Phẩm thứ mười sáu: Tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh, chuyên chú vào một chỗ không tán loạn) trong Ma-ha Bát-nhã Ba-la-mật (trí tuệ lớn đưa người qua bờ bên kia, tức thoát khỏi khổ đau và mê lầm)
Hiền giả Tu-bồ-đề (một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về lẽ "không") thưa với Phật rằng: "Bạch Thiên Trung Thiên (danh hiệu tôn xưng Phật, nghĩa là bậc trời cao nhất trong các trời)! Thế nào là tăng-na (nghĩa gốc là áo giáp; ở đây chỉ lời thệ nguyện lớn, kiên cố như khoác áo giáp ra trận) Ma-ha-diễn (Đại thừa, nghĩa đen là "cỗ xe lớn", tức con đường tu chở được muôn loài cùng đến giác ngộ) của Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát là người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh; Ma-ha-tát nghĩa là bậc lớn)? Thế nào là Ma-ha-diễn của Bồ-tát Ma-ha-tát? Người học Đại thừa lập chí nguyện gì đối với cỗ xe ấy? Cỗ xe ấy dừng ở đâu, từ đâu mà sinh ra? Trong cỗ xe ấy, ai là người thành tựu cỗ xe?"
Phật bảo Tu-bồ-đề: "Như điều Tu-bồ-đề vừa hỏi: 'Thế nào là cỗ xe của Bồ-tát Ma-ha-tát?' Thì sáu Ba-la-mật (sáu pháp tu hoàn hảo đưa người qua bờ giác ngộ) chính là cỗ xe lớn của Bồ-tát Ma-ha-tát. Sáu pháp ấy là gì? Là Đàn Ba-la-mật (bố thí, tức cho đi), Thi Ba-la-mật (trì giới, tức giữ giới luật), Sằn Ba-la-mật (nhẫn nhục, tức chịu đựng được mọi điều trái ý), Duy-đãi Ba-la-mật (tinh tấn, tức siêng năng không lười mỏi), Thiền Ba-la-mật (thiền định, tức giữ tâm lắng yên chuyên nhất), Bát-nhã Ba-la-mật (trí tuệ thấy rõ thật tướng của mọi sự).
Thế nào là Đàn Ba-la-mật? Này Tu-bồ-đề! Bồ-tát Ma-ha-tát kính giữ tâm đã phát, hướng về Tát-vân-nhã (trí biết khắp tất cả, tức trí tuệ của Phật) mà làm việc bố thí; mọi thứ mình có, bên trong (như thân thể) lẫn bên ngoài (như của cải), đều không tiếc, đem cho chúng sinh; lấy đó làm điều bền vững, không phòng bị kẻ thù oán, rồi đem công đức ấy hồi hướng giúp thành A-nậu-đa-la tam-da-tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của Phật). Đó là Đàn Ba-la-mật của Bồ-tát Ma-ha-tát.
Thế nào là Thi Ba-la-mật của Bồ-tát Ma-ha-tát? Bồ-tát Ma-ha-tát kính giữ tâm đã phát, hướng về Tát-vân-nhã, tự thân thực hành mười điều lành (không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không mê lầm), lại đem mười điều lành ấy khuyên giúp người khác, không rơi vào điên đảo (thấy biết sai lệch, trái với lẽ thật), cũng không thấy có gì để nắm được. Đó là Bồ-tát Ma-ha-tát không để mất mát gì nơi Thi Ba-la-mật, không rơi vào điên đảo, cũng không thấy có gì để nắm được."
Tu-bồ-đề thưa với Phật: "Bạch Thiên Trung Thiên! Thế nào là Sằn Ba-la-mật của Bồ-tát Ma-ha-tát?"
Phật bảo Tu-bồ-đề: "Bồ-tát Ma-ha-tát tự thân có thể giữ trọn hạnh nhẫn nhục, lại dạy dỗ người khác đứng vững trong nhẫn nhục, không rơi vào điên đảo, cũng không thấy có gì để nắm được. Đó là Sằn Ba-la-mật của Bồ-tát Ma-ha-tát!"
Tu-bồ-đề thưa với Phật: "Bạch Thiên Trung Thiên! Thế nào là Duy-đãi Ba-la-mật của Bồ-tát Ma-ha-tát?"
Phật bảo Tu-bồ-đề: "Bồ-tát Ma-ha-tát trong lòng kính giữ trí tuệ Tát-vân-nhã, không xa lìa năm Ba-la-mật kia, lại đem năm Ba-la-mật ấy dạy dỗ chúng sinh, không rơi vào điên đảo, cũng không thấy có gì để nắm được. Đó là Duy-đãi Ba-la-mật của Bồ-tát Ma-ha-tát!"
Tu-bồ-đề lại hỏi Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật): "Bạch Thiên Trung Thiên! Thế nào là Thiền Ba-la-mật của Bồ-tát Ma-ha-tát?"
Phật bảo Tu-bồ-đề: "Bồ-tát Ma-ha-tát kính giữ tâm đã phát, hướng về trí tuệ Tát-vân-nhã, tự thân thường dùng ổ-hòa câu-xá-la (phương tiện khéo léo, tức cách thức linh hoạt, thích hợp để giúp người và tự tu) mà tu thiền và tam-muội, nhưng không chạy theo sức thiền định ấy mà sinh vào các cõi trời thiền; lại dạy người khác học thiền định, không rơi vào điên đảo, cũng không thấy có gì để nắm được. Đó là Thiền Ba-la-mật của Bồ-tát Ma-ha-tát!"
Tu-bồ-đề thưa với Phật: "Bạch Thiên Trung Thiên! Thế nào là Bát-nhã Ba-la-mật của Bồ-tát Ma-ha-tát?"
Phật bảo Tu-bồ-đề: "Bồ-tát Ma-ha-tát kính giữ tâm đã phát, hướng về trí tuệ Tát-vân-nhã, không nương dựa vào bất cứ pháp (mọi sự vật, hiện tượng, ý niệm) nào, quán xét thấy mọi pháp vốn đều trong sạch (tự bản chất vốn không, không có gì thật để nhiễm ô), không rơi vào điên đảo, cũng không thấy có gì để nắm được. Đối với mọi pháp đều không bám chấp, quán xét thấy mọi pháp vốn đều trong sạch, rồi đem pháp ấy dạy dỗ chúng sinh, không rơi vào điên đảo, cũng không thấy có gì để nắm được. Đó là Bát-nhã Ba-la-mật của Bồ-tát Ma-ha-tát, đó là cỗ xe lớn của Bồ-tát Ma-ha-tát.
"Lại nữa, Tu-bồ-đề! Cỗ xe lớn của Bồ-tát Ma-ha-tát là: bên trong là không, bên ngoài cũng là không, trong và ngoài đều là không, cái không cũng lại là không, cho đến gọi là cái không lớn, cái không chân thật mầu nhiệm, cái không trong sạch, cái không của pháp hữu vi (những gì do nhân duyên hợp lại mà tạo thành, có sinh có diệt), cái không của pháp vô vi (những gì không do tạo tác, không sinh không diệt), cái không của tướng tự nhiên, cái không của mọi pháp, cái không không có gì để nắm được, cái không không có không mà tự là không, và cái không có chỗ thấy mà không có gì cả.
Thế nào là nội không (cái không bên trong)? Pháp bên trong là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Cái gọi là mắt và những gì mắt thấy thì cũng là không, không thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Tai và những gì tai nghe thì cũng là không, không thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Mũi và những gì mũi ngửi thì cũng là không, không thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Lưỡi và những vị lưỡi nếm thì cũng là không, không thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Thân và những gì thân cảm nhận cũng lại là không, không thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Tâm và những gì tâm nghĩ cũng lại là không, không thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Đó gọi là nội không.
Thế nào là ngoại không (cái không bên ngoài)? Pháp bên ngoài là hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị, sự xúc chạm mịn trơn và ý niệm. Hình sắc, cái gọi là hình sắc, cũng lại là không, không thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị, xúc chạm, ý niệm ấy đều là không, không thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch.
Thế nào là cái không của pháp trong và ngoài? Sáu nhập bên trong (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý — là chỗ đón nhận đối tượng) và sáu nhập bên ngoài (sáu đối tượng: hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị, xúc chạm, ý niệm) đều là không, đó là cái không của pháp trong và ngoài. Thế nào là cái không của pháp bên ngoài (?)? Là không thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Pháp bên trong và pháp bên ngoài ấy đều là không, cho nên không thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Đó là cái không của pháp trong và ngoài.
Thế nào là cái không cũng là không? Nghĩa là mọi pháp đều không, các pháp đều không, và cái không ấy cũng là không; đó gọi là không của không.
Thế nào là đại không (cái không lớn)? Nghĩa là phương đông cũng không, phương nam, phương tây, phương bắc, đông nam, tây nam, tây bắc, đông bắc, phương trên, phương dưới, tất cả cũng đều là không, không thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch.
Thế nào là cái không chân thật mầu nhiệm? Đó là vô vi. Cái vô vi ấy, vô vi cũng là không, không thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Đó gọi là cái không chân thật mầu nhiệm.
Thế nào là cái không của những gì có? Cái không của những gì có là sự không của Dục giới (cõi còn ham muốn ăn uống, sắc dục), Sắc giới (cõi đã lìa dục nhưng còn thân hình vi tế) và Vô sắc giới (cõi không còn thân hình, chỉ còn tâm thức), không thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch.
Thế nào là cái không của vô vi? Cái không của vô vi là không khởi lên, không diệt mất, cũng không tự tại, cũng không có chỗ dừng, mà tồn tại trong chân đế (chân lý tuyệt đối); đó là cái không của vô vi. Cái gọi là không của vô vi ấy thì không thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch.
Thế nào là cái không rốt ráo? Cái không rốt ráo là không thể tìm được bờ mé giới hạn. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Đó gọi là cái không rốt ráo.
Thế nào là cái không rộng xa? Nghĩa là không thấy chỗ đến, cũng không có gì để nắm được. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Đó gọi là cái không rộng xa.
Thế nào là cái không không phân biệt? Ở đó không có pháp nào có thể bỏ đi, cũng không có chỗ dừng. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Đó là cái không không phân biệt.
Thế nào là cái không vốn trong sạch? Là có thể hiểu rõ tất cả các pháp, hữu vi lẫn vô vi, đều vốn trong sạch; không phải do Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát) tạo ra, cũng không phải do Bích-chi Phật (người tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không cần thầy dạy) tạo ra. Đó gọi là cái không vốn trong sạch.
Thế nào là cái không của mọi pháp? Mọi pháp là: sắc (thân thể và vật chất), thống dương (cảm thọ, tức những cảm giác khổ, vui, không khổ không vui), tư tưởng (nhận biết và ghi nhớ hình ảnh, khái niệm), sinh tử (ở đây chỉ hành, tức những tác động của ý muốn đưa đẩy con người trôi lăn trong sống chết), thức (sự hay biết phân biệt); mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý; hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị, xúc chạm mịn trơn và ý niệm; cái biết của mắt đối với hình sắc, cái biết của tai đối với âm thanh, cái biết của mũi đối với mùi hương, cái biết của lưỡi đối với vị, cái biết của thân đối với xúc chạm, cái biết của ý đối với ý niệm; những cảm thọ phát sinh từ sự tiếp xúc của mắt, của tai, mũi, lưỡi, thân, ý; pháp hữu vi, pháp vô vi. Đó gọi là cái không của mọi pháp. Các pháp đều là không, không gì có thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Đó gọi là cái không của mọi pháp.
Thế nào là cái không của tướng tự nhiên? Vì là tướng của sắc mà sắc không có tướng nào thật có; nhận chịu là tướng của thống dương, nhớ nghĩ là tướng của tư tưởng, tạo tác là tướng của sinh tử, hiểu biết là tướng của thức (?); thống dương, tư tưởng, sinh tử, thức cũng lại như thế. Mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý; hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị, xúc chạm, ý niệm; cùng với mười tám giới (mười tám yếu tố gồm sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu cái biết) và tất cả tướng của pháp hữu vi, tướng của pháp vô vi do tiếp xúc mà có — tướng tự nhiên của mọi pháp ấy đều là không.
Thế nào là cái không không thể nắm được, không có gì cả? Tất cả các pháp cũng không thể nắm được, không gì có thể làm hư hại, không thể phá hoại hay dựng lên. Vì sao vậy? Vì vốn trong sạch. Đó gọi là cái không không thể nắm được, không có gì cả.
Thế nào là cái không không có gì cả? Tìm kiếm hình dáng của những gì có mà không thể tìm được. Đó gọi là cái không không có gì cả.
Thế nào là cái không tự nhiên? Không có sự kết hợp nào làm thành cái tự nhiên. Đó là cái không tự nhiên.
Thế nào là cái không tự nhiên không có gì cả? Cái tự nhiên ấy không có sự kết hợp nào. Đó gọi là cái không tự nhiên không có gì cả.
"Lại nữa, Tu-bồ-đề! Cái có thì cái có ấy là không. Cái không có thì cái không có ấy là không. Cái tự nhiên thì cái tự nhiên ấy là không. Cái thuộc về cái khác thì cái khác ấy cũng là không.
Thế nào là cái có mà cái có ấy là không? Đó là năm ấm (năm nhóm hợp thành thân tâm con người: sắc, cảm thọ, tư tưởng, hành, thức). Năm ấm ấy là cái có mà cái có ấy là không. Đó gọi là cái có mà cái có ấy là không.
Thế nào là cái không có mà cái không có ấy là không? Đó là vô vi. Vô vi ấy, vì là vô vi nên là không. Đó gọi là cái không có mà cái không có ấy là không.
Thế nào là cái tự nhiên mà cái tự nhiên ấy là không? Cái là không thì không có tướng, cũng không có tạo tác, cũng không có gì được thấy. Đó gọi là cái không tự nhiên!
Thế nào là cái không thuộc về cái khác? Dù Đát-tát-a-kiệt (Như Lai, danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như) có ra đời hay Đát-tát-a-kiệt không ra đời, thì pháp vẫn thường còn; pháp giới (thể tính chung của mọi pháp) cũng vắng lặng nên là vô bổn (chân như, tức thật tính như vậy của muôn pháp, không có gốc gác sinh ra); vô bổn ấy chính là bản tế (giới hạn gốc, tức chỗ chân thật rốt cùng); đối với điều này thì gọi là cái không của cái khác, đó gọi là cái không thuộc về cái khác. Này Tu-bồ-đề! Đó là cỗ xe lớn của Bồ-tát Ma-ha-tát.
"Lại nữa, Tu-bồ-đề! Cỗ xe lớn của Bồ-tát Ma-ha-tát là tam-muội Thủ-lăng-nghiêm (định kiên cố mạnh mẽ như bậc anh hùng, đi vào được mọi cảnh giới định)! Lại có tam-muội tên Thật Ấn (dấu ấn chân thật), lại có tam-muội tên Sư Tử Ngu Lạc (sư tử vui chơi), có tam-muội tên Thiện Nguyệt (vầng trăng lành), có tam-muội tên Nguyệt Tràng Anh (tinh hoa của lá cờ mặt trăng), có tam-muội tên Nhất Thiết Pháp Siêu Thượng (vượt lên trên mọi pháp), có tam-muội tên Quán Đỉnh (thấy được chỗ tột đỉnh), có tam-muội tên Phân Biệt Nhất Thiết Pháp (phân biệt mọi pháp), có tam-muội tên Liễu Tràng Anh (tinh hoa của lá cờ sáng tỏ), có tam-muội tên Kim Cang Dụ (ví như kim cương, không gì phá nổi), có tam-muội tên Nhập Pháp Ấn (đi vào dấu ấn của pháp), (bản Đan, tức bản kinh khắc in đời Khiết Đan, ghi: có tam-muội tên Thiện Trụ Vương — vua của sự khéo an trụ), có tam-muội tên Phóng Quang Vô Sở Đoạt (phóng ánh sáng mà không gì cướp mất được), có tam-muội tên Định Ý Vương (vua của các định ý; định ý tức tâm định, cũng là tam-muội), có tam-muội tên Thiện Trụ (khéo an trụ), có tam-muội tên Phóng Quang (phóng ánh sáng), có tam-muội tên Lực Tinh Tấn (sức siêng năng), có tam-muội tên Đẳng Siêu (vượt lên một cách bình đẳng), có tam-muội tên Phân Biệt Tùy Thuận (phân biệt và thuận theo), có tam-muội tên Nhập Chư Ngữ (đi vào mọi lời nói), có tam-muội tên Chiếu Chư Phương Diện (soi khắp các phương), có tam-muội tên Tổng Trì Ấn (dấu ấn của tổng trì, tức khả năng nắm giữ mọi điều không quên), có tam-muội tên Vô Sở Đoạt (không gì cướp mất được), có tam-muội tên Đẳng Ngự Chư Pháp Hải Ấn (điều khiển đồng đều các pháp, dấu ấn như biển cả), có tam-muội tên Phổ Biến Hư Không (trùm khắp hư không), có tam-muội tên Kim Cang Đạo Tràng (đạo tràng kim cương; đạo tràng là nơi tu đạo, thành đạo), có tam-muội tên Thắng Chư Bảo (hơn mọi thứ báu), có tam-muội tên Chiếu Minh (soi sáng), có tam-muội tên Bất Huyễn (không chớp mắt), có tam-muội tên Trụ Bất Cứu Cánh (an trụ mà không có chỗ tận cùng), có tam-muội tên Quyết Liễu (quyết đoán rõ ràng), có tam-muội tên Ly Cấu Đăng Minh (đèn sáng lìa nhơ bẩn), có tam-muội tên Vô Lượng Quang (ánh sáng không lường), có tam-muội tên Quang Tạo (tạo ra ánh sáng), có tam-muội tên Phổ Chiếu (soi khắp), có tam-muội tên Tịnh Ngự Định (định điều khiển trong sạch), có tam-muội tên Ly Cấu Minh (ánh sáng lìa nhơ bẩn), có tam-muội tên Vi Ngu Lạc Cố (vì sự vui thích), có tam-muội tên Tuệ Đăng (ngọn đèn trí tuệ), có tam-muội tên Vô Tận (không cùng tận), có tam-muội tên Uy Thần Cụ (đầy đủ uy lực thần diệu), có tam-muội tên Trừ Tận (trừ sạch), có tam-muội tên Vô Đặc (không có gì khác biệt riêng), có tam-muội tên Khai Thông (mở thông), có tam-muội tên Nhật Đăng Minh (đèn sáng mặt trời), có tam-muội tên Nguyệt Ly Cấu (mặt trăng lìa nhơ bẩn), có tam-muội tên Tịnh Chiếu Minh (soi sáng trong sạch), có tam-muội tên Hữu Sở Chiếu Diệu (có chỗ soi rọi), có tam-muội tên Tác Đương Sở Tác (làm điều cần làm), có tam-muội tên Tuệ Anh (tinh hoa trí tuệ), có tam-muội tên Thí Kim Cang (ví như kim cương), có tam-muội tên Thiện Kiến Chí (khéo dựng ý chí), có tam-muội tên Bảo Tích (kho báu chất chứa), có tam-muội tên Siêu Pháp Ấn (dấu ấn vượt trên các pháp), có tam-muội tên Pháp Phổ (pháp trùm khắp), có tam-muội tên Thắng Ngu Lạc (sự vui thích thù thắng), có tam-muội tên Độ Pháp Đỉnh (vượt qua đỉnh của các pháp), có tam-muội tên Hữu Sở Phá Hoại (có chỗ phá bỏ), có tam-muội tên Phân Biệt Chư Cú (phân biệt các câu chữ), có tam-muội tên Đẳng Tạo Tự (tạo chữ một cách bình đẳng), có tam-muội tên Ly Văn Tự (lìa chữ nghĩa), có tam-muội tên Trừ Đoạn Duyên (trừ dứt các duyên), có tam-muội tên Ly Sở Tác (lìa sự tạo tác), có tam-muội tên Vô Sở Tác (không có tạo tác), có tam-muội tên Hành Bất Sử Liễu (thực hành mà không khiến cho xong hết) (?), có tam-muội tên Trừ Minh (trừ bóng tối), có tam-muội tên Hành Tích (dấu vết của sự thực hành), có tam-muội tên Vô Động (không lay động), có tam-muội tên Độ Cảnh Giới (vượt qua các cảnh giới), có tam-muội tên Quyết Nhất Thiết Đức (quyết rõ mọi công đức), có tam-muội tên Quyết Sở Trụ (quyết rõ chỗ an trụ), có tam-muội tên Thanh Tịnh Nghiêm Hoa (hoa trang nghiêm trong sạch), có tam-muội tên Giác Ý Cú (câu về giác ý, tức các yếu tố đưa đến giác ngộ), có tam-muội tên Vô Lượng Đăng Minh (đèn sáng không lường), có tam-muội tên Đẳng Vô Đẳng (ngang bằng với cái không gì sánh bằng), có tam-muội tên Độ Nhất Thiết Pháp (vượt qua mọi pháp), có tam-muội tên Đoạn Tuyệt Cố (vì sự dứt tuyệt), có tam-muội tên Ly Sở Tác (lìa sự tạo tác), có tam-muội tên Ly Sở Trụ (lìa chỗ an trụ), có tam-muội tên Nhất Nghiêm Tịnh (một sự trang nghiêm trong sạch), có tam-muội tên Ngự Hành Sự (điều khiển việc làm), có tam-muội tên Nhất Sự Cố (vì một việc), có tam-muội tên Chế Chư Sự (chế ngự mọi việc), có tam-muội tên Trừ Yếm Nhất Thiết Sở Tác (trừ bỏ, nhàm lìa mọi tạo tác), có tam-muội tên Nhập Duyên Hợp Tượng Âm (đi vào hình ảnh và âm thanh do duyên hợp thành), có tam-muội tên Thoát Âm Giáo Văn Tự Ngôn (thoát khỏi âm thanh, lời dạy, chữ nghĩa và lời nói), có tam-muội tên Quang Diệm Sí Thịnh (ánh sáng ngọn lửa rực rỡ) (?), có tam-muội tên Tướng Nghiêm Tịnh (tướng trang nghiêm trong sạch), có tam-muội tên Vô Tướng (không có tướng), có tam-muội tên Tạo Nhất Thiết Chư Cụ (tạo đủ mọi thứ), có tam-muội tên Bất Duyệt Nhất Thiết Khổ Lạc (không ưa thích mọi khổ vui), có tam-muội tên Vô Tận Cố (vì không cùng tận), có tam-muội tên Tổng Trì Cú (câu tổng trì), có tam-muội tên Ái Hộ Nhất Thiết Chánh Tà (thương giữ mọi điều chính và tà), có tam-muội tên Nhập Nhất Thiết Chư Sắc Vô Sắc (đi vào mọi hình sắc và không hình sắc), có tam-muội tên Vô Âm Đoạn Âm (không tiếng, dứt tiếng), có tam-muội tên Ly Cấu Diệu (ánh sáng lìa nhơ bẩn), có tam-muội tên Ngự Cố Yếu (điều khiển chỗ cốt yếu bền chắc), có tam-muội tên Ly Cấu Mãn Nguyệt (trăng tròn lìa nhơ bẩn), có tam-muội tên Đại Nghiêm Tịnh (trang nghiêm trong sạch lớn), có tam-muội tên Nhất Thiết Quang Thế Minh Cố (vì ánh sáng soi khắp mọi thế gian), có tam-muội tên Phổ Minh (sáng khắp), có tam-muội tên Ngự Không (điều khiển cái không), có tam-muội tên Đẳng Ngự (điều khiển bình đẳng), có tam-muội tên Vô Thanh Cứu Cánh Vô Sở Ngu Lạc (không màu xanh (?), rốt ráo không có gì vui thích), có tam-muội tên Cứu Cánh Vô Bổn Trụ (rốt ráo an trụ nơi chân như), có tam-muội tên Thân Thời An Tường (khi ở nơi thân thì an ổn thong thả), có tam-muội tên Khẩu Ngôn Thời Quyên Trừ Hư Không Niệm (khi miệng nói thì trừ sạch ý niệm hư không), có tam-muội tên Thoát Hư Vô Sắc (thoát khỏi hư không và không hình sắc); đó là một trăm mười môn định không bám chấp!
"Thế nào gọi là tam-muội Thủ-lăng-nghiêm? Tâm định ấy đi vào được tất cả mọi hạnh tam-muội; đó gọi là tam-muội Thủ-lăng-nghiêm. Thế nào là tam-muội Thật Ấn? Khi ấy dùng tâm định này đóng ấn lên mọi tam-muội; đó gọi là tam-muội Thật Ấn. Thế nào là tam-muội Sư Tử Ngu Lạc? Khi an trụ trong tâm định này thì vui chơi trong mọi tâm định; đó gọi là tam-muội Sư Tử Ngu Lạc. Thế nào là tam-muội Thiện Nguyệt? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi sự đều bình đẳng mà không có gì cả; đó gọi là tam-muội Thiện Nguyệt. Thế nào là tam-muội Nguyệt Tràng Anh? An trụ trong tam-muội này, dùng tâm định ấy cầm giữ khắp lá cờ của mọi tam-muội; đó gọi là tam-muội Nguyệt Tràng Anh. Thế nào là tam-muội Siêu Nhất Thiết Pháp Thượng? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi sự đều đạt đến bình đẳng; đó gọi là tam-muội Nhất Thiết Pháp Siêu Thượng. Thế nào là tam-muội Quán Đỉnh? Khi an trụ trong tâm định này thì liền thấy được chỗ tột đỉnh của mọi tam-muội và tâm định; đó gọi là tam-muội Quán Đỉnh. Thế nào là tam-muội Phân Biệt Pháp Giới (phân biệt các pháp giới, tức các cõi và thể tính của pháp)? Khi an trụ trong tâm định này thì có thể phân biệt mọi pháp giới hiện có; đó gọi là tam-muội Phân Biệt Pháp Giới. Thế nào là tam-muội Quyết Liễu Tràng Anh? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi tâm định đều rốt ráo cầm giữ được lá cờ; đó gọi là tam-muội Quyết Liễu Tràng Anh. Thế nào là tam-muội Kim Cang? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi sự đều bình đẳng, không gì phá hoại được; đó gọi là tam-muội Kim Cang. Thế nào là tam-muội Nhập Pháp Ấn? Khi an trụ trong tâm định này thì liền được vào dấu ấn của mọi pháp; đó gọi là tam-muội Pháp Ấn. Thế nào là tam-muội Thiện Trụ Vương? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi pháp đều do tam-muội vua ấy dựng lập; đó gọi là tam-muội Thiện Trụ Vương. Thế nào là tam-muội Phóng Quang Minh? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi tam-muội đều tỏa ánh sáng; đó gọi là tam-muội Phóng Quang Minh. Thế nào là tam-muội Tinh Tấn Lực? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi tam-muội đều do sức siêng năng phát khởi; đó gọi là tam-muội Tinh Tấn Lực. Thế nào là tam-muội Đẳng Độ (vượt qua bình đẳng)? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi tam-muội đều đạt đến bình đẳng; đó gọi là tam-muội Đẳng Độ. Thế nào là tam-muội Thuận Nhập Ngôn Giáo (thuận theo mà đi vào lời dạy)? Khi an trụ trong tâm định này thì đều được đi vào khắp các âm thanh thuận ứng với ý; đó gọi là tam-muội Thuận Ngôn Giáo. Thế nào là tam-muội Nhập Chư Ngôn Giáo (đi vào mọi lời dạy)? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi sự đều theo lời dạy của tam-muội; đó gọi là tam-muội Nhập Ngôn Giáo. Thế nào là tam-muội Chiếu Chư Phương Diện? Khi an trụ trong tâm định này thì soi khắp tâm định của mọi phương; đó gọi là tam-muội Chiếu Chư Phương Diện. Thế nào là tam-muội Tổng Trì Ấn? Khi an trụ trong tâm định này thì nắm giữ trọn dấu ấn của mọi tam-muội; đó gọi là tam-muội Tổng Trì Ấn. Thế nào là tam-muội Vô Sở Đoạt? Khi an trụ trong tâm định này thì liền không quên mọi tâm định; đó gọi là tam-muội Vô Sở Đoạt. Thế nào là tam-muội Đẳng Ngự Chư Pháp Hải Ấn? Khi an trụ trong tâm định này thì làm việc bình đẳng, suy xét thâu nhiếp và điều khiển một cách đồng đều; đó gọi là tam-muội Đẳng Ngự Hải Ấn. Thế nào là tam-muội Phổ Biến Hư Không? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi tam-muội trùm khắp hư không, không đâu không tới; đó gọi là tam-muội Phổ Biến Hư Không. Thế nào là tam-muội Kim Cang Đạo Tràng? Khi an trụ trong tam-muội này thì nắm giữ trọn đạo tràng của mọi tâm định; đó gọi là tam-muội Kim Cang Đạo Tràng. Thế nào là tam-muội Thắng Chư Bảo? Khi an trụ trong tâm định này thì trừ sạch mọi bụi nhơ, các ham muốn không thể làm cho tì vết; đó gọi là tam-muội Thắng Chư Bảo. Thế nào là tam-muội Chiếu Minh? Khi an trụ trong tam-muội này thì đạt đến mọi sự bình đẳng, mà không có chỗ soi rọi các nẻo; đó gọi là tam-muội Chiếu Minh. Thế nào là tam-muội Bất Huyễn? Khi an trụ trong tâm định này thì trong các tam-muội không cầu các pháp; đó gọi là tam-muội Bất Huyễn. Thế nào là tam-muội Bất Cứu Cánh Trụ? Khi an trụ trong tâm định này thì không thấy chỗ trụ của các pháp trong ba cõi; đó gọi là tam-muội Bất Cứu Cánh Trụ. Thế nào là tam-muội Quyết Liễu? Khi an trụ trong tâm định này thì không có tâm, không có niệm về chỗ hướng tới của các pháp; đó gọi là tam-muội Quyết Liễu. Thế nào là tam-muội Ly Cấu Minh? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi tam-muội chiếu sáng lẫn nhau; đó gọi là tam-muội Ly Cấu Minh. Thế nào là tam-muội Vô Lượng Quang? Khi an trụ trong tâm định này thì ánh sáng không chỗ nào không soi tới; đó gọi là tam-muội Vô Lượng Quang. Thế nào là tam-muội Tạo Sở Vi Quang (tạo ra ánh sáng cho việc làm)? Khi an trụ trong tâm định này, nếu đạt được tam-muội thì mọi tâm định đều phóng ánh sáng; đó gọi là tam-muội Tạo Sở Vi Quang. Thế nào là tam-muội Phổ Chiếu? Đạt được định này thì mọi cửa tam-muội tự nhiên tỏa sáng; đó gọi là tam-muội Phổ Chiếu. Thế nào là tam-muội Ngự Chư Tịnh (điều khiển các sự trong sạch)? Khi an trụ trong tâm định này thì liền đạt được sự trong sạch, bình đẳng khắp cùng của mọi tam-muội; đó gọi là tam-muội Ngự Chư Tịnh. Thế nào là tam-muội Ly Cấu Quang? Khi an trụ trong tâm định này thì trong các tam-muội trừ hết mọi nhơ bẩn, khiến chúng tan thành tro; đó gọi là tam-muội Ly Cấu Quang. Thế nào là tam-muội Sở Ngu Lạc? Khi an trụ trong tâm định này thì liền vui thích trong mọi tam-muội; đó gọi là tam-muội Sở Ngu Lạc. Thế nào là tam-muội Tuệ Đăng Minh? Khi an trụ trong tâm định này thì soi sáng mọi tam-muội; đó gọi là tam-muội Tuệ Đăng Minh. Thế nào là tam-muội Vô Tận? Khi an trụ trong tâm định này thì đối với mọi tam-muội cũng không có hết, cũng không có không hết, cũng lại không thấy hết hay không hết; đó gọi là tam-muội Vô Tận. Thế nào là tam-muội Uy Thần Cú (câu uy thần)? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi sự bình đẳng, uy thần lồng lộng, ánh sáng chiếu xa; đó gọi là tam-muội Uy Thần Cú. Thế nào là tam-muội Trừ Chư Tận? Khi an trụ trong tâm định này thì thấy các tam-muội đều không cùng tận, thấy mà không có gốc, và không có gì được thấy; đó gọi là tam-muội Trừ Chư Tận. Thế nào là tam-muội Vô Đặc Dị? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi sự bình đẳng, không bám chấp, không nghĩ nhớ, không có khổ não, cũng không có nhân duyên; đó gọi là tam-muội Vô Đặc Dị. Thế nào là tam-muội Khai Thông? Khi an trụ trong tâm định này thì không thấy các pháp có chỗ thông suốt, cũng không có điên đảo; đó gọi là tam-muội Khai Thông. Thế nào là tam-muội Nhật Đăng Minh? Khi an trụ trong tâm định này thì mở ra mọi cửa tam-muội mà tỏa rạng ánh sáng; đó gọi là tam-muội Nhật Đăng Minh. Thế nào là tam-muội Ly Nguyệt Cấu? Khi an trụ trong tâm định này thì trong các tam-muội dùng ánh sáng trừ bóng tối; đó gọi là tam-muội Ly Nguyệt Cấu. Thế nào là tam-muội Thanh Tịnh Đăng Minh? Khi an trụ trong tâm định này thì trong các tam-muội giữ gìn khắp cả bốn biện tài phân biệt (bốn khả năng thuyết giảng không trở ngại: thông suốt nghĩa lý, thông suốt pháp, thông suốt ngôn từ, và nói năng lưu loát); đó gọi là tam-muội Thanh Tịnh Đăng Minh. Thế nào là tam-muội Hữu Sở Chiếu Diệu? Khi an trụ trong tâm định này thì đều soi sáng các cửa tam-muội; đó gọi là tam-muội Hữu Sở Chiếu Diệu. Thế nào là tam-muội Sở Tạo Tác? Khi an trụ trong tâm định này thì hướng tới mọi tam-muội, làm xong những việc cần làm; lại khi định đã được dựng lập bởi tam-muội Sở Tạo Tác thì thấy khắp tinh hoa trí tuệ của mọi tam-muội; đó gọi là tam-muội Sở Tạo Tác. Thế nào là tam-muội Kim Cang Dụ? Khi an trụ trong tâm định này thì diệt trừ mọi pháp do tạo tác, không còn thấy các khổ não hoạn nạn; đó gọi là tam-muội Kim Cang Dụ. Thế nào là tam-muội Tâm Trụ (tâm an trụ)? Khi an trụ trong tâm định này thì tâm không lay động, cũng không mở không đóng, cũng không soi sáng, cũng không thấy chỗ khởi lên, cũng không nghĩ rằng: 'Có tâm này.' Đó gọi là tam-muội Tâm Trụ. Thế nào là tam-muội Phổ Thế (trùm khắp thế gian)? Khi an trụ trong tâm định này thì thấy khắp mọi tam-muội và định, không chỗ nào không soi; đó gọi là tam-muội Phổ Thế. Thế nào là tam-muội Thiện Chí Trụ (khéo an trụ ý chí)? Khi an trụ trong tâm định này thì dựng lập yên ổn khắp mọi tam-muội. Thế nào là tam-muội Bảo Tích? Khi an trụ trong tâm định này thì thấy khắp mọi tam-muội đều là báu vật chất chứa; đó gọi là tam-muội Bảo Tích. Thế nào là tam-muội Thắng Pháp Ấn? Khi an trụ trong tâm định này thì đóng ấn đồng đều lên các pháp, những gì chưa được đóng ấn đều thấy được ấn ấn lên, đều có thể đạt đến rốt ráo; đó gọi là tam-muội Thắng Pháp Ấn. Thế nào là tam-muội Pháp Bình Đẳng? Khi an trụ trong tâm định này thì không thấy các pháp bằng phẳng hay hiểm trở; đó gọi là tam-muội Pháp Bình Đẳng. Thế nào là tam-muội Thắng Ngu Lạc? Khi an trụ trong tâm định này thì hàng phục mọi pháp ưa thích; đó gọi là tam-muội Thắng Ngu Lạc. Thế nào là tam-muội Độ Chư Pháp Đỉnh? Khi an trụ trong tâm định này thì điều phục an định trên mọi pháp, lại đều vượt qua mọi tam-muội; đó gọi là tam-muội Độ Chư Pháp Đỉnh. Thế nào là tam-muội Hoại Trừ (phá trừ)? Khi an trụ trong tâm định này thì trừ các tam-muội, phá mọi pháp; đó gọi là tam-muội Hoại Trừ. Thế nào là tam-muội Phân Biệt Chư Pháp? Khi an trụ trong tâm định này thì đều có thể phân biệt các tam-muội, hiểu rõ câu chữ của mọi pháp; đó gọi là tam-muội Phân Biệt Chư Pháp. Thế nào là tam-muội Đẳng Tạo Văn Tự? Khi an trụ trong tâm định này thì phân biệt hiểu rõ tam-muội, đạt đến chữ nghĩa bình đẳng; đó gọi là tam-muội Đẳng Tạo Văn Tự. Thế nào là tam-muội Trừ Chư Văn Tự? Khi an trụ trong tâm định này thì trong các tam-muội không có một chữ nào, cũng không có gì để nắm được; đó gọi là tam-muội Trừ Chư Văn Tự. Thế nào là tam-muội Trừ Đoạn Nhân Duyên? Khi an trụ trong tâm định này thì dứt các duyên của tam-muội, không có mọi rối loạn; đó gọi là tam-muội Trừ Đoạn Nhân Duyên. Thế nào là tam-muội Vô Sở Tác? Khi an trụ trong tâm định này thì không thấy các pháp có làm gì, cũng không có tạo ra gì; đó gọi là tam-muội Vô Sở Tác. Thế nào là tam-muội Ly Sở Tác? Khi an trụ trong tâm định này thì không thấy các pháp do nhân duyên tạo ra; đó gọi là tam-muội Ly Sở Tác. Thế nào là tam-muội Bất Cứu Cánh Hành (thực hành không có chỗ tận cùng)? Khi an trụ trong tâm định này thì không thấy bờ mé tận cùng của mọi hạnh tam-muội; đó gọi là tam-muội Bất Cứu Cánh Hành. Thế nào là tam-muội Trừ Chư Minh (trừ mọi bóng tối)? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi tam-muội trừ hết tối tăm, diệt sạch mọi rối loạn, khiến đạt đến trong sạch; đó gọi là tam-muội Trừ Chư Minh. Thế nào là tam-muội Hành Chư Cú (thực hành các câu)? Khi an trụ trong tâm định này thì thấy khắp mọi hạnh tam-muội; đó gọi là tam-muội Hành Chư Cú. Thế nào là tam-muội Vô Động? Khi an trụ trong tâm định này thì không thấy tam-muội nào có lay động; đó gọi là tam-muội Bất Động. Thế nào là tam-muội Độ Chư Giới (vượt qua các cõi)? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi tam-muội vượt qua các điều tà vạy trái ngược, cũng không sai lầm, thuận theo nghĩa chân chính; đó gọi là tam-muội Độ Chư Giới. Thế nào là tam-muội Phân Biệt Chư Đức? Khi an trụ trong tâm định này thì quyết rõ mọi pháp, hiểu rõ tam-muội của chúng sinh; đó gọi là tam-muội Phân Biệt Chư Đức. Thế nào là tam-muội Sở Trụ Cứu Cánh? Khi an trụ trong tâm định này thì trong mọi định tìm gốc của tâm mà không thể tìm được; đó gọi là tam-muội Sở Trụ Cứu Cánh. Thế nào là tam-muội Tịnh Hoa Nghiêm Sức (hoa trong sạch trang hoàng)? Khi an trụ trong tâm định này thì đạt được các tam-muội, tất cả đều trong sạch, trang hoàng khắp bằng các loài hoa; đó gọi là tam-muội Tịnh Hoa Nghiêm Sức. Thế nào là tam-muội Giác Ý Cú? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi tam-muội mau đạt được các giác ý; đó gọi là tam-muội Giác Ý Cú. Thế nào là tam-muội Vô Lượng Biện (biện tài không lường)? Khi an trụ trong tâm định này thì liền đạt được biện tài không lường, tùy theo việc làm mà phân biệt; đó gọi là tam-muội Vô Lượng Biện. Thế nào là tam-muội Đẳng Vô Đẳng? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi định đều đạt được tam-muội Đẳng Vô Đẳng, có thể khiến các điều tà đều đạt đến bình đẳng; đó gọi là tam-muội Đẳng Vô Đẳng. Thế nào là tam-muội Độ Nhất Thiết Chư Pháp? Khi an trụ trong tâm định này thì đều có thể vượt qua cả ba cõi; đó gọi là tam-muội Độ Nhất Thiết Chư Pháp. Thế nào là tam-muội Đoạn Chư Tác (dứt mọi tạo tác)? Khi an trụ trong tâm định này thì thấy mọi pháp và các tam-muội, định, đều bị dứt tuyệt; đó gọi là tam-muội Đoạn Chư Sở Tác. Thế nào là tam-muội Vô Ý Vô Hủy (không ý, không hủy)? Khi an trụ trong tâm định này thì đã đạt các định, khiến các pháp đều trở về hư hoại; đó gọi là tam-muội Vô Ý Vô Hủy. Thế nào là tam-muội Vô Sở Trụ? Khi an trụ trong tâm định này thì không thấy các pháp có chỗ trụ; đó gọi là tam-muội Vô Sở Trụ. Thế nào là tam-muội Nhất Thanh Tịnh (một sự trong sạch)? Khi an trụ trong tâm định này thì không thấy các pháp có hai; đó gọi là tam-muội Nhất Thanh Tịnh. Thế nào là tam-muội Ngự Chư Sự Hành? Khi an trụ trong tâm định này thì không thấy các pháp có chỗ hướng tới theo nhân duyên; đó gọi là tam-muội Ngự Chư Sự Hành. Thế nào là tam-muội Thắng Chư Sự? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi tam-muội không thấy có hai, cũng không có gì được thấy; đó gọi là tam-muội Thắng Chư Sự. Thế nào là tam-muội Trừ Diệt Nhất Thiết Sở Hữu Đoạn Chư Căn (diệt trừ mọi cái có, dứt các gốc)? Khi an trụ trong tâm định này thì trong mọi tam-muội diệt trừ các việc mà đạt được trí tuệ, chỗ đi vào thì không gặp vướng gì; đó gọi là tam-muội Trừ Diệt Nhất Thiết Sở Hữu Đoạn Chư Căn. Thế nào là tam-muội Nhập Hợp Tùy Âm (đi vào sự hòa hợp, theo âm thanh)? Khi an trụ trong tâm định này thì không chạy theo các âm thanh của tam-muội; đó gọi là tam-muội Nhập Hợp Tùy Âm. Thế nào là tam-muội Độ Chư Ngôn Tự Âm Thanh (vượt qua lời nói, chữ nghĩa, âm thanh)? Khi an trụ trong tâm định này thì vượt thoát hết mọi việc chữ nghĩa của các hạnh, cũng không có gì được thấy; đó gọi là tam-muội Độ Chư Ngôn Tự Âm Thanh. Thế nào là tam-muội Sí Thịnh Quang Diệu (ánh sáng rực rỡ)? Khi an trụ trong tâm định này thì soi khắp, hàng phục, chỉ có ánh sáng rạng ngời; đó gọi là tam-muội Sí Thịnh Quang Diệu. Thế nào là tam-muội Chư Tướng Nghiêm Tịnh? Khi an trụ trong tâm định này thì trang nghiêm công đức của mọi tướng tốt; đó gọi là tam-muội Chư Tướng Nghiêm Tịnh. Thế nào là tam-muội Vô Tướng? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi tam-muội mãi mãi không thấy tướng nào; đó gọi là tam-muội Vô Tướng. Thế nào là tam-muội Nhất Thiết Cụ Túc (đầy đủ mọi thứ)? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi điều mong cầu đều đầy đủ khắp cả; đó gọi là tam-muội Nhất Thiết Cụ Túc. Thế nào là tam-muội Bất Duyệt Khổ An (không ưa khổ hay vui)? Khi an trụ trong tâm định này thì không thấy mọi khổ vui của tam-muội; đó gọi là tam-muội Bất Duyệt Khổ An. Thế nào là tam-muội Vô Tận Cố? Khi an trụ trong tâm định này thì đối với mọi tam-muội cũng không có hết, cũng không có gì được thấy; đó gọi là tam-muội Vô Tận Cố. Thế nào là tam-muội Tổng Trì Cú? Khi an trụ trong tâm định này thì nắm giữ trọn mọi việc của các tam-muội; đó gọi là tam-muội Tổng Trì Cú. Thế nào là tam-muội Hộ Chư Chánh Tà (giữ gìn các điều chính và tà)? Khi an trụ trong tâm định này thì trong các tam-muội mãi mãi không thấy chính đẳng hay tà; đó gọi là tam-muội Hộ Chư Chánh Tà. Thế nào là tam-muội Diệt Trừ Chư Thanh Sắc Vô Thanh Sắc (diệt trừ mọi âm thanh hình sắc, không có âm thanh hình sắc)? Khi an trụ trong tâm định này thì trong các tam-muội đều không thấy có âm thanh hình sắc, mãi mãi không có âm thanh hình sắc; đó gọi là tam-muội Diệt Trừ Chư Thanh Sắc Vô Thanh Sắc. Thế nào là tam-muội Vô Âm Đoạn Âm? Khi an trụ trong tâm định này thì thấy mọi pháp không tiếng không âm; đó gọi là tam-muội Vô Âm. Thế nào là tam-muội Ly Cấu Minh? Khi an trụ trong tâm định này thì không thấy các nhơ bẩn trong ánh sáng của mọi tam-muội; đó gọi là tam-muội Ly Cấu Minh. Thế nào là tam-muội Yếu Ngự (điều khiển chỗ cốt yếu)? Khi an trụ trong tâm định này thì không thấy các tam-muội có cốt yếu hay không cốt yếu, có điều khiển hay không điều khiển; đó gọi là tam-muội Yếu Ngự. Thế nào là tam-muội Mãn Nguyệt Ly Cấu Minh (ánh sáng trăng tròn lìa nhơ bẩn)? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi sự bình đẳng, đầy đủ trọn vẹn phúc công đức, ví như mặt trăng tròn đầy vào ngày rằm; đó gọi là tam-muội Mãn Nguyệt Ly Cấu Minh. Thế nào là tam-muội Đại Nghiêm Tịnh? Khi an trụ trong tâm định này thì tất cả đều bình đẳng, trong sạch không cùng, trang nghiêm đầy đủ khắp cả; đó gọi là tam-muội Đại Nghiêm Tịnh. Thế nào là tam-muội Phổ Chiếu Thế Gian? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi sự bình đẳng, đều có thể chiếu sáng mọi pháp; đó gọi là tam-muội Phổ Chiếu Thế Gian. Thế nào là tam-muội Phổ Định Ý (tâm định trùm khắp)? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi định cũng không có gì rối loạn, cũng không nắm giữ một tâm (?); đó gọi là tam-muội Phổ Định Ý. Thế nào là tam-muội Ngự Không? Khi an trụ trong tâm định này thì điều khiển đồng đều tất cả những người không ưa thích pháp, khiến họ được ưa thích; đó gọi là tam-muội Ngự Không. Thế nào là tam-muội Ngự Tát-vân-nhã Không Đẳng Ngự (điều khiển cái không của trí biết khắp tất cả một cách bình đẳng)? Khi an trụ trong tâm định này thì đối với mọi việc điều khiển bình đẳng, cũng không có gì để điều khiển; đó gọi là tam-muội Ngự Tát-vân-nhã Không Đẳng Ngự. Thế nào là tam-muội Vô Thanh Cứu Cánh Vô Lạc? Khi an trụ trong tâm định này thì không nắm được danh hiệu, cũng không thu được gì; đó gọi là tam-muội Vô Thanh Cứu Cánh Vô Lạc. Thế nào là tam-muội Trụ Ư Vô Bổn Vô Tâm (an trụ nơi chân như, không có tâm)? Khi an trụ trong tâm định này thì trụ trong các tam-muội, đi vào khắp chân như, không có gì để xoay chuyển tìm cầu; đó gọi là tam-muội Trụ Ư Vô Bổn Vô Tâm. Thế nào là tam-muội Thân Thời An Tường? Khi an trụ trong tâm định này thì trong các tam-muội mãi mãi không có gì để nắm được, cũng không thấy thân; đó gọi là tam-muội Thân Thời An Tường. Thế nào là tam-muội Khẩu Ngôn Thời Hoại Trừ Hư Không Niệm? Khi an trụ trong tâm định này thì mọi tam-muội không thấy được chỗ quy hướng của lời nói nơi miệng; đó gọi là tam-muội Khẩu Ngôn Thời Hoại Trừ Hư Không Niệm. Thế nào là tam-muội Thoát Hư Vô Vô Sắc? Khi an trụ trong tâm định này thì đạt được hư không, vô vi, không thể đếm, mọi pháp đều vắng lặng; đó gọi là tam-muội Thoát Hư Vô Vô Sắc. Này Tu-bồ-đề, đó là Bát-nhã Ba-la-mật, cỗ xe lớn của Bồ-tát Ma-ha-tát."
Kinh Quang Tán, quyển thứ sáu
Kinh Quang Tán, quyển thứ bảy
Ngài Tam tạng (bậc thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Trúc Pháp Hộ đời Tây Tấn dịch
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video