Mười bảy, Chương Bệnh Mắt
[Nguyên văn] Phép thứ nhất: Ngồi chồm hổm, duỗi chân phải, hai tay ôm đầu gối trái, vươn thẳng lưng, hít khí vào bằng mũi, gắng sức đến hết mức trong bảy hơi thở (thất tức: bảy lần hít thở). Chữa chứng khó co duỗi, khó quỳ lạy và đứng dậy; trừ chứng đau và tý trong ống chân (tý: chứng tê, đau, cứng do khí huyết bị bế tắc), chứng phong mục (mắt đau, chảy nước mắt, mờ do phong tà – tức tác nhân gây bệnh mang tính "gió" theo Đông y – xâm nhập) và tai điếc.
[Giải thích] Xem phép thứ bảy của "Một, Chương Trúng Phong" (trúng phong: bệnh đột ngột ngã quỵ, méo miệng, liệt người, tương tự tai biến mạch máu não).
[Nguyên văn] Phép thứ hai: Ngồi chồm hổm, duỗi chân trái, hai tay ôm đầu gối phải, vươn thẳng lưng, hít khí vào bằng mũi, gắng sức đến hết mức trong bảy hơi thở, rồi duỗi bàn chân trái ra phía ngoài. Chữa chứng khó co duỗi, khó quỳ lạy và đứng dậy; trừ chứng đau trong ống chân.
Một bản khác ghi: trừ chứng phong mục làm mắt mờ, và tai điếc.
[Giải thích] Xem phép thứ chín của "Một, Chương Trúng Phong".
[Nguyên văn] Phép thứ ba: Hít khí vào bằng mũi, tay trái bóp mũi. Trừ chứng mắt mờ, chảy nước mắt. Hít khí vào bằng mũi, ngậm miệng, gắng sức đến hết mức trong bảy hơi thở. Trừ chứng khí huyết ứ đọng dưới hai bên sườn.
[Giải thích] Khi hít khí bằng mũi thì lấy tay trái ấn mũi. Có thể trừ chứng mắt mờ, chảy nước mắt. Khi hít khí bằng mũi thì ngậm miệng, gắng hết sức vận khí trong bảy hơi thở. Có thể trừ máu ứ và khí tích tụ dưới hai bên sườn.
[Nguyên văn] Phép thứ tư: Ngồi ngay ngắn, vươn thẳng lưng, thong thả hít khí vào bằng mũi, lấy tay phải bóp mũi, nhắm mắt thở khí ra; trừ chứng mắt mờ và nước mắt hay chảy ra. Chứng tức nhục trong mũi (thịt thừa mọc trong mũi, tức polyp mũi) và tai điếc cũng làm như vậy. Trừ chứng thương hàn (bệnh do cảm phải khí lạnh từ ngoài vào, gây sốt, sợ lạnh, đau đầu) khiến đầu đau, người ớn lạnh run run; đều phải làm cho đến khi ra mồ hôi mới thôi.
[Giải thích] Ngồi ngay ngắn, vươn thẳng lưng, thong thả hít khí bằng mũi, lấy tay phải ấn mũi, nhắm mắt thở ra bằng miệng. Có thể trừ chứng mắt mờ, chảy nước mắt. Thịt thừa trong mũi và tai điếc cũng có thể chữa bằng cách này. Nếu chữa chứng đau đầu sau khi bị thương hàn, người ớn lạnh run rẩy, thì phải làm cho đến khi ra mồ hôi mới thôi.
[Nguyên văn] Phép thứ năm: Ngồi xổm, lấy hai tay nâng năm ngón chân lên, cúi đầu xuống hết mức, thì khí của ngũ tạng (năm tạng trong cơ thể theo Đông y: tâm, can, tỳ, phế, thận – tức tim, gan, lá lách, phổi, thận) đều lan đến khắp nơi. Chữa tai không nghe, mắt không sáng. Làm lâu ngày thì tóc bạc lại đen trở lại.
[Giải thích] Ngồi xổm, dùng hai tay nâng năm ngón của hai bàn chân lên, cúi đầu hết sức, vận khí, để khí của năm tạng đi lên tới đầu. Như vậy có thể chữa tai không nghe được tiếng, mắt mờ tối không sáng. Làm phép này lâu ngày có thể khiến tóc bạc trở lại đen.
[Nguyên văn] Phép thứ sáu: Ngửa các ngón của hai bàn chân lên, sau năm hơi thở thì thôi. Dẫn khí chữa chứng tê đau ở lưng và chứng thiên khô (liệt nửa người, nửa người teo yếu), khiến tai nghe tinh. Làm lâu ngày thì mắt, tai cùng các giác quan (chữ "căn" theo nhà Phật: các cơ quan cảm nhận như mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) đều không còn gì vướng mắc trở ngại.
[Giải thích] Xem phép thứ hai của "Một, Chương Trúng Phong".
[Nguyên văn] Phép thứ bảy: Duỗi ống chân trái, co gối phải lại ép đè lên, sau năm hơi thở thì thôi, để dẫn khí cho phổi. Trừ bệnh phong hư (bệnh do cơ thể suy yếu nên phong tà xâm nhập), khiến mắt sáng. Làm đúng theo sách kinh thì dẫn được khí trong phổi, trừ bệnh phong hư, khiến mắt sáng, ban đêm nhìn thấy màu sắc chẳng khác gì ban ngày (?).
[Giải thích] Xem phép "nằm dẫn khí của Bành Tổ – Cốc Tiên" trong "Mười bốn, Chương Bồi Bổ" (Bành Tổ: nhân vật truyền thuyết nổi tiếng sống rất lâu; bồi bổ: làm cho cơ thể được bổ dưỡng, khỏe thêm).
[Nguyên văn] Phép thứ tám: Lúc gà gáy, xoa hai bàn tay vào nhau cho nóng, rồi áp lên mắt để chườm nóng, làm ba lượt, rồi lấy ngón tay ấn lên mắt. Hai bên mắt sẽ có thần sáng, khiến mắt sáng, không bị bệnh đau.
[Giải thích] Lúc gà gáy, xoa hai bàn tay vào nhau cho nóng, rồi dùng tay nóng xoa bóp, chườm lên mắt, làm như vậy ba lần, sau đó dùng ngón tay xoa bóp hai mắt. Có thể khiến hai mắt có thần, sáng rõ, không sinh bệnh đau.
[Nguyên văn] Phép thứ chín: Ngồi quay mặt về hướng đông, nín thở hai lượt, nhổ nước bọt vào ngón giữa của hai tay mười bốn lần, xoa hai ngón vào nhau rồi lau mắt. Khiến mắt sáng. Dùng "suối ngọt" (tức nước bọt) súc miệng, rửa mắt, trừ được màng mộng che mắt và ghèn bẩn, khiến mắt trong sáng. Phần trên là dùng nội khí (luồng khí được luyện và vận hành bên trong cơ thể) để rửa thân, ở giữa là làm cho con ngươi bên trong được trong sạch, còn ở đây là từ bên ngoài rửa đi bụi bẩn che mắt.
[Giải thích] Ngồi quay mặt về hướng đông, nín thở hai lượt, nhổ nước bọt vào ngón giữa của hai tay mười bốn lần, sau đó xoa hai ngón tay vào nhau cho nóng rồi dùng lau mắt. Có thể khiến mắt sáng. Dùng nước bọt súc miệng rồi rửa mắt, có thể trừ màng mộng và ghèn bẩn, khiến mắt trong trẻo, sáng sủa. Khi luyện công đến một mức độ nhất định, có thể dẫn nội khí đi lên để rửa thân tâm, ở giữa dẫn vào tận đáy mắt, làm cho bên trong mắt trong sạch, sáng sủa, bên ngoài lại dùng nước bọt rửa đi ghèn bẩn và màng che, thì hiệu quả càng tốt hơn.
[Nguyên văn] Phép thứ mười: Nằm, dẫn khí ba lần, dùng tay cào bóp các đường mạch hai bên gáy năm lượt. Khiến mắt sáng. Nằm ngửa ngay ngắn, hạ đầu xuống rồi ngẩng ngược lên mà kéo dẫn ba lượt, lấy ngón tay của hai tay cào bóp đường mạch lớn hai bên gáy năm lượt. Trừ chứng mắt mờ. Làm lâu ngày khiến mắt ban đêm nhìn được màu sắc. Làm lâu không ngừng thì nhìn thấu khắp mười phương (tất cả các hướng), không có giới hạn.
[Giải thích] Ở tư thế nằm, dẫn khí ba lần, dùng tay bóp các gân mạch hai bên gáy năm lần. Có thể khiến mắt sáng. Nằm ngửa ngay người, hạ đầu xuống rồi dùng sức kéo ngẩng lên ba lần. Dùng ngón tay của hai tay bóp các gân mạch lớn hai bên gáy năm lần. Có thể trừ bệnh mắt mờ; làm phép này lâu ngày có thể khiến mắt ban đêm phân biệt được màu sắc. Làm lâu không ngừng có thể nhìn thấy nơi xa, không có giới hạn.
[Nguyên văn] Phép thứ mười một: Lúc gà gáy sắp dậy, trước tiên co tay trái lấy muối cho vào miệng, rồi lấy ngón tay xoa vào nhau, đọc câu chú rằng: "Con gái của Tây Vương Mẫu (nữ thần trong truyền thuyết Trung Hoa), tên là Ích Dũ, ban cho ta đôi mắt, nhận lấy từ miệng." Rồi chuyên chú xoa bóp lên mắt (?). Thường vào lúc gà gáy, lấy nước bọt thoa mười bốn lần, trừ chứng mắt mờ mịt, khiến mắt có tinh quang (ánh sáng tinh anh), nhìn thấu vạn dặm, thấy khắp bốn phương. Nuốt nước bọt mười bốn lần, dùng ngón tay đã xoa nóng xoa mắt mười bốn lần, khiến mắt không mờ tối.
[Giải thích] Gà gáy thì dậy ngay, trước tiên co tay trái lấy một ít muối "đạm" (chữ này đồng nghĩa với một chữ khác bị mất trong bản in (?); nghĩa là ăn, hoặc cho người khác ăn) vào trong miệng, trộn với nước bọt, rồi lấy hỗn hợp muối và nước bọt ấy cho hai ngón tay xoa vào nhau. Đọc câu chú: "Con gái của Tây Vương Mẫu, tên là Ích Dũ, ban cho ta đôi mắt, nhận lấy từ miệng." Dùng hai ngón tay xoa bóp hai mắt. Nếu thường xuyên vào lúc gà gáy lấy nước bọt pha muối xoa bóp hai mắt mười bốn lần, có thể chữa chứng mắt mờ mịt nhìn vật không rõ, làm cho mắt phục hồi tinh quang, nhìn được vật ở xa, thậm chí "nhìn thấu vạn dặm, thấy khắp phương tây (?)". Ngoài ra còn có thể dùng cách nuốt nước bọt mười bốn lần, lấy nước bọt không pha muối thoa vào hai ngón tay, xoa vào nhau cho ngón tay nóng lên, rồi xoa mắt mười bốn lần; cách này cũng có thể khiến mắt không mờ tối.
Tóm tắt:
Ngoài việc giới thiệu vài loại công pháp đạo dẫn (phép tập luyện kết hợp động tác thân thể với hít thở, dẫn khí để giữ gìn sức khỏe và chữa bệnh) thường dùng, thiên này chủ yếu trình bày các công pháp bảo vệ, chăm sóc mắt. Các công pháp gồm: – Phép xoa bóp bằng lòng bàn tay: như "lúc gà gáy, xoa hai bàn tay vào nhau cho nóng, rồi áp lên mắt để chườm nóng".
– Phép xoa bóp bằng ngón tay: như "lấy ngón tay ấn lên mắt. Hai bên mắt sẽ có thần sáng, khiến mắt sáng, không bị bệnh đau".
– Phép thoa nước bọt vào ngón tay rồi xoa bóp: như "nhổ nước bọt vào ngón giữa của hai tay mười bốn lần, xoa hai ngón vào nhau rồi lau mắt", "nuốt nước bọt mười bốn lần, dùng ngón tay đã xoa nóng xoa mắt mười bốn lần".
– Phép trộn muối với nước bọt rồi thoa vào ngón tay để xoa bóp: như "trước tiên co tay trái lấy muối cho vào miệng, rồi lấy ngón tay xoa vào nhau", "rồi chuyên chú xoa bóp lên mắt".
– Phép dùng hai tay kéo, bóp các gân lớn phía sau gáy.
Những công pháp này đơn giản, thiết thực, có hiệu quả khá tốt trong việc phòng và chữa cận thị cũng như các bệnh mắt ở người già; các bài thể dục bảo vệ mắt ngày nay phần lớn đều đã dùng những công pháp này.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video