Thiên 304 — Bàn về tính tình và tướng mạo

 Bàn về tính tình và tướng mạo

 Sang hay hèn thì xem ở bát tự (tám chữ ghi năm, tháng, ngày, giờ sinh, mỗi mốc gồm một thiên can và một địa chi); tính tình thì ứng với ngũ hành (năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Thiện ác cùng nhân, nghĩa, lễ, trí, tín là do lòng làm chủ; mừng, giận, buồn, vui, yêu, ghét, ham muốn là do tình mà sinh ra.

Phương Đông ở vị trí quẻ Chấn (một trong tám quẻ của Kinh Dịch, ứng với phương Đông và mùa xuân), là hành Mộc, hiệu là Thanh Long (Rồng Xanh, linh vật giữ phương Đông), tên gọi là Khúc Trực (cong và thẳng, chỉ tính chất của cây có thể uốn cong, có thể vươn thẳng). Trong ngũ thường (năm đức thường hằng: nhân, nghĩa, lễ, trí, tín), Mộc chủ về nhân (lòng thương người). Màu của nó là xanh, vị là chua, tính là ngay thẳng, tình là ôn hòa.

Mộc ở thế vượng tướng (lúc hành ấy đang mạnh hoặc đang lên, gặp mùa hay vị trí giúp sức) thì chủ người có lòng thương rộng khắp, biết xót thương, có ý hiền hậu, vui vẻ, dễ gần. Người ấy giúp đời, làm lợi cho người, thương xót trẻ mồ côi, nghĩ đến người góa bụa. Tính thẳng thắn, chất phác, thanh cao; lúc ra làm việc hay lúc ở ẩn đều khảng khái, hào hiệp. Dáng vẻ đẹp đẽ, xương cốt thon dài, tay chân thon mịn, miệng nhọn, tóc đẹp, sắc mặt xanh trắng, lời nói cao giọng, hiên ngang. Đó là ý Mộc thịnh thì giàu lòng nhân.

Mộc ở thế hưu tù (lúc hành ấy suy yếu, bị kìm hãm, không gặp thời) thì chủ người gầy cao, tóc thưa, tính ngang ngạnh, lòng thiên lệch, hay ghen ghét, không có lòng nhân. Đó là ý Mộc suy thì ít tình nghĩa.

Mộc rơi vào tử tuyệt (các giai đoạn Tử và Tuyệt trong vòng mười hai giai đoạn thịnh suy của một hành, tức lúc khí đã chết và cạn kiệt) thì mắt và lông mày không ngay ngắn, keo kiệt bủn xỉn, da thịt khô ráp, cổ dài, yết hầu lộ, đi đứng ngồi không vững, thân hình thường nghiêng lệch.

Mộc gặp Hỏa thì sắc mặt pha đỏ, gặp Thổ thì pha vàng, gặp Kim thì pha trắng, gặp Thủy thì pha đen. Bốn hành còn lại cũng theo lệ ấy mà suy.

 Hỏa thuộc phương Nam, tên gọi là Viêm Thượng (bốc lên trên, chỉ tính chất của lửa). Trong ngũ thường, Hỏa chủ về lễ. Màu của nó là đỏ, vị là đắng, tính là gấp gáp, tình là cung kính.

Hỏa vượng tướng thì chủ người có phong thái nhường nhịn, đoan chính, cẩn thận, có lòng cung kính, khiêm tốn, hòa nhã. Uy nghi lẫm liệt, chất phác, được người tôn trọng. Mặt nhọn ở trên, rộng ở dưới; đầu nhỏ, chân dài; ấn đường (khoảng giữa hai lông mày) hẹp mà lông mày rậm; đầu mũi lộ, tai nhỏ. Tinh thần lanh lợi, ánh mắt long lanh, nói năng nhanh gấp, tính nóng nảy nhưng không độc ác, thông minh, làm được việc.

Hỏa thái quá (hành ấy quá mạnh, vượt mức cân bằng) thì giọng khô gắt, mặt đỏ, hay rung đùi, ưa động. Hỏa bất cập (hành ấy quá yếu, không đủ sức) thì người vàng vọt gầy gò, gương mặt nhọn góc cạnh, xảo trá, ghen ghét độc địa, nói năng bừa bãi khoác lác, làm việc có đầu không có đuôi.

 Thổ thuộc trung ương, tên gọi là Giá Sắc (gieo trồng và gặt hái, chỉ tính chất của đất nuôi sống mùa màng). Trong ngũ thường, Thổ chủ về tín (giữ chữ tín). Màu của nó là vàng, vị là ngọt, tính là nặng nề, vững chãi, tình là đôn hậu.

Thổ vượng tướng thì chủ người lời nói và việc làm đi đôi với nhau, trung hiếu, hết lòng thành thật, ưa kính thần Phật, giữ đúng hẹn ước. Lưng tròn, eo rộng, mũi to, miệng vuông, mày thanh mắt sáng, mặt đầy đặn, da vàng, độ lượng rộng rãi, xử việc có phép tắc.

Thổ thái quá thì cố chấp một chiều, cổ hủ chất phác, ngu vụng, không sáng suốt. Thổ bất cập thì sắc mặt âu sầu u ám, mặt lệch, mũi thấp, giọng nặng đục, không thông sự lý. Người ấy hung ác, ngang trái, không được lòng người, hay đảo lộn, thất tín, keo kiệt, làm càn.

 Kim thuộc phương Tây, tên gọi là Tòng Cách (theo mà đổi, chỉ tính chất của kim loại có thể nung chảy, đúc thành hình khác). Trong ngũ thường, Kim chủ về nghĩa. Màu của nó là trắng, vị là cay, tính là cứng rắn, tình là mãnh liệt.

Kim vượng tướng thì người anh dũng, hào kiệt, trọng nghĩa khinh tài, biết liêm sỉ, biết xấu hổ và ghét điều xấu. Xương thịt cân xứng, thân thể khỏe mạnh, tinh thần trong sáng. Mặt vuông, trắng trẻo sạch sẽ, mày cao, mắt sâu, mũi thẳng, tai hồng, tiếng nói trong vang. Người ấy cương nghị, quả quyết.

Kim thái quá thì ưa dũng mà không có mưu, tham lam, không có lòng nhân. Kim bất cập thì keo kiệt, tham lam tàn nhẫn, việc làm thường gặp trắc trở nên nản chí, hay đắn đo ba bận mà ít quyết đoán, bạc bẽo, trong lòng độc địa, ham dâm, thích giết chóc, thân hình gầy nhỏ.

 Thủy thuộc phương Bắc, tên gọi là Nhuận Hạ (thấm xuống dưới, chỉ tính chất của nước chảy xuống, làm ẩm). Trong ngũ thường, Thủy chủ về trí. Màu của nó là đen, vị là mặn, tính là thông minh, tình là hiền lành.

Thủy vượng tướng thì mưu tính sâu xa, lắm trí nhiều mưu, học thức hơn người, nhưng cũng quỷ quyệt khôn lường. Mặt đen mà có ánh sáng tươi, lời nói trong trẻo, ôn hòa. Thủy thái quá thì hay gây chuyện thị phi, ưa động, trôi dạt không yên, tham lam dâm đãng. Thủy bất cập thì người thấp bé, làm việc tráo trở, tính tình thất thường, nhát gan, không có mưu lược.

Những điều trên tuy là ví von theo ngũ hành, nhưng thật ra có liên quan đến việc đời. Tính tình theo năm hành nói trên còn phải đối chiếu với các cát thần, hung thần (các sao tốt, sao xấu trong lá số) mà mệnh gặp phải, rồi mới đoán định. Đại để hành ở thế sinh vượng (các giai đoạn Trường sinh và Đế vượng, tức lúc khí mới sinh và lúc khí cực thịnh) thì chủ người cao lớn; ở thế tử tuyệt thì chủ người thấp bé. Nếu có sát tinh (sao hung, sao gây hại) chiếu đến thì không theo lệ này, mà phải đoán theo sát tinh ấy. Nếu có sự khắc thì đoán theo hành bị khắc.

Lại nên lấy nạp âm (hành gán riêng cho từng cặp can chi trong vòng sáu mươi năm Giáp Tý, như Hải Trung Kim, Lô Trung Hỏa…) của trụ ngày và trụ giờ, xem có bị khắc hay không. Cùng với đó, xem các thần sát chiếu đến có khí hay không có khí (được thời, có sức hay suy kiệt, không sức). Từ đó đoán hình dáng và tính tình, không gì là không ứng nghiệm.

 【Lại nói】 Muốn suy tính nết và hành vi của người, chỉ xem ngũ hành gốc của can chi ở trụ ngày và trụ giờ, không xét nạp âm.

Nếu mệnh nhập cách (lá số hợp thành một cách cục tốt theo phép đoán mệnh) mà lại gặp sinh vượng, thì chủ người có tính trời sáng suốt. Gặp việc không làm trái, hễ động là hợp thời cơ. Nói năng cao giọng, rộng rãi, độ lượng lớn, gặp việc biết quyết đoán, công bằng không ngờ vực, gặp hiểm nạn không sợ. Suốt đời không tiếc tiền của, ưa bố thí, không vụ lợi riêng. Người ấy xa hoa, ưa vui chơi (?), đa tình, trọng nghĩa, nhưng nên đề phòng cái họa không được chết yên lành.

Nếu mệnh nhập quý cách (cách cục chủ sang quý) mà gặp tử tuyệt, thì chủ người tính ít hòa hợp với ai, mưu sâu ý kín, đa nghi, hay kiêng kỵ. Hễ động là câu nệ lễ tiết, dè dặt giữ gìn cử chỉ, chăm chút dung mạo, thường tự kiềm chế, không làm bừa. Nên đề phòng cái họa do mưu ngầm.

Nếu là mệnh kẻ tiểu nhân, đã rơi vào tiện cục (cách cục chủ hèn kém) mà gặp sinh vượng, thì chủ người tính khí thất thường, không tự kiềm chế. Làm việc không màng nguy vong, ưa tranh đấu, cậy mạnh hiếp yếu, gần gũi bọn xấu, không lo gia nghiệp, rốt cuộc không được chết yên lành. Nếu gặp tử tuyệt thì tính dâm tà, hễ động là khéo giả dối, rụt rè mà cố chấp, cử chỉ làm điệu, chuyên chuộng lời lẽ (?), ưa tự khoe khoang. Gặp việc không quyết đoán, ít điều phải mà nhiều điều trái, cả đời không làm nên được gì.

"Tể công yếu quyết" (bài khẩu quyết cốt yếu của Tể công) nói:
Chí cao lượng xa là vì Thủy ở nơi nguồn sâu.
Tin chắc, giữ nhân là vì Thổ thành núi non.
Nhân từ, nhanh nhạy, đôn hậu là vì Mộc ở phương Giáp Ất (hai thiên can thuộc Mộc, ứng với phương Đông).
Tính nhanh, phân biệt rõ ràng là vì Hỏa ứng ở ngôi Bính Đinh (hai thiên can thuộc Hỏa, ứng với phương Nam).
Tiếng tốt cao, nghĩa khí nặng là vì Kim trở về hợp với Canh Tân (hai thiên can thuộc Kim, ứng với phương Tây).
Hành nào ở mức vừa phải thì tính ngay thẳng không đổi; khi thịnh khi suy thì tính tình đổi dời.
Thủy gặp lúc suy bại thì tính u mê, vô lại.
Sức Thổ quá yếu thì bế tắc, cố chấp, ít được việc.
Mộc rơi vào đất trắc trở thì quá mềm yếu, làm việc không có khuôn phép.
Hỏa chưa đến lúc hưng thịnh thì chỉ khôn khéo vặt mà tổn thương nhiều, không quyết đoán (?).
Kim ở thế cạn mỏng thì tuy có nghĩa nhưng có đầu không đuôi.
Đó là nói ngũ hành đắc địa (ở đúng nơi hợp với mình) hay thất địa (ở nơi không hợp), thái quá hay bất cập, đều có thể sinh điều xấu.

"Tử Bình phú" (bài phú về phép đoán mệnh của Tử Bình) nói:
Người dung mạo đẹp là do Mộc sinh vào mùa xuân, mùa hạ.
Người không có trí thức là do Thủy bị vây khốn vào ngày Sửu, Mùi (hai địa chi thuộc Thổ, mà Thổ khắc Thủy).
Tư chất thông minh là do cái tinh tú của Thủy.
Gặp việc quả quyết đều do khí Kim cứng rắn.
Ngũ hành đủ khí thì thân thể ắt đầy đặn béo tốt.
Tứ trụ (bốn trụ năm, tháng, ngày, giờ sinh) không hữu tình (các can chi không sinh trợ, hòa hợp với nhau) thì tính phần nhiều ngoan cố, thô lậu.

"Chỉ mê phú" (bài phú chỉ đường cho người lầm lạc) nói:
Văn chương sáng suốt, nhanh nhạy thì ắt là Hỏa thịnh.
Uy vũ, cứng rắn, mãnh liệt thì ấy là Kim nhiều.
Mộc thịnh thì mang lòng thương xót.
Thủy nhiều thì ôm trí khéo léo, mưu mẹo.
Còn tính của Thổ thì nặng hậu nhất, lấy đó làm quý.

"Quảng tín tập" nói: Phàm mệnh có ngũ hành sinh vượng thì người ưa phô trương hào nhoáng, trong lòng rỗng tuếch, cũng chủ háo sắc, mệnh Hỏa càng nặng hơn. Những mệnh tử tuyệt, khắc nhau, hoặc nhập mộ (giai đoạn Mộ trong mười hai giai đoạn thịnh suy, khí bị cất giấu, chôn kín) thì phần nhiều ưa đạo Thiền, tức là trở về cội rễ, quay lại gốc.

Trương Bạch tiên sinh nói: Tự tuyệt (hành ấy tự rơi vào đất Tuyệt của chính mình) ở năm ngôi thì có năm loại tình. Kim chủ nghĩa, tự tuyệt thì ít nghĩa. Mộc chủ nhân, tự tuyệt thì bất nhân. Thủy chủ trí, tự tuyệt thì mất trí khôn. Hỏa chủ lễ, tự tuyệt thì vô lễ. Thổ chủ tín, tự tuyệt thì ít giữ chữ tín. Phàm ngũ hành nếu trước sinh vượng mà sau tử tuyệt thì người nhiều thói hèn kém.

Hồ Trung Tử nói: Người nói năng xảo trá là do sinh vào giờ gặp Lục Hư (một loại thần sát chủ sự hư dối, trống rỗng). Nơi Lục Hư ở gọi là Mạn Ngữ Thần (thần nói dối, nói lời suông). Người nào gặp phải thì trong lòng ưa bịa đặt, tô vẽ lời hư dối. Gặp trùng điệp nhiều lần thì ắt xảo trá, suốt đời khắc hại bậc tôn thân, trôi dạt sang xứ khác, làm việc phần nhiều chỉ có tiếng suông.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video