Thiên 21 — Phẩm 21 – Cống cao (Kiêu mạn)

 Kinh Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật Đạo Hành (Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật: trí tuệ lớn đưa người sang bờ bên kia, tức trí tuệ thấu suốt bản chất thật của mọi sự; Đạo Hành: "con đường tu hành", tên kinh), phẩm Cống cao (kiêu ngạo, tự cho mình hơn người), thứ hai mươi mốt.

 Phật bảo A-nan (thị giả thân cận của Phật): "Khi bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi loài) muốn học Bát-nhã ba-la-mật, muốn theo pháp mà thực hành Bát-nhã ba-la-mật, lúc ấy ma (ma vương, kẻ chuyên ngăn trở người tu) trong một cõi Phật (thế giới do một vị Phật giáo hóa) mỗi mỗi đều kinh hãi, tự nghĩ: 'Phải khiến bồ-tát giữa đường đắc quả A-la-hán (bậc đã dứt hết phiền não, tự mình thoát khỏi sinh tử nhưng không cầu thành Phật), đừng để mau đạt A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn), đừng để mau thành Phật.'

 "Lại nữa, A-nan! Ác ma sầu khổ lo lắng khi thấy bồ-tát tập thực hành Bát-nhã ba-la-mật.

 "Lại nữa, A-nan! Lúc ấy các ác ma ở bốn phía phóng ra lửa và gió, làm bồ-tát kinh sợ, khiến sợ hãi đến dựng cả lông, khiến tâm thoái lui một lần, ý niệm rối loạn đổi khác."

 Phật bảo A-nan: "Ma không đi phá rối khắp mọi bồ-tát; có người bị phá rối, có người không bị phá rối."

 A-nan bạch Phật: "Những bồ-tát nào bị ma phá rối?"

 Phật bảo A-nan: "Nếu có bồ-tát nghe Bát-nhã ba-la-mật sâu xa mà không ưa thích, thì ác ma liền đến phá hoại.

 "Lại nữa, A-nan! Nếu có bồ-tát nghe Bát-nhã ba-la-mật sâu xa mà tâm nghi ngờ, tự nghĩ: 'Có hay là không có đây?' Như vậy, A-nan, bồ-tát bị ác ma thừa cơ.

 "Lại nữa, A-nan! Nếu có bồ-tát xa lìa thầy tốt, thì những việc sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật đã nghe, bồ-tát ấy không muốn nghe nữa, cũng không hiểu, cũng không biết, thì lấy gì mà giữ gìn Bát-nhã ba-la-mật? Vì thế, A-nan, bồ-tát ấy bị ác ma thừa cơ.

 "Lại nữa, A-nan! Nếu có bồ-tát gần gũi thầy xấu, vì thế ác ma thừa cơ được bồ-tát. Bồ-tát ấy nói: 'Đây đúng là người thầy tôi ưa thích, sẽ làm tròn điều tôi mong muốn; còn nhiều bồ-tát khác chẳng phải bạn tốt thân thiết của tôi.' Vì thế ác ma lại thừa cơ được bồ-tát.

 "Lại nữa, A-nan! Khi nghe Bát-nhã ba-la-mật sâu xa này, [có bồ-tát] bảo bồ-tát khác: 'Lấy cái này mà học, lấy cái này mà chép ư? Ta còn chưa hiểu việc ấy, ông hiểu được sao?' Có khi bồ-tát với bồ-tát khác xem thường lẫn nhau: 'Điều ta làm là đúng, điều ông làm là sai.' Khi ấy các ác ma vui mừng nhảy nhót; ác ma liền giả làm hình dạng, áo mặc khác lạ đến khen bồ-tát: 'Ông sinh ra ở nước kia, trong nhà thuộc dòng họ kia.' Bồ-tát nghe lời ấy, liền xem thường các bồ-tát khác vốn đã thành tựu và không kiêu căng.

 Bồ-tát kiêu căng ấy công đức mỏng ít, không có tướng a-duy-việt-trí (bậc bồ-tát không còn thoái lui trên đường thành Phật). Bồ-tát ấy so với bậc a-duy-việt-trí thì công đức ít, lại tự kiêu căng, khinh các bồ-tát khác: 'Anh không theo kịp hạnh của tôi.' Vì thế, ác ma rất vui mừng nói: 'Nay kẻ rơi vào nê-lê (địa ngục), cầm thú (loài súc vật), bệ-lệ (ngạ quỷ, loài quỷ đói) không ít.' Ác ma lại làm cho ý nghĩ ấy của y tăng thêm; những gì y nói, nhiều người tin dùng, người nghe không ai không theo lời y; người học như vậy càng thêm giận dữ, những việc tâm làm đều điên đảo. Vì thế, những gì thân, miệng, tâm làm đều trái ngược. Vì thế người ấy ở trong địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ, tội càng tăng thêm. Vì thế ác ma vui mừng nhảy nhót không cùng.

 Nếu người cầu đạo bồ-tát tranh cãi với người cầu đạo La-hán, khi ấy ác ma tự nghĩ: 'Bồ-tát cách tát-vân-nhã (trí biết tất cả, trí tuệ toàn giác của Phật) xa rồi; xa nhưng cũng không xa lắm.' Nếu bồ-tát lại tranh cãi với bồ-tát, khi ấy ác ma nghĩ: 'Cả hai đều cách Phật xa rồi.'"

 Phật bảo A-nan: "Bồ-tát chưa được a-duy-việt-trí mà tranh cãi với bồ-tát a-duy-việt-trí, mắng nhiếc bồ-tát a-duy-việt-trí; bồ-tát ấy mắng chửi, theo ý tâm nghĩ mà càng ôm oán hận, thì mỗi một niệm tâm khởi lên, phải lùi lại một kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài). Bồ-tát dù có ý nghĩ ác ấy, nếu không bỏ tát-vân-nhã, thì lùi lại đến vô số kiếp, rồi mới lại bắt đầu từ chỗ phát tâm."

 A-nan bạch Phật: "Ý nghĩ ác trong tâm có thể giữa chừng sám hối được không? Hay phải lùi lại đúng ngần ấy kiếp?"

 Phật bảo A-nan: "Trong pháp của ta rộng lớn, rất có thể sám hối."

 Phật bảo A-nan: "Nếu có bồ-tát nghĩ điều ác, có oán hận, tự lấy làm vui, lại nói với người khác, thì người ấy không thể khiến sám hối được nữa. Nếu có bồ-tát mắng chửi, giận hận, rồi tự nghĩ: 'Ôi! Việc ta làm thật không đúng (?).' Về sau trọn không dám làm như vậy nữa. Lại tự trách mình: 'Được làm người thật khó, vì thế phải nhẫn nhịn với mọi người, huống chi lại tranh cãi với người? Ta phải làm cây cầu cho người mười phương, khiến tất cả bước lên mình ta mà qua. Ta đã có ý ấy, há lại tranh cãi với người sao? Đứng yên phải như con dê điếc (không nghe, không đáp trả lời ác), mọi điều ác đều phải nhẫn chịu, không được khởi tâm ác. Khi ta thành Phật, sẽ làm cho người mười phương đều an ổn, được bát-nê-hoàn (niết-bàn: sự tịch diệt hoàn toàn, chấm dứt mọi khổ đau sinh tử). Ta không còn tranh cãi, giận dữ với người, [kẻo rơi về] đạo La-hán (?).'"

 A-nan bạch Phật: "Bồ-tát với bồ-tát ở chung với nhau, theo phép phải thế nào?"

 Phật bảo A-nan: "Bồ-tát với bồ-tát nhìn nhau phải như nhìn Phật, trong tâm nghĩ: 'Cùng một thầy, cùng một thuyền, cùng một đường; điều người ấy học, ta cũng phải học.' Như vậy, nếu có bồ-tát khác ưa học đạo La-hán, đạo Bích-chi-phật (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không có thầy và không giáo hóa rộng rãi), mà nếu có người như vậy, ta không gần gũi; còn người đời đời muốn cầu Phật đạo, thì phải theo nhau mà học như vậy, là cùng học một pháp."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video