Thiên 4 — Môn 4: Hoắc loạn

 Bốn. Mục hoắc loạn (theo Đông y: chứng bệnh phát đột ngột, vừa nôn vừa tiêu chảy, đau bụng, có khi kèm chuột rút)

 〔Nguyên văn〕 Cách thứ nhất: Bị chuyển cân (chuột rút, gân co thắt gây đau) không dứt thì đàn ông lấy tay nắm lấy bộ phận sinh dục của mình; đàn bà lấy tay kéo hai bên vú.

 〔Giải thích〕 Chuột rút phát lên không dứt thì đàn ông lấy tay nắm chặt bộ phận sinh dục, đàn bà lấy tay kéo bầu vú, hai tay giữ lấy hai bên vú là được.

 〔Nguyên văn〕 Cách thứ hai: Nằm ngửa, duỗi thẳng hai cẳng chân và hai tay, gót chân quay ra ngoài, mũi chân hướng vào nhau, cũng hít khí vào bằng mũi, cố hết sức làm đủ bảy tức (mỗi tức là một lần hít vào thở ra). Trừ được chứng hai đầu gối lạnh, đau xương ống chân, chuột rút.

 〔Giải thích〕 Nằm ngửa, duỗi thẳng hai chân và hai tay, gót chân tách ra phía ngoài, ngón chân hướng vào nhau (?), cũng hít khí vào bằng mũi, cố hết sức hành khí (dẫn hơi thở vận chuyển trong người) đủ bảy tức. Có thể chữa chứng hàn tý ở hai đầu gối (khí lạnh làm tắc nghẽn, khiến khớp lạnh, đau, cử động khó khăn), đau xương cẳng chân, chuột rút.

 〔Nguyên văn〕 Cách thứ ba: Nằm sấp, nghiêng đầu nhìn sang một bên, dựng hai gót chân lên, duỗi lưng, hít khí vào bằng mũi. Trừ được chuột rút.

 〔Giải thích〕 Nằm sấp, nghiêng đầu nhìn sang một bên, tì các ngón của hai bàn chân xuống đất, dựng hai gót chân lên, duỗi lưng, hít khí vào bằng mũi.

 Có thể chữa chuột rút.

 Tóm tắt:

 Hoắc loạn mà Đông y nói đến là chỉ loại bệnh có các triệu chứng phát đột ngột như nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, chuyển cân (tên dân gian là "chuột rút", chỉ chứng gân mạch ở tay chân co thắt, giật kéo gây đau). Nó bao gồm cả bệnh mà ngày nay gọi là "dịch tả" lẫn "viêm dạ dày – ruột cấp tính"…, nhưng không đồng nhất với bệnh dịch tả của y học hiện đại.

 Sách "Chư bệnh nguyên hậu luận" (sách bàn về nguồn gốc và triệu chứng các bệnh, do Sào Nguyên Phương đời Tùy soạn), ở phần "Quyển hai mươi hai – Các chứng bệnh hoắc loạn" viết: "Lạnh nóng không điều hòa, ăn uống không chừng mực, khiến khí âm dương thanh trọc trong người (khí trong nhẹ đi lên và khí đục nặng đi xuống, vốn mỗi thứ có đường đi riêng) xung đột lẫn nhau, rối loạn trong ruột và dạ dày, thì thành hoắc loạn. Hoắc loạn mà có chuột rút là do khí lạnh xâm nhập vào gân." Như vậy, chứng chuột rút chủ yếu là do khí lạnh xâm nhập vào gân mạch gây ra.

 Phần này nêu ra ba phương pháp đạo dẫn (phép dưỡng sinh kết hợp cử động thân thể, xoa nắn với điều hòa hơi thở để phòng và chữa bệnh) đối với chứng hoắc loạn kèm chuột rút: một là đàn ông lấy tay nắm chặt bộ phận sinh dục, đàn bà lấy tay kéo hai bầu vú; hai là nằm ngửa, duỗi thẳng tay chân, gót chân quay ra ngoài, ngón chân hướng vào nhau, hành khí bảy tức; ba là nằm sấp, nghiêng đầu, tì ngón chân xuống đất mà dựng gót chân lên, duỗi lưng, hít khí vào.

 Các phương pháp này đều đơn giản, dễ làm; ngoài việc dùng để chữa chuột rút do hoắc loạn, còn có thể dùng để phòng và chữa chứng "chuột rút" thông thường.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video