Chín, nhóm bệnh đau hông sườn
〔Nguyên văn〕 Phép thứ nhất: Bỗng nhiên đau hông sườn bên trái thì niệm: "Gan là Thanh Long (Rồng Xanh, linh vật cai quản phương Đông; trong Đạo giáo dùng làm tên gọi thần của tạng gan), trong mắt trái có hồn thần (vị thần giữ phần hồn trong thân người theo quan niệm Đạo giáo), dẫn năm doanh binh (năm đạo thần binh, thường hiểu là binh tướng của năm phương), nghìn xe vạn ngựa, theo vị trực phù lại ngày Giáp Dần (vị quan nhà trời trực ban, giữ bùa lệnh vào ngày Giáp Dần; Giáp Dần là một trong sáu mươi tổ hợp can chi dùng để ghi ngày tháng năm), đi vào dưới hông sườn trái, bắt bệnh mang đi."
〔Giải thích〕 Ý chính của đoạn này là: khi bỗng nhiên đau hông sườn bên trái, có thể niệm: "Gan là Thanh Long…", dùng ý nghĩ dẫn khí (luồng sinh lực vận hành trong cơ thể theo y học và đạo học cổ) đến dưới hông sườn trái thì bệnh khỏi. Các chữ "Thanh Long", "hồn thần", "dẫn năm doanh binh, nghìn xe vạn ngựa, theo vị trực phù lại ngày Giáp Dần" trong bài đều là ẩn ngữ của Đạo gia (lời nói kín, mang nghĩa bí truyền của các nhà tu Đạo giáo). Các chữ "Bạch Hổ", "hồn thần", "trực phù lại ngày Giáp Thân"… ở đoạn dưới cũng vậy. Không giải thích chi tiết.
〔Nguyên văn〕 Phép thứ hai: Đau hông sườn bên phải thì niệm: "Phổi là Bạch Hổ (Hổ Trắng, linh vật cai quản phương Tây; trong Đạo giáo dùng làm tên gọi thần của tạng phổi), trong mắt phải có hồn thần, dẫn năm doanh binh, nghìn xe vạn ngựa, theo vị trực phù lại ngày Giáp Thân, đi vào dưới hông sườn phải, bắt bệnh mang đi." Nằm nghiêng, duỗi tay, duỗi thẳng chân, hít khí vào bằng mũi, thở ra bằng miệng.
Trừ được chứng đau da vùng hông sườn; làm bảy hơi thở thì dừng.
〔Giải thích〕 Đau hông sườn bên phải thì có thể niệm: "Phổi là Bạch Hổ…", dùng ý nghĩ dẫn khí vào dưới hông sườn phải thì bệnh khỏi. Ngoài ra, nằm nghiêng người, duỗi cánh tay, duỗi thẳng chân, hít vào bằng mũi, thở ra bằng miệng, làm bảy hơi thở thì dừng. Làm như vậy còn có thể trừ được chứng đau da vùng hông sườn.
〔Nguyên văn〕 Phép thứ ba: Ngồi ngay ngắn, vươn thẳng lưng, quay sang phải nhìn mặt trăng, hít khí vào bằng miệng, nuốt khí ba mươi lần. Trừ được đau hông sườn trái. Mở mắt.
〔Giải thích〕 Ngồi ngay ngắn, vươn thẳng lưng, mắt quay sang phải nhìn mặt trăng, hít vào bằng miệng, nuốt khí ba mươi lần. Có thể trừ được đau hông sườn trái. Phải mở mắt khi tập.
〔Nguyên văn〕 Phép thứ tư: Giơ tay đan chéo đặt lên gáy, nắm chặt lấy nhau, gắng hết sức. Chữa đau dưới hông sườn. Ngồi dưới đất, đan hai bàn tay, không nắm kín hết, kéo mạnh. Tập lâu thì thân thể chắc như Kim Cương (vị lực sĩ thần hộ pháp, tượng trưng cho sự cứng chắc không gì phá nổi). Làm cho hơi thở điều hòa và dài, như gió cuốn mây, như sấm.
〔Giải thích〕 Giơ hai tay đan chéo đưa lên đặt sau gáy, dùng sức nắm chặt lấy nhau. Có thể chữa đau dưới hông sườn. Ngồi dưới đất, đan các ngón của hai bàn tay vào nhau, không nắm kín hết, kéo mạnh ra. Tập lâu phép này có thể làm thân thể rắn chắc như Kim Cương. Đồng thời còn phải điều tức (điều chỉnh hơi thở); điểm cốt yếu của điều tức là hơi thở phải đều và dài, và tồn tưởng (giữ trong ý một hình ảnh tưởng tượng) như gió thổi mây nhẹ nhàng trôi, như sấm nổ, tiếng ầm ầm vang lớn cùng ánh sáng chớp lóe theo hơi hít vào mà đi vào trong bụng.
Tóm tắt:
Thiên này giới thiệu phương pháp đạo dẫn (phép luyện thân kết hợp vận động, hơi thở và ý niệm để dẫn khí, phòng và chữa bệnh) có niệm thầm thần chú của Đạo gia. Tuy thần chú mang màu sắc mê tín, nhưng xét về phương pháp đạo dẫn thì vẫn có phần khoa học nhất định. Niệm thầm có chủ đích vài chữ hay một đoạn lời có thể giúp tư tưởng chuyên nhất, làm tan những ý nghĩ lộn xộn, bớt buồn ngủ, dồn sự chú ý vào chỗ bệnh, khiến người tập dễ nhập tĩnh (đi vào trạng thái tâm yên lặng, không vọng động) và thả lỏng.
Nhưng xét theo thực tế lâm sàng, câu chữ niệm thầm không nên quá dài; quá dài thì do dùng ý quá mức và khó phối hợp với hơi thở, có thể gây căng đầu, đau đầu, tức ngực, bứt rứt, hơi thở gấp gáp hoặc tắc nghẽn. Thiên này niệm thần chú trước rồi mới điều tức, cách làm này thường không ảnh hưởng đến hơi thở. Đoạn này đặt ra yêu cầu về cách thở là "làm cho hơi thở điều hòa và dài, như mây, như sấm", điều này rất đúng.
Yêu cầu cơ bản về hơi thở khi luyện khí công (phép luyện tập hơi thở, tư thế và ý niệm để dưỡng sinh, chữa bệnh) chính là làm cho hơi thở "điều hòa mềm mại, đi vào nhỏ nhẹ, kéo hơi ngắn thành dài". Mềm nhỏ tức là êm dịu, nhẹ và mảnh, khiến khí ra vào như tằm xuân nhả tơ, liên tục không dứt, như mây trôi nước chảy, đến đi tự nhiên.
Sách "Chư bệnh nguyên hậu luận" (sách y học thời Tùy bàn về nguyên nhân và chứng trạng các bệnh), "Quyển hai – Các chứng do phong" dẫn sách "Vô sinh kinh" rằng: "Chữa trăm bệnh, tà quỷ (thứ tà khí gây bệnh, ví như ma quỷ), cổ độc (chất độc hoặc chứng bệnh độc do trùng độc gây ra theo quan niệm xưa). Nên nằm ngửa ngay ngắn, nhắm mắt nín hơi, nội thị (nhìn vào bên trong cơ thể bằng ý niệm) đan điền (vùng dưới rốn, nơi theo đạo học là chỗ tụ và dưỡng khí), hít khí vào thật chậm bằng mũi cho bụng thật đầy, rồi chậm rãi thở ra bằng miệng, đừng để có tiếng. Cho vào nhiều ra ít, làm thật nhẹ nhàng… Lại nên tồn tưởng có sấm chớp lớn, ầm ầm lấp lóa chạy vào trong bụng. Làm mãi không ngừng thì bệnh tự khỏi."
Ở đây "nên tồn tưởng có sấm chớp lớn" tức là dùng ý tưởng tượng có sấm chớp lớn, tiếng và ánh sáng của nó đi vào trong bụng; "ầm ầm lấp lóa" tức là ầm ầm và lóe sáng, "ầm ầm" tả tiếng vang lớn của sấm sét, "lấp lóa" tả ánh sáng của chớp. "Như sấm" cũng chính là tồn tưởng có sấm chớp ầm ầm lấp lóa đi vào trong bụng.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video