Phẩm thứ mười hai: Thí dụ
Phật bảo Thiện Nghiệp (tức Tu-bồ-đề, đệ tử giỏi hiểu về tánh Không của Phật): "Ví như con thuyền giữa biển lớn bỗng bị vỡ, những người trên thuyền nếu không bám được tấm ván hay cột buồm thì không thể qua được, chắc chắn chết đuối. Nếu bám được tấm ván hay cột buồm, người khỏe mạnh cưỡi lên đó thì không chết; nên biết người ấy sẽ theo dòng nước biển mà ra được bờ.
Khải sĩ đại sĩ (khải sĩ, đại sĩ: tức Bồ-tát, người phát tâm cầu giác ngộ để cứu độ mọi loài) có lòng tin vui, có định hạnh (sự tu tập thiền định), có tinh tấn, muốn đạt Vô thượng chánh chân đạo (con đường giác ngộ cao tột, chân thật, đúng đắn, tức quả vị Phật), nhưng không được Minh độ (trí tuệ sáng suốt hoàn hảo đưa người sang bờ giác ngộ, tức Bát-nhã ba-la-mật), không được học biến mưu minh tuệ (trí tuệ khéo léo, biết tùy cơ dùng cách thích hợp để cứu độ), thì giữa đường sẽ rơi vào đạo Ứng nghi (tức A-la-hán, bậc dứt phiền não, tự giải thoát cho riêng mình) hay đạo Duyên nhất giác (tức Duyên giác, người tự giác ngộ nhờ quán nhân duyên, không giáo hóa người khác).
Người có lòng tin vui, định hạnh, tinh tấn, muốn đạt Vô thượng chánh chân đạo, lại được học Minh độ và quyền tuệ (trí tuệ biết dùng phương tiện khéo léo), thì rốt cuộc không lười biếng bỏ dở giữa đường, vượt qua đạo Ứng nghi, Duyên nhất giác, đứng vững ngay trong Vô thượng chánh chân đạo.
Ví như người con trai con gái cầm bình đất chưa nung đi lấy nước, biết chẳng bao lâu bình sẽ vỡ. Vì sao vậy? Vì bình chưa thành. Người học mà không đạt được pháp sâu xa này thì rốt cuộc không thể đạt Nhất thiết trí (trí tuệ biết hết thảy của Phật), giữa đường chán nản lùi bước, rơi vào hai đạo kia. Ví như cầm bình sành đã nung đi gánh nước, về đến nhà an ổn. Vì sao vậy? Vì bình đã thành. Người học được pháp sâu xa thì biết rốt cuộc không dừng giữa đường, tha hồ tiến lên Vô thượng chánh chân đạo.
Ví như con thuyền giữa biển lớn không được chăm sóc giữ gìn, chở của cải trên đó, đi giữa đường thì vỡ, của cải tan tác, mất hết của quý. Cũng vậy, khải sĩ đại sĩ dù hết lòng học mà không được pháp sâu xa, nên biết giữa đường sẽ chán nản, liền mất báu vật quý, giữa đường lười biếng, rơi vào hai đạo kia.
Ví như có người đem con thuyền cũ ở bờ biển lớn ra căng buồm, sửa chữa, chở của cải lên đó, đi đến nơi mình muốn, không vỡ giữa đường, chắc chắn đến được nơi ấy. Cũng vậy, khải sĩ đại sĩ có lòng tin vui, định hạnh, tinh tấn học tập, lại được pháp sâu xa, thì rốt cuộc không lười biếng giữa đường, đứng vững ngay trong Vô thượng chánh chân đạo, rốt cuộc không rơi vào hai đạo kia, hướng thẳng đến cửa Phật.
Ví như người tuổi già lại thân mang bệnh. Thế nào, người ấy có tự mình rời giường đứng dậy được không?"
Thiện Nghiệp nói: "Không được, bạch Thiên Trung Thiên (Trời của các trời, danh hiệu tôn xưng Phật)! Có lúc gượng dậy mà không có sức, không tự đi được; dù bệnh khỏi, tự đứng dậy được, thì rốt cuộc cũng không bước đi được."
Phật nói: "Cũng vậy, khải sĩ đại sĩ tu học đầy đủ như những hạnh kể trên, nhưng không được pháp sâu xa mà muốn đạt Vô thượng chánh chân đạo, thì rốt cuộc không đến được quả Phật, giữa đường lười biếng, rơi vào hai đạo kia. Ví như người già bệnh đã khỏi, muốn đứng dậy đi, có người khỏe mạnh đến dìu đỡ, bảo rằng: 'Đừng sợ, tôi sẽ đưa ông đi, rốt cuộc không bỏ ông giữa đường, sẽ đưa đến nơi ông muốn.' Cũng vậy, khải sĩ có đủ các hạnh kể trên, học được Minh độ vô cực sâu xa này và biến mưu minh tuệ, nên biết rốt cuộc không lười biếng giữa đường, chắc chắn đi đến cùng, và ở trong đó đạt Vô thượng chánh chân đạo."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video