Phẩm thứ mười một: Không thể tính đếm
Thiện Nghiệp (tức Tu-bồ-đề, đệ tử giỏi hiểu về tánh Không của Phật) bạch Phật: "Minh độ (trí tuệ sáng suốt hoàn hảo đưa người sang bờ giác ngộ, tức Bát-nhã ba-la-mật) thật rất lớn, rốt ráo, vô cùng, vô lượng, không gì sánh bằng."
Phật nói: "Đúng vậy! Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân như mà đến) có Nhất thiết trí (trí tuệ biết hết thảy mọi sự) không do thầy dạy, vì thế Minh độ không thể cân lường, an ổn rốt ráo, không gì sánh bằng."
Thiện Nghiệp bạch Phật: "Bạch Thiên Trung Thiên (Trời của các trời, danh hiệu tôn xưng Phật)! Thế nào là Nhất thiết trí không do thầy dạy của Như Lai vô lượng vô biên?"
Phật nói: "Ngũ ấm (năm nhóm hợp thành con người: sắc là thân xác vật chất, thọ là cảm giác, tưởng là sự nhận biết hình tướng, hành là ý muốn và các hoạt động của tâm, thức là sự phân biệt hay biết) không thể tính đếm đo lường, các pháp cũng vậy. Ngũ ấm không có bờ, các pháp không ai tìm được bờ mé của chúng. Vì lẽ gì mà ngũ ấm và các pháp lại có chỗ cùng tận được? Thế nào, Thiện Nghiệp, hư không có thể tính đến cùng tận được không?"
Đáp: "Không thể cùng tận, bạch Thiên Trung Thiên!"
Phật nói: "Các pháp cũng vậy. Vì thế, pháp của Như Lai và các pháp không có bờ bến, không thể đo lường. Vì pháp vô lượng nên phát tâm học Minh độ vô lượng. Như vậy, tâm niệm là bản vô (cái vốn như thế, thật tướng không sinh không diệt của mọi pháp). Ví như hư không, không tâm không niệm, mà cũng có tâm có niệm."
Nhân lúc nói về điều không thể tính đếm như vậy, năm trăm tỳ-kheo (tăng nam xuất gia) và hai mươi tỳ-kheo-ni (tăng nữ xuất gia) chứng quả Ứng nghi (tức A-la-hán, bậc dứt hết phiền não, tự giải thoát); sáu mươi thanh tín sĩ và thanh tín nữ (cư sĩ nam và cư sĩ nữ tu tại gia) đều chứng quả Câu cảng (tức Tu-đà-hoàn, quả vị đầu tiên, mới vào dòng thánh); hai mươi khải sĩ (tức Bồ-tát, người phát tâm cầu giác ngộ để cứu độ mọi loài) đạt được vô sở tùng sinh pháp lạc (niềm an vui của người thấu suốt rằng các pháp vốn không từ đâu sinh ra, tức vô sinh pháp nhẫn), và đều sẽ được thọ quyết (được Phật báo trước chắc chắn sẽ thành Phật) trong Hiền kiếp này (kiếp hiện tại, thời kỳ có một nghìn đức Phật ra đời).
Thiện Nghiệp thưa: "Thật sâu xa, bạch Thiên Trung Thiên! Minh độ thật rất lớn, an ổn, rốt ráo."
Phật nói: "Đúng như ông nói. Nhất thiết trí, đạo của các khải sĩ, đạo Duyên nhất giác (tức Duyên giác, người tự giác ngộ nhờ quán nhân duyên, không giáo hóa người khác) đều từ trong đó mà ra. Ví như Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp), mọi nước đều làm bề tôi, nhà vua không có gì phải lo. Pháp Phật, pháp Duyên nhất giác, pháp Ứng nghi đều từ trong đó mà ra. Đứng vững mà không nhận lấy, không đi vào ngũ ấm; đối với đạo Câu cảng, Tần lai (tức Tư-đà-hàm, còn trở lại cõi đời một lần), Bất hoàn (tức A-na-hàm, không trở lại cõi dục nữa), Ứng nghi, Duyên nhất giác, Nhất thiết trí cũng không nhận lấy, không đi vào."
Thiện Nghiệp hỏi: "Thế nào là Nhất thiết trí không nhận lấy, không đi vào?"
Phật nói: "Thế nào, ông có thấy chỗ mà bậc Ứng nghi và các bậc khác đi vào không?"
Đáp: "Không thấy, bạch Thiên Trung Thiên!"
Phật nói: "Hay thay, hay thay! Ta cũng không thấy chỗ Như Lai đi vào. Như ta không có chỗ đi vào, Nhất thiết trí cũng không có chỗ đi vào."
Các thiên tử cõi Dục (chư thiên ở cõi trời còn ham muốn) và các thiên tử cõi Phạm cùng bạch Phật: "Thật sâu xa, bạch Thiên Trung Thiên! Minh độ thật khó hiểu thấu. Giả sử nhân dân trong ba nghìn cõi nước (cả một đại thế giới gồm vô số thế giới nhỏ) đã làm công đức từ thời các đức Phật quá khứ, tất cả đều đã tin và đầy đủ qua suốt một kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài), thì cũng không bằng người vui thích nhớ nghĩ Minh độ sâu xa này trong một ngày, công đức ấy không thể đo lường, vượt xa công đức kia còn dư."
Phật bảo các thiên tử: "Giả sử lại có người hiền nghe pháp sâu xa này rồi chứng ngộ, nhanh chóng khiến những người kia tin vui suốt một kiếp, thì công đức ấy cũng không bằng công đức này."
Các thiên tử nghe vậy, cúi đầu sát chân Phật, đi vòng quanh rồi dần dần lui ra xa, đều không hiện ra nữa, ai nấy trở về chỗ của mình.
Thiện Nghiệp bạch Phật: "Nếu có khải sĩ đại sĩ (đại sĩ: bậc người lớn, cũng chỉ Bồ-tát) tin Minh độ này, thì từ đâu sinh đến?"
Phật nói: "Ví như con bê mới sinh không rời mẹ, cũng vậy, khải sĩ đại sĩ nghe Minh độ rồi thì rốt cuộc không rời vị thầy dạy kinh. Người ấy từ cõi người mà sinh đến."
Thiện Nghiệp bạch: "Nếu có người đạt được công đức ấy, có người nào từ cõi Phật (thế giới do một đức Phật giáo hóa) ở phương khác sinh đến không?"
Phật nói: "Có người đã cúng dường ở cõi Phật phương khác rồi từ đó sinh đến. Có người ở trên trời Đâu-thuật (một tầng trời cõi Dục, nơi Bồ-tát sắp thành Phật ở) đã theo khải sĩ Từ Thị (tức Bồ-tát Di-lặc, vị sẽ thành Phật kế tiếp) hỏi về trí tuệ, nay cầu pháp này không lười biếng, nhờ công đức ấy mà lại được kinh này.
Nếu có người đời trước đã được nghe, nhưng không hỏi về trí tuệ trong đó, đời này nghe kinh này thì trong lòng có ngờ vực, nhàm chán, không tin vui; người ấy đời trước không theo thầy hỏi những điều trong kinh.
Lại nữa, khải sĩ đại sĩ đời trước đã nghe kinh này, hỏi về trí tuệ trong đó, hoặc một ngày, hai ba ngày cho đến năm ngày; nhờ công đức ấy mà nay lại được kinh này và liền tin vui.
Nếu có người lúc muốn nghe thì vì tâm rối loạn nên lòng hay thay đổi, như cán cân lúc hạ xuống lúc nâng lên; đó là người mới học, lòng tin vui ít ỏi như vậy, sẽ rơi vào hai chỗ: đạo Ứng nghi hay đạo Duyên nhất giác."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video