Kinh Thắng Thiên Vương Bát-nhã Ba-la-mật (Bát-nhã Ba-la-mật: trí tuệ sáng suốt thấy rõ bản chất thật của mọi sự, đưa người tu từ bờ mê sang bờ giác ngộ; Thắng Thiên Vương là tên vị vua cõi trời thưa hỏi Phật trong kinh), phẩm Ca Ngợi, thứ mười lăm.
Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ; Bồ-tát là người tu hành cầu thành Phật để cứu giúp chúng sinh) liền từ chỗ ngồi đứng dậy. Ngài để trần vai phải, quỳ gối phải sát đất, chắp tay hướng về Phật, cúi đầu sát đất làm lễ, rồi thưa Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu của Phật: đấng được cả thế gian tôn kính)! Công đức của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến) thật hiếm có, không gì sánh bằng, không thể nghĩ bàn. Chư Phật trong ba đời quá khứ, hiện tại, vị lai đều như nhau, không có gì khác biệt. Những chúng sinh được thấy Như Lai, hoặc được nghe về công đức của Như Lai, cũng là điều không thể nghĩ bàn. Hôm nay chúng con lại được thấy Thế Tôn chuyển bánh xe pháp lớn (giảng dạy giáo pháp lớn lao, ví như lăn bánh xe pháp đi khắp nơi), vui mừng hớn hở, được điều chưa từng có."
Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi liền bay lên hư không, cao bằng bảy cây đa-la (loại cây giống cây thốt nốt, thân rất cao, thường được dùng làm đơn vị đo chiều cao), chắp tay ca ngợi rằng:
"Trong tất cả chúng sinh, chỉ có Phật là bậc tôn quý lớn, đến bằng Ngài còn không có ai,
huống chi là có người hơn Ngài. Người và vật đều là không (người lẫn mọi sự vật đều không có tự tính cố định, gọi là nhân pháp nhị không), về lý thì không gì ngang bằng được,
chỉ có Phật Như Lai là bậc ngang với cái không gì sánh bằng. Phiền não (những tâm trạng làm rối loạn, gây khổ như tham, giận, si mê) và tập khí (thói quen sâu xa còn sót lại của phiền não),
Ngài đã dứt sạch mãi mãi, không còn chút nào. Mọi điều cần phải biết, Ngài đều hiểu rõ.
Dù là về trí tuệ hay về lời giảng, không ai sánh kịp Phật. Trong cõi đại thiên thế giới (thế giới rộng lớn, gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ),
chỉ có Phật là riêng tôn quý. Thập lực (mười sức trí tuệ đặc biệt chỉ Phật có) và vô úy (sự không hề sợ hãi khi thuyết pháp) của Ngài chắc chắn chân thật, không hư dối,
đến như Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) hay Phạm Thiên (vua cõi trời Phạm thiên) cũng không thể có được. Ơn lớn của Thế Tôn
đối với các chúng sinh, việc ấy thật khó nghĩ bàn, không ai bì kịp.
Ngài khéo léo vô lượng, dùng đủ mọi phương tiện (những cách linh hoạt, khéo léo để giáo hóa), đều là vì chúng sinh,
khiến cho họ được lợi ích."
Bấy giờ, trong đại chúng có một vị thiên tử (người con của cõi trời, tức một vị trời) tên là Tô-lâu-ba (tiếng nước Trần, tức tiếng Hán, là Diệu Sắc, nghĩa là "sắc đẹp nhiệm mầu"). Vị ấy liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, quỳ gối phải sát đất, chắp tay hướng về Phật, cúi đầu sát đất làm lễ, rồi nói kệ (bài thơ tụng trong kinh Phật) ca ngợi rằng:
"Ở thế gian, nếu ai nói có người ngang bằng Phật, thì lời nói như thế là lỗi của miệng;
nếu nói rằng Pháp vương (vua của giáo pháp, tức Phật) là bậc tôn quý tột cùng, thì đó không phải lời hư dối mà là lời chân thật.
Dù hàng người hay hàng trời đến chất vấn, vặn hỏi, cũng không ai làm khuất phục được bậc Đại Sư của ta.
Đấng Thiện Thệ (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã đi một cách tốt đẹp đến bờ giải thoát) hàng phục ma (những thế lực xấu ác phá hoại người tu) và ngoại đạo (các giáo phái ở ngoài đạo Phật), dẫn dắt thế gian đến giải thoát.
Ngài có bốn tài biện luận trong sạch (thông suốt không ngăn ngại về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn ngữ và về khả năng giảng nói), nói mãi không cùng, đem thuốc cam lộ (thứ nước thần ngọt ngào giúp bất tử, ví cho giáo pháp đem lại giải thoát) nhiệm mầu ban cho chúng sinh.
Ngài nhìn khắp mọi pháp, trí tuệ không ngăn ngại, trong mọi ý niệm, trí ấy không hề suy giảm hay mất đi.
Với lòng đại bi, Ngài nhìn chúng sinh bình đẳng như nhau, tâm trong sạch nên đời không làm nhiễm bẩn được.
Ngài khéo biết rõ căn cơ, ham muốn và tính nết của chúng sinh, tùy theo điều họ ưa nghe mà giảng nói cho phù hợp.
Phiền não có nhiều loại khác nhau chứ không phải chỉ một, nên Ngài chỉ ra vô lượng cửa đối trị (những phương pháp chữa trị, mỗi pháp hợp với một loại phiền não).
Khéo giảng về nhân duyên (nguyên nhân và điều kiện khiến mọi sự sinh ra) thì không ai bằng Phật, Ngài làm vậy chỉ cốt để đem lại lợi ích cho chúng sinh.
Gặp Phật, nghe pháp mà không đắc đạo, những chúng sinh như thế thật vô cùng khó cứu độ.
Danh hiệu lớn lao của Như Lai, ai cũng nên khát khao ngưỡng mộ; được thấy Thế Tôn thì lợi ích không có giới hạn.
Trí tuệ của Phật có thể làm cho tâm trong sạch; đã nghe được giáo pháp chân chính thì ra khỏi sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi không ngừng).
Nghe được danh hiệu Phật là điều cát tường lớn; nhớ nghĩ đến Thế Tôn thì luôn được vui mừng an lạc.
Phát tâm tìm đến Phật thì sinh ra trí tuệ hiểu biết; theo lời dạy mà siêng năng tu tập thì thành tựu chủng trí (trí tuệ biết rõ tất cả mọi pháp đến từng chi tiết của Phật).
Giới hạnh (việc giữ gìn giới luật) trong sạch nên không có nhơ bẩn; thiền định (sự tập trung tâm ý cho yên lặng, sáng suốt) bậc nhất nên tâm lắng trong sáng tỏ.
Trí tuệ thù thắng nhất nên khó bị lay động; biển giáo pháp trong sạch như nước cam lộ.
Mọi chúng sinh đều ưa phóng dật (buông thả, lơ là không tu tập), còn chư Phật Như Lai thì đã lìa khỏi thế gian.
Ngài thương xót chúng sinh bình đẳng như thương đứa con một, ơn đức sâu dày không ai báo đáp nổi.
Trước hết, Ngài giảng pháp phá tan bọn giặc kết sử (những phiền não trói buộc con người, ví như giặc cướp), từ lâu Ngài đã đánh tan đạo quân huyễn hóa của thiên ma (ma vương ở cõi trời, chuyên phá hoại người tu).
Thế Tôn đã nói rõ những lỗi lầm, tai hại của tam hữu (ba cõi tồn tại trong luân hồi: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc), và chỉ bày rộng rãi vô lượng công đức của Niết-bàn (cõi vắng lặng, chấm dứt hẳn sinh tử)."
Bấy giờ, trong đại chúng có một vị thiên tử tên là Tô-na-ma (tiếng Hán là Thiện Danh, nghĩa là "tên tốt"). Vị ấy liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, quỳ gối phải sát đất, chắp tay hướng về Phật, cúi đầu sát đất làm lễ, rồi nói kệ ca ngợi rằng:
"Như Lai Thế Tôn thực hành lòng đại bi; giả sử trí tuệ có thể trao cho người khác được,
thì Ngài còn để Điều Đạt (tức Đề-bà-đạt-đa, người em họ của Phật, nhiều lần mưu hại Phật) được nhận trước nhất, huống chi các loài chúng sinh khác.
Nay con không bằng lòng để thời gian trôi qua uổng phí, con sẽ tu sửa hạnh chân chính để báo đáp ơn Phật.
Có người đã chứng được vô lậu diệt (sự diệt sạch phiền não, đạt Niết-bàn của bậc A-la-hán), nhưng như thế vẫn chưa phải là báo đáp ơn Phật;
nếu có thể tu hành theo giáo pháp chân chính của Phật, thì mới đáng gọi là người con thật sự của Phật.
Phật đã siêng năng chịu khổ từ lâu vì chúng sinh, ơn lớn cao tột ấy hiếm ai báo đáp được.
Với lòng đại từ, Ngài mở bày giáo pháp chân thật, khiến người ta vừa tự tu hành vừa giáo hóa người khác.
Nếu Phật Như Lai không ra đời, thì mọi chúng sinh đều phải chịu khổ lớn,
không còn đường lành, chỉ còn những đường dữ, chỉ nghe tiếng khổ não của tam đồ (ba đường khổ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).
Chúng sinh chịu khổ trong sáu nẻo luân hồi (cõi trời, người, a-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục) không thoát ra được, là vì phiền não trói buộc họ;
Thế Tôn có thể cởi được nút thắt độc hại cho người khác, trái lại chính Ngài lại bị lòng đại bi ràng buộc.
Phật là ruộng phúc lớn của thế gian (nơi gieo việc lành thì gặt được phúc báu lớn, như gieo hạt vào ruộng tốt); theo lời dạy mà tu đúng đắn thì lìa được đường dữ.
Nếu trái lời Phật dạy, không chịu tu hành, thì người ấy mãi mãi không được sinh vào cõi lành.
Có người khởi tâm xấu ác đối với Phật, hoặc lại không thích nghe giáo pháp sâu xa,
những chúng sinh như thế thật đáng thương, chắc chắn sẽ mãi mãi ở trong tối tăm.
Trí tuệ mà Phật Thế Tôn tự mình biết, chỉ những bậc ngang hàng Như Lai mới hiểu được;
trí tuệ của Phật không phải là thứ con có thể đo lường, con xin cúi đầu kính lễ các đấng tôn quý khắp mười phương (tám hướng cùng phương trên và phương dưới, tức khắp mọi nơi).
Vô úy, trí tuệ, thập lực và các pháp bất cộng (những đức tính riêng chỉ Phật có, không chung với ai khác), chỉ riêng Phật Thế Tôn là có đầy đủ trọn vẹn.
Ngài có tướng tốt, vẻ đẹp trang nghiêm, có giọng nói nhiệm mầu, người nhìn không chán, vượt hơn mọi sắc đẹp.
Đóa hoa Phật trong sạch, nở ra theo ba cách (?) không lúc nào tạm ngưng, nay con xin kính lễ.
Chỉ có Phật là khéo biết đạo cao tột, thoát ra khỏi mọi hiểm nạn.
Phật là bậc cao tột, đứng đầu tất cả, con xin cúi đầu kính lễ đấng Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, tức trong loài người; cũng hiểu là bậc đầy đủ cả phúc đức và trí tuệ).
Phật dùng nước chính pháp của công đức, rửa sạch mọi cấu uế, không còn sót lại chút nào.
Thế Tôn xưa nay vốn trong sạch cả trong lẫn ngoài, nay con xin cúi đầu kính lễ thân chân thật thanh tịnh của Ngài."
Bấy giờ, Đại Phạm Thiên (vị vua cõi trời Phạm thiên), chủ của thế giới Ta-bà (thế giới chúng ta đang sống, nghĩa là cõi phải chịu đựng nhiều khổ não), liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, quỳ gối phải sát đất, chắp tay hướng về Phật, cúi đầu sát đất làm lễ, rồi dùng kệ ca ngợi rằng:
"Công đức và trí tuệ, Phật có đầy đủ; Ngài làm lợi ích cho chúng sinh không hề tạm nghỉ.
Ngài thường mưa nước cam lộ cho mọi người được no đủ; nay con xin cúi đầu kính lễ bậc làm lợi cho người khác.
Những bậc thù thắng nhất, đáng kính nhất trong thế gian, những người ấy vẫn còn cung kính Phật.
Mọi điều ác đã dứt sạch, mọi điều lành đều đầy đủ; nay con xin cúi đầu kính lễ đấng tôn quý không ai sánh bằng.
Không có hạnh nào mà Ngài không tu học, vì muốn cứu vớt chúng sinh,
giúp họ vượt qua sinh tử và được an vui; nay con xin cúi đầu kính lễ bậc thầy cứu đời.
Kính lễ thân sắc vàng nhiệm mầu! Kính lễ giáo pháp cam lộ mà Ngài đã giảng!
Kính lễ trí tuệ trong sạch không cấu nhiễm! Kính lễ rừng công đức của mọi điều lành!"
Bấy giờ, Thế Tôn bảo Đại Phạm Thiên: "Hay thay, hay thay! Những điều Đại Phạm Thiên ca ngợi Thế Tôn đều là chân thật. Vì sao vậy? Vì chư Phật Như Lai trong vô lượng kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) đã tu tập đủ mọi công đức và trí tuệ, nên quả vị đạt được không gì là không đầy đủ. Vì sao vậy? Vì đã đầy đủ Đàn Ba-la-mật (hạnh bố thí trọn vẹn; Ba-la-mật là hạnh tu đến nơi đến chốn, đưa sang bờ giác ngộ), Thi Ba-la-mật (hạnh giữ giới trọn vẹn), Sằn-đề Ba-la-mật (hạnh nhẫn nhục trọn vẹn), Tì-lê-da Ba-la-mật (hạnh tinh tấn, siêng năng trọn vẹn), Thiền Ba-la-mật (hạnh thiền định trọn vẹn) và Bát-nhã Ba-la-mật (hạnh trí tuệ trọn vẹn). Thân trong sạch, miệng trong sạch, ý trong sạch; nhờ sự trong sạch ấy mà thấu suốt được như như thật tế (chân như, tức bản chất thật vốn như thế, không đổi, của mọi sự; thật tế là chỗ tột cùng của chân thật). Chư Phật Thế Tôn an trụ trong thật tế ấy, nên lời nói ra không hề hư dối."
Bấy giờ, Đại Phạm Thiên liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, quỳ gối phải sát đất, chắp tay hướng về Phật, cúi đầu sát đất làm lễ, rồi thưa Phật: "Cúi xin Thế Tôn dùng sức trụ trì (sức gia hộ của Phật để giữ gìn cho giáo pháp được tồn tại lâu dài) khiến cho Bát-nhã Ba-la-mật này được ở lâu dài trong thế gian."
Phật bảo Đại Phạm Thiên: "Sức trụ trì của chư Phật trong ba đời khắp mười phương đều cùng ủng hộ Bát-nhã Ba-la-mật này. Trong thế gian, dù là trời, là ma, là sa-môn (người xuất gia tu hành) hay bà-la-môn (tầng lớp tu sĩ, giáo sĩ của đạo Bà-la-môn ở Ấn Độ), cũng không ai có thể phá hoại hay gây chướng ngại được. Vì sao vậy? Ta nhớ đời quá khứ có một vị Phật hiệu là Bảo Nguyệt Như Lai, Ứng Cúng (đáng được trời người cúng dường), Chính Biến Tri (biết đúng đắn và biết khắp mọi sự), Minh Hạnh Túc (trí tuệ và đức hạnh đều đầy đủ), Thiện Thệ (đã đi một cách tốt đẹp đến bờ giải thoát), Thế Gian Giải (hiểu rõ mọi lẽ của thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột, không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo điều phục, dẫn dắt con người), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật (bậc giác ngộ), Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính). Nước của vị Phật ấy tên là Bất Hủy, kiếp ấy tên là Tán Thán. Trong chúng đệ tử của vị Phật ấy có hai vị tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ đủ giới) làm pháp sư (người chuyên giảng giải giáo pháp), rất giỏi thuyết pháp: một vị tên là Trí Thịnh, một vị tên là Thật Dữ. Hai vị tỳ-kheo ấy theo Phật chuyển pháp luân suốt trọn một kiếp, khiến trăm ức ma trong tam thiên đại thiên thế giới (thế giới rộng lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ) đều được giáo hóa và phát tâm bồ-đề (phát tâm cầu giác ngộ, thành Phật)."
Bấy giờ, Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) Phiến-đa-ý liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần vai phải, quỳ gối phải sát đất, chắp tay hướng về Phật, cúi đầu sát đất làm lễ, rồi thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Đức Bảo Nguyệt Như Lai hiện vẫn còn tại thế, hay đã nhập Niết-bàn rồi?"
Phật bảo Bồ-tát Phiến-đa-ý: "Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, lời Phật dùng để gọi người tu)! Từ đây về phương Đông, đi qua mười trăm nghìn ức cõi Phật, có một thế giới tên là Bất Hủy, vị Phật ở đó sống mười nghìn kiếp. Ở cõi nước của vị Phật ấy, khi giảng Bát-nhã Ba-la-mật thì không có thiên ma hay ngoại đạo nào gây chướng ngại được, ai cũng phát tâm hướng về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tiếng Phạn, nghĩa là sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn, tức quả vị Phật). Tỳ-kheo Trí Thịnh ngày ấy chính là Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi, tỳ-kheo Thật Dữ chính là Thắng Thiên Vương. Hai vị này dùng phương tiện khéo léo, ủng hộ bằng đủ mọi cách, khiến cho Bát-nhã Ba-la-mật được ở lâu dài trong đời. Ở cõi Phật nào khắp mười phương có giảng Bát-nhã Ba-la-mật, hai vị này liền đến nghe và thọ nhận; cũng như hôm nay Ta phóng ra ánh sáng lớn, hai vị liền theo ánh sáng mà đến họp."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video