Phẩm thứ hai mươi lăm: Dặn dò trao gửi Ma-ha Bát-nhã ba-la-mật (Ma-ha: lớn lao; Bát-nhã ba-la-mật: trí tuệ hoàn hảo đưa người vượt khỏi bờ mê, sang bờ giác ngộ)
Phật bảo A-nan (vị đệ tử thường hầu cận Phật, nổi tiếng nghe nhiều nhớ kỹ): "Ai đứng vững như thế thì không ai vượt hơn được. Bồ-tát (người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ mọi chúng sinh) đứng vững như thế là đứng như Phật đứng. Đứng vững như thế thì không còn ai làm thầy cho mình nữa. Đó là đứng vững trong Tát-vân-nhã (trí biết tất cả, tức trí tuệ trọn vẹn của Phật). Ai muốn đứng vững như thế thì phải làm theo lời dạy của Bát-nhã ba-la-mật.
Ai thực hành đúng theo Bát-nhã ba-la-mật này, nên biết người ấy từ cõi người mà đến, hoặc từ cõi trời Đâu-thuật (tức cõi trời Đâu-suất, nơi các vị Bồ-tát sắp thành Phật ở trước khi giáng sinh xuống trần gian) mà đến. Người ấy hoặc đã nghe Bát-nhã ba-la-mật ở cõi người, hoặc đã nghe ở cõi trời Đâu-thuật; hoặc đã thực hành ở cõi người, hoặc đã thực hành ở cõi trời Đâu-thuật-đà. Vì sao vậy? Sau khi Phật bát-nê-hoàn (nhập Niết-bàn, tức qua đời và hoàn toàn ra khỏi vòng sinh tử), Bát-nhã ba-la-mật hoặc được thấy ở mười phương (khắp mọi hướng: bốn hướng chính, bốn hướng phụ, phía trên và phía dưới), hoặc được thấy ở cõi trời Đâu-thuật. Ai thực hành Bát-nhã ba-la-mật này, hoặc chép kinh này, thì chư Phật đều trông nom che chở người ấy.
Vị Bồ-tát ấy lại đem dạy cho người khác, khuyên người vui vẻ hoà hợp (?). Nên biết vị Bồ-tát ấy đã cúng dường (dâng lễ vật, tôn kính phụng sự) không biết bao nhiêu đức Phật rồi, nên không làm công đức theo hàng La-hán (A-la-hán: bậc tu đã dứt hết phiền não, thoát khỏi sinh tử nhưng chỉ lo giải thoát cho riêng mình) và Bích-chi Phật (bậc tự mình giác ngộ vào lúc không có Phật ra đời, không đi giáo hoá người khác). Nên biết vị Bồ-tát ấy đã cúng dường bao nhiêu đức Phật rồi, nên khi học Bát-nhã ba-la-mật này mới không sợ hãi, không kinh hoàng. Ai thọ nhận Bát-nhã ba-la-mật, ai học, ai gìn giữ, ai hiểu được những điều trong đó, ai làm theo, thì nên biết vị Bồ-tát ấy chẳng khác gì đã tận mặt thấy Phật. Vị Bồ-tát ấy không ngăn trở, cũng không chê bai Bát-nhã ba-la-mật; nên biết vị Bồ-tát ấy đã cúng dường bao nhiêu đức Phật rồi."
Phật bảo A-nan: "Dù có người làm công đức nơi Phật mà đem công đức ấy cầu quả La-hán, Bích-chi Phật, thì rốt cuộc cũng sẽ thành Phật, không khác. Nếu có Bồ-tát ma-ha-tát (bậc đại sĩ, tức vị Bồ-tát lớn) thực hành Bát-nhã ba-la-mật thì phải luôn xa lìa con đường của La-hán, Bích-chi Phật."
Phật bảo A-nan: "Ta đem Bát-nhã ba-la-mật này dặn dò trao gửi cho ông. A-nan! Trong các kinh ta đã nói cho ông, trừ Bát-nhã ba-la-mật, Ma-ha Âu-hoà-câu-xá-la (phương tiện thiện xảo lớn: tài khéo léo dùng mọi cách thích hợp để dẫn dắt chúng sinh) và các Ma-ha duy-viết-la (?) (có lẽ chỉ các kinh điển giáo lý rộng lớn) ra, thì mọi kinh khác ta đã nói mà ông đã thọ nhận, giả sử có tản mát hết, mất hết, thì dẫu vậy lỗi ấy cũng còn nhỏ. Còn Bát-nhã ba-la-mật mà ông đã nhận từ Phật, nếu để tản mát, để mất, thì lỗi ấy rất lớn chứ không nhỏ."
Phật bảo A-nan: "Ta lại dặn dò trao gửi cho ông Bát-nhã ba-la-mật. Thọ nhận, học tập, gìn giữ pháp này thì phải học cho kỹ, thọ nhận cho đầy đủ, ghi nhớ gìn giữ và chép lại, chữ nghĩa phải đúng đắn, không thiếu sót. Nó ngang bằng, không khác với thân kinh pháp (?) của chư Phật quá khứ, vị lai và hiện tại. A-nan! Ông phải nghĩ thế này: 'Đừng để Bát-nhã ba-la-mật thiếu sót.' Vì sao vậy? Nay Phật đang còn ở đời, ai có lòng thương kính Phật, nhớ ân đức của Phật, muốn báo ân Phật, cúng dường đầy đủ, thì nếu ông có lòng thương kính Phật, hãy thọ nhận gìn giữ Bát-nhã ba-la-mật, hãy cung kính lễ lạy cúng dường nó. Nếu làm được như thế thì ông đã cúng dường Phật và báo ân Phật trọn vẹn, vì ông đã cung kính chư Phật quá khứ, vị lai và hiện tại rồi. Lòng thương kính hiếu thuận của ông đối với Phật, sự cung kính tưởng nhớ của ông đối với Phật, đều không bằng cung kính Bát-nhã ba-la-mật. Hãy thận trọng, đừng để mất một câu nào."
Phật bảo A-nan: "Ta dặn dò trao gửi cho ông Bát-nhã ba-la-mật để làm tin. Ai không muốn xa lìa Phật, xa lìa kinh pháp, xa lìa chúng tỳ-kheo tăng (đoàn thể các vị tu sĩ xuất gia), cũng không muốn xa lìa chư Phật quá khứ, vị lai và hiện tại, thì không nên xa lìa Bát-nhã ba-la-mật. Đó là lời Phật dạy."
Phật bảo A-nan: "Ai thọ nhận Bát-nhã ba-la-mật, gìn giữ che chở nó, thì đó là gìn giữ giáo pháp của chư Phật quá khứ, vị lai và hiện tại. Vì sao vậy? Chư Phật quá khứ, vị lai và hiện tại đều từ Bát-nhã ba-la-mật mà sinh ra. Bồ-tát muốn đạt Phật đạo thì phải học sáu ba-la-mật (sáu pháp tu hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ). Vì sao vậy? Sáu ba-la-mật là mẹ của các Bồ-tát ma-ha-tát."
Phật bảo A-nan: "Ta dặn dò trao gửi cho ông sáu ba-la-mật. Sáu ba-la-mật là kho tàng kinh pháp vô tận của Phật; chư Phật quá khứ, vị lai và hiện tại đều từ sáu ba-la-mật mà sinh ra."
Phật bảo A-nan: "Giả sử ngày ngày ông giáo hoá người, giáo hoá hết thảy mọi người trong một cõi Phật (một thế giới rộng lớn do một đức Phật giáo hoá), khiến ai nấy đều đạt quả A-la-hán. Dù dạy được như thế, ông vẫn chưa báo được ân Phật, không bằng nói Bát-nhã ba-la-mật đầy đủ cho các Bồ-tát. Những người ông dạy đều được thành A-la-hán; công đức họ làm — giữ giới, tinh tấn, giữ đạo — dù ông dạy được ngần ấy người, phước ấy có nhiều chăng?"
A-nan thưa Phật: "Rất nhiều, bạch Thiên Trung Thiên (trời của các trời, danh hiệu tôn xưng Phật)!"
Phật bảo A-nan: "Vẫn không bằng đem Bát-nhã ba-la-mật nói đầy đủ cho Bồ-tát. Dù không nói được lâu thì một ngày cũng được; không được một ngày thì trong một bữa ăn cũng được; không được một bữa ăn thì nói trong chốc lát cũng được; phước ấy hơn việc độ ngần ấy A-la-hán. Bồ-tát ma-ha-tát tự mình đối với Bát-nhã ba-la-mật mà suy nghĩ những điều trong đó; dù chỉ suy nghĩ những điều trong đó, cũng được công đức vượt lên trên tất cả A-la-hán, Bích-chi Phật. Dù chỉ suy nghĩ những điều trong đó, rốt cuộc cũng sẽ đạt bậc A-duy-việt-trí (bậc không còn thoái lui trên đường thành Phật).
Nếu không thoái lui giữa đường, thì khi nói Bát-nhã ba-la-mật, bốn chúng đệ tử (tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ), cùng chư thiên, a-tu-luân (tức a-tu-la: loài thần hiếu chiến, hay tranh đấu với chư thiên) và quỷ thần trong một cõi Phật, nhờ oai thần của Phật Thích-ca-văn (tức Phật Thích-ca Mâu-ni), tất cả đều thấy Phật A-súc (vị Phật ở cõi nước phương Đông), thấy vô số tỳ-kheo đều là A-la-hán, các Bồ-tát cũng nhiều vô kể; sau đó thì không còn thấy nữa."
Phật bảo A-nan: "Ví như vẫn thấy người trong nước mà không còn thấy Phật A-súc cùng các Bồ-tát, A-la-hán nữa; các pháp cũng vậy, dù mắt có tìm cũng không thấy. Pháp không thấy pháp, pháp không nghĩ đến pháp. Vì sao vậy? Các pháp không có ý niệm, không thấy, cũng chẳng có gì được thêm."
Phật bảo A-nan: "Các pháp đều là không (không có tự tính cố định, không có thực thể riêng), không có gì để nắm giữ, cũng không thể nghĩ đến. Ví như nhà ảo thuật hoá ra người, các pháp cũng như thế, không có ý niệm, cũng không có cảm giác. Vì sao vậy? Vì không có hình tướng. Bồ-tát thực hành như thế là thực hành Bát-nhã ba-la-mật; học như thế là học Bát-nhã ba-la-mật; ai muốn đạt trọn sáu ba-la-mật thì phải học Bát-nhã ba-la-mật. Học như thế là cao quý nhất trong mọi sự học, không gì sánh kịp, hơn trăm lần, nghìn lần, vạn lần; đó là làm yên ổn thiên hạ mười phương. Người học như thế thì trông nom che chở hết những ai khốn đốn khổ sở; đó là học theo Phật pháp, đó là theo lời Phật dạy. Ai học đúng như thế thì có thể đưa tay nâng cả một cõi Phật, dời đặt sang cõi nước phương khác, mà người ở đó không ai hay biết."
Phật bảo A-nan: "Phật học từ Bát-nhã ba-la-mật này mà thành. Chư Phật quá khứ, vị lai và hiện tại có các pháp trí tuệ không vướng mắc, đều từ Bát-nhã ba-la-mật mà thành tựu đầy đủ. Muốn tìm giới hạn của Bát-nhã ba-la-mật thì cũng như muốn tìm giới hạn của hư không. Vì sao vậy? Bát-nhã ba-la-mật không thể cùng tận; việc trong mười phương còn có thể đếm được, việc của Bát-nhã ba-la-mật thì không thể đếm được."
Phật bảo A-nan: "Việc của Bát-nhã ba-la-mật không thể đếm, không thể cùng tận; Bát-nhã ba-la-mật vốn thanh tịnh. Vì sao vậy? Vô số đức Phật quá khứ đều từ trong đó mà thành tựu, được thành Phật, nhưng Bát-nhã ba-la-mật cũng không tăng, không giảm. Vô số đức Phật vị lai đều sẽ từ Bát-nhã ba-la-mật mà thành tựu, được thành Phật, nhưng Bát-nhã ba-la-mật cũng không tăng, không giảm. Vô số đức Phật hiện tại ở mười phương đều từ Bát-nhã ba-la-mật mà thành tựu, được thành Phật, nhưng Bát-nhã ba-la-mật cũng không tăng, không giảm. Vì thế Bát-nhã ba-la-mật không thể cùng tận, như hư không cũng không thể cùng tận."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video