Thiên 5 — Phẩm 5 – Giới thanh tịnh (phần 1)

 Phẩm thứ năm: Giới thanh tịnh (phần một)

 Phật bảo Xá-lợi-phất (đệ tử lớn của Phật, nổi tiếng trí tuệ): "Tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ đủ giới) phá giới (vi phạm các điều răn đã nhận giữ) có mười mũi tên lo khổ, khó mà chịu đựng nổi. Tỳ-kheo mang mười mũi tên lo khổ ấy thì đối với Phật pháp không thấy được hương vị, ghét người thuyết pháp (giảng giải giáo lý), không ưa gần gũi. Mười mũi tên ấy là gì?

 Này Xá-lợi-phất, tỳ-kheo phá giới thấy chúng Tăng (đoàn thể người xuất gia) hòa hợp thì không sinh lòng vui. Vì sao vậy? (Vì nghĩ rằng:) 'Khi hòa hợp làm lễ bố-tát (lễ nửa tháng một lần, chúng tăng tụ họp tụng giới, ai phạm phải sám hối) ắt sẽ đuổi ta ra.' Tỳ-kheo ác ấy tự biết mình có lỗi, thường ôm lòng lo khổ, đối với người giữ giới thì giận ghét không vui. Này Xá-lợi-phất, đó là mũi tên lo khổ thứ nhất của tỳ-kheo phá giới, ắt sẽ rơi vào đường ác.

 Lại nữa, này Xá-lợi-phất, tỳ-kheo phá giới bị mọi người ghét bỏ, không ai muốn gần, như con bò dữ sừng nhọn, người ta đều tránh xa. Tỳ-kheo ác ấy tự biết mình có lỗi, thường ôm lòng lo khổ. Này Xá-lợi-phất, đó là mũi tên lo khổ thứ hai của tỳ-kheo phá giới, ắt sẽ rơi vào đường ác.

 Lại nữa, này Xá-lợi-phất, tỳ-kheo phá giới gặp chúng tỳ-kheo, tự biết mình không giống họ, nên mang lòng xấu mà bỏ đi; vì xấu hổ nên không thể vào trong chúng. Này Xá-lợi-phất, đó là mũi tên lo khổ thứ ba của tỳ-kheo phá giới, ắt sẽ rơi vào đường ác.

 Lại nữa, này Xá-lợi-phất, tỳ-kheo phá giới lòng độc ác hừng hực, không thể dạy bảo; ngay cả giới pháp của ngoại đạo (các đạo ngoài đạo Phật) còn không có, huống chi là giới thanh tịnh. Vì nhân duyên phá giới nên người ta không gần gũi. Này Xá-lợi-phất, đó là mũi tên lo khổ thứ tư của tỳ-kheo phá giới, ắt sẽ rơi vào đường ác.

 Lại nữa, này Xá-lợi-phất, tỳ-kheo phá giới lấy tài vật của người khác để nuôi thân mình; ta nói người này là kẻ mang gánh nặng. Vì sao vậy? Người đang tu hành và người đã đắc đạo mới đáng nhận sự cúng dường; tỳ-kheo phá giới chẳng phải người tu hành, cũng chẳng phải người đắc đạo. Vì thế, này Xá-lợi-phất, tỳ-kheo phá giới sẽ phải trong trăm nghìn ức vạn kiếp (kiếp: khoảng thời gian dài vô cùng) cắt thịt thân mình để trả nợ cho thí chủ (người bố thí); nếu sinh làm súc sinh thì thân thường phải chở nặng. Vì sao vậy? Như chẻ một sợi tóc thành nghìn ức phần, tỳ-kheo phá giới còn không tiêu nổi một phần cúng dường, huống chi tiêu được y phục, đồ ăn uống, đồ nằm, thuốc men của người khác.

 Này Xá-lợi-phất, tỳ-kheo phá giới dù mặc pháp phục của bậc thánh (áo cà-sa của người tu) cũng không nên bước vào chùa dù một bước, huống chi là nhận một ngụm nước, cho đến giường chõng. Vì sao vậy? Này Xá-lợi-phất, kẻ ác như vậy ở giữa trời và người là giặc lớn; tất cả thế gian đều nên xa lánh. Này Xá-lợi-phất, kẻ bại hoại ấy chính là kẻ thù. Như Lai (danh hiệu của Phật) cho phép tất cả thế gian đều đến chỗ ta, riêng kẻ phá giới thì Như Lai lấy tay ngăn lại; họ không phải đệ tử ta, huống chi được ở trong pháp ta một ngày.

 Này Xá-lợi-phất, ví như xác người chết, xác rắn chết, xác chó chết là hôi thối nhất; khi các vị trời thanh tịnh muốn dạo chơi thì không muốn thấy, nếu thấy thì tránh xa. Cũng vậy, này Xá-lợi-phất, tỳ-kheo phá giới như ba cái xác kia, hôi thối không sạch; người trí xa lánh, không cùng làm lễ bố-tát và tự tứ (lễ cuối mùa an cư, mỗi vị thỉnh chúng tăng chỉ ra lỗi lầm cho mình). Này Xá-lợi-phất, tỳ-kheo phá giới ở trong pháp ta là điều không lành; tỳ-kheo giữ giới thấy kẻ phá giới thì liền tránh xa. Vì sao vậy? Những vật mà tay tỳ-kheo phá giới chạm vào và những vật họ nhận được, đối với người giữ giới đều là thứ độc hại.

 Này Xá-lợi-phất, giả sử ba cái xác hôi thối kia nằm đầy mặt đất, ta vẫn có thể đi, đứng, ngồi, nằm (bốn oai nghi: bốn dáng vẻ cử chỉ hằng ngày) ở trong đó, chứ không thể ở chung với tỳ-kheo phá giới dù trong chốc lát. Vì sao vậy? Này Xá-lợi-phất, đó là kẻ hèn hạ thấp kém trong hàng sa-môn (người xuất gia tu hành), là thứ mục nát hư hỏng trong hàng sa-môn, là hạt lép, vỏ trấu trong hàng sa-môn, là cáu bẩn trong hàng sa-môn, là chỗ đục trong hàng sa-môn, là chỗ nhơ trong hàng sa-môn, là kẻ cong vạy trong hàng sa-môn, là kẻ thô lỗ trong hàng sa-môn, là kẻ đánh mất thánh đạo trong hàng sa-môn. Những người như vậy xuất gia cầu đạo trong pháp ta mà lại mắc tội nặng.

 Này Xá-lợi-phất, người như vậy ở trong pháp ta là giặc phản nghịch, là giặc pháp, là kẻ lừa dối giả trá; chỉ cầu kiếm sống, tham nặng cơm áo; đó gọi là tôi tớ của cái vui thế gian. Này Xá-lợi-phất, ví như hoàng môn (người bị hoạn, không còn khả năng nam nữ) chẳng phải nam, chẳng phải nữ; tỳ-kheo phá giới cũng như vậy, không gọi là tại gia, cũng không gọi là xuất gia; chết rồi đi thẳng vào địa ngục.

 Này Xá-lợi-phất, ví như con dơi: khi người ta muốn bắt chim thì nó chui vào hang làm chuột; khi người ta muốn bắt chuột thì nó bay lên không làm chim; nhưng thật ra nó chẳng có được công dụng của loài chim lớn, thân nó hôi thối, chỉ ưa chỗ tối tăm. Này Xá-lợi-phất, tỳ-kheo phá giới cũng như vậy: đã không được dự lễ bố-tát, tự tứ, lại cũng không phải chịu sai dịch của vua; không gọi là bạch y (người tại gia, vì người thế tục mặc áo trắng), cũng không gọi là xuất gia; như khúc gỗ thừa sau khi thiêu xác, không còn dùng được vào việc gì.

 Tỳ-kheo như vậy không có giới phẩm, định phẩm, tuệ phẩm, giải thoát phẩm, giải thoát tri kiến phẩm (năm phần công đức của bậc thánh: giới luật, thiền định, trí tuệ, giải thoát, và cái biết rõ rằng mình đã giải thoát), chỉ có đầy đủ việc phá hỏng phần giới thanh tịnh. Không thể phát ra âm thanh lớn lao vi diệu: tiếng giới, tiếng định, tiếng tuệ, tiếng giải thoát, tiếng giải thoát tri kiến; chỉ phát ra tiếng hủy giới xấu ác, cùng với bọn đồng ác phát ra tiếng ác; chỉ bàn chuyện y phục, ăn uống, giường nằm; nhận lấy của bố thí, cây cối, hoa quả; làm sai dịch cho người quyền quý; và bàn chuyện lành dữ, an nguy của đất nước, chuyện đùa cợt, cùng mọi lời chẳng lành; ngày đêm thường rình tìm những thú vui nhơ nhuốc. Tỳ-kheo như vậy, thân nghiệp, khẩu nghiệp, ý nghiệp (những việc làm bằng thân, lời nói, ý nghĩ) đều không trong sạch, sẽ rơi vào địa ngục.

 Này Xá-lợi-phất, tỳ-kheo phá giới ấy ưa chỗ tối tăm như con dơi kia, nghe giảng kinh chánh thì lo buồn. Vì sao vậy? Vì kinh nói đúng như thật. Người đời không thích nghe nói thật, chỉ thích lời thuận ý. Tỳ-kheo như vậy đối với người thuyết pháp tâm không trong sạch, lại thêm tội nặng, làm tăng thêm quả báo địa ngục. Này Xá-lợi-phất, đó là mũi tên lo khổ thứ năm của tỳ-kheo phá giới, ắt sẽ rơi vào địa ngục.

 Lại nữa, này Xá-lợi-phất, tỳ-kheo phá giới không biết xấu hổ, các căn (giác quan) tán loạn, làm nên những điều không sạch; việc làm của thân, miệng, ý và oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ) đều không trong sạch; y phục mặc đều không đúng phép; ưa nói dối, không giữ gìn lời nói; tâm thường rong ruổi, nhiễm thứ cáu bẩn.

 Này Xá-lợi-phất, ví như một cái đồ sành mới, đem đựng phân, nước tiểu, mủ máu thối rữa; sau đó bỏ thứ dơ ấy đi, đặt hương chiên-đàn (gỗ đàn hương rất thơm) vào; rồi lại bỏ chiên-đàn đi, thì cái đồ sành ấy còn mùi gì?" — "Bạch Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được thế gian tôn kính), cái đồ sành mới ấy trước đã đựng phân, nước tiểu, mùi hôi đã bám chặt, nên chỉ còn mùi hôi, không có mùi chiên-đàn."

 "Này Xá-lợi-phất, người ta với lòng tin trong sạch cùng các căn lành mà xuất gia học đạo, nhưng gặp ác tri thức (thầy bạn xấu, dẫn người vào đường sai) rồi làm theo lời dạy của họ (thì cũng như thế). Này Xá-lợi-phất, thế nào là ác tri thức? Ác tri thức là kẻ thường ưa đùa giỡn, nông nổi không biết hổ thẹn, nói năng tán loạn, không giữ gìn các căn, tâm không chuyên nhất, ngu si như con dê trắng. Ai gần gũi ác tri thức như vậy thì mất quả Tu-đà-hoàn, quả Tư-đà-hàm, quả A-na-hàm, quả A-la-hán (bốn quả vị thánh từ thấp đến cao: Tu-đà-hoàn là bắt đầu vào dòng thánh; Tư-đà-hàm là chỉ còn trở lại cõi người một lần; A-na-hàm là không còn trở lại cõi dục; A-la-hán là dứt sạch phiền não, không còn tái sinh), cho đến mất cả cái vui được sinh lên trời, huống chi là đạo niết-bàn (sự dứt sạch phiền não, giải thoát hoàn toàn); chỉ có thể gom góp tội nghiệp phá pháp, cùng làm việc với những kẻ phá pháp. Người ấy làm nên thân nghiệp không trong sạch, khẩu nghiệp không trong sạch, ý nghiệp không trong sạch, giữ giới không trong sạch; sau khi thân chết thì vào đường ác.

 Thế nào là đường ác? Đường ác là địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ (quỷ đói), A-tu-la (loài thần hay ghen ghét, thường đánh nhau với chư thiên). Lại có những đường ác như các loài trùng A-do-lặc, trùng Bà-già-la-mục-khư, trùng Phù-di-tu-già-ca, trùng Tu-chi-mục-ca; người ấy phần nhiều sinh vào những loài trùng ấy.

 Này Xá-lợi-phất, người ấy theo ác tri thức, nếu được sinh làm người thì cha mẹ ly tán, chết chóc, mất mát; họ hàng suy sụp khổ não; đất nước tan nát; sinh vào tám nạn (tám hoàn cảnh khó gặp Phật, khó nghe pháp), bỏ mất tám chỗ vui (?); nhiều tham dục, giận dữ, ngu si; thường ưa đùa giỡn, nông nổi không biết hổ thẹn, nói năng tán loạn, không giữ được tâm, ngu si như con dê trắng; bị tham dục, sân hận, ngu si phá hoại; điếc, câm, mù lòa, tay chân co quắp, què quặt; cùng với ác tri thức sinh vào nơi không có Phật; nếu gặp đời có Phật thì mắt không ưa nhìn Phật, không ưa nghe pháp, không hòa hợp với chúng của Phật, gây nên những nghiệp ác ấy. Người ác cùng sinh với nhau, ưa pháp thấp kém; đối với chánh kiến (cái thấy đúng) lại cho là tà kiến (cái thấy sai), đối với tà kiến lại cho là chánh kiến. Đó gọi là ý muốn thấp kém, sự nhẫn thấp kém, trí tuệ thấp kém. Này Xá-lợi-phất, người trí tuệ thấp kém không bao giờ có thể khởi tâm hướng về sự chán lìa, sự diệt khổ, con đường tu và niết-bàn.

 Này Xá-lợi-phất, gặp ác tri thức thì mắc phải những tai họa suy khổ như vậy, có những tướng trạng như vậy: người ấy nghe các kinh pháp sâu xa thì kinh ngạc, nghi ngờ, sợ hãi như sắp rơi xuống hố sâu, liền rơi vào hố hào sâu của tội lớn. Vì sao vậy? Này Xá-lợi-phất, như trong kinh có nói, tỳ-kheo phá giới mắc tội rất nặng.

 Vì nhân duyên gì mà gọi là phá giới? Phá giới đã nhận giữ, khó dạy bảo; làm việc không có chuẩn mực, phần nhiều trái nghịch; thường hay tham đắm, làm nhiều việc pha tạp; làm theo tham, sân, si; ưa những lời tạp nhạp — đó gọi là phá giới. Lại có kẻ ưa nhiều việc, ưa tụng đọc nhiều (?), ưa ngủ nhiều; lời nói không thuận, không có thứ lớp; nói không trong sạch, tham đắm "ta", "người", thọ giả (cái "ta" sống lâu), mạng giả (cái "ta" mang sinh mạng) — vì thế gọi là tỳ-kheo tồi tệ xấu ác.

 Kẻ ấy không biết chừng mực, không biết phép tắc của sa-môn, không biết phép tắc của bà-la-môn (ở đây chỉ người tu hạnh trong sạch); ưa làm nghề thuốc, buôn bán cầu lợi; ưa làm sứ giả cho nhà nước, làm ô uế các nhà; ưa làm sai dịch, lo việc cho bạch y; lấy lá cây, hoa quả dâng biếu; ưa nói pháp ngoại đạo cho bạch y; tâm thường bỏ xa pháp xuất thế gian (pháp vượt ra khỏi thế gian). Chưa đủ hai mươi tuổi đã thọ giới cụ túc (giới đầy đủ của tỳ-kheo); trong việc thọ giới có nhiều chỗ không đủ; thân thể khiếm khuyết, không hợp phép; nhận lúa gạo sống, tiền bạc, vải lụa, vàng bạc; không nghe lời dạy bảo, chống lệnh thầy; không tự biết mình, không biết người khác, không phân biệt được sang hèn, thứ bậc; ưa nói dối, tham đắm giới thủ (chấp vào những giới cấm sai lầm, cho đó là đường giải thoát); làm việc tán loạn, tâm không chuyên nhất; mặt có tướng giận dữ, keo kiệt, không có lòng tin; không biết ơn nghĩa, nhiều lòng tham muốn; ham ngủ, đùa giỡn, nghi ngờ hối hận, giận hờn; che giấu tội ác; ưa tự mình chuyên quyết; ganh ghét, dua nịnh quanh co, không biết hổ thẹn; tự cao, buông lung; kiêu mạn, ngã mạn, đại mạn, tà mạn (các thứ tự cao: cho mình hơn người, chấp vào cái "ta", cho mình hơn cả người hơn mình, không có đức mà tự cho là có đức); ưa lừa dối, khen ngợi bản thân; bày nhiều mánh khóe để mở cửa lợi dưỡng (của cải, sự cung phụng); lấn lướt bạch y, giả vờ thân thiết; nhờ thế lực mà được của rồi khoe khoang với mọi người; hủy phá phần giới, phần định, phần tuệ, phần giải thoát, phần giải thoát tri kiến; đối với Phật, Pháp, Tăng lòng tin không vững; không tin nghiệp báo (quả báo của việc làm), chỉ quý lợi trước mắt; cho rằng không có đời sau; nhiều nghi ngờ hối hận; chí khí nông cạn yếu ớt, thường hay kinh sợ.

 Này Xá-lợi-phất, đó gọi là tỳ-kheo tồi tệ xấu ác. Kẻ si mê như vậy ở trong pháp ta chính là phân, nước tiểu hôi thối không sạch. Người ấy vì việc làm của thân, miệng, ý và cách sinh sống không trong sạch, nên chết rồi rơi vào đường ác, vào đại địa ngục. Tỳ-kheo như vậy, chư Phật Như Lai và chúng đệ tử thường xa lánh; những người khác ưa đạo, cầu diệt độ (dứt hết phiền não, vượt qua sinh tử) cũng đều không gần gũi.

 Này Xá-lợi-phất, ví như gỗ chiên-đàn đặt trong đồ đựng dơ bẩn thì cũng thành dơ bẩn, không dùng được nữa. Cũng vậy, này Xá-lợi-phất, nếu người tại gia hay xuất gia gần gũi kẻ ấy, tập theo việc làm của họ, thì cũng phá hỏng phần giới, chẳng bao lâu thành kẻ ác như họ, sắc mặt tiều tụy, mất hết oai nghi, chết rồi sinh vào địa ngục. Này Xá-lợi-phất, kẻ ác như vậy, chư Phật Như Lai và chúng đệ tử, cùng những người khác cầu đạo, ưa diệt độ, đều xa lánh. Này Xá-lợi-phất, ví như gỗ chiên-đàn đặt trong đồ đựng dơ bẩn thì không dùng được nữa; cũng vậy, này Xá-lợi-phất, người tại gia hay xuất gia dù lấy nó xoa lên thân thì vẫn còn lẫn mùi dơ.

 Này Xá-lợi-phất, tỳ-kheo ác này cũng như vậy: dù ngồi giữa chúng tăng, mặc pháp phục của bậc thánh, nhưng tướng ác của tỳ-kheo ấy vẫn hiện ra. Các tỳ-kheo sống phạm hạnh (đời sống tu hành trong sạch) thấy sự không sạch ấy thì tránh xa, không gần gũi. Thấy người khác xa lánh mình, tâm kẻ ấy liền giận ghét; vì nhân duyên ấy, chết rồi vào địa ngục. Này Xá-lợi-phất, đó là mũi tên lo khổ thứ sáu của tỳ-kheo phá giới, ắt sẽ rơi vào địa ngục.

 Kinh Phật Tạng, hết quyển thượng.

 Kinh Phật Tạng, quyển trung.

 Tam tạng (vị pháp sư thông suốt cả ba kho giáo điển của đạo Phật: Kinh, Luật, Luận) Cưu-ma-la-thập, người nước Quy Tư, dịch vào đời Diêu Tần (nhà Hậu Tần do họ Diêu lập ra ở Trung Hoa).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video