Phẩm Giữ hạnh, thứ hai mươi ba.
Lúc ấy Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi, vị thần hộ trì Phật pháp) ngồi trong hội, nghĩ thế này: "Hạnh của khai sĩ (tức bồ-tát: người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ chúng sinh), người mười phương còn không ai hơn được, huống chi là Phật? Thân người khó được, sống thọ yên ổn lại càng khó, có người phát ý cầu Phật thật rất khó, huống chi là hết lòng cầu Phật đạo, muốn làm người dẫn đường Minh độ (trí tuệ sáng suốt đưa người sang bờ giác ngộ, tức Bát-nhã ba-la-mật) cho mười phương!"
Bấy giờ, Đế Thích hóa ra hoa thơm ngọt rải lên Phật, nói: "Người thực hành đạo khai sĩ thì theo kịp Phật, điều nguyện đều thành, là giữ gìn thành tựu các kinh Phật, Nhất thiết trí (trí tuệ biết hết thảy mọi sự của Phật), kinh pháp của Như Lai (danh hiệu của Phật) đều đầy đủ không thối lui, chuyển pháp chỉ dạy cho người. Có người hết lòng cầu Phật, đối với pháp này một lần giữ niệm thì rốt cuộc không thối lui: 'Ta muốn khiến người ta trong pháp càng thêm suy niệm, không chán khổ sinh tử, vì khổ của hết thảy chúng sinh mà nhẫn chịu hạnh khổ nhọc.' Trong tâm nghĩ: 'Những ai chưa được độ, ta sẽ độ; những ai sợ hãi, ta sẽ làm cho yên ổn; những ai chưa diệt độ (dập tắt phiền não, ra khỏi sinh tử), ta sẽ khiến họ diệt độ.'"
Đế Thích lại hỏi Phật: "Khai sĩ mới phát ý, theo thứ tự tiến lên đến bất thoái chuyển (vững chắc, không còn thối lui trên đường tu thành Phật), đến bậc nhất sinh bổ xứ (chỉ còn một đời nữa là thành Phật, nối ngôi Phật). Người khuyến trợ (khen ngợi, vui theo và hồi hướng công đức giúp người tu) vui mừng với họ thì được phúc gì?"
Phật nói: "Núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo) còn có thể cân mà biết được; người khuyến trợ vui mừng với hạnh của khai sĩ A-xà-phù (?) (khai sĩ mới bắt đầu tu), phúc ấy không cùng tận. Nước biển trong một cõi Phật, lấy một sợi tóc chẻ làm trăm phần, lấy một phần để chấm nước, đến khi nước cạn còn có thể biết được bao nhiêu giọt; người khuyến trợ vui mừng với hạnh của khai sĩ bất thoái chuyển, phúc ấy không thể đo lường cân đếm. Hư không trong một cõi Phật, dùng hộc, nửa hộc, đấu, nửa đấu, thăng, nửa thăng (các đơn vị đong dung tích thời xưa, hộc lớn nhất, thăng nhỏ nhất) còn có thể đong biết được bao nhiêu; phúc khuyến trợ này thì không thể cùng tận."
Đế Thích thưa với Phật: "Ma và quyến thuộc từ cõi trời của Ma đến, nghe định (pháp môn tâm chuyên nhất) này mà không khuyến trợ, là có duyên cớ gì?"
Phật nói: "Người phát ý cầu Phật là để phá cõi Ma. Tâm không lìa pháp Phật, chúng Trừ cận (tức tỳ-kheo: người nam xuất gia tu hành) cũng như thế; người khuyến trợ vui mừng là gần với Phật. Nhờ công đức ấy, đời đời sinh ra được người kính trọng cúng dưỡng, chưa từng có tiếng xấu, không sợ rơi vào ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), sẽ sinh lên cõi trời, ở khắp mười phương luôn được tôn quý. Vì sao? Vì đức khuyến trợ này là bố thí bình đẳng cho chúng sinh. Vì sao? Vì người mới phát ý dần dần tăng nhiều, tự đạt đến thành Phật, đưa chúng sinh đến diệt độ."
Thiện Nghiệp (tức Tu-bồ-đề, đại đệ tử của Phật) thưa với Phật: "Tâm ví như huyễn (như trò ảo thuật, có vẻ có mà không thật), do đâu mà thành Phật?"
Phật nói: "Thế nào, ông có thấy huyễn chăng?"
Đáp: "Không thấy cái huyễn hóa, cũng không thấy tâm huyễn."
Phật nói: "Không thấy cái huyễn hóa, tâm huyễn, mà thấy có pháp khác, thì sẽ được Phật đạo chăng?"
Đáp: "Dù lìa tâm huyễn hóa hay không lìa tâm huyễn, đều không thấy có Phật sẽ thành. Không có pháp, không có thấy, thì nói pháp gì là được hay không được? Pháp này là bản vô (cái vốn như thế, thực tướng chân thật của mọi pháp), là xa lìa, cũng không có được hay không được. Vốn không sinh ra, cũng không có ai làm Phật. Nếu không có pháp ấy, thì cũng không được làm Phật."
Thiện Nghiệp thưa với Phật: "Như thế thì Minh độ lìa bản vô (?)."
Đáp rằng: "Pháp bản vô không đối đãi, không chứng, không giữ, không hành. Không có pháp nào sẽ được. Vì sao? Vì lìa [gốc thì] Minh độ vốn không có hình. Bản vô là xa lìa, do đâu ở trong Minh độ mà được Phật? Phật là lìa gốc, không có gì cả; cái gì lìa bản vô, không có gì, mà sẽ được Phật?"
Phật nói: "Như ông nói, lìa gốc thì Minh độ, lìa gốc thì Nhất thiết trí, đều không có gì. Dù lìa gốc, gốc cũng không từ đâu sinh ra. Khai sĩ nên suy nghĩ như thế, đi sâu vào giữ định; vì thế lìa gốc, không có gì, mà được làm Phật. Tuy biết lìa gốc thì Minh độ không có gì, nhưng nếu không giữ Minh độ, không thực hành đầy đủ, thì không được làm Phật. Như Thiện Nghiệp nói: 'Không do Minh [độ] mà được Phật.' Tuy vậy, không thể lìa Minh độ mà được làm Phật.
Pháp khổ nhọc sâu kín mà khai sĩ thực hành, không thể [giữa đường] lấy Nê-hoàn (tức Niết-bàn: cảnh giới tắt hết phiền não, ra khỏi sinh tử). Những việc nói như thế, khai sĩ không coi là hạnh khổ nhọc. Vì sao? Vì không có người chứng, không có Minh độ để chứng, cũng không có kinh pháp để chứng. Khai sĩ nghe điều này mà không sợ, không lo, đó là thực hành Minh độ. Dù thực hành như thế mà cũng không thấy mình thực hành, đó là thực hành Minh độ, gần thành Phật.
Xa lìa [đạo] Ứng nghi (tức A-la-hán: bậc dứt sạch phiền não nhưng chỉ lo giải thoát riêng mình), Duyên nhất giác (tức Bích-chi Phật: bậc tự giác ngộ nhờ quán nhân duyên, không có thầy), không thấy không nghĩ, ví như trong hư không không có ý nghĩ gần hay xa. Vì sao? Minh độ không có hình dạng. Ví như người do huyễn thuật tạo ra không nghĩ: 'Thầy phép ở gần ta, người xem ở xa ta.' Ví như bóng hiện trong nước, hoặc gần hoặc xa, mà không nghĩ gần xa. Vì sao? Vì bóng không có hình. Minh độ cũng vậy, không nghĩ: 'Đạo Ứng nghi, Duyên nhất giác là xa, Phật đạo là gần.' Không ghét không yêu, không chấp trước, không sinh khởi.
Ví như người thợ khéo chạm khắc người máy có then chốt cử động, hoặc làm các loài súc vật, chúng không tự đứng ngồi được, nhờ có người giật dây mà lay động. Người gỗ vốn không nghĩ: 'Ta sẽ cử động, lay lắc, co, duỗi, cúi, ngửa để người xem vui thích.' Như chiếc thuyền lớn trên biển, người đóng thuyền muốn chở khách buôn qua, thuyền không nghĩ: 'Ta sẽ chở người qua.' Như đất đồng hoang, muôn vật, trăm loại lúa, cây cỏ đều mọc trong đó, đất không nghĩ: 'Ta sẽ cho mọc hay không cho mọc.' Như viên ngọc sáng tuôn ra các thứ báu; như mặt trời chiếu khắp bốn thiên hạ (bốn châu lớn quanh núi Tu-di, tức cả thế giới), ánh sáng không nói: 'Ta sẽ chiếu khắp.' Như nước, như gió không đâu không đến, mà không nghĩ: 'Ta sẽ đến chỗ nào.' Như núi Tu-di lấy cõi trời Đao-lợi (cõi trời thứ hai thuộc cõi dục, ở trên đỉnh núi Tu-di) làm trang nghiêm, núi không nghĩ: 'Ta lấy cõi trời Đao-lợi làm trang nghiêm.' Như biển lớn tuôn ra các báu vật quý lạ, biển không nghĩ: 'Ta sẽ cho châu báu ra từ trong ta.'
Minh độ vô cực (trí tuệ sáng suốt đưa sang bờ giác, không cùng tận) sinh ra các kinh pháp cũng như thế, tuy vậy mà không hình, không nghĩ. Ví như Phật sinh ra các công đức, đem từ, bi, hỷ, hộ (bốn tâm rộng lớn: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo điều lành của người, buông xả che chở bình đẳng) ban cho chúng sinh; Minh độ thành tựu các pháp thanh tịnh, ý nghĩa cũng như vậy."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video