Tính mệnh song tu vạn thần khuê chỉ (sách dạy phép tu luyện cùng lúc cả "tính" — tức tâm và thần trí — lẫn "mệnh" — tức thân thể và khí lực sống; "vạn thần khuê chỉ" nghĩa là chỉ dẫn chuẩn mực cho muôn thần), khẩu quyết (lời dạy bí truyền) tiết thứ sáu
Linh đan (viên thuốc thiêng — khối tinh hoa của tinh, khí, thần đã luyện thành bên trong thân, không phải thuốc uống bằng miệng) vào đỉnh (cái vạc luyện đan; trong phép luyện đan bên trong thân, chỉ vùng bụng dưới, nơi đặt "lò vạc"), nuôi lớn thánh thai (bào thai thiêng — khối linh đan kết lại trong thân người tu, được ví như thai nhi, nuôi dưỡng dần cho đến khi thành tựu)
(Hình: Linh đan vào đỉnh)
(Có kèm phần hỏa hầu — tức phép điều chỉnh "lửa": độ mạnh nhẹ, nhanh chậm của ý niệm và hơi thở khi luyện đan)
Điểm vàng ròng ban đầu vốn còn lẫn trong quặng, vì bị lửa ép nên bốc lên Càn cung (cung quẻ Càn — chỉ vùng đỉnh đầu), dần dần hái, dần dần gom, vừa nấu vừa nung, bớt rồi lại bớt, luyện rồi lại luyện, cho đến khi khói tan lửa tắt, quặng hết vàng ròng, mới thành được một viên long hổ kim đan (viên đan vàng do "rồng" và "hổ" — tức hai nguồn âm dương trong thân — giao hợp mà thành).
Nó tròn trịa, linh động, như sương như chớp, chẳng phải mù chẳng phải khói, rực rỡ lấp lánh, ánh sáng chiếu khắp Côn Lôn (núi Côn Lôn — ở đây chỉ đỉnh đầu). Khi buông ra thì bung mở cửa trời đất; khi thu về thì ẩn vào Thúy vi cung (cung điện xanh biếc nhỏ nhiệm — một chỗ kín trong đầu)(?).
Lúc này dược (vị thuốc — tức tinh khí sinh ra trong thân dùng để luyện đan) không còn sinh nữa, bánh xe (vòng vận chuyển khí đi lên sống lưng rồi xuống phía trước thân) không còn quay nữa, dịch (dòng nước ngọc — nước bọt và chất tinh hoa từ trên đầu chảy xuống) không còn rơi xuống nữa, lửa cũng không còn bốc nữa. Ngũ khí (khí của năm tạng: tim, gan, tỳ, phổi, thận) đều quy về Thượng dương (chốn dương khí ở trên cao)(?), tam hoa (ba thứ tinh hoa: tinh, khí, thần) đều tụ trên đỉnh Càn (đỉnh đầu). Dương thuần khiết, âm bị lột sạch, đan đã chín, ngọc đã linh.
Ông Tử Dương (tức Trương Bá Đoan, đạo sĩ đời Tống, tác giả sách Ngộ Chân Thiên) nói:
Đám âm bị lột sạch thì đan chín muồi, nhảy ra khỏi lồng cũi mà sống muôn năm.
Vì thế các vị tiên thi giải (thoát xác: để lại thân xác như người đã chết rồi thần thức rời đi thành tiên) đời Đường, đời Tống phần nhiều rẽ lối ở chỗ này, tùy ý mượn thân mà sinh ra, ra vào tự do, không chịu từ đầu cây sào trăm thước mà bước thêm một bước nữa (ý nói đã đến chỗ cao rồi mà không chịu tiến thêm). Cho nên mới bị chê là còn rơi vào thất thú (bảy cõi luân hồi), bị cười là rơi vào trống rỗng.
Ấy là vì họ không biết cái diệu lý tự tạo tự hóa: dựng lại tính mệnh của ta, tạo lại trời đất của ta, biến chủng tính (bản tính giống loài phàm tục, mang hạt giống nghiệp) thành Phật tính (bản tính giác ngộ sẵn có), hóa thức thần (cái thần thức phàm, tức tâm suy nghĩ phân biệt hằng ngày) thành nguyên thần (cái thần gốc, trong sáng sẵn có từ trước khi sinh).
Nếu người phái Mệnh tông (phái chuyên tu luyện thân thể, khí lực) không biết cách tự mình làm việc tạo hóa, thì chỉ là ngồi khô theo bàng môn (cửa ngách, lối tu lệch), đạo ấy chẳng phải đạo thật. Nếu người phái Tính tông (phái chuyên tu tâm tính, như Thiền) không biết cách tự mình làm việc tạo hóa, thì chỉ là ngoan không (cái trống rỗng chết cứng, tưởng không nghĩ gì là đắc đạo) của ngoại đạo, Phật ấy chẳng phải Phật thật.
Phép này là điều các bậc tiên chân, Phật tổ giữ kín sâu sắc, từ đời Kim, đời Nguyên đến nay, người học đạo ít ai biết được. Chỉ có thầy ta là Doãn công nói: "Báu trong đỉnh chưa phải báu thật, kết lại thai thiêng mới là thánh thai."
Thế nhưng ngọc đang ở Côn Lôn (đỉnh đầu), làm sao xuống được mà kết thánh thai? Ắt phải nhờ thần lư (mũi — cửa của hơi thở), lặng lẽ thu lấy chân khí linh dương (khí thật thuộc dương, thiêng liêng) để thúc nó, dùng chân hỏa thái dương (lửa thật của mặt trời — chỉ dương khí mạnh nhất) để ép nó.
Thúc ép lâu rồi thì linh đan đến lúc tự rơi xuống, nuốt vào miệng, hóa thành kim dịch (nước vàng — chất lỏng tinh hoa), bắn thẳng vào trong đan phòng (phòng chứa đan — vùng bụng dưới); trong chốc lát mây bốc mưa tuôn, chớp giật sấm rền, giao chiến kịch liệt trong khoảnh khắc, tiêu sạch cặn âm trong toàn thân. Khi ấy trăm thứ linh khí như nan xe chụm vào trục, bảy báu như trăm sông đổ về biển, thảy đều tụ về đây.
Xưa Vô Thượng Nguyên Quân (một vị nữ tiên tối cao trong truyền thuyết Đạo giáo) nói với Lão Tử:
Thần đan vào miệng thì sống mãi không cùng.
Cho nên Lão Tử tu theo đó mà thành tổ của Đạo.
Hứa Tuyên Bình (ẩn sĩ đắc đạo đời Đường) nói:
Thần ở yên trong khiếu (huyệt, chỗ hiểm yếu trong thân) thì nghìn trí tuệ sinh ra; đan vào đỉnh thì muôn thứ biến hóa.
Trần Hư Bạch nói:
Lúc ta mới kết thánh thai, trăm mạch đều ngừng, khí chẳng chạy rong.
Thi Kiên Ngô (đạo sĩ đời Đường) nói:
Trời và người cùng một khí, bên này bên kia cảm ứng mà thông nhau.
Dương từ trong khoảng không mà đến, ôm lấy ông chủ nhân (cái chân ngã làm chủ trong thân ta).
Nhưng khi ta đã được linh đan vào đỉnh rồi, thì phải tu cả trong lẫn ngoài, luyện rồi lại luyện, cho đến lúc đức hợp với trời đất, thì giữa thái hư (khoảng hư không bao la) tự nhiên có một điểm chân dương (dương khí thật) đến hòa làm một với linh đan của ta. Bởi cái linh của thân ta cảm ứng với cái linh của trời đất, thì cái thật bên trong ứng với bên ngoài, trộn lẫn hòa hợp làm một.
Kim Bích kinh (sách luyện đan cổ) nói: "Đá nam châm hút sắt, cách vật ngăn mà vẫn ngầm thông." Ý cũng giống hệt vậy. Phần công phu này lấy sự cực kỳ tĩnh lặng làm chủ.
Lão Tử nói: "Người thường giữ được trong sạch yên tĩnh thì trời đất đều quy về." Lúc hai dương vừa hợp, thánh thai mới kết, phải luôn luôn tỉnh giác soi xét, giữ gìn thật chặt, như rồng con mới ấp ngọc, như cô gái trẻ mới mang thai. Đóng chặt cửa thần thất (phòng của thần — chỗ chứa thánh thai), không được để rò rỉ.
Cho nên Thái Bạch chân nhân nói: "Bịt kín được, không để tiết ra, thì biến hóa chỉ trong chốc lát." Lại trong mọi lúc, trong tứ uy nghi (bốn tư thế: đi, đứng, ngồi, nằm), lúc nào cũng chăm nom, niệm niệm đều ở đó, mờ mịt hỗn độn như còn trong bụng mẹ, suốt ngày như kẻ ngốc mà không trái, chẳng bao lâu thì không còn lúc nào gián đoạn(?).
Cát tiên ông (tức Cát Huyền, đạo sĩ đời Tam Quốc) nói:
Hơi thở nào cũng quy về giữa, không gián đoạn, trong thai chân thật tự nhiên kết lại vững chắc.
Trương Dụng Thành (tức Trương Bá Đoan) nói:
Một viên linh đan nuốt vào bụng, mới biết mạng ta chẳng do trời.
Thạch Đắc Chi (tức Thạch Thái, học trò Trương Bá Đoan) nói:
Đặt trên bàn tay, ánh ráng sáng rực; nuốt vào bụng, cung điện đổi mới.
Triệu Duyên Đốc nói:
Thần đan bay rơi vào nhà vàng, hài nhi giáng sinh nơi cõi cực lạc.
Lã Thuần Dương (tức Lã Động Tân, một trong Bát Tiên) nói:
Ăn xong đao khuê (thìa thuốc nhỏ — chỉ một chút linh đan) thì sách đan từ trời giáng xuống, nhảy khỏi lồng bụi trần mà lên chín tầng trời.
Chu Văn công (tức Chu Hi, nhà Nho đời Tống) nói:
Một thìa thuốc vừa vào miệng, giữa ban ngày mọc cánh bay.
Lý Thanh Am (tức Lý Đạo Thuần, đạo sĩ đời Nguyên) nói:
Một hạt ngọc báu nuốt vào bụng, làm người nhà của bậc tiên toàn chân.
Trần Hy Di (tức Trần Đoàn, đạo sĩ đầu đời Tống) nói:
Xa xăm không dấu vết, quy về đan phòng; ngầm có then máy mà kết thánh thai.
Tiết Tử Hiền (tức Tiết Đạo Quang, đạo sĩ đời Tống) nói:
Tứ tượng (bốn tượng: rồng xanh, hổ trắng, chim đỏ, rùa đen — chỉ khí của bốn tạng gan, phổi, tim, thận) gói gọn quy về Mậu Kỷ (hai can thuộc hành Thổ, ở giữa — chỉ ý và vùng trung tâm thân), cần khổ mười tháng thì sinh hài nhi.
Ngộ Chân Thiên (sách luyện đan của Trương Bá Đoan) nói:
Quả mọc trên cành, cuối cùng ắt chín; con ở trong bọc thai, có khác gì đâu.
Túy Trung Ngâm (bài thơ "Ngâm lúc say") nói:
Ngọc báu cười múa, từ biệt Thiên cốc (hang trời — chỉ chỗ trong não), vừa thoát bọc thai lại vào thai.
Trương Tử Dương nói:
Hài nhi là một khối chứa chân khí, mười tháng thai tròn đủ thì vào nền thánh.
Lã Thuần Dương nói:
Trời sinh một vật biến thành tam tài (ba ngôi: trời, đất, người), âm dương giao cảm kết thành thánh thai.
Bạch Ngọc Thiềm (đạo sĩ đời Tống, tổ phái Nam tông) nói:
Gà ấp trứng thì lòng luôn lắng nghe; ve đến khi thành hình thì xác mới tách ra.
Du Thạch Giản (tức Du Diễm, học giả Đạo giáo đời Tống–Nguyên) nói:
Hổ gầm một tiếng, rồng ra khỏi hang; loan bay phượng múa vào thành vàng.
Quần Tiên Châu Ngọc (sách "Châu ngọc của các vị tiên") nói:
Ăn một viên thì thọ ngang trời đất, chết sống sống chết chẳng còn dính dáng.
Trương Tử Dương nói:
Nuốt nhau, nuốt lấy nhau mà lại thân nhau, mới biết đàn ông cũng có mang.
Ông Chung Ly (tức Chung Ly Quyền, thầy của Lã Động Tân) nói:
Hài nhi trong thai đã thành, hãy siêng thêm công phu ủ ấm nuôi dưỡng. Lúc nào cũng soi đan phòng, khắc nào cũng giữ Hoàng trung (chốn vàng ở giữa — trung tâm thân thể).
Trần Nê Hoàn (tức Trần Nam, đạo sĩ đời Tống) nói:
Đàn ông mang thai là thai tiên, chỉ vì ánh trăng đêm đêm tròn. Đoạt được then máy trời, ấy là tạo hóa thật, trong thân tự có trời Ngọc Thanh (cõi trời cao nhất của Đạo giáo).
Trần Bão Nhất nói:
Đạo lớn không thiên vị, hễ cảm là đến, lời ấy của thần tiên há là nói suông? Nếu chẳng dốc lòng tìm chì và thủy ngân (hai vị thuốc chính của luyện đan — chỉ hai nguồn dương và âm trong thân), sao hiểu được then máy trời mà kết thánh thai?
Huyền Áo Tập (sách "Tập về điều huyền diệu sâu xa") nói:
Đào tiên ở vườn Lãng (vườn tiên trên trời) đến lúc tự chín, hái về ăn chớ để chậm. Mấy lần ra tay lén hái, vô số thần tiên đều chẳng hay.
Long Mi Tử nói:
Hình như trứng chim sẻ, tròn tròn to bằng ấy, lại giống viên ngọc dưới cằm rồng đen, tròn vành vạnh. Rồng con thoát thai, nuốt vào miệng, thân này đã chứng thành tiên đi trên đất.
Tử Hư chân nhân nói:
Mới luyện hoàn đan (đan quay về — tinh khí trở về trạng thái gốc mà kết đan) thì phải vào thất tĩnh, chẳng khác gì đàn bà mang thai. Thánh thai kết thành tròn đủ rồi thì ra vào, hành động hay ẩn mình đâu còn bị câu thúc.
Bạch Tử Thanh (tức Bạch Ngọc Thiềm) nói:
Hòa Mậu Kỷ (ý — đất ở giữa) làm lò đan, luyện được viên đỏ hóa thành sữa ngọc. Thong thả giữ hỏa phù (phép lửa theo tiết độ) ba trăm ngày, sinh ra một viên ngọc sáng ban đêm.
Bài ca Trương chân nhân tặng chủ động Bạch Long nói:
Từ đây gốc mầm dần lớn lên, tùy lúc tưới tắm, ôm giữ tinh chân thật. Mười tháng thoát thai, giữ vào miệng, chẳng hay thân phàm đã có linh.
Bạch Ngọc Thiềm nói:
Chuyện lạ khiến người cười mấy bận: đàn ông nay cũng biết mang thai. Tinh huyết của chính mình tự giao hợp, vợ chồng ngay trong thân, thật là diệu thay.
Hoàng Nguyên Cát nói:
Kim đan trong đỉnh sáng rực rỡ, chẳng có cách nào hái mi về Hoàng phòng (phòng vàng — trung tâm thân). Bỗng giữa đêm gặp gió trời thuận, thổi đưa đứa con thiêng về quê cũ.
Trần Thúy Hư (tức Trần Nê Hoàn) nói:
Đạo cốt ở chỗ trong không mà nuôi thành con, trong đó riêng có chỗ cốt lõi thật. Chỉ vì then máy trời giản dị mà huyền diệu, nên rải rác trong sách đan chẳng chịu nói lộ.
Vương Trùng Dương (tổ phái Toàn Chân đời Kim) nói:
Lúc nhàn chợt đến núi Thiên Thai, bỗng thấy ánh ráng năm màu mở ra. Nghĩ là kim đan mới biến hóa, lấy về trong đỉnh kết hài nhi.
Thượng Dương Tử (tức Trần Trí Hư, đạo sĩ đời Nguyên) nói:
Ngọc Hoàng nếu có hỏi chất liệu đan, thì lấy xuống từ trong lò Yển nguyệt (lò hình trăng khuyết nằm ngửa — chỉ một vị trí trong thân làm "lò"). Bậc anh hùng rong ruổi nuốt một viên, đàn ông mang thai một năm.
Trần Trí Hư nói:
Đói ăn khát uống, mệt thì ngủ, một lẽ rõ ràng, thể vốn tự nhiên. Mười tháng thánh thai trọn vẹn rồi, một tiếng sét nổ ra khỏi núi đan.
Đến như đạo Phật dạy người cũng chẳng ngoài điều này. Như kinh Lăng Nghiêm nói: "Hạnh giống với Phật, nhận phần khí của Phật, như thân trung ấm (thân thức trong khoảng giữa lúc chết và lúc tái sinh) tự đi tìm cha mẹ, âm thầm cảm thông mà vào dòng giống Như Lai, gọi là Sinh quý trụ (bậc trụ được sinh vào dòng quý — một trong mười bậc "thập trụ", tức mười giai đoạn tu tập của Bồ Tát)."
"Đã dạo trong thai đạo, đích thân nhận sữa giác ngộ, như thai đã thành, tướng người không thiếu, gọi là Phương tiện cụ túc trụ (bậc trụ đầy đủ phương tiện). Dung mạo như Phật, tướng tâm cũng giống, gọi là Chính tâm trụ (bậc trụ tâm chân chính). Thân tâm hợp thành, ngày càng lớn thêm, gọi là Bất thoái trụ (bậc trụ không lùi lại). Mười thân với tướng linh cùng lúc đầy đủ, gọi là Đồng chân trụ (bậc trụ chân thật như trẻ thơ). Hình đã thành, ra khỏi thai, chính là con Phật, gọi là Pháp vương tử trụ (bậc trụ làm con của vua Pháp — tức Phật)."
"Biểu hiện là đã thành người lớn, như vị đại vương một nước đem việc nước chia giao cho thái tử; vị vua dòng Sát-đế-lợi (dòng vua chúa, chiến sĩ ở Ấn Độ) ấy, khi thế tử đã lớn, bày lễ quán đỉnh (lễ rưới nước lên đầu để truyền ngôi), gọi là Quán đỉnh trụ (bậc trụ được làm lễ rưới nước lên đầu)."
Vào dòng giống Như Lai, tức là lấy chủng tính làm hạt giống của Như Lai, để tự mình tạo hóa nên Như Lai. Cho nên gọi là "thai đạo", lại gọi là "sữa giác ngộ"; điều ấy so với người đàn bà cho con bú, với thai tiên của Huyền môn (cửa huyền diệu — tức Đạo giáo) thì có gì khác? Đến lúc hình đã thành, ra khỏi thai, chính là con Phật, há chẳng phải là chân nhân xuất hiện, thần thông lớn từ đó mà có, tiên trời đều có thể chúc mừng hay sao?
Bởi sách đan và kinh Phật đều có thứ tự và khẩu quyết, chỉ là người đời không biết, cứ thế đọc lướt qua, đúng là ngọc nằm bên đường mà người không nhặt. Tiếc thay! Nay ta lược trích mấy điều này nêu ra, để dẫn cái đúng của người xưa mà chỉ ra cái sai của người nay.
Hỏa hầu (Hình: Hỏa hầu tôn chính — đề cao phép hỏa hầu chân chính; Hình: Nuôi lớn thánh thai)
Hỏa hầu là điều bí mật nhất, thánh nhân không truyền, nay ta nói lộ ra. Dược không có lửa thì không sinh ra; dược chín thì lửa tự hóa đi. Lửa không có dược thì không sinh; lửa đến nơi thì đan thành. Vả lại chỗ sâu xa của hỏa hầu, không thể nói gộp chung một kiểu được.
Cho nên lúc chưa được đan, phải nhờ võ hỏa (lửa mạnh — ý niệm và hơi thở dùng sức tập trung mạnh) để làm cho đông kết lại; khi đã được đan, phải nhờ văn hỏa (lửa nhẹ — giữ ý niệm và hơi thở nhẹ nhàng, êm dịu) để nuôi dưỡng. Văn hỏa là lửa làm cho kết trái. Cách nuôi dưỡng là điều tiết sự lạnh ấm, lúc thêm lúc bớt cho vừa.
Cho nên Tham Đồng Khế (sách luyện đan cổ của Ngụy Bá Dương đời Hán) nói: "Trông chừng phải hết sức cẩn thận, xét kỹ mà phân biệt lạnh ấm." Xét thấy lửa chưa cháy thì phải nhờ gió Tốn (quẻ Tốn tượng gió — chỉ hơi thở) thổi cho; xét thấy lửa đã cháy thì phải nhờ thần thủy (nước thần — chất tinh hoa mát lành trong thân) làm cho sống động. Nếu quá thì bớt đi, nếu chưa tới thì thêm vào, để được vừa phải hài hòa mà không mắc bệnh lửa khô nóng hay lửa nguội lạnh.
Bởi lửa lạnh hay khô nóng đều khởi đầu từ ý niệm.
Trần Hư Bạch nói: "Niệm không được khởi, niệm khởi thì lửa khô nóng; ý không được tán, ý tán thì lửa nguội lạnh. Chỉ cần một niệm cũng không khởi, ý không tán, giữ ánh sáng mà lặng im, chân tức (hơi thở thật — hơi thở rất nhẹ, sâu, gần như ngừng, như thai nhi thở trong bụng mẹ) liên miên không dứt, sáng tròn tỉnh giác, luôn tự tỉnh táo; đó là hỏa hầu chân thật để nuôi lớn thánh thai."
Cho nên Bạch Ngọc Thiềm nói:
Hái dược trong chỗ không động, làm hỏa hầu trong chỗ vô vi (không cố ý làm, thuận theo tự nhiên).
Trương Tam Phong (đạo sĩ đời Nguyên–Minh) nói:
Lấy lặng im, lấy mềm mại mà giữ tính của lửa; chớ quên, chớ giúp (không lơ là, cũng không cố thúc ép) mà nuôi thai thiêng.
Lưu Hải Thiềm (đạo sĩ đời Ngũ Đại) nói:
Lặng lẽ vô vi mà nung chảy vật báu tột bậc, nhè nhẹ êm dịu mà nuôi con rồng đang ẩn.
Trương Tử Dương nói:
Tự có lửa thật thiên nhiên nuôi dưỡng, chẳng cần củi than hay thổi quạt.
Lại nói:
Đừng uổng công giữ lò thuốc mà canh hỏa hầu, chỉ cần an thần với hơi thở, mặc cho tự nhiên.
Bốn ông này là bậc lỗi lạc trong hàng các tiên, đều dùng lửa thật thiên nhiên, công dụng nhiệm mầu tự nhiên mà thành đạo chân thật tột cùng, không gì cao hơn. Nào có từng dùng quẻ hào (các quẻ và hào trong Kinh Dịch), cân lạng, năm tháng ngày giờ đâu?
Người đời nay hiểu sai ý gốc của tiên sư, câu nệ hình tượng, bám chặt câu chữ, nhận ngón tay là mặt trăng (lầm lời chỉ dẫn là chính cái được chỉ), cứ muốn tính toán số que bói của các quẻ, cầu cho khớp với âm dương trong sách quẻ. Ta e rằng họ suốt đời vất vả mà không thấy thành công, bỗng chốc kiệt sức mà chết, chẳng biết rồi về đâu.
Há chẳng thấy Trương Bình Thúc (tức Trương Bá Đoan) nói:
Trong này nắm được ý thì phải quên hình tượng; nếu đi xét các hào thì chỉ uổng công nhọc lòng.
Cao Tượng Tiên nói:
Ngày đêm Truân, Mông (tên hai quẻ Dịch, sách đan dùng để chỉ lửa buổi sáng và buổi tối) phép vốn tự nhiên, cần gì chăm chăm xem hỏa hầu.
Trần Xung Tố nói:
Lửa tuy có hầu (tiết độ) mà không cần giờ, chút then máy ấy tự ta biết.
Bành Chân Nhất nói:
Xưa nay lửa thật không có hình tượng, không được thầy truyền thì cũng rất khó.
Tiêu Tử Hư nói:
Điều hòa dược vật, người ngộ thì rất dễ. Tiết độ thêm bớt của hỏa hầu, làm thì e là khó.
Công phu mười tháng giữ hơi thở mờ mịt liên miên; khí số ba vạn năm nằm trong khoảng qua qua lại lại. Vì thế nuôi báu vật ở đan điền (ruộng đan — vùng bụng dưới, nơi kết đan), báu vật ấy thường ở — tức viên ngọc trong đỉnh đan(?). Ngọc này trở về thì đẩy động hà xa (xe sông — vòng chuyển khí theo sống lưng lên đầu rồi xuống trước). Rời biển Vĩ lư (huyệt cuối xương cụt — chỗ dưới cùng) của cõi trần, dời lên ở Thiên cốc, trên núi Côn Lôn, Bồng Đảo (đảo tiên — đều chỉ vùng đầu)(?).
Mấy câu đầu nói lúc thành đan thì thoát thai mà đi vào (thân); câu cuối nói sau khi công thành thì thoát thai mà ra khỏi vỏ; hai câu giữa nói ủ ấm nuôi viên ngọc con, nuôi lớn thánh thai.
Trương Tam Phong nói:
Năm tháng ngày giờ uổng công bám chấp, quẻ hào cân lạng cũng là vụn vặt. Nếu hiểu được ý "liên miên còn giữ", ấy chính là lúc "chớ quên chớ giúp".
Bạch Tử Thanh nói: Kẻ thường tình hiểu biết nông cạn, phàm phu chưa học, đâu biết Nguyên Thủy Thiên Tôn (vị thần tối cao của Đạo giáo) cùng tiên trời, tiên đất ngày ngày hái dược không ngừng, dược càng hái càng vô tận. Lại đâu biết núi sông đất đai cùng mọi loài cử động có linh tính, lúc nào cũng làm hỏa hầu, chẳng tạm ngừng(?), hỏa hầu càng làm càng không nghỉ.
Thần ngưng tụ thì tinh khí tụ lại mà trăm báu kết thành — đó là dược vật để kết thai. Chân tức qua lại chưa từng gián đoạn chút nào — đó là hỏa hầu để ủ ấm nuôi dưỡng.
Trần Hư Bạch nói: Chỗ cốt yếu của hỏa hầu, càng nên tìm ở chân tức.
Khâu Trường Xuân (tức Khâu Xứ Cơ, đạo sĩ phái Toàn Chân đời Nguyên) nói: "Một niệm không rời phương thốn (tấc vuông — chỉ tâm) là chân không." Đó là lửa thật để nuôi thai. Lửa thật là thần của ta, mà cùng một thần với thần của trời đất, thần của hư không. Hầu thật là hơi thở của ta, mà cùng một hơi thở với hơi thở của trời đất, hơi thở của hư không.
Tả Nguyên Phóng (tức Tả Từ, phương sĩ cuối đời Hán) nói:
Hỏa hầu vô vi hợp với tự nhiên, lửa thật tự nhiên nuôi thai tiên. Chỉ cần giữ thần và hơi thở ở cửa đan, điều hòa tiên thiên (cái vốn có từ trước khi sinh) mà nối với hậu thiên (cái có sau khi sinh).
Vương Trùng Dương nói:
Thánh thai đã kết, nuôi bằng văn hỏa. An thần định hơi thở, mặc nó tự nhiên.
Bên này lấy thần mà cảm, bên kia lấy thần mà ứng. Then máy trời dùng nhiệm mầu, tự nhiên mà thành.
Ta do đó mà biết thần và hơi thở chính là hỏa hầu. Điều Mạnh Tử gọi là "chớ quên chớ giúp", Lão Tử gọi là "liên miên như còn như mất", nhà Phật gọi là "không được gắng quá, không được lười", đều là ý nghĩa vi diệu của hỏa hầu tự nhiên nơi thần và hơi thở.
Cho nên nói:
Thần tiên chẳng chịu nói rõ ràng, nói rõ ràng ra thì người ta cười đến chết.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video