Kinh Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật Đạo Hành (Ma-ha nghĩa là lớn; Bát-nhã ba-la-mật là trí tuệ hoàn hảo, giúp người tu vượt qua bờ mê sang bờ giác ngộ), phẩm thứ mười hai: Ví dụ.
Phật nói: "Ví như giữa biển lớn, chiếc thuyền bỗng bị vỡ nát; biết rằng người trên thuyền đều sẽ rơi xuống nước chìm chết, không ai qua được. Trên thuyền ấy có tấm ván hay cột buồm, người khỏe mạnh vớ được, cưỡi lên trên, trôi theo dòng, dù rơi xuống chỗ sâu vẫn thoát ra được; biết rằng người ấy rốt cuộc không chìm chết dưới nước. Vì sao vậy? Vì đã vớ được tấm ván, cột buồm.
Vị Bồ-tát (người tu hành với chí nguyện thành Phật để cứu độ mọi loài) có lòng tin vui, có hạnh kiên định, có tinh tấn (siêng năng không lùi bước), muốn đạt A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ (sự giác ngộ tối thượng, chân chính, trọn vẹn của Phật), nhưng không được Bát-nhã ba-la-mật sâu xa, không học Âu-hòa-câu-xá-la (phương tiện thiện xảo: sự khéo léo dùng cách thích hợp để tu hành và cứu độ người), thì vị Bồ-tát ấy sẽ sa vào đạo A-la-hán (bậc chỉ cầu tự mình dứt phiền não, ra khỏi sống chết) và Bích-chi Phật (bậc tự giác ngộ nhờ quán lẽ nhân duyên, không giáo hóa rộng). Vị Bồ-tát có lòng tin vui, có hạnh kiên định, có tinh tấn, muốn đạt A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ, mà được Bát-nhã ba-la-mật sâu xa, học Âu-hòa-câu-xá-la, thì vị Bồ-tát ấy rốt cuộc không biếng nhác giữa đường, vượt qua khỏi đạo A-la-hán, Bích-chi Phật, đứng vững ngay trong A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ.
Ví như có người cầm chiếc bình đất chưa nung đi lấy nước; biết rằng chiếc bình ấy không bền được lâu, sẽ vỡ dọc đường. Vì sao vậy? Vì bình chưa được nung chín. Nếu có vị Bồ-tát có lòng tin vui, có hạnh kiên định, có tinh tấn, muốn đạt A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ, mà không được Bát-nhã ba-la-mật sâu xa, không học Âu-hòa-câu-xá-la, thì vị Bồ-tát ấy rốt cuộc không thể đạt Tát-vân-nhã (Nhất thiết trí: trí tuệ biết tất cả, trí tuệ của Phật), sẽ chán nản lùi bước giữa đường, sa vào đạo A-la-hán, Bích-chi Phật.
Ví như có người cầm chiếc bình đã nung chín đi lấy nước; biết rằng sẽ yên ổn mang nước về đến nhà. Vì sao vậy? Vì bình đã được nung chín. Nếu có vị Bồ-tát có lòng tin vui, có hạnh kiên định, có tinh tấn, muốn đạt A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ, mà được Bát-nhã ba-la-mật sâu xa, học Âu-hòa-câu-xá-la, thì biết rằng vị Bồ-tát ấy rốt cuộc không biếng nhác, dừng nghỉ, buông lòng giữa đường, mà thẳng lên A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ.
Ví như giữa biển lớn có chiếc thuyền cũ nát không được tu sửa, người ta liền đẩy xuống nước, chất của cải lên, muốn đi đến nơi nào đó; biết rằng chiếc thuyền ấy rốt cuộc không thể đến nơi, sẽ vỡ giữa đường, của cải mất hết. Nếu có vị Bồ-tát có lòng tin vui, có hạnh kiên định, có tinh tấn, muốn đạt A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ, mà không được Bát-nhã ba-la-mật sâu xa, không học Âu-hòa-câu-xá-la, thì biết rằng vị Bồ-tát ấy giữa đường sẽ chán nản, liền đánh mất châu báu quý, lại còn vứt bỏ châu báu lớn mà đi. Thế nào là châu báu lớn? Đó chính là Phật. Vị Bồ-tát ấy liền giữa đường sa vào đạo A-la-hán, Bích-chi Phật.
Ví như có người khôn khéo kéo chiếc thuyền cũ nát lên bờ biển, tu sửa lại, rồi đẩy xuống nước, chất của cải lên, ngồi thuyền muốn đi đến nơi nào đó; biết rằng chiếc thuyền ấy không vỡ giữa đường, chắc chắn đến được nơi cần đến. Nếu có vị Bồ-tát có lòng tin vui, có hạnh kiên định, có tinh tấn, muốn đạt A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ, được học Bát-nhã ba-la-mật sâu xa và Âu-hòa-câu-xá-la, thì biết rằng vị Bồ-tát ấy rốt cuộc không biếng nhác giữa đường, đứng vững ngay trong A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ. Vì sao vậy? Vì vị Bồ-tát ấy một lòng có tin vui, có hạnh kiên định, có tinh tấn, nên không bao giờ còn sa vào đạo A-la-hán, Bích-chi Phật, mà hướng thẳng vào cửa Phật.
Ví như có người tuổi đã một trăm hai mươi, già yếu cùng cực, thân thể không an, lại mắc bệnh nóng lạnh, nằm liệt trên giường chiếu; người ấy có thể tự mình đứng dậy đi lại được chăng?"
Tu-bồ-đề (một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu lý "không") đáp: "Không thể. Vì sao vậy? Vì người ấy già yếu cùng cực, không còn sức lực; dù có khỏi bệnh, vẫn không thể tự đứng dậy đi lại."
Phật nói: "Vị Bồ-tát có lòng tin vui, có hạnh kiên định, có tinh tấn, muốn đạt A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ, mà không được học Bát-nhã ba-la-mật sâu xa và Âu-hòa-câu-xá-la, thì rốt cuộc không thể đến được quả Phật, sẽ dừng lại giữa đường mà sa vào đạo A-la-hán, Bích-chi Phật. Vì sao vậy? Vì không được học Bát-nhã ba-la-mật sâu xa và Âu-hòa-câu-xá-la."
Phật nói: "Giả như người ấy khỏi bệnh phong hàn, thân thể mạnh khỏe, muốn đứng dậy đi, có hai người khỏe mạnh mỗi người đỡ một bên nách, mỗi người nắm một cánh tay, từ từ cùng dìu đi. Họ nói với người bệnh: 'Cứ yên lòng, đừng sợ, chúng tôi sẽ dìu ông đến tận nơi ông muốn tới, quyết không bỏ ông giữa đường.' Như thế người ấy có đến được nơi muốn tới chăng?"
Tu-bồ-đề đáp: "Vị Bồ-tát có lòng tin vui, có hạnh kiên định, có tinh tấn, muốn đạt A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ, được Bát-nhã ba-la-mật sâu xa, học Âu-hòa-câu-xá-la, thì vị Bồ-tát ấy rốt cuộc không biếng nhác giữa đường, có thể đi đến cùng và trong đó đạt được A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video