Kinh Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật (kinh nói về trí tuệ lớn giúp vượt qua bờ mê sang bờ giác, tức trí tuệ hoàn hảo thấy rõ thật tướng mọi sự vật), phẩm thứ hai mươi chín: Bồ-tát Đàm Vô Kiệt (Bồ-tát: người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi loài; Đàm Vô Kiệt: tên một vị Bồ-tát giảng Bát-nhã ba-la-mật, tiếng Phạn là Dharmodgata).
"Bấy giờ, Bồ-tát Tát-đà-ba-luân (tên vị Bồ-tát cầu nghe Bát-nhã ba-la-mật, tiếng Phạn là Sadāprarudita, nghĩa là "người khóc mãi") an ổn ra khỏi tam-muội (trạng thái tâm lặng yên, chuyên chú vào một đối tượng, không tán loạn), cùng năm trăm người con gái đến ngoài cổng cung của Bồ-tát Đàm Vô Kiệt. Đứng ngoài cổng, ông tự nghĩ: 'Nay ta vì kinh pháp mà đến, thầy đang ở bên trong, theo lẽ ta không được nằm, không được ngồi; phải đợi thầy ra, lên tòa cao giảng Bát-nhã ba-la-mật, bấy giờ ta mới ngồi.' Năm trăm người con gái cũng đều noi theo Bồ-tát Tát-đà-ba-luân mà đứng.
"Lúc ấy, Bồ-tát Đàm Vô Kiệt vừa dạy các thị nữ trong điện, giảng kinh và đạo xong, tắm gội xong, thay áo mới, lên đài Bát-nhã ba-la-mật ngồi suy tư, nhập đủ mọi loại tam-muội, như thế suốt bảy năm không động, không lay.
"Bấy giờ Bồ-tát Tát-đà-ba-luân và năm trăm người con gái cũng thường kinh hành (đi chậm qua lại để tu tập, giữ tâm tỉnh thức) suốt bảy năm, không ngồi, không nằm. Sau bảy năm, có người cõi trời từ trên không trung nói với họ: 'Bảy ngày nữa, Bồ-tát Đàm Vô Kiệt sẽ ra khỏi tam-muội.'
"Bấy giờ Bồ-tát Tát-đà-ba-luân nghe tiếng người cõi trời, tự nghĩ: 'Nay ta nên vì thầy mà bày tòa ngồi, quét dọn, tưới nước cho sạch sẽ.' Bồ-tát Tát-đà-ba-luân và năm trăm người con gái cùng đến chỗ giảng kinh; đến nơi, ông đặc biệt dựng tòa cao cho Bồ-tát Đàm Vô Kiệt. Lúc ấy năm trăm người con gái, mỗi người tự cởi áo đang mặc trải lên tòa.
"Bấy giờ Ma ác (Ma: kẻ chuyên phá hoại người tu hành, ngăn cản người ta thoát khổ) tự nghĩ: 'Chưa từng có việc này, chưa từng thấy việc này. Bồ-tát Tát-đà-ba-luân này dựng tòa cao cho Bồ-tát Đàm Vô Kiệt, đem lòng cung kính để cầu Phật đạo, tinh tấn mạnh mẽ không hề ngơi nghỉ. Người đắc đạo sẽ thoát ra khỏi cõi của ta, cứu độ vô số người. Nay ta hãy phá hoại ngay giữa chừng.'
"Lúc ấy Ma ác phá hỏng hết các tòa ngồi của các Bồ-tát, làm cho tất cả đều cong vẹo, lại mưa xuống cát, sỏi, đá, gai góc và xương khô.
"Bấy giờ Bồ-tát Tát-đà-ba-luân và năm trăm người con gái thấy các tòa cong vẹo, bùn nhơ không sạch, tự nghĩ: 'Nay Bồ-tát Đàm Vô Kiệt sắp ngồi giảng kinh, các đệ tử đều sẽ đến nghe; bây giờ chúng ta phải quét dọn, sửa sang lại chỗ ngồi.' Họ liền cùng nhau quét dọn, sửa sang xong các tòa. Rồi tự nghĩ: 'Nay mặt đất nhiều bụi đất, sợ bay lên bám vào thầy và các Bồ-tát, chúng ta nên cùng nhau tưới nước.' Họ đi khắp nơi tìm nước mà không tìm được. Vì sao? Vì Ma ác gây ra. Họ tự nghĩ: 'Nay chúng ta tìm nước hoàn toàn không được, vậy hãy lấy máu của chính mình mà tưới.'
"Bấy giờ Bồ-tát Tát-đà-ba-luân và năm trăm người con gái, mỗi người tự lấy dao đâm khắp thân mình cho máu chảy ra, đem tưới đất, vì lòng thương kính và hiếu thuận đối với kinh pháp.
"Lúc ấy Thích-đề-hoàn-nhân (vua cõi trời Đao-lợi, vị chúa tể các vị trời ở đỉnh núi Tu-di, tiếng Phạn là Śakra) tự nghĩ: 'Ở thế gian lại có người như vậy sao? Tinh tấn, cung kính, thương kính hiếu thuận với thầy giảng kinh đến thế!' Bấy giờ Thích-đề-hoàn-nhân đến chỗ Bồ-tát Tát-đà-ba-luân, khen ngợi: 'Lành thay, lành thay! Sự tinh tấn của hiền giả thật khó ai bằng; nhờ tinh tấn, thương kính hiếu thuận với thầy, nên chẳng bao lâu nữa hiền giả sẽ được nghe Bát-nhã ba-la-mật. Hiền giả! Có điều gì muốn sai bảo, xin cứ nói với tôi. Có những người như thế này, chúng tôi đều sẽ bảo hộ, điều gì họ muốn có, chúng tôi đều sẽ ban cho.'
"Bấy giờ Bồ-tát Tát-đà-ba-luân nói: 'Điều tôi muốn có, Thích-đề-hoàn-nhân tự biết.'
"Bấy giờ Thích-đề-hoàn-nhân liền biến hóa khiến mặt đất đều thành lưu ly (một loại đá quý trong suốt, thường có màu xanh), trên mặt có cát vàng. Thích-đề-hoàn-nhân làm cho thân thể Bồ-tát Tát-đà-ba-luân và năm trăm người con gái lành lặn khỏe mạnh như cũ. Bốn phía tòa ngồi, ông hóa ra những ao nước bằng lưu ly; quanh bờ ao đều có lan can bằng châu báu, có bậc thềm xuống ao bằng bảy thứ báu (bảy loại vật quý như vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, mã não, san hô…); hai bên bậc thềm đều có cây báu, hàng trăm loại xếp hàng ngay ngắn, đẹp đẽ.
"Bấy giờ Bồ-tát Tát-đà-ba-luân và năm trăm người con gái chứa nước sẵn cho các Bồ-tát (?). Các thứ hoa trời: hoa văn-đà-la (một loài hoa cõi trời, màu trắng, thơm, ai thấy cũng vui lòng), hoa mạn-thù-nhan (một loài hoa cõi trời màu đỏ, mềm dịu), hoa ma-ha mạn-thù-nhan (hoa mạn-thù-nhan loại lớn), cùng mưa xuống đủ các loại hoa, tổng cộng bốn ngàn thạch (thạch: đơn vị đo dung tích thời xưa, khoảng một trăm thăng, tức một gánh lớn). Thích-đề-hoàn-nhân đem trao cho Bồ-tát Tát-đà-ba-luân, nói: 'Hãy đem hoa này cúng dường Bát-nhã ba-la-mật, và rải lên Bồ-tát Đàm Vô Kiệt cùng các Bồ-tát; lại có năm trăm tấm áo trời, khi Bồ-tát Đàm Vô Kiệt ngồi trên tòa thì đem dâng lên.' Bồ-tát Tát-đà-ba-luân liền nhận hết, rồi chú nguyện.
"Bấy giờ, sau bảy năm, Bồ-tát Đàm Vô Kiệt ra khỏi tam-muội, lên tòa cao, cùng ngồi với bốn vạn ức Bồ-tát; người ngồi phía trước rất đông. Lúc ấy Bồ-tát Tát-đà-ba-luân và năm trăm người con gái cùng rải hoa, lại cầm hương chiên-đàn (một loại gỗ thơm quý) đã giã, hương mật đã giã, châu báu vụn, đem rải hết lên Bồ-tát Đàm Vô Kiệt và các Bồ-tát; rồi tiến lên cúi đầu, mặt chạm vào chân ngài, đi vòng quanh ba vòng theo phép kính lễ, rồi lui lại đứng, đưa mắt nhìn Bồ-tát Đàm Vô Kiệt với lòng nhẹ nhàng thành kính.
"Bấy giờ đại hội của Bồ-tát Đàm Vô Kiệt, trong vòng tường rộng bốn mươi dặm vuông, chật kín người. Lúc ấy Bồ-tát Đàm Vô Kiệt nhìn khắp bốn phía những người đến dự hội; Bồ-tát Tát-đà-ba-luân và năm trăm người con gái vì muốn được kinh pháp, ngài liền vì Bồ-tát Tát-đà-ba-luân mà giảng Bát-nhã ba-la-mật rằng: 'Thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách gọi người nghe pháp)! Hãy lắng nghe. Các kinh pháp đều bình đẳng như nhau, Bát-nhã ba-la-mật cũng bình đẳng như thế. Gốc ngọn của các pháp không thể đo lường, cũng như thế. Trí tuệ của Đát-tát-a-kiệt (tức Như Lai, một danh hiệu của Phật, nghĩa là "người đã đến từ chân lý như thật") không vướng mắc ngăn ngại, Bát-nhã ba-la-mật cũng không vướng mắc ngăn ngại như thế. Ví như người do ảo thuật tạo ra không có hình thật, Bát-nhã ba-la-mật cũng không có hình như thế. Ví như gió không vướng ngại, Bát-nhã ba-la-mật cũng không vướng ngại như thế. Gốc ngọn không thể đo lường, Bát-nhã ba-la-mật cũng không thể đo lường như thế.
"'Tất cả những gì cho là "của ta" đều đã dứt, vốn thanh tịnh; Bát-nhã ba-la-mật cũng là bản vô (cái vốn không, tức thực tướng như như của mọi sự vật, vốn không có tự tính cố định) như thế. Ví như trong mộng thấy giao hợp với phụ nữ, xét lại thì vốn không có; Bát-nhã ba-la-mật cũng vốn không như thế. Cái gọi là bản vô, Bát-nhã ba-la-mật cũng là bản vô như thế. A-la-hán (bậc tu hành đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh), nê-hoàn (tức niết-bàn, trạng thái tắt hết phiền não, thoát khỏi vòng sống chết) đều rỗng không, không sinh; Bát-nhã ba-la-mật cũng rỗng không, không sinh như thế. Sự bát-nê-hoàn (niết-bàn trọn vẹn, chỉ việc Phật nhập diệt, rời bỏ thân xác) của Đát-tát-a-kiệt vốn bình đẳng không khác; Bát-nhã ba-la-mật cũng vốn bình đẳng không khác như thế.
"'Ví như đốt lửa, lửa liền tắt, vốn không từ đâu đến, đi cũng không đến đâu; Bát-nhã ba-la-mật vốn không từ đâu đến, đi cũng không đến đâu như thế. Ví như trong mộng thấy núi Tu-di (ngọn núi khổng lồ ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) vốn không có; Bát-nhã ba-la-mật cũng vốn không như thế. Ví như Phật hiện thân bay lượn, Bát-nhã ba-la-mật hiện ra mà không có gì như thế. Trước kia trong tình ái dục cùng nhau vui đùa, xét kỹ thì không có gì; Bát-nhã ba-la-mật xét kỹ cũng không có gì như thế. Tên người và tiếng nói không có thực thể, Đát-tát-a-kiệt cũng không có thực thể; cái thấy trước mắt là do niệm tưởng tạo tác mà thấy; đối với Bát-nhã ba-la-mật, niệm tưởng tạo tác vốn không có gì như thế. Ví như nhà ảo thuật hóa ra con voi, vốn không có gì; Bát-nhã ba-la-mật cũng vốn không có gì như thế. Ví như hư không vốn không có chỗ trụ; Bát-nhã ba-la-mật cũng không có chỗ trụ như thế. Ví như nhà ảo thuật học phép thì không đâu không đến; Bát-nhã ba-la-mật cũng không đâu không đến như thế. Quá khứ, vị lai, hiện tại không thể gộp làm một; Bát-nhã ba-la-mật không có quá khứ, hiện tại, vị lai, nên biết như vậy.
"'Tên gọi vốn không có hình, chữ viết không có hình; Bát-nhã ba-la-mật không đâu không đến, không đâu không vào, mà cũng không có chỗ đến, không có chỗ vào. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật rỗng không, không có gì. Ví như hư không, không đâu không đến, không đâu không vào, mà cũng không có chỗ đến, không có chỗ vào. Vì sao? Vì hư không vốn không có hình sắc. Bát-nhã ba-la-mật là như thế. Bát-nhã ba-la-mật là như thế.
"'Bát-nhã ba-la-mật vào trong đất, vào trong nước, vào trong lửa, vào trong gió, vào trong hư không; vào bên kia, vào bên này; vào sắc (hình thể vật chất), vào thống dưỡng (cảm giác khổ, vui, không khổ không vui), vào tư tưởng (sự nhận biết, hình dung các đối tượng), vào sinh tử (ở đây chỉ các hoạt động tạo tác của tâm, dẫn dắt vòng sống chết), vào thức (sự phân biệt, nhận biết của tâm) — năm thứ này là năm nhóm hợp thành con người; vào người, vào thọ mạng, vào sự sinh; vào có đức, vào không đức; vào ham muốn, vào không ham muốn; vào có, vào không; vào tưởng, vào không tưởng; vào trong nguyện cầu, vào trong không nguyện cầu; vào trong vô sinh, vào trong bất sinh; vào mặt trời, mặt trăng, vào các vì sao;
"'vào a-tu-luân (loài thần hiếu chiến, hay đánh nhau với các vị trời), vào loài rồng, vào quỷ thần, vào kiền-đà-la (thần nhạc cõi trời, sống bằng hương thơm), vào ca-lưu-lặc (chim thần cánh vàng, ăn rồng), vào chân-đà-la (thần ca hát, hình dạng nửa người nửa thú), vào ma-hầu-lặc (thần rắn lớn), vào la-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người), vào cưu-viên (một loài quỷ (?)), vào bệ-lệ (ngạ quỷ, loài quỷ đói khát khổ sở), vào loài cầm thú, vào nê-lê (địa ngục); vào loài bay lượn, vào loài bò trườn, vào loài đi bằng chân, vào loài có hơi thở; vào nghèo hèn, vào giàu sang; vào hiền giả, vào tiên nhân;
"'vào Tu-đà-hoàn (quả vị đầu tiên của người tu, đã nhập vào dòng thánh), vào Tư-đà-hàm (quả vị thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần), vào A-na-hàm (quả vị thứ ba, không còn trở lại cõi dục), vào A-la-hán, vào Bích-chi-Phật (người tự mình giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không nhờ thầy dạy), vào Bồ-tát, vào Phật, vào nê-hoàn; vào tứ ý chỉ (bốn phép quán giữ tâm: quán thân, cảm thọ, tâm và các pháp), vào tứ ý đoạn (bốn sự nỗ lực: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm điều lành chưa sinh, tăng điều lành đã sinh), vào ngũ căn (năm gốc rễ tu tập: tin, tinh tấn, nhớ nghĩ, định, tuệ), vào ngũ lực (năm sức mạnh do năm gốc ấy phát triển thành), vào thất giác ý (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), vào bát đạo (tám con đường chân chính: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, nỗ lực đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng); vào có trí, vào không trí; vào mười sức (mười năng lực hiểu biết đặc biệt của Phật), vào bốn vô sở úy (bốn điều Phật hoàn toàn không sợ hãi khi thuyết pháp);
"'vào kinh Phật, vào kinh sách thế gian; vào đồng cốt cúng bái, vào không đồng cốt cúng bái; vào túc mệnh (những đời sống trước), vào việc làm; vào sự xoay vần trong sống chết; vào khổ nhọc, vào không khổ nhọc; vào tự tại, vào không tự tại; vào được cứu thoát, vào không được cứu thoát; vào trong cái tốt, vào trong cái không tốt; vào trong điều lành, vào trong điều không lành; vào trong khôn ngoan, vào trong không khôn ngoan; vào trong sáng suốt, vào trong không sáng suốt; vào quá khứ, vào vị lai, vào hiện tại; vào cái thấy được, vào cái không thấy được; vào lời dạy, vào pháp; vào có, vào không có gì; vào tất cả cái có hình, vào tất cả cái không có hình.'"
Phật bảo Tu-bồ-đề (một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu lý rỗng không): "Đại loại như thế, Bồ-tát Đàm Vô Kiệt vì Bồ-tát Tát-đà-ba-luân giảng những chỗ mà Bát-nhã ba-la-mật đi vào, giảng như thế suốt bảy ngày bảy đêm. Lúc ấy người nghe kinh tưởng chỉ khoảng thời gian một bữa ăn. Vì sao? Vì nhờ uy lực và ân đức của Bồ-tát Đàm Vô Kiệt. Bấy giờ Bồ-tát Tát-đà-ba-luân nghe giảng Bát-nhã ba-la-mật, vô cùng vui mừng hớn hở, cùng năm trăm người con gái đem áo trời và tám trăm thạch châu báu các loại dâng cúng Bồ-tát Đàm Vô Kiệt. Thích-đề-hoàn-nhân đem hoa trời ma-ha văn-đà-la (hoa văn-đà-la loại lớn) rải lên Bồ-tát Đàm Vô Kiệt và rải lên các Bồ-tát, để tăng thêm công đức. Bấy giờ trong cõi của một đức Phật (một thế giới rộng lớn do một vị Phật giáo hóa), tất cả cây cối — cây thuốc, cây trái, các cây châu báu — đều nghiêng mình cúi xuống làm lễ Bồ-tát Đàm Vô Kiệt. Trời mưa hoa hương mật, hương thơm của hoa lan khắp cõi một Phật; mọi người ngửi thấy hương hoa ấy, ai nấy đều từ xa thấy Bồ-tát Đàm Vô Kiệt đang ngồi trên tòa cao giảng kinh, lại thấy cả Bồ-tát Tát-đà-ba-luân và năm trăm người con gái; lòng mọi người đều trở nên mềm dịu, vui mừng, đều từ xa làm lễ Bồ-tát Đàm Vô Kiệt; cả nước ấy đều chấn động. Bấy giờ mấy ngàn cự ức vạn người đều được vô số kinh pháp, vô số Bồ-tát đều đạt A-duy-việt-trí (bậc không còn thối lui trên đường tu thành Phật).
"Người con gái của ông trưởng giả (người giàu có, có địa vị trong xã hội) cùng năm trăm người con gái thưa với Bồ-tát Tát-đà-ba-luân: 'Chúng con nguyện làm tớ gái cho thầy, nguyện đem thân mạng quy về thầy, nguyện làm người hầu hạ thầy, cùng đem năm trăm cỗ xe với tất cả châu báu dâng lên thầy. Vì sao? Nay thầy vì chúng con mà rất khổ nhọc; chúng con coi thầy như Phật, không khác. Chúng con nhờ ơn lớn mới được nghe kinh quý, lời hay. Nghe kinh rồi, chúng con không còn chút ngờ vực nào, dù nhỏ như sợi lông. Nay chúng con đem thân hầu hạ thầy như thế suốt mấy ngàn ức vạn kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài), vẫn chưa báo đáp được ơn trong chốc lát, vì đã được nghe kinh quý.'
"Bấy giờ Bồ-tát Tát-đà-ba-luân nhận hết năm trăm người con gái cùng năm trăm cỗ xe châu báu; vì đạo đức nên nhận. Nhận rồi, Bồ-tát Tát-đà-ba-luân muốn đem dâng thầy, liền thưa với Bồ-tát Đàm Vô Kiệt: 'Con xin tự dâng thân mình, cùng năm trăm người con gái và năm trăm cỗ xe châu báu lên đại sư; xin thương xót chúng con mà nhận cho, để chúng con được công đức.'
"Bấy giờ Bồ-tát Đàm Vô Kiệt vì muốn cho Bồ-tát Tát-đà-ba-luân thành tựu công đức, nên nhận hết năm trăm người con gái và năm trăm cỗ xe châu báu. Nhận xong, ngài lại đem trả lại cho Bồ-tát Tát-đà-ba-luân, tự nói: 'Ta đem năm trăm người con gái này cho ngươi để hầu hạ ngươi, cùng năm trăm cỗ xe châu báu.'
"Bấy giờ các vị trời trên cõi trời Đao-lợi (cõi trời Ba Mươi Ba ở đỉnh núi Tu-di, do Thích-đề-hoàn-nhân cai quản), ai nấy đều khen ngợi: 'Lành thay, lành thay! Bồ-tát Tát-đà-ba-luân có gì đều đem dâng hết cho thầy, tấm lòng ấy thật khó có.' Bấy giờ mấy ngàn cự ức người cõi trời cùng đến chỗ Bồ-tát Đàm Vô Kiệt nghe kinh.
"Bấy giờ Bồ-tát Tát-đà-ba-luân vô cùng vui mừng hớn hở, ngay tại chỗ ngồi được sáu vạn cửa tam-muội. Thế nào là các cửa tam-muội? Đó là: tam-muội Vui Thích Ước Nguyện, tam-muội Oai Nghi, tam-muội Khuyến Đức, tam-muội Trăng Tròn Đầy, tam-muội Ánh Lửa Mặt Trời, tam-muội Hạnh Của Như Lai, tam-muội Nhớ Nghĩ Khắp Chư Phật, tam-muội Nơi Sinh Của Bồ-tát, tam-muội Ưa Thích Trí Tuệ, tam-muội Độ Thoát Vững Bền, tam-muội Không Trụ Trong Mọi Cảnh Giới, tam-muội Đi Vào Mọi Vẻ Trang Nghiêm Của Cõi Nước, tam-muội Đi Vào Tướng Vô Tướng Của Như Lai, tam-muội Dấu Ấn Vô Hình Của Người Mười Phương, tam-muội Như Lai Rời Tòa (?), tam-muội Vui Không Sợ Hãi, tam-muội Buông Bỏ Châu Báu, tam-muội Trang Nghiêm Bằng Sức Như Lai, tam-muội Vui Thích Sáng Tỏ Mọi Kinh Pháp, tam-muội Giảng Giải Việc Không Từ Đâu Đến, tam-muội Trong Sạch Như Người Cõi Phạm (người cõi trời Phạm thiên, nơi sống thanh tịnh, lìa dục), tam-muội Đi Vào Sự Bình Đẳng Của Quá Khứ, Vị Lai, Hiện Tại, tam-muội Không Trụ Nơi Đầu Gốc Và Đầu Ngọn Về Sau (?), tam-muội Trang Nghiêm Kho Tàng Phật, tam-muội Thành Tựu Âm Thanh Tiếng Vang Của Phật. Những tam-muội như thế, ông được đến sáu vạn cửa.
"Bồ-tát Tát-đà-ba-luân ra khỏi tam-muội, được sức trí tuệ, thấu nhập hết vào các kinh pháp của Bồ-tát. Bồ-tát Tát-đà-ba-luân thưa với Bồ-tát Đàm Vô Kiệt: 'Xin thầy nói về âm thanh của Phật, phải hiểu thế nào?'
"Bồ-tát Đàm Vô Kiệt bảo Bồ-tát Tát-đà-ba-luân: 'Hiền giả hãy lắng nghe cho rõ! Ví như cây đàn không hầu (một loại đàn dây thời xưa) không phải do một thứ mà thành: có gỗ, có trụ, có dây, có người đưa tay gảy, tiếng đàn mới hòa hay, tự tại, muốn đánh khúc gì cũng được. Hiền giả muốn biết âm thanh của Phật cũng như vậy. Bồ-tát có lúc mới phát ý ban đầu, đời đời làm công đức, đời đời dạy dỗ người, đời đời hỏi han việc Phật; hợp các việc ấy lại mới thành thân Phật; âm thanh của Phật cũng như thế. Pháp ấy đều do nhân duyên mà khởi lên (nhân duyên: các nguyên nhân và điều kiện hợp lại sinh ra sự vật), không thể chỉ từ hạnh Bồ-tát mà được, cũng không thể lìa hạnh Bồ-tát mà được; không thể chỉ từ thân Phật mà được, cũng không thể lìa thân Phật mà được. Hiền giả muốn biết âm thanh của thân Phật, phải hợp các việc ấy lại mới thành Phật.
"'Lại nữa, hiền giả! Ví như người thầy thổi tiêu dài khéo léo, tiếng tiêu hòa hay, hợp với lời ca: cây tiêu lấy ống trúc làm gốc, có người thổi giỏi, hợp các việc ấy lại thì tiếng mới thiết tha. Thành thân Đát-tát-a-kiệt, A-la-ha (bậc xứng đáng được cúng dường), Tam-da-tam-Phật (bậc giác ngộ hoàn toàn, chân chính, trọn vẹn) không phải do một việc, hai việc mà thành, mà do hàng trăm ngàn việc: đời đời làm công đức, do bản nguyện (lời nguyện ban đầu) đưa đến, lại đời đời dạy người; vì thế mà thành thân Phật với các tướng và các vẻ đẹp (ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp đặc biệt trên thân Phật), đều thấy là như thế. Ví như sau khi Phật bát-nê-hoàn, có người làm tượng Phật; người thấy tượng Phật, không ai không quỳ lạy cúng dường. Tượng ấy đoan chính đẹp đẽ, như Phật không khác; ai thấy cũng khen ngợi, ai cũng đem hoa, hương, lụa màu đến cúng dường. Hiền giả nghĩ sao, thần thức của Phật có ở trong tượng chăng?'
"Bồ-tát Tát-đà-ba-luân đáp: 'Không ở trong đó. Sở dĩ làm tượng Phật, chỉ là muốn khiến người ta được phúc thôi. Không phải một việc mà thành tượng Phật, cũng không phải hai việc mà thành: có vàng, có người khéo tay, lại có người từng thấy Phật khi Phật còn tại thế; sau khi Phật bát-nê-hoàn, vì nhớ Phật nên làm tượng, muốn cho người đời cúng dường mà được phúc.'
"Bồ-tát Tát-đà-ba-luân thưa với thầy: 'Vì Phật đã bát-nê-hoàn nên mới làm tượng thôi.'
"Bồ-tát Đàm Vô Kiệt đáp: 'Đúng như hiền giả nói, thành thân Phật cũng như thế, không phải do một việc, cũng không phải do hai việc, mà do mấy ngàn vạn việc. Có hạnh của Bồ-tát, có lòng cầu Phật từ ban đầu, người đương thời nếu thường thấy Phật mà làm công đức; vì thế mà thành thân Phật, có trí tuệ, biến hóa, bay đi, và thành tựu các tướng tốt, vẻ đẹp. Thành Phật là như thế.
"'Hiền giả hãy nghe tiếp! Ví như cái trống, không phải do một việc, hai việc mà thành: có thợ làm, có da, có dùi, có người đánh, tiếng trống mới phát ra. Hiền giả muốn biết Phật, không phải do một việc, hai việc, mà do bao nhiêu ngàn việc mới thành: có lúc mới phát ý, có hạnh sáu ba-la-mật (sáu pháp tu đưa sang bờ giác: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), hiểu rõ bản vô (thực tướng vốn không), hiểu việc bản vô không từ đâu sinh ra, ngồi dưới gốc cây hàng phục ma, hiểu rõ các kinh pháp đều như ảo thuật không khác; vì thế mà thành thân Phật.
"'Hiền giả hãy nghe tiếp! Ví như người thợ vẽ: có tường, có màu, có thợ, có bút, hợp các việc ấy lại mới vẽ thành hình người. Muốn biết thân Phật, không do một việc mà thành, mà do mấy trăm ngàn việc. Bồ-tát từ trước có hạnh bố thí, có giữ giới không phạm mười điều ác (giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời thêu dệt, tham lam, giận dữ, si mê), thường theo thầy lành, thường đem tâm bình đẳng nghĩ đến người mười phương, không ai phá được; đời đời thấy Phật, nghe những việc thuộc hạnh Bồ-tát thì giữ chặt không quên, đời đời không nịnh hót, thường sống chí thành. Hiền giả muốn biết, thành thân Phật là như thế.
"'Hiền giả hãy nghe tiếp! Ví như cung điện nơi người cõi trời A-ca-nị-tra (cõi trời cao nhất trong cõi sắc, cõi các vị trời có thân vi diệu nhưng không còn dục) ở và ngắm nhìn, ánh sáng chiếu khắp cõi trời, đoan chính đẹp đẽ. Cung điện trên trời như thế, không tự làm ra, cũng không có ai mang đến, cũng không có ai làm ra, vốn không từ đâu đến, đi cũng không đến đâu, là do nhân duyên sinh ra. Đó là do công đức người cõi trời ấy đã làm từ trước đưa đến: vì ở cõi này đã bố thí, nên được sinh lên đó, ở yên trong cung điện; vì thế người ấy có được cung điện. Hiền giả muốn biết, thân Phật do nhân duyên sinh ra: vì người đời muốn được thấy Phật, người ấy đời trước có công đức, người ấy được sinh ra xa lìa tám chỗ ác (tám hoàn cảnh khó gặp Phật pháp: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, cõi trời sống lâu, vùng biên địa, thân tàn tật, kẻ thế trí kiêu ngạo, sinh trước hoặc sau thời Phật), người ấy khôn ngoan, tin Phật. Hiền giả muốn biết, thành thân Phật vốn không từ đâu đến, đi cũng không đến đâu, không có người làm ra, cũng không có người mang đến, vốn không có hình, cũng không bám vào đâu, như cung điện trên cõi trời A-ca-nị-tra. Phật sở dĩ hiện thân là vì muốn cứu độ người đời.
"'Hiền giả hãy nghe tiếp! Ví như tiếng vang trong núi, không phải một việc, cũng không phải hai việc làm thành được: có núi, có người, có tiếng gọi, có tai nghe, hợp các việc ấy lại mới thành tiếng vang. Hiền giả muốn biết, thành thân Phật như thế, không có hình, cũng không có chỗ bám, do nhân duyên sinh ra: đời đời hiểu lý rỗng không, tập tu theo rỗng không; mọi sống chết đều lấy cái không chết không sinh làm nhân duyên (?); trí Phật hiểu rõ hết rằng vốn không có chết, không có sinh, vốn cũng không có ai bát-nê-hoàn. Phật hiện ra ở thế gian như thế, nói như thế; hiền giả muốn biết thân Phật là như thế.
"'Hiền giả hãy nghe tiếp! Ví như nhà ảo thuật hóa ra một người đoan chính đẹp đẽ, giống như Già-ca-việt-la (Chuyển luân thánh vương, vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chính pháp) không khác. Người ấy nói gì, mọi người nghe đều vui mừng. Ai xin vàng bạc châu báu, người ấy đều cho hết. Có y phục quý trọng, ai xin cũng cho hết. Vị vua ấy ngồi, đứng, đi lại giữa mọi người đều an nhàn, ai thấy cũng cung kính làm lễ. Người huyễn ấy không phải do một việc, hai việc mà thành: có thần chú ảo thuật, có người tụ họp, tùy theo điều người ta ưa thích mà mỗi thứ được hóa hiện; trong số ấy, người khôn ngoan đều biết đó là người do phép hóa tạo ra, sự hóa hiện ấy không từ đâu đến, đi cũng không đến đâu; biết nó vốn rỗng không, do phép hóa làm ra, nên người khôn ngoan cung kính làm lễ mà không bám chấp.
"'Hiền giả muốn biết, thành thân Phật cũng như thế: do nhân duyên làm ra, dùng mấy trăm ngàn việc cùng hợp lại mà thành: có hạnh của Bồ-tát, có công đức, có đức khuyến trợ (vui theo và giúp thành điều lành của người khác), làm cho người mười phương được yên ổn, trọn đủ nguyện của Bồ-tát. Muốn biết thành thân Phật là như thế. Hiền giả nên biết: Phật vì người đời mà phân phát vô số kinh trao cho người, khiến mỗi người tu thiền (pháp tu lắng tâm), tam-muội, suy tư phân biệt; Phật giảng kinh cho người, khiến ai nấy đều học. Như thế, chư thiên và nhân dân nghe rồi không ai không vui mừng.
"'Trong số ấy có kẻ tự cao, có kẻ không biết hổ thẹn, có kẻ dâm loạn, có kẻ keo kiệt tham lam, có kẻ ngang ngược, có kẻ cố chấp theo ý mình, có kẻ ưa tranh đấu, có kẻ không nghe lời can, có kẻ bị dâm dục, giận dữ, si mê che lấp, có kẻ làm ác không kể xiết. Phật ở giữa mọi người, đoan chính đẹp đẽ, ngồi, đứng, đi lại an ổn; Phật đã dứt hết mọi điều ác, chỉ còn các đức; Phật đều khiến người được yên ổn, Phật cũng tự làm việc của Phật; Phật vốn rỗng không, không bám chấp, như việc người huyễn làm. Bồ-tát hiện thân đoan chính đẹp đẽ như thế, tuy thấy mà không bám chấp, cũng không có ý nghĩ chấp vào các tướng; tuy biết là không có gì, mà vẫn cung kính làm lễ, cúng dường không cùng. Hiền giả nên biết, chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đều từ mấy ngàn vạn việc, mỗi việc đều có nhân duyên mà sinh ra. Bồ-tát nên nghĩ như thế, nên tập như thế, nên giữ như thế; Bồ-tát tu hạnh như thế thì mau thành Phật.'
"Bấy giờ, khi Bồ-tát Đàm Vô Kiệt giảng về thân Phật, bốn vạn tám ngàn Bồ-tát liền hiểu và được hạnh tin trọn vẹn; trăm ức Bồ-tát đều được các pháp đà-lân-ni (năng lực ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn giáo pháp, không quên mất); hai trăm ức Bồ-tát được không vướng ngại, ai hỏi gì cũng trả lời được; bốn trăm ức Bồ-tát đều thành Bồ-tát A-duy-việt-trí; tám vạn ức Bồ-tát đều được pháp hành trụ A-xà-phù (?). Bấy giờ hoa trời văn-đà-la, ma-ha văn-đà-la mưa xuống rải trên Bồ-tát Đàm Vô Kiệt và các Bồ-tát. Bồ-tát Đàm Vô Kiệt dùng uy thần khiến khắp cõi một Phật, các nhạc khí đều tự phát ra tiếng; mấy ngàn vạn người cõi trời từ không trung rải áo trời, mưa xuống trên Bồ-tát Đàm Vô Kiệt và các Bồ-tát; chư thiên trổi nhạc trong không trung, cùng làm vui cho Bồ-tát Đàm Vô Kiệt; các áo trời xếp thành hàng phủ khắp cõi một Phật; hương mật cõi trời được đốt lên lan khắp nơi, hương rải ra cũng lan khắp; mặt đất trong cõi một Phật đều rung động; các Bồ-tát đều thấy vô số Phật ở mười phương. Bấy giờ chư Phật đều từ xa khen ngợi Bồ-tát Đàm Vô Kiệt: 'Lành thay, lành thay!'
"Bấy giờ chư Phật thọ ký (báo trước chắc chắn rằng người ấy sẽ thành Phật) cho Bồ-tát Tát-đà-ba-luân: 'Ngươi về sau, ở đời vị lai, sẽ thành Phật hiệu là Ca-ma-ca-đề-đà-phả-la-da (?) Đát-tát-a-kiệt, A-la-ha, Tam-da-tam-Phật. Khi ngươi thành Phật, danh hiệu đúng là như thế. Còn năm trăm người con gái, về sau dần dần đều sẽ thành Phật.'
"Như thế, vào thời Bồ-tát Đàm Vô Kiệt, năm trăm người con gái liền hóa thành nam giới, về sau đời đời sinh ra thường không rời các cõi Phật. Bồ-tát Tát-đà-ba-luân và năm trăm người ấy đời đời thường tài cao, thường dạy dỗ người trong thiên hạ."
Phật bảo Tu-bồ-đề: "Nếu có Bồ-tát đang tu hành muốn thành Phật, hoặc gặp Phật hiện tại, hoặc sau khi Phật bát-nê-hoàn, muốn tìm cầu Bát-nhã ba-la-mật, thì phải thường tinh tấn, thường cung kính Bát-nhã ba-la-mật, phải như Bồ-tát Tát-đà-ba-luân."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video