Thiên 7 — Phẩm 6 – Pháp thanh tịnh

 Kinh Phật Tạng, phẩm Tịnh Pháp (phẩm nói về sự thuyết pháp trong sạch, đúng đắn) thứ sáu.

 Phật bảo Xá-lợi-phất (một trong hai đệ tử lớn nhất của Phật, nổi tiếng trí tuệ bậc nhất): Xưa Phật Ca-diếp (vị Phật ra đời trước Phật Thích-ca) đã thọ ký (nói trước việc sẽ xảy ra) về Ta rằng: "Phật Thích-ca Mâu-ni vì nhận nhiều cúng dường nên pháp (giáo pháp) sẽ mau diệt." Này Xá-lợi-phất! Pháp của Ta thật vì nhiều cúng dường mà về sau sẽ mau diệt. Này Xá-lợi-phất! Ví như người nghèo được kho báu lớn thì lòng rất vui. Cũng thế, này Xá-lợi-phất, đời vị lai sẽ có nhiều tỳ-kheo (tăng sĩ nam đã thọ đủ giới, sống bằng khất thực) gần gũi bạch y (người áo trắng, tức người tại gia), nhận sự cúng dường của họ, dần dần quen thân suồng sã rồi làm công việc cho họ, lòng liền vui mừng lấy làm sung sướng, như người nghèo được kho báu lớn. Kẻ ngu như thế coi trọng lợi lộc thế gian, thú vui thế gian và kẻ hầu người hạ. Thấy tỳ-kheo nào được nhiều người cúng dường thì cho là đã được A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử); thấy ai ít người quen biết thì cho là người xấu. Tỳ-kheo như thế vì lợi lộc cúng dường mà bỏ đạo Phật cao thượng, thí chủ thích gì thì làm theo nấy. Này Xá-lợi-phất! Nay Như Lai (một danh hiệu của Phật) vì những kẻ ngu ấy mà nói những kinh như thế này. Vì sao? Vì tỳ-kheo phá giới (phạm, làm hỏng giới đã thọ) nghe kinh này sẽ sinh lòng hối hận, trở lại giữ giới, không làm giặc lớn nhận cúng dường của người.

 Này Xá-lợi-phất! Nếu có tỳ-kheo được nghe kinh này mà lòng không trong sạch, không vui không thích, thì gọi là tỳ-kheo xấu ác. Vì sao? Này Xá-lợi-phất! Tỳ-kheo giữ giới trong sạch thì không pháp nào không ưa: dù nói về bố thí, nói về giữ giới, nói về nhẫn nhục, nói về tinh tấn, nói về thiền định, nói về trí tuệ, hay nói những kinh pháp dạy nhàm chán, sợ hãi sinh tử như thế, lòng đều vui thích. Này Xá-lợi-phất! Có ba hạng người nghe nói kinh này thì lòng buồn khổ. Ba hạng nào? Một là tỳ-kheo phá giới; hai là người tăng thượng mạn (tự cho mình đã chứng đắc điều chưa chứng, kiêu căng cho mình hơn người); ba là người thuyết pháp không trong sạch. Lại có ba hạng người nghe kinh như thế thì lòng buồn khổ. Ba hạng nào? Một là người có nhân kiến (thấy có "người" thật); hai là người có mệnh kiến (thấy có một sự sống, linh hồn thật); ba là người có ngã kiến (thấy có cái "ta" thật). Này Xá-lợi-phất! Nay Ta nói rõ cho ông biết: như thiện tri thức (bạn tốt, thầy tốt dẫn dắt trên đường tu) tốt lành, lấy lòng thương xót mà vì người cầu lợi, cầu vui, cầu yên ổn; các ông hãy một lòng nghe nhận lời Ta, luôn cầu lợi ích tốt lành, lòng chớ buông lung.

 Này Xá-lợi-phất! Người thuyết pháp không trong sạch có năm lỗi. Năm lỗi gì? Một là tự nói mình biết hết Phật pháp. Hai là khi giảng kinh Phật thì bới ra những chỗ trái nhau giữa các kinh để chê lỗi. Ba là đối với các pháp lòng ngờ không tin. Bốn là lấy chỗ mình biết mà chê bai kinh pháp khác. Năm là vì lợi lộc cúng dường mà thuyết pháp cho người. Này Xá-lợi-phất! Người nói như thế, Ta nói người ấy sẽ rơi vào địa ngục, không đến được Niết-bàn (trạng thái dứt hết phiền não và khổ đau, ra khỏi sinh tử). Lại nữa, này Xá-lợi-phất! Tỳ-kheo thuyết pháp ở giữa đại chúng, người tin ưa pháp trải tòa cao cho, mà lại bỏ chánh pháp của Phật để nói lời văn trau chuốt của ngoại đạo (các đạo khác ngoài Phật pháp). Ta bao lâu siêng khổ mới cầu được pháp báu này, mà kẻ xấu kia bỏ qua không nói, chỉ lấy những lời, những nghĩa trái nhau trong kinh mà cãi nhau phải trái, không thuận theo chánh pháp; ở trong thánh pháp mà lòng cao ngạo tự đại, nói tùy ý mình để cầu lợi lộc cúng dường. Này Xá-lợi-phất! Nếu tỳ-kheo thuyết pháp xen lẫn nghĩa ngoại đạo, thì tỳ-kheo tốt siêng cầu đạo nên đứng dậy rời chỗ ngồi mà đi. Vì sao? Này Xá-lợi-phất! Người tại gia có lòng tin trải tòa cao thì không nên giảng nói lời nghĩa ngoại đạo. Nếu không bỏ đi thì không phải tỳ-kheo tốt, cũng không gọi là người theo lời Phật dạy.

 Này Xá-lợi-phất! Thuyết pháp rất khó. Người nói như thế, Ta nói người ấy gọi là ngoại đạo, là đệ tử của Ni-kiền (Ni-kiền-tử, phái tu khổ hạnh lõa thể ở Ấn Độ xưa, tức đạo Kỳ-na), không phải đệ tử Phật. Người thuyết pháp ấy sau khi chết sẽ sinh vào đường của Ni-kiền-tử. Thế nào là đường của Ni-kiền-tử? Tà kiến (cách thấy sai lầm) là đường của Ni-kiền-tử. Thế nào là tà kiến? Tức là địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ (quỷ đói). Vì sao? Này Xá-lợi-phất! Bản thân chưa chứng pháp mà ngồi tòa cao, tự mình không biết mà dạy người, ắt rơi vào địa ngục. Này Xá-lợi-phất! Những nhân duyên như thế Như Lai đều biết: các đệ tử của Ta dùng đủ mọi ngả, đủ mọi nhân duyên, đủ mọi chỗ thấy mà diệt chánh pháp của Ta. Này Xá-lợi-phất! Nếu có chúng sinh nghe kinh như thế này, nghe pháp đệ nhất nghĩa không (lẽ "không" tối thượng: các pháp không có tự tính), pháp không có gì cả, mà lòng vui mừng, thì nên biết người ấy thật là đệ tử của Ta.

 Này Xá-lợi-phất! Đời quá khứ có năm trăm người mù đi đường, đến một thành lớn, đói khát mệt lả. Họ để một người mù ở ngoài giữ đồ, những người còn lại vào thành xin ăn uống. Chẳng bao lâu có một kẻ lừa gạt đến chỗ người giữ đồ, nói: "Này anh, sao lại ở một mình?" Đáp: "Tôi có nhiều bạn vào thành xin ăn." Kẻ lừa gạt nói: "Anh có biết không? Bên kia có cuộc bố thí lớn, áo quần, đồ ăn, chuỗi ngọc, hoa hương và nhiều vật khác, muốn gì được nấy. Nếu anh cần, ta dẫn anh đến đó." Đáp: "Được." Kẻ lừa gạt dẫn người mù đi khỏi chỗ cũ một chút rồi cướp hết đồ. Những người mù xin ăn được rồi trở về. Kẻ lừa gạt lại nói với họ: "Các anh có gặp hội bố thí lớn không?" Đáp: "Không gặp." Kẻ lừa gạt nói: "Đồ các anh xin được cứ để ở đây, ta dẫn các anh đến hội bố thí lớn." Những người mù đều để đồ lại một chỗ, đi theo kẻ lừa gạt. Kẻ lừa gạt dẫn cả năm trăm người mù đến bên một hố lớn sâu, nói với họ: "Chỗ này bằng phẳng tốt đẹp, có hội bố thí lớn. Các anh mỗi người hãy quay mặt về phía đông mà đi tới nhận đồ bố thí." Họ liền cùng lúc rơi xuống hố mà chết.

 Này Xá-lợi-phất! Tỳ-kheo đời sau thích đọc sách ngoài đạo, khi thuyết pháp thì trau chuốt lời văn cho chúng vui thích. Lúc ấy ác ma (loài ma chuyên phá hoại người tu và chánh pháp) giúp làm mê hoặc mọi người, ngăn trở pháp lành. Nếu ai tham đắm âm thanh lời nói, lời văn khéo trau chuốt, hoặc ai thích đọc kinh sách ngoại đạo, thì ma đều làm cho mê mà khiến lòng họ yên ổn. Nếu có tỳ-kheo tu Phật pháp thì ma khiến sinh ngờ vực, làm cho mọi người không còn cúng dường. Hoặc có tỳ-kheo, một hai ba người đã đọc kinh Phật, ma liền khiến họ đi tìm kinh pháp ngoại đạo; người xem trước thì khen là hay. Những người ấy bị ma làm mê, che lấp mắt trí tuệ, tham sâu lợi lộc cúng dường mà đọc các sách ngoài, như bầy người mù bị kẻ lừa gạt dối, đều bị đẩy rơi xuống hố sâu mà chết. Này Xá-lợi-phất! Những người mù từ lúc sinh ra chính là các tỳ-kheo bỏ đạo vô thượng của Phật mà tìm kinh sách ngoại đạo; kẻ lừa gạt là ác ma; hố sâu là đường tà. Này Xá-lợi-phất! Như bầy người mù bỏ đồ đã có, muốn đến hội bố thí lớn mà rơi xuống hố sâu, các đệ tử của Ta cũng thế: bỏ áo cơm đạm bạc mà chạy theo của bố thí lớn, cầu cúng dường hậu hĩnh; vì lợi lộc thế gian mà mất trí tuệ lớn, rơi vào hố sâu là địa ngục A-tỳ (địa ngục khổ nhất, khổ không lúc nào ngừng).

 Lại nữa, này Xá-lợi-phất! Người thuyết pháp không trong sạch không biết ý chỉ của Như Lai khi tùy theo căn cơ mà nói, tự mình không hiểu rõ mà giảng cho người. Người ấy ngay đời hiện tại mắc năm lỗi; người khác không biết, chỉ tỳ-kheo được thiên nhãn (mắt của trời, thấy được những điều mắt thường không thấy) và chư thiên mới biết. Năm lỗi gì? Một là khi thuyết pháp lòng ôm sợ hãi, sợ người vặn hỏi. Hai là trong lòng lo sợ mà bên ngoài vẫn nói cho người. Ba là phàm phu, không có trí thật. Bốn là điều nói ra không trong sạch, chỉ có lời lẽ. Năm là nói năng không thứ lớp, chỗ này chỗ kia nhặt nhạnh chắp vá. Vì thế ở giữa chúng lòng ôm sợ hãi. Phàm phu như thế không có trí tuệ, lòng không quyết định, chỉ vì kiêu mạn và chút nhân duyên nhỏ mà cầu danh tiếng, ngờ vực hối hận trong lòng mà vẫn nói cho người. Người ấy suốt đêm dài tự chịu mũi tên độc tham dục, giận dữ, ngu si. Vì sao? Này Xá-lợi-phất! Người ấy không biết chắc các pháp mà nói cho người khác, nên lòng không vui; nếu có vui thì cũng mau mất. Này Xá-lợi-phất! Ta biết người thuyết pháp không trong sạch có lỗi như thế, không được chánh đạo. Việc này tất cả tỳ-kheo không biết, chư thiên không biết, chỉ một mình Ta biết.

 Lại có kiểu thuyết pháp không trong sạch: tỳ-kheo không hiểu điều Như Lai tùy căn cơ mà nói, lại đi nói cho người khác. Trong các kinh nói không có ta, không có người, không có chúng sinh, không có thọ mạng (đời sống thật, người sống lâu thật), mà người này tự lấy lời lẽ bàn luận nói rằng có ta, có người, có chúng sinh, có thọ mạng. Như thế tức là phỉ báng Phật, phỉ báng Pháp, phỉ báng Tăng. Tội phỉ báng Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, giáo pháp của Phật, và đoàn thể tăng sĩ) chư thiên và người đời không thể biết, chỉ Phật mới biết. Này Xá-lợi-phất! Người ấy cũng gọi là thuyết pháp không trong sạch. Ta biết lỗi của người ấy; những người có thần thông và chư thiên đều không thể biết, chỉ Phật mới biết.

 Này Xá-lợi-phất! Nay Ta vì ông dùng thí dụ giải nói. Nếu người không biết nghĩa tướng của đạo Phật mà thuyết pháp không trong sạch cho người khác, thì người ấy thành tựu bao nhiêu việc bất thiện? Này Xá-lợi-phất! Ý ông nghĩ sao? Chúng sinh ở cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di theo vũ trụ quan Phật giáo, chỉ thế giới loài người) có nhiều không? — Rất nhiều, bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, danh hiệu của Phật). — Này Xá-lợi-phất! Nếu có kẻ ác giết hết mạng sống của họ, thì người ấy mắc tội có nhiều không? — Rất nhiều, bạch Thế Tôn. — Kẻ ngu không biết đạo Phật như thế mà thuyết pháp không trong sạch cho người khác, tội còn nhiều hơn thế. Vì sao? Vì người ấy thuyết pháp không trong sạch, phá đạo Phật vô thượng, lại phỉ báng chư Phật quá khứ, vị lai và hiện tại. Vì sao? Này Xá-lợi-phất! Chư Phật quá khứ nói tất cả pháp đều rốt ráo là không, không có ta, không có người, không có chúng sinh, không có kẻ thọ mạng, không có kẻ sống. Này Xá-lợi-phất! Chư Phật vị lai nói tất cả pháp cũng rốt ráo là không, không có ta, không có người, không có chúng sinh, không có kẻ thọ mạng, không có kẻ sống. Này Xá-lợi-phất! Chư Phật hiện nay ở mười phương, trong các thế giới nhiều như cát sông Hằng, nói tất cả pháp cũng rốt ráo là không, không có ta, không có người, không có chúng sinh, không có kẻ thọ mạng, không có kẻ sống.

 Này Xá-lợi-phất! Đó gọi là pháp vô thượng của chư Phật: tức là tất cả pháp không có thể tính, là cái không chẳng có gì để nắm bắt; bản tính vắng lặng, không sinh không diệt; không có tính tướng, tự tướng đều không. Như Lai chỉ vì muốn dứt các sự nhớ tưởng phân biệt mà nói, còn Bồ-đề (sự giác ngộ) của chư Phật thì không có phân biệt. Này Xá-lợi-phất! Thế nào là phân biệt? Phân biệt tức là ngã kiến, nhân kiến, chúng sinh kiến (thấy có chúng sinh thật), thọ kiến (thấy có tuổi thọ thật), mệnh kiến, đoạn kiến (chấp chết là hết, đứt mất), thường kiến (chấp mọi thứ còn mãi). Phàm phu thành tựu những phân biệt ấy. Nếu người không có những phân biệt như thế, thì có thể biết rõ tất cả pháp là không, không có ta, không có người, không có chúng sinh, không có kẻ thọ mạng, không có kẻ sống. Khi nghĩ như thế, lòng được vui mừng, nghe đệ nhất nghĩa không thì không kinh không sợ. Người ấy biết năm ấm (năm nhóm hợp thành con người: sắc tức thân xác, thọ tức cảm giác, tưởng tức hình dung nhận biết, hành tức ý muốn tạo tác, thức tức sự hay biết) là hư dối, không chân thật; biết mười hai nhập (sáu giác quan cùng sáu đối tượng của chúng), mười tám giới (sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức tương ứng) là hư dối, không chân thật. Người ấy cũng không phân biệt Niết-bàn, không nghĩ đến Niết-bàn, không nói "ta có thể nghĩ đến Niết-bàn"; nhờ pháp mà được vắng lặng nhưng không phân biệt; chỗ mà pháp ấy vắng lặng cũng không phân biệt, cũng không nắm bắt được.

 Này Xá-lợi-phất! Đó gọi là thuận nhẫn (sự nhận chịu thuận theo chân lý, một bậc hiểu biết trước khi thấy suốt lẽ chân thật). Người ấy ở trong thuận nhẫn, trong đệ nhất nghĩa ấy, cũng không nắm bắt tự tướng. Này Xá-lợi-phất! Thế nào là tướng của thuận nhẫn? Vô tướng (không có hình tướng nào để chấp) chính là tướng của thuận nhẫn. Này Xá-lợi-phất! Ý ông nghĩ sao? Nếu người đối với thuận nhẫn này còn không nắm bắt tướng, thì người ấy mà nắm bắt tướng ta, tướng người, tướng chúng sinh, tướng thọ mạng, tướng sống, là điều không thể có. Nếu người thành tựu trí tuệ như thế thì đáng nhận cúng dường, gọi là con Phật, gọi là người vào định bất trụ (trạng thái tâm định không dừng bám vào đâu). Này Xá-lợi-phất! Đó gọi là cửa đệ nhất nghĩa của Phật pháp, tức là không nhớ tưởng phân biệt, không có cái này cái kia. Thế mà kẻ ngu kia ở giữa đại chúng nói tà kiến, tự lấy nhớ tưởng phân biệt mà dạy người: "Đây là Phật pháp, đây là thánh đạo." Kẻ ngu như thế là phỉ báng chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại. Kẻ ngu như thế gọi là ác tri thức (bạn xấu, thầy xấu dẫn người vào đường sai), không gọi là thiện tri thức.

 Này Xá-lợi-phất! Kẻ thù dù cướp mạng sống thì cũng chỉ mất một thân; còn kẻ ngu thuyết pháp không trong sạch như thế thì trong nghìn muôn ức kiếp (khoảng thời gian cực dài) gây suy hao khổ não lớn cho chúng sinh. Người ấy ngu tối, che lấp tâm gốc Bồ-đề của Phật, khiến lòng tham đắm lại bừng lên, nối tiếp không dứt. Vì tham đắm mà qua lại trong năm cõi (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, trời), không có lối tắt tốt lành, sinh tử không dứt. Vì thế, này Xá-lợi-phất, người thuyết pháp không trong sạch mắc tội cực nhiều, lại làm ác tri thức cho chúng sinh, lại phỉ báng chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại. Này Xá-lợi-phất! Hãy gác chúng sinh cõi Diêm-phù-đề lại; giả sử có người giết hết mạng sống chúng sinh trong cõi tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới hợp lại, phạm vi giáo hóa của một vị Phật), thì tội thuyết pháp không trong sạch còn nhiều hơn thế. Vì sao? Vì người ấy phá hết A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ chân chánh, cùng khắp, cao tột không gì hơn, tức quả Phật) của chư Phật, giúp làm việc ma, lại khiến chúng sinh trong trăm nghìn muôn đời chịu các suy hao khổ não; chỉ có thể trói buộc mà không thể cởi mở. Nên biết người ấy đối với chúng sinh là ác tri thức, là kẻ nói dối, ở giữa đại chúng phỉ báng hủy nhục chư Phật; vì nhân duyên ấy mà rơi vào địa ngục lớn; vì dạy nhiều chúng sinh những điều tà kiến nên gọi là kẻ tà kiến xấu ác. Này Xá-lợi-phất! Người có ngã kiến, nhân kiến, chúng sinh kiến phần nhiều rơi vào tà kiến; còn người có đoạn diệt kiến (chấp rằng mọi thứ đứt mất, không còn gì) lại phần nhiều mau đắc đạo. Vì sao? Vì chỗ thấy ấy dễ bỏ. Vì thế nên biết: người ấy thà tự lấy dao bén cắt lưỡi mình, chứ không nên thuyết pháp không trong sạch giữa đại chúng.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video