Thiên 11 — Tập Trinh, tiết 7: Anh nhi hiện hình, ra khỏi biển khổ

 Tập Trinh (sách chia làm bốn tập, đặt tên theo bốn chữ Nguyên, Hanh, Lợi, Trinh; đây là tập thứ tư, tập cuối)

 Tính Mệnh Song Tu Vạn Thần Khuê Chỉ (sách chỉ dẫn cốt yếu về việc tu cả "tính" lẫn "mệnh": tính là phần tâm, tinh thần; mệnh là phần thân thể, sinh lực) – Khẩu quyết (bí quyết vốn được thầy truyền miệng cho trò) tiết thứ bảy

 Anh nhi hiện thân, ra khỏi biển khổ (anh nhi: nghĩa đen là "đứa trẻ sơ sinh", trong thuật luyện đan của Đạo gia chỉ cái thân thần thiêng do người tu luyện kết thành ở bên trong thân mình; biển khổ: cõi đời đầy khổ đau, sống chết nối nhau)

 (Hình "Anh nhi hiện hình", hình "Ra khỏi biển khổ")

 (Bên trong có kèm "Phép tắc chân không luyện hình")

 Ở các tiết trước, hỏa hầu (nghĩa đen là "độ lửa"; trong luyện đan chỉ mức độ và thời điểm điều khiển hơi thở, ý niệm khi luyện) đã đủ, thánh thai (cái "bào thai thiêng" do tinh, khí, thần của người tu kết lại trong thân) đã tròn đầy. Như quả cây đến lúc ắt chín, như đứa con đến lúc ắt sinh, trải đủ mười tháng thì thoát ra khỏi bọc thai.

 Nhà Phật gọi cái này là pháp thân (thân chân thật, chính là bản tính Phật, không phải thân xác thịt), lại gọi là thực tướng (bộ mặt thật, bản chất thật của mọi sự). Đạo gia gọi nó là xích tử (đứa con đỏ, tức đứa trẻ mới lọt lòng), lại gọi là anh nhi. Lúc dời thai đổi đỉnh (chuyển bào thai thiêng từ chỗ luyện cũ sang chỗ khác; "đỉnh" là cái vạc luyện đan, ở đây chỉ vị trí trong thân), anh nhi nhảy vọt ra, rồi ẩn ở trong khí huyệt (huyệt chứa khí, ở vùng bụng dưới rốn), lại một lần nữa mở ra một cõi hỗn độn (trạng thái nguyên sơ mờ mịt, chưa phân chia, như lúc trước khi có trời đất).

 Bởi huyệt này vốn là quê nhà nơi thần tiên nuôi thai và ngừng hơi thở, là chỗ đứa con đỏ yên thân, đặt mạng. Vì là chốn quen nên theo đường quen mà trở về. Anh nhi đã ngồi yên trong phòng tĩnh, ở yên trong đạo tràng (nơi tu đạo), thì phải giấu thật sâu thật kín, giữ gìn bằng sự lặng lẽ. Ban đầu nhờ hoàng nha (nghĩa đen là "mầm vàng", chỉ chất tinh túy nuôi dưỡng đan) của khôn mẫu (nghĩa đen là "mẹ Khôn"; Khôn là quẻ Đất, tượng trưng cho tính âm, sự chở che nuôi nấng, ở đây chỉ nguồn nuôi dưỡng ở vùng bụng) để nuôi nó; tiếp đó gom sinh khí của trời đất để mớm cho nó. Bên này mong thì bên kia ứng, phát ra từ chỗ gần mà thấy ở nơi xa. Trong đó nó tự thở ra hít vào, tự đóng tự mở, tự động tự tĩnh, tự do tự tại, như thần tiên rong chơi ở làng Vô Hà Hữu (cõi chẳng có gì cả, tức cõi hư không thong dong, điển trong sách Trang Tử), như Như Lai (đức Phật) nhập thiền định trong biển tịch diệt (cõi Niết-bàn, nơi mọi phiền não và sinh tử đều lặng tắt).

 Đến được chỗ vô cùng yên vui này, vẫn phải giữ kín quan nguyên (huyệt Quan Nguyên ở dưới rốn, nơi cất giữ nguyên khí), đừng để ngoại duyên (những mối vướng víu bên ngoài) và bọn giặc ma lục trần (sáu thứ "bụi": hình sắc, âm thanh, mùi, vị, cảm xúc chạm, ý tưởng – tức các thứ mà sáu giác quan bám vào) xâm phạm; đừng để bên trong kết thành phiền não, bị bọn gian thần quấy rối. Dù ngồi hay nằm, thường làm công phu giữ cho trong sạch sáng ngời; lúc dừng lúc đi, ra sức tu trì cho rộng khắp. Nhờ thế mà sáu cửa (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) không rò rỉ, một đường thường thông suốt, thân thật như như (mãi y như thế, không biến đổi), giữ vững nền đan đến muôn đời. Sớm tối bảo vệ như thế, chăm nom như thế, như rồng nuôi ngọc, như mẹ nuôi con, không được quên trong chốc lát, không được lơi sự soi xét dù chỉ một sát-na (khoảnh khắc cực ngắn).

 Ông Chung Ly (Chung Ly Quyền, vị tiên trong Bát Tiên) nói:

 Đứa trẻ còn non chưa thành người, phải nhờ ơn nuôi dưỡng của mẹ Khôn.

 Lại nói:

 Đã chứng được tâm vô vi (không cố làm, thuận theo tự nhiên) tự tại, còn phải ôn dưỡng (ủ ấm, nuôi dưỡng nhẹ nhàng liên tục) để giữ trọn cái chân thật.

 Lý Thanh Am nói:

 Đan thì luyện ở chỗ không luyện mà luyện, đạo thì làm ở chỗ vô vi mà làm. Dứt niệm dứt duyên để điều hòa tổ khí (khí gốc có sẵn từ trước khi sinh), quên nghe quên thấy để nuôi anh nhi.

 Lã Thuần Dương (Lã Động Tân, vị tiên trong Bát Tiên) nói:

 Anh nhi trong bụng nuôi đã thành, tạm ở cõi trần vui thú tình. Bỗng đâu gã học trò nghèo vừa lắm lời, ta liền đi vào chốn mây trắng thăm thẳm.

 Bởi vì ôn dưỡng, nuôi trẻ là một việc lớn của việc làm tiên; nếu nuôi nấng không điều hòa thì anh nhi sẽ có biến cố bỏ vỏ rời tổ. Lúc này phải hết sức đề phòng, không được dễ dãi thả cho đi ra, vì một lần ra là lạc đường, mất nhà, không về được nữa.

 Cho nên Bạch Ngọc Thiềm (đạo sĩ đời Tống) có lời than: "Sửa lại cần câu cá, lại chặt đốt trúc mùa thu" (ý nói phải làm lại từ đầu).

 Thượng Dương Tử (hiệu của đạo sĩ Trần Trí Hư đời Nguyên) nói:

 Đã đạt hoàn phản cửu thất (công phu "chín lần hoàn, bảy lần phản", tức luyện cho đan quay về gốc; chín và bảy là các con số tượng trưng của Kim và Hỏa), ấy tức là Mộc Kim tam ngũ nhất ("ba, năm hợp làm một": gom các hành Mộc, Kim, Thổ… trong thân hợp lại thành một khối). Khí đủ thần mạnh lúc đổi thai, hãy soi giữ anh nhi, chớ để đi xa.

 Bí quyết phòng giữ, gấp nhất là giữ kín tam yếu (ba chỗ trọng yếu: tai, mắt, miệng).

 Tham Đồng Khế (sách luyện đan của Ngụy Bá Dương đời Hán) nói:

 Tai, mắt, miệng là ba báu vật, đóng lấp lại, chớ để thông ra ngoài. Chân nhân (bậc đã đắc đạo; ở đây chỉ cái thần chân thật bên trong) lặn ở vực sâu, nổi trôi mà vẫn giữ ở chính giữa khuôn phép.

 Phép ấy là: dùng mắt nhìn vào mắt, dùng tai nghe vào tai, dùng mũi điều hòa mũi, dùng miệng ngậm lấy miệng; dù lặn sâu hay bay vọt, đều ở chỗ một lòng ngay thẳng. Như thế thì bên ngoài không bị tiếng, sắc, mùi, vị lôi kéo; bên trong không bị bốn tật "ý, tất, cố, ngã" (tự đoán mò, khăng khăng cho là phải thế, cố chấp, chỉ biết có mình – lời trong sách Luận Ngữ) làm vướng bận. Tự nhiên tấc lòng trống trải sáng suốt, muôn mối duyên lặng trong, và đứa con đỏ vốn có của ta vui vẻ ở yên trong đó.

 Tuy bên ngoài đã giữ chặt ba chỗ trọng yếu, càng cần bên trong trừ bỏ tam hại (ba mối hại), là: ý nghĩ tà, phiền não và sân giận. Cho nên Thiền sư Đạo Giác nói: "Tu giới, định, tuệ này (ba môn học của nhà Phật: giữ giới luật, định tâm, mở trí tuệ), dứt tham, sân(?), si kia (ba thứ độc: tham lam, giận dữ, mê muội)." Tham và si còn dễ chế phục, chỉ có độc sân là khó hàng phục.

 Thánh Thai Quyết nói: Lửa sân giận một khi bùng lên, cái chân thật trong thai chạy mất như ngựa phi. Phải đợi đến khi lửa tắt khói tan mới trở về nhà.

 Các nhà Nho đời Tống cũng nói: Lửa giận không răn, ắt có họa cháy lan khắp đồng; nước dục vọng không ngăn, há chẳng có tai họa vỡ bờ ngập sông?

 Sách Viên Giác Đạo Tràng Tu Chứng Nghi nói: Một niệm sân khởi lên thì đủ cả tám phương(?) cửa chướng ngại. Nay muốn có phép trừ sân, chỉ nên theo "mỗi ngày bớt đi" của Lão Tử, "răn giận" của Kinh Dịch và "giác chiếu" (tỉnh thức soi xét tâm mình) của Thế Tôn (đức Phật).

 Cao tăng Diệu Phổ nói: Lúc lửa sân đang cháy, ta lấy sự tỉnh thức mà soi vào nó, như nước nóng làm tan băng, rõ ràng sáng tỏ, chẳng còn phân biệt. Bởi lửa sân này không có thực thể, đều từ vô minh (sự mê mờ, không thấy rõ sự thật) mà ra.

 Như bài kệ trong kinh Bảo Tích nói: Như dùi gỗ lấy lửa, phải nhờ sức của nhiều duyên (điều kiện) hợp lại. Nếu các duyên không hòa hợp, lửa rốt cuộc không sinh ra được. Cái không vừa ý sinh ra ấy, rốt cuộc chẳng có gì cả. Biết tính của âm thanh là không, nên sân cũng chẳng sinh nữa. Sân không ở trong tiếng, cũng chẳng trú trong thân. Nhân duyên hòa hợp mà khởi, lìa duyên thì không sinh. Như nhờ sữa và các duyên khác, hòa hợp mà sinh ra bơ, váng sữa. Tính sân vốn không tự khởi(?), chỉ nhân việc thô ác mà có. Kẻ ngu không hiểu rõ, để phiền não nóng bỏng tự thiêu đốt mình. Nên biết như vầy: rốt ráo chẳng có gì. Tính sân vốn lặng yên, chỉ có cái tên giả; sân giận tức là thực tế (thực tại tối hậu). Vì nương vào chân như (bản thể chân thật, không đổi của mọi vật) mà khởi, nên biết rõ nó cũng như pháp giới (toàn thể mọi sự vật, hiện tượng). Ấy gọi là sân tam-muội (trạng thái định tâm, thấu suốt bản chất của cơn giận).

 Kinh Bảo Tích lại nói: Cầu trí tuệ tự nhiên để phá vỡ cái vỏ vô minh, thì vô minh biến thành ngọn đuốc trí tuệ, lửa sân hóa thành ngọn đèn của tâm. Một độc sân đã tiêu, thì tám vạn bốn nghìn phiền não cũng diệt.

 Kinh Phật nói: Các loài ma đều ngang nhau, nhưng phiền não đứng đầu.

 Lại nói: Hiện trụ trong ma của bồ-tát(?) (bồ-tát: người tu hành phát nguyện cứu độ chúng sinh), thì phiền não chẳng có gì cả.

 Kinh văn nói: Người trí trước khổ và vui, chẳng động như hư không. Khéo quán sát phiền não, thì cả "ta" lẫn "cái của ta" đều lìa bỏ.

 Lại nói: Lòng đại bi (thương xót lớn) không chướng ngại, quán xét các chúng sinh, thấy mọi phiền não đều từ vọng tưởng giả dối mà sinh(?). Biết rõ các phiền não thì thể tính của chúng tự lìa. Tùy theo đó mà tỉnh giác, tức là bồ-đề (giác ngộ). Tính của phiền não chính là tính bồ-đề.

 Lại nói: Cảnh phiền não chính là cảnh giới của Phật; quán thấy tính phiền não là không, ấy là tu hành chân chính.

 Lại nói: Muốn trừ phiền não, nên thực hành chính niệm (giữ ý nghĩ đúng đắn, luôn tỉnh biết).

 Tứ Tổ (Thiền sư Đạo Tín, tổ thứ tư Thiền tông Trung Hoa) cũng nói: Hết thảy phiền não và nghiệp chướng (trở ngại do những việc làm trước kia gây ra) vốn là trống không, lặng yên.

 Xem kỹ đại ý kinh điển của Phật và các Tổ, là nói tính phiền não vốn trống không, chớ để nó làm vướng ngại; hãy xem nó như mộng như ảo, không cần để bụng. Giả như gặp cảnh mà tình động, thì như tiếng vang đáp lại, đáp xong liền dừng. Được như thế thì phiền não và trần lao (những bụi bặm nhọc nhằn của đời) không đợi phải dứt mà tự diệt, đứa con đỏ chân thật trong thai không cần tu mà tự linh diệu.

 Lại có kinh nói:

 Lấy kiếm trí tuệ phá giặc phiền não, lấy dao trí tuệ xé lưới phiền não, lấy lửa trí tuệ đốt củi phiền não.

 Nhà sư Viên Chiếu nói:

 Đối trị được ma phiền não thì trong sạch, thường vui mừng.

 Bàng cư sĩ (Bàng Uẩn, người tu Phật tại gia đời Đường) nói:

 Thấy rõ tứ đại (bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió hợp thành thân thể) vốn là không, thì phiền não đặt chân vào đâu?

 Triều Văn Nguyên (Triều Huýnh, nhà Nho đời Tống) nói:

 Thân như mộng ảo chẳng thật có, việc đời như gió mây chẳng ở lâu. Đã thấu suốt rồi phải dứt khoát, ma phiền não trống không, qua là thôi.

 Trương Tử Dương (Trương Bá Đoan, tác giả sách Ngộ Chân Thiên) nói:

 Có thể nói đạo cao thì rồng hổ phục, đáng bảo đức nặng thì quỷ thần kính(?). Đã biết tuổi thọ dài ngang trời đất, phiền não không còn đường nào lên được trong lòng.

 Lục Tổ Đàn Kinh (sách ghi lời Thiền sư Huệ Năng, tổ thứ sáu Thiền tông) nói: Phàm phu tức là Phật, phiền não tức là bồ-đề. Niệm trước mê thì là phàm phu, niệm sau ngộ thì là Phật. Niệm trước bám vào cảnh thì là phiền não, niệm sau lìa cảnh thì là bồ-đề.

 Cho nên kinh Anh Lạc nói: Phật dạy: Ta từ xưa đến nay chẳng được một pháp nào; rốt ráo định được ý, mới biết cái gọi là vô niệm (không vướng vào ý nghĩ nào). Nếu được vô niệm, quán hết thảy các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều thấy không có hình tướng, nhờ đó thành được đạo vô thượng chân chính.

 Lại nói: Người đời không thành đạo, không thoát được sống chết, thật là vì vọng niệm (ý nghĩ sai lầm, hão huyền) là hạt giống của luân hồi (vòng sống chết, đầu thai nối tiếp mãi).

 Bởi chỗ vọng niệm khởi lên tức là chỗ sinh tai họa(?); chỗ vọng niệm lặng dứt tức là chân nguyên (cội nguồn chân thật). Cho nên Đạo gia lấy việc dừng niệm làm gốc, Phật giáo lấy vô niệm làm tông chỉ.

 Vô niệm là không có ý nghĩ tà, chứ không phải không có chính niệm. Nghĩ có, nghĩ không thì gọi là tà niệm; không nghĩ có không thì gọi là chính niệm. Nghĩ thiện, nghĩ ác thì gọi là tà niệm; không nghĩ thiện ác thì gọi là chính niệm. Cho đến khổ vui, sinh diệt, lấy bỏ, oán thân, ghét yêu, đều gọi là tà niệm; không nghĩ đến khổ vui v.v. thì gọi là chính niệm. Chỉ cần việc đến mà không tiếp nhận ở bất cứ chỗ nào, lòng không vướng, ấy tức là vô niệm. Cái niệm của vô niệm gọi là chính niệm.

 Kinh Phật nói: Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, lời Phật gọi người nghe), chúng ta trụ trong pháp vô niệm, nên được ba mươi hai tướng sắc vàng như thế này (ba mươi hai nét tướng tốt trên thân Phật), phóng ánh sáng lớn chiếu khắp các thế giới không sót chỗ nào.

 Thiền sư Cao Phong nói:

 Từ Thị (Bồ-tát Di-lặc) nhận được công thành Phật chỉ trong một đời, cũng không ra ngoài biển tính vô sinh (bản tính vốn không sinh không diệt) của một niệm.

 Thiền sư Trí Thường nói:

 Chân như là vô niệm. Không phải pháp có niệm mà lên được thực tướng; đã vô sinh thì đâu có sinh ra tâm. Ai đạt được cái niệm của vô niệm, tức là niệm chân như; cái sinh của vô sinh, là sinh ra thực tướng.

 Lý Chi Tài (học giả đời Tống) nói:

 Niệm theo lẽ trời thì như trăng sáng giữa không trung; niệm theo dục vọng của người thì như mây nổi che mặt trời.

 Hàn Sơn Tử (nhà sư ẩn sĩ đời Đường) nói:

 Xoay trời lật núi vẫn thường yên lặng, một niệm muôn năm mãi chẳng dời.

 Thiên Ẩn Tử nói:

 Không thấy không nghe, giữ lấy tính giác; không nghĩ không niệm, nuôi thai tiên.

 Trong kinh Bảo Tích nói: bồ-tát an trụ nơi cái niệm không chỗ trụ, cái niệm an trụ chẳng phải nhớ cũng chẳng phải quên, thì gọi là pháp giới. Thế mới biết từ xưa đến nay, hoặc Phật, hoặc Tổ, hoặc Thánh, hoặc Tiên, đều nhờ lặng tâm dứt niệm mà được đạo mầu nhiệm.

 Cho nên sách Thượng Thư nói: "Chỉ kẻ cuồng mà biết chế ngự ý nghĩ thì cũng thành thánh." Nhưng công phu chế ngự ý nghĩ phải tự mình thực hành, mới có tiến bộ. Nếu không thì cả một khoảng thái hư (hư không mênh mông), đường đi rất xa, thiếu một bước chắc chắn không đến nơi được.

 Người xưa có câu: "Công phu chưa tới thì chưa vuông tròn." Công phu nếu làm đến cùng cực thì tự nhiên vào được vô niệm. Đã được cái chân thường (chân thật, thường còn) của vô niệm, thì anh nhi trong huyền khiếu (cửa huyền diệu, chỗ then chốt trong thân nơi đan kết lại) lặng lẽ yên ổn, không còn lo bị quấy nhiễu.

 Lưu Hư Cốc nói:

 Công lớn muốn thành phải ba nghìn ngày, diệu dụng không sai sót suốt mười hai giờ (tức trọn cả ngày đêm).

 Trần Triều Nguyên nói:

 Ủ nuôi bào thai phải đủ mười tháng, nuôi trẻ bú mớm phải đủ nghìn ngày.

 Ông Nê Hoàn (Trần Nê Hoàn, tức đạo sĩ Trần Nam đời Tống) nói:

 Công phu chốc lát, tu liền thấy hiện; muốn già dặn phải qua ba năm.

 Công phu ba năm đã xong thì việc ôn dưỡng cũng hết. Tức như sách Ngộ Chân nói: "Một thoáng ngọn lửa bay, chân nhân tự xuất hiện." Chân nhân đã hiện ra, ắt sẽ ra khỏi Thái Huyền mà lên Thiên Cốc (vùng đỉnh đầu, chỗ cao nhất trong thân), lại thêm công phu lặng tâm diệt sạch mọi niệm, thì có được cái diệu thông linh biến hóa.

 Lưu Hải Thiềm (đạo sĩ thời Ngũ Đại) nói:

 Quẻ vận hành, hỏa hầu trọn một vòng chu thiên (một vòng vận chuyển khí đầy đủ trong thân, như mặt trời đi trọn một vòng trời), thai nghén một anh nhi nằm yên ở hạ điền (đan điền dưới, vùng bụng dưới rốn). Một tiếng sấm sét từ đất dậy lên, cửa Càn (cửa trời, chỉ đỉnh đầu) mở ra, ánh sáng chiếu muôn dặm. Trở mình đẩy ra khỏi cửa ải Thái Huyền, lần này mới đúng là con nhà tiên thật sự.

 Phép tắc chân không luyện hình (luyện thân xác bằng cách làm cho cả thân lẫn tâm trống không hoàn toàn) (Hình chân không luyện hình)

 Phổ Chiếu Phật Tâm(?) nói:

 Người theo đường lối khác có câu "đầu mũi có chỗ trắng, ta hãy quán nó", lại than người ta ở trong lòng vò mà xoay vần. Pháp tối thượng nhất thừa (con đường cao nhất, duy nhất) hàm chứa sâu xa, hãy từ huyền khiếu mà tìm trời rộng.

 Phép chân không luyện hình ví như việc xoay chuyển cái vò. Nếu ở trong vò thì làm sao xoay được, ắt phải ở ngoài vò. Thân ở ngoài vò, tức như nhà Phật nói: đặt thân ra ngoài, xem nó như hư không.

 Cho nên Lão Tử nói:

 Đặt thân ra ngoài mà thân được tu, quên hình mà hình còn.

 Tiết Đạo Quang (đạo sĩ đời Tống) nói:

 Nếu người làm cho cái thân huyễn hóa này trở nên trống không, thì sẽ được thánh sư tự tay trao cho phép tắc chân thật.

 Trương Toàn Nhất (tức Trương Tam Phong) nói:

 Thái hư chính là ta, trước hết hãy làm trống thân. Thân đã trống thì trời đất cũng trống.

 Trời đất đã trống thì cõi thái không (khoảng không bao la) cũng trống. Trống đến chỗ chẳng còn gì để trống nữa, mới là chân không (cái trống không chân thật).

 Thanh Tĩnh Kinh nói: Bên trong quán tâm, tâm không có tâm; bên ngoài xem hình, hình không có hình. "Hình không có hình" là thân trống không; "tâm không có tâm" là tâm trống không. Tâm trống không, không ngăn ngại, thì thần càng luyện càng linh; thân trống không, không ngăn ngại, thì hình càng luyện càng trong. Luyện thẳng đến chỗ hình và thần bao hàm lẫn nhau, thân và tâm hợp làm một, mới là hình và thần đều mầu nhiệm, cùng đạo hợp làm một chân thể.

 Tiên xưa nói: Hình nhờ đạo mà được toàn vẹn, mệnh nhờ thuật mà được kéo dài. Thuật này là trộm lấy(?) nguyên khí (khí gốc) vô bờ bến để nối dài thân hình có hạn. Nguyên khí vô bờ bến là khí của cha thiêng mẹ thánh, là tinh chân thật trường sinh, âm dương của trời đất. Thân hình có hạn là khí của cha phàm mẹ phàm, âm dương ngắn ngủi, đục loạn. Cho nên lấy khí của cha mẹ chân thật biến cái thân do cha mẹ phàm sinh ra thành hình thể tinh chân thuần dương (hoàn toàn dương, trong sáng, không còn chút âm trọc), thì sống lâu ngang với trời đất.

 Theo lời tôn giả Tôn-đà-la (đệ tử của Phật) kể: Thế Tôn dạy tôi quán chỗ trắng ở đầu mũi. Ban đầu tôi chăm chú quán sát, trải hai mươi mốt ngày, thấy hơi trong mũi ra vào như khói, thân tâm bên trong sáng ra, tròn đầy thấu suốt thế giới, khắp nơi thành trong lặng như ngọc lưu ly; tướng khói dần tan, hơi thở ở mũi thành màu trắng, tâm khai mở, lậu tận (hết sạch mọi phiền não rò rỉ), các hơi thở ra vào đều hóa thành ánh sáng, chiếu khắp mười phương, chứng được quả A-la-hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, thoát khỏi luân hồi).

 Chu Nguyên Hối (tức Chu Hi, đại Nho đời Tống) nói:

 Đầu mũi có chỗ trắng, ta hãy quán nó.

 Mạc Nhận Chân(?) nói:

 Bình sinh phong thái ưa phong lưu, mấy phen cười người đời tìm kiếm ở bên ngoài. Muôn sai nghìn khác tìm chẳng thấy, được rồi hóa ra ở ngay chóp mũi.

 Người ta lúc chưa sinh, một thở một hít, hơi thông với mẹ. Sau khi đã sinh, một thở một hít, hơi thông với trời. Trời và người cùng một khí, nối liền lưu thông, nuốt vào nhả ra lẫn nhau như kéo cưa. Trời cho ta, ta lấy được thì được khí, khí thịnh mà sống. Ta trả về cho trời(?), trời lấy lại thì ta mất khí, khí dứt mà chết.

 Cho nên thánh nhân xem đạo của trời, nắm lấy sự vận hành của trời; mỗi khi xe mặt trời chưa lên khỏi Dương Cốc (hang nơi mặt trời mọc, tức lúc trước bình minh), thì tụ tinh thần ngồi tĩnh, lòng trống rỗng mà chờ; bên trong ngậm giữ ý niệm, bên ngoài buông bỏ muôn duyên, bỗng quên cả trời đất, nghiền nát cả hình hài. Tự nhiên trong cõi thái hư có một điểm dương khí như giọt sương, như tia chớp, bừng bừng đi vào huyền môn (cửa huyền diệu), thấu qua trường cốc (hang dài), đi thẳng lên nê hoàn (vùng óc, đỉnh đầu), hóa thành mưa ngọt rơi xuống ngũ nội (năm tạng bên trong). Ta liền khua động gió Tốn (Tốn là quẻ Gió, chỉ hơi thở điều hòa) để ứng theo, khiến nó xua đuổi tà khí ở tam quan cửu khiếu (ba cửa ải trên đường sống lưng và chín lỗ trên thân), quét sạch cặn bẩn của ngũ tạng lục phủ (năm tạng: tim, gan, tỳ, phổi, thận; sáu phủ: dạ dày, ruột non, ruột già, mật, bàng quang, tam tiêu), đốt thân luyện chất, nung chảy cặn bã, tiêu tan mù tối, rút hết cái thân dơ đục, đổi thành cái thân thuần dương. Tích lũy lâu ngày, hình hóa mà thành tiên.

 Trần Thúy Hư nói:

 Ánh vàng thấu thân, xương tủy thơm, gân vàng xương ngọc thảy thuần dương. Luyện cho máu đỏ chảy thành trắng, âm khí tiêu mòn, thân tự khỏe.

 Khâu Trường Xuân (Khâu Xứ Cơ, đạo sĩ đời Nguyên) nói:

 Chỉ cần hơi thở thường đoái giữ lẫn nhau, đổi hết hình hài, nước ngọc tuôn chảy.

 Trương Tử Quỳnh nói:

 Trời người một khí vốn là chung, vì có hình hài ngăn chẳng thông. Luyện đến chỗ hình thần hòa làm một, mới biết sắc tướng (mọi hình tướng thấy được) tức là chân không.

 Tiết Phục Mệnh nói:

 Lúc chưa biết thì tưởng là khí, được rồi tự nhiên là chân thật.

 Đổng Hán Thuần nói: Vàng nhờ nấu quặng mà ra, hình nhờ khí mà luyện. Phép luyện hình tổng cộng có sáu môn: thứ nhất là ngọc dịch luyện hình, thứ hai là kim dịch luyện hình, thứ ba là thái âm luyện hình, thứ tư là thái dương luyện hình, thứ năm là nội quán luyện hình (luyện hình bằng cách nhìn vào bên trong thân). Những phép ấy đều chẳng phải đại đạo hư vô, rốt cuộc không thể cùng một thể với thái hư. Chỉ có một quyết này gọi là chân không luyện hình. Tuy gọi là có làm, thực ra là vô vi; tuy gọi là luyện hình, thực ra là luyện thần; ấy là tu bên ngoài mà kiêm tu cả bên trong.

 Theo phép mà luyện, được trăm ngày thì thất phách (bảy phần hồn âm trọc gắn với thân xác) mất hình, tam thi (ba thứ "thần xấu" ở trong thân, theo Đạo giáo chuyên xúi người làm điều ác và mong người chết sớm) tuyệt dấu, lục tặc (sáu tên giặc, tức sáu giác quan bị dục vọng sai khiến) ẩn nấp, thập ma (mười loại ma chướng cản trở người tu) trốn xa. Luyện được nghìn ngày thì cả thân tứ đại trông như tháp thủy tinh, trong ngoài lung linh, thấu suốt trong ngoài, hoa của tâm rực rỡ, linh quang (ánh sáng thiêng) hiện ra. Linh quang tức là tuệ quang (ánh sáng trí tuệ), nên nói: "Chỗ tuệ quang sinh, hoa giác ngộ nở." Hoa tuệ giác nở được như thế, không phải người luyện hình đến chỗ vi diệu, hòa làm một với đạo thì không thể có.

 Cho nên Sinh Thần Kinh nói: Thân và thần làm một thì là chân thân; thân với thần hợp nhau, hình theo đạo mà thông. Ẩn thì hình bền chặt trong thần, hiện thì thần hợp cùng khí. Vì thế đạp lên nước lửa không bị ngăn trở, đứng dưới mặt trời mặt trăng không có bóng. Còn hay mất là do mình, ra vào không có kẽ hở. Hoặc giữ hình ở lại đời, hoặc thoát xác lên tiên. Có người giữa ban ngày bay lên cả thân xác, ấy là Hoàng Đế. Có người lưu hình ở đời, ấy là Bành Tổ. Có người nhận mệnh giữ chức trên trời, ấy là Trương Thiên Sư. Có người nhổ cả nhà bay lên, ấy là Hứa Tinh Dương (Hứa Tốn, đạo sĩ đời Tấn). Có người giả bệnh mà mất, ấy là Vương Trùng Dương. Có người ra làm quan làm tôi, ấy là Đông Phương Sóc. Đến như Lão Tử làm trụ sử (quan giữ thư tịch), Tân Hình(?) làm đại phu, Doãn Hỷ làm quan giữ cửa ải, Bá Cơ(?) làm khanh, Đường Điển(?) ẩn ở Côn Lăng(?), Trang Chu(?) trông coi vườn sơn, có người làm thầy của vua(?), Tứ Hạo (bốn ông lão ẩn ở núi Thương) phò Hán Huệ Đế, Cừu Sinh làm quan nhà Ân, Phụ Quang(?) làm quan nhà Hán, Mã Chu(?) làm quan nhà Tấn, Hải Thiềm làm quan nước Yên, Chính Dương (Chung Ly Quyền) bỏ quan, Thuần Dương (Lã Động Tân) đi thi, Thường Hữu(?) cầm roi đánh xe, Cầm Cao cầm hốt làm quan. Những người như thế nhiều không kể xiết.

 Ôi! Thần tiên ẩn hay hiện, đi hay ở, há người phàm trong đời đo lường được sao? Lại như Liệt Tử cưỡi gió đi trên khoảng không, Đạt-ma bẻ cành lau qua sông, nếu chẳng có công phu gạn chất luyện hình thì làm sao có được cái thân nhẹ bay lên như thế? Đạo hình và thần đều mầu nhiệm này, những người tọa thoát lập vong (chết trong lúc đang ngồi hoặc đứng thiền, chỉ thoát được thần mà bỏ lại thân) không thể biết được. Vì thế họ không tránh khỏi cái lỗi bỏ thân này rồi vào thân khác (lại đầu thai).

 Cho nên những người học tiên học Phật, nếu chỉ coi luyện thần là mầu nhiệm, mà không biết luyện hình là cốt yếu, thì chỉ là thứ quỷ trong sáng linh thiêng khéo biến hóa, sao sánh được với bậc tiên cao? Đại để ôn dưỡng và luyện hình không chia bên này bên kia; tuy giảng ở hai chỗ, thực ra là một đạo lý. Trong ngoài cùng tu, không trái nhau. Nếu mười tháng(?) công phu không gián đoạn, ấy là lúc buông tay bên vách núi (buông bỏ hết mọi chỗ bám víu, dứt khoát như người buông tay khỏi vách đá). Tự nhiên đường lời nói dứt, đường tâm nghĩ tuyệt. Cái biết và cái bị biết đều mất, sắc và không cùng tan, không vướng không ngại, không nhiễm không dính; thân như chim hồng bay lượn, không lồng nào nhốt được; tâm như hoa sen, chẳng dính nước. Ánh sáng trong trẻo(?), phơi phới thong dong, lâng lâng mặc cho tự nhiên vận hành, mặc cho tự nhiên mà lâng lâng, làm một người nhàn tản, không việc không làm, tự tại tiêu dao. Lúc này anh nhi dần lộ hình, không khác gì người, lại càng phải giấu vẻ đẹp, che ánh sáng, giữ yên ruộng lòng; nếu khởi lòng vui mừng thì sẽ sa vào cảnh ma(?).

 Như Trần Nê Hoàn nói:

 Ta xưa làm công phu một năm, sáu mạch (sáu vị trí bắt mạch ở hai cổ tay theo y học) đã ngừng, khí về gốc. Có một anh nhi ở đan điền (vùng chứa và luyện tinh khí trong thân), hình dáng cũng giống hệt như ta.

 Anh nhi đã lớn, huyệt không còn chứa được, tự nhiên làm nứt khiếu mà ra, xuyên qua đỉnh đầu mà bay lên. Đó gọi là ra khỏi biển khổ mà lên bờ kia (bỉ ngạn, tức bờ giải thoát).

 Thiền sư Vĩnh Minh Diên Thọ (cao tăng đời Ngũ Đại – Tống) nói:

 Thân ở trong biển khổ, nhờ ông La-hán sắt này(?). Biển khổ đã thoát rồi, bỏ bè mà lên bờ kia.

 Trần chân nhân Quán Ngô(?) nói:

 Sóng gió bờ này đã thoát lìa, đến bờ kia mới biết tuổi thọ có thể vươn cao. Một lần được rồi trở về, nên giữ được mãi; chiếc bè qua sông chính là chiếc thang lên trời.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video