chân thật, bị lưới si mê quấn bọc,

 từ tối lại vào tối, không phân biệt được pháp trong trắng.

 Giữ giới, nhẫn nhục có năm hạnh (?), không e sợ, không có gì phải sợ.

 Sức định làm chấn động cả đại thiên thế giới, hàng phục ma như sai khiến quân lính.

 Người cầu đạo vô thượng (đạo giác ngộ cao nhất), có kẻ lui, có kẻ tiến,

 như sông chảy về biển lớn, kẻ đi thì nhiều, kẻ tới nơi thì ít.

 Gặp được duyên lòng đại bi, dùng phương tiện khéo léo đưa sang bờ bên kia (bờ giải thoát).

 Phật là bậc Nhất thiết trí (trí tuệ biết hết thảy), không nhiễm ô, không dính mắc.

 Xưa ta làm nghiệp khổ hạnh, bỏ nước, bỏ thành, bỏ vợ con.

 Trừ cha mẹ và thầy, bậc trên, ta không tiếc thân thể tính mạng.

 Như người đi giữa đồng hoang, khát mệt cần nước uống,

 gặp sông, suối, ao, giếng, tự cứu mình khỏi khát mệt.

 Người nhận thân do tứ đại hợp thành, có chỗ định, có chỗ không định.

 Huống chi thức vốn không thiện không ác, nhận quả báo thì thức rõ ràng (?).

 Người giữ giới được ở nhà bảy báu, thiên nữ (con gái cõi trời) đến mấy trăm vạn,

 nhạc trời tự vui chơi, từng niệm không có ý buồn rầu.

 Sức Phật là trí biết hết thảy, thấm nhuần khắp mọi người.

 Trước tiến tới năm thần thông (năm năng lực siêu phàm: thấy xa, nghe xa, biết lòng người, biết đời trước, biến hóa đi lại tự tại), rồi pháp cam lộ (giáo pháp ngọt như nước bất tử của trời) tự thấm nhuần.

 Ca ngợi nghĩa của bốn câu kệ, không có trước, sau hay ở giữa.

 Pháp này pháp kia tự nhiên rực sáng như lửa cháy, pháp tính (bản chất chân thật của sự vật) thông suốt cả trong lẫn ngoài (?).

 Như ta xưa kia đã tạo nghiệp, bị phiền não ái dục trói buộc,

 lăn lộn trong năm đường (năm cõi luân hồi: trời, người, súc sinh, quỷ đói, địa ngục), coi đó như nhà cửa của mình.

 Cõi trời như ánh lửa đá đánh chớp nhoáng; tìm xét thì vô cùng vô tận.

 Rùa mù gặp được lỗ trên khúc gỗ nổi, thỉnh thoảng còn có thể gặp;

 người một khi mất mạng sống, trải ức kiếp khó được lại thân người.

 Nước biển sâu rộng lớn, đến ba trăm ba mươi sáu (vạn dặm);

 ném một cây kim vào biển, tìm vẫn còn có thể được;

 một khi mất thân người, khó được lại còn hơn thế.

 Người vâng theo luật, giữ giới, ở đời khó mà gặp.

 Trong ức nghìn vạn kiếp, Phật xuất hiện hiếm như hoa ưu-đàm (loài hoa tương truyền rất lâu mới nở một lần).

 Những chúng sinh có duyên, được giáo hóa theo đạo Phật,

 dứt diệt, trừ sạch kết sử (các phiền não trói buộc và sai khiến con người), hết hẳn, không còn bám chấp vào ý tưởng."

 Khi Phật nói bài tụng này, có mười hai na-do-tha (đơn vị đếm rất lớn, khoảng hàng nghìn ức) chúng sinh có lòng tin vững chắc, không nghiêng lệch, đều phát tâm cầu đạo vô thượng chính chân (sự giác ngộ cao tột, chân chính của Phật).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video