Tiến thần (một loại thần sát tốt, ứng với các ngày Giáp Tý, Giáp Ngọ, Kỷ Mão, Kỷ Dậu) mà nắm quyền thì rất tinh, rất đúng chỗ. Nạp âm (ngũ hành gán cho từng cặp can chi trong vòng 60 Giáp Tý) chở quý khí (khí tốt lành, mang điều sang quý) thì nên khắc mình hoặc nên sinh mình.
Tiến thần mang quý khí trong trụ (bốn cột năm, tháng, ngày, giờ sinh của lá số) là điều tuyệt diệu bậc nhất. Nếu nó dẫn sát (sao xấu, thần gây hại) vào trong thì là điều hung bậc nhất. Quý khí trong trụ tuy tốt, nhưng nếu chưa gắn bó thiết tha với mình, thì nạp âm nên đến khắc ta hoặc sinh ta, như vậy mới là có ý với ta, mới làm trọn vẻ đẹp của quý khí. Nếu nạp âm không sinh cũng không khắc, thì quý khí chỉ có suông, chẳng dính dáng gì đến ta.
Vượng thần (hành đang mạnh nhất) xung động khí, làm lộ ra dụng thần (hành được chọn làm then chốt để luận cả lá số) đã khô héo. Ác sát nắm quyền mà ở cùng một tuần (một nhóm mười cặp can chi trong vòng 60 Giáp Tý) thì hoạ đến gấp rút.
Như người sinh năm Đinh Mùi, hoặc sinh tháng mùa hè đúng lúc đắc thời (gặp mùa hợp với hành của mình), hình (quan hệ chi gây tổn hại lẫn nhau) làm lộ ra Tân, Quý vốn ẩn trong chi Sửu, rồi chúng hiện lên trong trụ làm dụng thì phúc khí mỏng, nhưng gây hoạ cũng nhẹ. Ác sát mà vượng tướng (đang mạnh hoặc đang được trợ sức) thì vốn đã hung; nếu lại cùng ngày giờ trong một tuần thì hoạ đến nhanh và rất nặng. Quý thần ở cùng tuần thì rất tốt, rất… (câu bị thiếu) (?).
Kim thần (sát mang tính kim, ứng với Ất Sửu, Kỷ Tị, Quý Dậu) đắc thế thì cực hung. Không vong (hai địa chi bị bỏ trống, không có can phối trong một tuần, chủ trống rỗng, mất tác dụng) gặp xung thì ắt phát.
Kim thần vốn hung. Nếu không có đất hoả chế ngự, lại được chỗ khác nâng đỡ, hoặc đang vượng tướng, thì đều gọi là đắc thế: cực bạo, cực cứng, hung vô cùng. Không vong là chìm lấp, vô dụng, là vật bỏ đi; gặp thần xung thì ắt bật dậy, liền có tác dụng. Như chi Dần bị không vong mà gặp Thân vậy.
Nhận (dương nhận: sao chủ hung bạo, binh đao, nằm ngay sau vị trí lộc) đi cùng nguyên thần và vong thần (?), kim đầy cả cục thì hoàn toàn trông vào hoả thần vượng tướng. Hung sát mà hoả thiêu rỗng thì phải nhờ vào tượng thuỷ.
Kim là tượng giết hại sinh mạng. Cả cục đầy khí kim, lại mang hung sát, hình, khắc, thì nếu ta không giết hại người khác ắt cũng bị người đâm chém; không có hoả chế ngự thì chắc chắn ứng nghiệm. Nếu tượng hoả cháy bùng quá thịnh thì loại người này phần nhiều gặp hoả hoạn, huống hồ năm và vận lại hợp với khí ấy; khi đó phải mượn tượng thuỷ để thành thế ký tế (nước lửa giao hoà, bổ trợ cho nhau).
Mộc và thổ nương khí vào nhau để chờ phát sáng. Khắc nhau, xung nhau mà sức ngang bằng thì chưa phân thắng bại.
Mộc không có thổ thì không thể vun trồng nuôi lớn; thổ không có mộc thì không thể thông thoáng. Chờ năm và vận bù chỗ thiếu, làm khí bừng phát, tự nhiên càng thêm vững. Còn như thấm nhuần, xung khắc thì có thắng có bại; sức ngang nhau thì chưa phân thắng bại, phải xem khí mà xét lẽ thịnh suy, như vậy mới phòng được.
Được nâng đỡ, sinh trợ thì xét thần chuyển dưỡng (thần nhận khí rồi chuyển sang nuôi tiếp hành khác). Đánh nhau, xung tranh thì xem khí đã hư hết.
Sinh trợ tràn trề thì phải để ý thần chuyển dưỡng: xem chỗ nào là nền của thể và dụng (thể: bản thân lá số; dụng: chỗ được lấy làm then chốt), chỗ nào là điềm cát hung mà quyết đoán. Đánh nhau xung tranh thì xem khí đã hư hết; đó là người nhàn rỗi lui về, vô dụng.
Âm can (các can Ất, Đinh, Kỷ, Tân, Quý) lấy nhận thì phải phân minh. Sức của chi nắm quyền thì phải phòng bị phạm ngầm.
(Chữ “sức của chi”, một bản chép là “sức của quý”. Âm can lấy nhận, như người Đinh Tị gặp Mùi, người Tân gặp Tuất là nhận. Sức của chi nắm quyền: như Mùi là quý thần hoặc sức nặng thì hợp với Ngọ, Ngọ xung Tý, Tý đến phạm Mùi; lại như Mùi có sức nặng thì có thể xung bật ra những vật Quý, Tị (?) ẩn trong chữ Sửu.)
Vượng thần đứng sừng sững thì không vật gì dám đương đầu. Ác sát đầy tràn thì can không còn chỗ dừng.
Như một can được khí cực vượng theo mùa, đứng nổi bật trong trụ, chuyên quyền, các thứ khác không ràng giữ được, thì thần bị nó khắc sao dám ló mặt; dù ẩn nấp cũng không dám làm việc. Can năm, can ngày mà gặp cả cục đầy sát, nhận và các thứ xấu, thì can làm chủ của mình rốt cuộc không có chỗ ở, ắt là không lành: nghèo, chết yểu, chết dữ.
Trong quỷ lại gặp quỷ thì không còn đường đi hay ở. Xung rồi lại gặp xung thì thiếu chỗ nương dựa.
Cái khắc hại ta gọi là quỷ. Nếu quỷ cũng gặp quỷ khác đến hại, xoay vòng làm tổn khắc nhau, khí dồn ép ta đến cùng cực, mà lại không có gì chuyển hoá chế ngự, thì đó là điềm thúc chết. Chi thần bị xung thì quý khí của can liền không yên ổn; huống chi thần xung lại gặp xung kích, nhà ta càng không có nền để nương tựa: tượng không lập, vật cũng không thành, không gặp hoạ thì cũng chết yểu.
Bị nuốt chồng, bị khắc lặp đều thành hoạ; hai lần kích, hai lần xung đều chẳng lành.
Như Giáp gặp hai Nhâm là bị nuốt chồng, gặp hai Canh là bị khắc đôi. Trong trụ thấy thần xung chồng chất, hoặc ở chỗ hợp mà có hình, có hại, có khắc, có phá, đều là điềm chẳng lành.
Ngũ hành cốt phải cân bằng; lệch về một bên thì khó giúp được vật. Bốn trụ đều nên phối hợp với nhau; một bên thịnh một bên suy thì e không thành công.
Thuyết cân bằng có năm điều. Một là nhật chủ (can ngày sinh, đại diện cho bản thân) và dụng thần hoà hợp giúp nhau, bên nào cũng có chỗ dựa, không lệch; cái gì làm tổn khí của dụng thần thì có vật chế ngự nó, không đến nỗi gây khổ. Một là chữ trên chữ dưới của can chi nối nhau đúng chỗ, không thái quá, không bất cập. Một là khí chết đối với vật sống thì phe ít không thắng nổi phe đông. Một là muốn biến muốn hoá mà có cái ghen, có cái phá; muốn tĩnh muốn yên mà có cái phạm, có cái kích. Thuyết phối hợp có sáu điều. Một là thần suy mà có dụng thì phải được vận nâng đỡ cái suy mới được. Một là thiện ác tuy phối đều nhau, phải xem vận nâng đỡ bên nào để phân cát hung. Một là tuy có dụng thần nhưng một thịnh một suy, lệch lạc khô héo, không giúp được gì. Một là yên ổn giúp nhau, cái ứng cái cầu đều có chỗ dựa. Một là cái vượng thì muốn thành vật, cái suy thì không thể thành trọn; hoặc can chi đều có chỗ phối, có cái mang quý khí, có cái trái nghịch kém cỏi.
Phúc đức cả đời mà không biết là do vật hoá sinh nối liền nhau. Thần đến ở vị kế tiếp thì phải biết là ngầm gây hại, chặn đường.
(Trong chi có Tị, Ất, Tân, Đinh… người ta đều gọi là thất sát (hành khắc mình, cùng âm dương với mình, chủ áp lực, tai hoạ) mà ghét, nào biết Tị thổ sinh Ất kim, Ất kim sinh Tân thuỷ, Tân thuỷ sinh Đinh mộc, nối liền không dứt, huống hồ lại lộ rõ ra. Ở chỗ củng hư (chỗ trống bị hai chữ hai bên kẹp ôm vào), nếu có Giáp, Bính, Nhâm, Canh ngầm hợp thành khí trọn vẹn thì là cách đại phú quý. Vị đứng trước khi thiên can đến một bậc, vị đứng trước khi địa chi đến một bậc đều là hung ác, không thể không biết. Như Ất gặp Bính, hợp với Tân thì ngầm tổn, lại có nhận; các loại như Tý gặp Sửu, Sửu gặp Dần, Dần gặp Mão, có nhận có sát, hàm trì (sao đào hoa, chủ sắc dục), tỉ kiên (hành giống hệt mình, chủ anh em, kẻ tranh phần), khí xấu nhiều mối.)
Mười can đoái nhìn khí thật mà lấn nhau. Thất sát phạm vào thần khắc thì cực kỳ gấp rút.
Như Ất Dậu gặp Mậu Tuất, tức là Mậu hoả làm hại Ất kim; lại là mộ của lục hại (sáu cặp chi hại nhau), hoả phát lên làm hại khí kim đang vượng; các trường hợp khác suy theo đó. Thất sát phạm khắc: như vốn dùng Ất mộc làm dụng, đi đến vận Dậu, năm Sửu, xung làm tổn Ất mộc; kim cục vốn làm hỏng dụng thần Ất mộc, lại thêm Sửu xung chữ Mùi đang trống, khiến thần ẩn trong đó vỡ nát ngã xuống. Nêu một ví dụ này, các cục khác thì xét kỹ. (Đoạn này chỉ có thể nói thất sát gặp xung là không tốt, chứ không thể luận là kim cục làm hỏng dụng thần Ất mộc.)
Bát tự (tám chữ can chi của năm, tháng, ngày, giờ sinh) mang sát, thai bị hình là chuyện ngoài ý muốn. Phải biết tứ ấn ứng với can nào, thừa khí theo loại mà xét kỹ.
(Phép xem thai thần (thai nguyên: can chi của tháng thụ thai) mỗi nhà truyền một khác. Người nay chỉ ước chừng vị trí mười tháng trước, nên không có nông sâu, dẫn đến sai lệch. Một phép là: trong khoảng mười tháng trước sau, lấy ngày giờ đối với ngày sinh là đúng; như ngày Bính Ngọ rơi vào tiết tháng nào, hoặc tháng mười một hoặc tháng chín, thì độn (suy đẩy can chi theo vòng) mà dùng. Thai nếu mang hình thì chủ sớm khắc hại cha mẹ; không vong, sa hãm, xung, hình, tứ sát là xấu nhất. Về tứ ấn, bài ca xưa nói: “Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là tứ ấn; Mậu Kỷ có được thì riêng chủ chữ tín; Giáp Ất gặp thì hèn mà tham; Bính Đinh gặp thì nhiều nghèo bệnh; Canh Tân gọi là cách mẹ sinh con; sát tụ ở cung Sửu thì phần nhiều chết yểu; Nhâm Quý chưa rõ.”)
Ngũ hành phân bố theo phương hướng; thuỷ ở chỗ chết, kim ở chỗ sinh thì tác dụng khác nhau.
Nghĩa là: hoả sinh ở Dần, bại ở Mão, vượng ở Ngọ; kim sinh ở Tị, bại ở Ngọ, mộ ở Sửu, v.v. Như người Giáp Tý gặp Tị tức là kim đang sinh, kim đang sinh thì khắc Giáp; thuỷ ở chỗ tuyệt thì sinh Giáp, lại có quan (hành khắc mình mà khác âm dương, chủ chức quyền); hoả thì rút khí của Giáp, v.v. Gặp Mão thì là thuỷ ở chỗ chết mà sinh Giáp, mộc vượng là cùng phe, hoả ở chỗ bại làm hao Giáp. Mỗi vị đều có chức phận riêng; xem các phần còn lại của cục, theo thứ tự nâng đỡ hay kìm nén mà luận. Các can khác suy tương tự.
Một thần nhàn đứng ở hai bên; thương quan (hành do mình sinh ra mà khắc quan của mình) rút gốc để chờ thời.
Thần nhàn đứng hai bên, tức là can tháng, can giờ, can năm, phần nhiều không được lấy dùng, cho nên lâu nay trì trệ chậm chạp, đến chỗ ngừng lại như bị giam: nuôi trí, dưỡng bệnh, giữ thân. Hoặc là thần thương quan không có khí, không dính vào việc gì; bỗng năm và vận giúp nó dậy, những thần ấy liền làm hao khí ta, hại dụng thần ta, nửa thật nửa giả. Thật ra lúc đầu nó thoi thóp như cá mới thả vào nước, rồi đắc thế, như kẻ tiểu nhân được sủng ái mà có quyền, để lại mầm hoạ, sao có thể xem nhẹ được.
Can thần hai bên yên ổn với nhau mới là lộc (vị trí can được vượng, chủ bổng lộc) đầy đủ. Địa chi qua lại xung kích thì ngựa không chịu nổi mà chạy mất.
(Như người Giáp, lộc ở Dần, gặp Nhâm Dần thì tự mang triệt lộ không vong (không vong chặn đường), làm tăng hay đạo sĩ thì có phúc; gặp Canh Dần là phá lộc, nửa cát nửa hung. Lại như Tân, lộc ở Dậu, gặp Quý Dậu là thuỷ hoả phạm nhau; gặp Đinh Dậu là quý nhân bị không vong, Đinh mộc đang thụ khí, Tân thuỷ ở chỗ mộc dục, chủ gian dâm. Can độn trên lộc gọi là chân lộc, xem nó rơi vào đâu và có dụng hay không. Nếu can ấy gặp thiên ất quý nhân (sao quý nhân tốt nhất, chủ được người giúp đỡ), mà can lộ trên vị quý nhân ấy lại ngồi trên quý và lộc: như người Đinh, lộc ở Ngọ, độn đến Ngọ được chữ Bính; quý nhân của Bính ở Dậu, Hợi, mà gặp Tân Dậu, Tân Hợi, thì quý nhân của Tân lại thấy ở Ngọ; vào cách này thì làm quan đến bậc cao nhất. Đây là cách thiên lộc hỗ quý của Lý Hư Trung (nhà mệnh học đời Đường, ông tổ phép đoán số theo can chi). Mã (dịch mã: sao chủ đi lại, di chuyển) không ưa bị xung, xung thì động. Can trên mã mà thừa quý thì tốt; can độn trên mã có tình với mình thì tốt, như người Đinh Sửu gặp Tân Hợi, tức là cần chỗ quý có dụng. Can trên mã tự mang hung sát, không vong thì xấu; đến khắc thể chủ và dụng thần thì xấu; hoặc chi thần kịch liệt hình xung xoay vòng thì ngựa sao được yên nghỉ?)
Thương quan làm hại hết quan tinh (sao quan, chủ chức tước) thì mới biết dùng lộc; lộc bị xung phá thì mới được dùng quan.
Trong trụ có thần thương quan, quan tinh bị khắc hại rõ ràng, nhưng có nhật lộc (lộc ở chi ngày) thì dùng lộc lại ổn thoả, không đến nỗi dùng hai thứ mà không quy về một. Vị lộc nếu bị phá hoại thì chỉ dùng quan tinh làm thể cố định. Vì cách quý dùng một mối là tuyệt nhất, nhiều thì tinh thần tản mát.
Vị lộc tuy rõ ràng nhưng e hoá khí (can hợp nhau biến thành hành khác) phạm kỵ. Dịch mã đã thấy ở năm mà ngày giờ lại có thì thành trùng lặp.
Quan tinh, kiến lộc (lộc ở chi tháng) và các thứ ấy đã rõ mà không bị phá thì ắt là tốt, là phúc. Nếu thể và dụng hoá hợp mà ở vị ấy có ghen, có cướp, hoá không thành, thì vật không thành, cũng như lúa trổ đòng mà không ra bông, quý suông mà không có quan; hoặc có phúc mà không phải người tích của, phúc dày. Dịch mã vốn xét theo cung thái tuế (năm sinh), cần đến để thừa dụng; nếu cung ngày lại có mã ra trùng điệp thì trái lại là cục hèn. Một thuyết nói: mã của ngày cùng mã của năm tuy trùng, nhưng mã rất có tác dụng; quý khí yên ổn với nhau thì càng tốt; thấy thêm lần nữa thì không hợp.
Hãy ghi nhớ lấy lộc tân làm dụng; xét kỹ mã tướng làm gốc.
Can độn trên lộc gọi là lộc tân (khách của lộc). Nếu không có lộc theo năm, phải xem can độn đến vị lộc, vị quan làm dụng, chủ về lộc rất thiết; nhưng phải xem ngày giờ dùng thần nào. Mã tướng cũng như phép lộc: ví như năm Đinh Tị, ngày Bính, mã ở Hợi, độn thấy Tân, là vợ của ngày Bính, chủ lấy vợ ở đường xa, phương ngoài; nhưng phải phân quý, lộc, tài, quan, hung sát nặng nhẹ mà nói.
Tượng của dụng thần ăn khớp thì phải phòng ghen tranh; quý khí giao thông thì phải xem kỹ bị chia cướp.
Dụng thần vốn hợp với can ngày, có tình, có khí, có bạn đôi; nhưng nếu ở chỗ sáng hoặc chỗ tối có tỉ kiên, một bên tranh, một bên ghen, thì gặp mà như không gặp. Thần của chính dụng thần mà tranh ghen thì cũng phòng như vậy; năm và vận cũng thế. Phàm quý khí dùng chuyên một chỗ thì được; chia ra dùng ở hai ba chỗ liền thành vật của mọi người, không chỉ cả đời hay sinh kiện tụng tranh giành, mà tài sản nhà mình cũng bị tỉ kiên xé chia; nó nặng ta nhẹ thì càng tệ.
Tài (hành do mình khắc, chủ tiền của, vợ) và quan chỉ dựa vào ngày giờ; vong thần, kiếp sát phải tham chiếu thái tuế.
Ngày giờ chỉ lấy tài quan làm dụng là thân thiết nhất; còn hưng suy vượng tuyệt, sinh nhau khắc nhau thì lại xem năm thống nhiếp ra sao; về đường đi ở, hoạ phúc thì rất nghiệm. Vong thần và kiếp sát là hai ác sát nặng nhất trong năm, phải căn cứ tuế quân (thái tuế, năm sinh hoặc năm đang xét) mà suy xét; mỗi thứ có tiến lui cát hung, gồm mười sáu loại, đạo lý đi ở lấy bỏ đã chép ở trước.
Quý có bậc trên dưới, phải rõ nặng nhẹ; giàu có cao thấp, phải phân dày mỏng.
Xét thể chế của cách cục (về quý): một là thế và ý mãnh liệt, gốc chủ mạnh mẽ, quý khí qua lại hoán đổi, hung sát phụ tá đúng chỗ, không đến nỗi khí đầy mà không có đường đi; đó là nghĩa thứ nhất. Hai là dụng thần rất thiết, rất trong, không phá không hỏng, cách cục nặng nhẹ cân nhau mà thuận. Ba là phúc thần có tình, tượng hoá đúng thể. Bốn là tài quan của chính mình có dụng, vận gặp nâng đỡ không dứt. Năm là vật mình ưa thì trên giờ và trong vận nâng đỡ, vật mình ghét thì trên giờ và trong vận chế ngự; chỗ hung lại có đức thần, chỗ cát thường bừng phát. (Về giàu): một là đại phú không ở chỗ tài thần nặng hay nhẹ; đại khái cũng có người quý khí đầy đủ, chẳng qua cần khí dày khí mạnh, nhưng ở giữa thiếu tượng trong thuần. Hai là tinh thần có trợ, thần nhàn khá nhiều, nhật chủ có chỗ dựa, ba thứ ấn (hành sinh ra mình, chủ che chở, học vấn), thực thần (hành do mình sinh ra mà cùng âm dương, chủ ăn uống, phúc lộc), tài thần đều rất thiết. Ba là lộc mã phò thân, nhật chủ thụ khí ở chỗ thai, tuyệt, cung tài có dụng hoặc gặp sinh khí, nhưng dòng chảy xa nên khí tụ tượng không rộng. Bốn là tài trong khố (kho: các chi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi chứa khí) có củng, hoặc lộ ra thì cần khí dày, được xung được hình; ba vị tài, ấn, thực thần có một vị có dụng, nhưng ngày giờ câu nệ, tự chuyên, quý khí tản mạn. Xét kỹ thì mỗi thứ có cao thấp rõ ràng. Năm là mang hình khắc, hoặc vật khắc ta lại là khí sinh vượng của tài tinh, hoặc là khí của tài thần, lộc mã, quý nhân.
Nghèo hèn mà sống lâu; giàu sang mà chết yểu.
(Nghèo hèn mà sống lâu): một là các dụng thần đều bị khắc chiến, không chỗ dựa, lại hưu tù (đang yếu, bị giam hãm theo mùa) vô dụng, hoặc gặp tử, tuyệt, tạp nham; nhưng bản thân được khí trung hoà, vận dẫn đi mà không lệch. Một là thân gặp phương thai, tử, tuyệt, nơi thụ khí, không mang phúc thần, nhưng đi vận cũng không hại được; hoặc không vong, phá toái, nguyên thần (các sao xấu chủ hao tán, tai ách), đại hao (sao chủ hao của), lục hại, quỷ mộ, kim thần, bạch hổ (sao chủ tang thương, máu me), tử khí, nhận sát giao nhau quy về cục, chỉ riêng có một ấn thụ hoặc một thực thần có sức, vận dẫn đi mà chỗ tạp nham không dứt — đều ứng với câu chính văn ở trên. (Giàu sang mà chết yểu): một là phúc thần qua lại đắc thế, bản thân vượng tướng, năm và vận làm hiển dương quá đầy mà đổ; hoặc thiếu thần chuyển sinh; hoặc chỗ khắc ta không có đường đi; hoặc một vật không vong sa hãm hình xung chỗ tụ khí của ta. Một là bản tượng và hoá tượng đều được dụng thần làm phúc, bên trái bên phải đều gặp nguồn, nhưng thân hoá mà như không hoá, gốc rễ không vững. Một là cả cục quý khí mà thân yếu không gánh nổi, năm và vận khắc chiến nhật chủ — ứng với câu chính văn ở trên.
Giàu có vững chắc (?) cũng là do hoả và thổ.
Hoả sinh thổ thì ý tốt nhất, chắc nhất, khí tượng tự nhiên bền chặt tụ lại; ắt là người đôn hậu, chăm lo việc gốc, hưởng danh lợi yên ổn, sống đời thong dong; nhưng không phải người dựng việc trên không, lập công lập nghiệp.
Sự vận hành đều nhờ vào cội nguồn.
Phàm năm và vận hạn trôi qua thong thả, không trải sóng gió thành bại, là vì nền gốc vốn có quý khí đắc lực dẫn đi, năm và vận giúp đỡ mà không làm hỏng, có chỗ nương dựa.
Thông minh không gì khác hơn là do đức tú; tối tăm lười nhác đều là bởi hưu tù.
Đức tú: như sinh tháng Thân, Tý, Thìn thì Nhâm, Quý là đức (thiên đức, nguyệt đức: sao chủ hoá giải, nhân hậu), Bính, Tân là tú (sao chủ thông tuệ); mang những thứ này phần nhiều là người văn học thông đạt, thông minh hiểu việc; các cục khác theo lệ này. Hưu, tù, phế, tử là xét theo thiên thời (mùa); tử, bại, mộ, tuyệt là xét theo ngũ hành (vòng mười hai giai đoạn sinh vượng suy tuyệt). Nếu cả cục đều mang những khí số ấy thì cả đời mưu cầu không thành, lui về hối hận, giấu cái vụng của mình; nếu kèm khí cô độc thì ra khỏi đời tục, làm người ở chốn núi rừng suối đá.
Khí lệch mà đều mạnh thì quê mùa thô tục; gốc nguồn mất chỗ dựa thì trôi dạt.
Như bát tự thuần âm hoặc thuần dương, trong trụ thiếu hợp thần, thiếu tài quan và các quý dụng, dụng thần đã lệch lại mạnh, lại hình ra những vật xung bay đến, đều do khí lệch gây nên; tuy hào phóng mà vẫn tục, không phải bậc tài năng tuấn tú. Tượng của nhật chủ thì không có phe để theo, khí thì không có quý để nương; trong trụ phần nhiều là thần nhàn, sát lững lờ, lại có khí hình khắc xung tiết tản mạn; những người này lười nhác, rong ruổi, mưu nhiều mà lập được ít.
Khí nếu mãnh liệt thì hại vật thương người; tượng nếu thuần hoà thì không buông không giữ được.
Thế gặp khí đang mùa, dũng mãnh cương cường, nếu lại mang kim thần, bạch hổ, nhận sát, hình hại, thì hung là kẻ cướp, xấu thì đi cướp bóc; tốt thì làm nghề giết mổ hay môi giới (?) kiếm sống, rốt cuộc cũng giết người hại vật, e cũng bị người giết. Gặp việc biết phòng bị, cơ biến thông suốt, đều do hung sát không bị trệ, không bị tắc, phụ tá dụng thần mà nên như vậy. Nếu tượng số trong trụ thuần hoà, mềm lành, khí thật thì không có tài giữ kỷ cương, sắp đặt trật tự; tuy có dụng thần cũng khó làm được việc.
Hiên ngang có người hô ứng vốn nhờ uy của nhận sát; bủn xỉn mà giàu của đều do mang khí khố mộ.
(Có quý khí mà không có nhận sát phụ tá thì không chỉ gặp việc thiếu uy dũng, mà làm việc cũng thiếu người hưởng ứng. Có nhận sát phò quý thì ắt làm được việc, lập được nghiệp, quả quyết, có phòng bị. Có người danh phận thấp kém mà lại phát tài lộc, là do tạp khí tài, quan, ấn thụ trong nền khố thân thiết, có ích cho nhật chủ, huống hồ năm và vận lại phò hợp.)
Thân mạnh mà lộ nhận thì trái lại nên thu gom, lăng xăng tất bật; can hợp nhiều mà lệch thì đảo loạn, tinh thần mờ mịt.
(Thân mạnh sức khoẻ, trong trụ ngầm có ý nguồn tài; thấy nhận lộ ra vốn là cướp tài, nhưng sức ta đã chuyên, tài thần lại có tình, nên trái lại thích nhận lộ, vì ta có thể nắm giữ, đoạt lấy, thu về vật ấy. Cách như vậy keo kiệt, giỏi gánh vác việc nhà, khéo tụ của. Nếu trong trụ và năm vận có đất nhận vượng thì chưa dám luận như vậy, phải xét riêng. Can hợp nhiều mà lệch: như Ất gặp ba Canh, hai Canh tranh hợp, không những khí không được trung hoà mà còn tự lệch khô, đảo loạn; dù hoá thành tượng cũng chưa trọn đẹp, chẳng qua là người ba họ ở chung, hai họ hợp sống, kiểu tráo mận đổi đào (sống nhờ, đổi họ, thay người).)
Một sát rải khắp các chi thì chỉ phô trương thanh thế; một thứ quý mà chia ra ba nơi thì tản mát tinh anh.
(Sát vốn không tụ; nếu chỉ có một vị sát mà rải ra các nơi thì sức tự nhẹ thưa, không đến nỗi hại lớn; nhưng người ấy mưu nhiều thành ít, có miệng mà không có lòng, mong vượt quá đại tiết, sức nhỏ gánh nặng. Một thứ quý khí tinh chuyên mới là quý lạ; nếu hai ba nơi đều có thì như mây dày mà không mưa, trổ bông mà không kết hạt, hoặc quý suông không có quan, học nhiều thành ít.)
Bình đầu mang đến huyền châm và nhận thì sao khỏi thương tật; câu giảo cùng đến với vong kiếp thì há chỉ là xảo quyệt.
(Bình đầu là các chữ như Giáp, Bính, Đinh… (chữ có nét đầu nằm ngang bằng); dẫn đến huyền châm (chữ có nét sổ thẳng như kim treo, như Giáp, Tân, Mão, Ngọ, Thân), dương nhận, hình hại ngày giờ. Một thuyết nói: trong ngày mang sát, mang hoa cái (sao chủ cô độc, thanh cao, tu hành, nghệ thuật) thì chủ vợ đã từng lấy chồng trước, hoặc tàn tật, hoặc ngu độn. Một thuyết nói: thường do có việc mà kết hôn, hoặc vợ có nhan sắc ắt dâm, như người Tị sinh ngày Mùi, hoặc ngày Kỷ Hợi, Kỷ Mão, Kỷ Mùi. Một thuyết nói: dương nhận ở ngày giờ là nhận sát thân, vợ có sinh ly tử biệt. Một thuyết nói: huyền châm hoán đổi chủ mang tật và bị hình phạt của quan, gặp ác sát tự hình thì thấy ngay; phụ nữ cũng vậy. Câu giảo (hai sao chủ câu kéo, ràng buộc, thị phi) chủ xảo quyệt, phá bại; tốt thì lập được uy; nếu gặp vong kiếp ắt hung, huống chi lại không hoà với nhật chủ.)
Tài ở đất khố, thân vào chỗ suy thì tính keo bẩn, khí cũng hèn kém lười nhác.
Tài thần gặp khố thì nằm nhàn mà cất giấu, đã thiếu hình xung để mở kích ra, huống chi thân lại yếu; người như vậy độ lượng keo bẩn, khí khái ít khoáng đạt.
Mộc gặp học đường (vị trường sinh của nhật chủ, chủ học vấn), hoả đến đất sinh thì văn đã tinh hoa mà chí lại kiêu ngạo.
Mộc hoả là tượng văn minh; ở vị sinh vượng thì chủ văn học thông suốt, tài năng hùng mạnh. Nhưng khí mộc hoả bốc lên, người ấy không để ý tiểu tiết, không chịu hạ mình, kiêu ngạo khinh suất.
Vang danh tiếng về đức và uy tín; nhạy bén tài mưu lược.
Quý khí có trợ, can có sức, thiên đức, nguyệt đức ở ngày giờ và thiên ất qua lại hoán đổi thì chủ thông minh, danh vọng thanh nhã; lại mượn không vong, hình xung mà đắc dụng — ứng với câu chính văn ở trên. Sát nhận phò quý, tượng có chế phục vừa phải, can ngày chế ngự được — ứng với câu chính văn ở trên. Lại nói: thuỷ mang quý khí, có trợ giúp, có đê ngăn giữ thì tài lược cơ biến, mưu trí hơn người.
Nguồn tài gò bó trong cục thì làm kho hiệu ở đầu phố mà buôn bán; khí bị rút mà không chỗ dựa thì bôn tẩu sông hồ nơi xa.
(Cách cục không rộng, khí lượng không đầy, nhưng có nguồn tài giúp thân, một hai chi lanh lợi sinh phò, mà gò trong khuôn khổ thuần tuý, lại có khố thần được dụng, trạch thần (thần chủ nhà cửa) có tình — ứng với câu chính văn ở trên. Lại nói: thực thần hoặc ấn cũng theo lệ này. Phàm thần tiết khí có thế mênh mông tràn trề, xa mà có sức, tụ mà không chỗ nương — ứng với câu chính văn ở trên.)
Sông hồ lênh đênh, ăn gió ngủ mưa; lưới giăng mờ mịt, khoá lợi dây danh trói buộc.
Hợi, Tý là sông hồ; nếu đó là tài, quan, lộc, mã, dụng thần mà khí tràn lan thì phần nhiều kiếm sống trên đường sá, đội sao mang trăng (đi sớm về khuya); nước mênh mang, mã lại bị hình xung thì càng phải phòng. Thìn, Tị là địa võng (lưới đất), Tuất, Hợi là thiên la (lưới trời); có đủ thì dụng thần ở trên mất đất, năm khí không thành tượng, danh lợi tất tả mà không thành, như bị bụi phủ, bị sương mù làm mê; năm và vận cùng đến lại khắc hại can ngày thì chết yểu.
Thuỷ hoả lay động thì lập thân trong rừng thị phi; kim mộc hoà hợp thì phát tài nơi cửa nhà nghĩa lễ.
(Thuỷ hoả là vật động ở nhân gian; phạm cách này phần nhiều chuốc thị phi miệng lưỡi; phàm lập thân làm việc thường ló mặt nơi ồn ào, đặt chân giữa chỗ cãi cọ; nếu tốt thì có cơ quyết đoán, phòng bị; xấu thì mang tiếng không hay. Kim mộc không lệch, khí hoà vừa phải, âm dương phối nhau giúp nhau, ắt chăm lo việc gốc thực tế; ta nếu khắc nó thì chuyên được của nghĩa đạo; nếu đan xen vô tình, chủ bị khách lấn, thì chủ có người bất nghĩa làm tổn của bất ngờ của ta, hoặc ta bị việc bất nghĩa làm oan ức nhục nhã.)
Dịch mã mà ta khắc được nó, hoặc nó sinh ta, đều phát lộc ở xứ ngoài; không vong có vật mà khí sáng hiện ra thì thường nhận được danh tiếng bất ngờ.
Gặp can trên mã mà nhật chủ khắc được, hoặc vị mã có vật sinh ta, phần nhiều là được tài ở phương xa mà phát đạt, hoặc ra ngoài biên cảnh được tài lộc. Không vong là chỗ hung bại, nhưng nếu có tượng vui tụ đến, như kim hoả ưa không vong, thừa vượng làm quan quý… các thần có tình thì hợp cách này.
Thân tuy ăn lộc mà gia kế nghèo hàn; kho có của thừa mà danh phận thấp hèn.
Bát tự thể cách nhẹ trong, quan thần thừa quý, nhưng địa chi phá tượng ấy, tài hưu phế lại rơi vào chỗ tử tuyệt, không mang cái quý của mộ khố, trạch thần, trạch thần lại bị xung phá — ứng với câu chính văn ở trên (thân ăn lộc mà nhà nghèo). Quý khí rơi vào không vong, dụng thần vào chỗ tử bại, không có sinh ý, mà hàm trì, mộc dục, bạch hổ, không vong lại có củng giữ (?); trong trụ chỉ có tài khố hoặc tài thần chuyên vượng, phò nhật chủ, có tình khắc trợ — ứng với câu chính văn ở trên (kho có của mà danh phận thấp).
Năm trông về cửa khuyết thì nên làm chức gần triều đình; khí xung vào nhà ở thì khó dựa vào nền tổ nghiệp.
(Vị đối xung với thái tuế gọi là cửa khuyết (cửa cung vua); có củng vào cách ắt chủ ăn lộc, chức vụ đều gần triều đình, chỗ đường then chốt. Vị thứ năm phía trước năm sinh nếu bị xung, lại không có quý khí sinh phò thống nhiếp nhật chủ, thì ắt chủ cơ nghiệp tổ tiên lìa vỡ, không ở được. Nếu lại thừa quan phù (sao chủ kiện tụng, quan sự) và vong thần thì chủ làm quan phải phòng bị tịch biên niêm phong; phạm phá toái, kiếp, nhận thì ắt hư hỏng, phải bán đi.)
Hai vị ấy không nên có vong kiếp, kẻo phá nhà bán ruộng; tứ trọng (bốn chi Tý, Ngọ, Mão, Dậu) nếu phạm hàm trì thì tham của mê sắc.
(Vị thứ năm phía trước năm sinh là mệnh trạch, vị thứ năm phía sau là lộc trạch; mệnh trạch là nhà cửa; lộc trạch là ruộng vườn, trang trại, mồ mả. Nếu mang vong kiếp thì chủ cả đời thích tốn của xây nhà mua ruộng, nhưng lại phá hoại, huống chi lại hình, xung, hại, kiếp, phá, khắc với ngày. Tý, Ngọ, Mão, Dậu có đủ cả, xưa gọi là đào hoa khắp đồng, còn gọi là Liêm trinh mộc dục, lại gọi là bạo bại. Đào hoa mang thứ này chủ thích phong lưu, nghệ thuật, tính khéo, tình gấp, lập thân giữa thị phi; phải hình xung khắc tiết với ngày mới đúng; kỵ thuỷ, chủ dâm; phải kèm quý sát nặng nhẹ mà nói. Hàm trì, mộc dục, chậm… (câu bị thiếu) (?).)
Trên mã có không vong thì thường được tiền lụa từ đường khác; thiên trung có lộc thì thường chuốc tiếng xấu bị người ghét.
Can độn trên mã được dụng, gặp can lộ trên mã giúp ta, hoặc làm nguồn tài, hoặc mã ngồi trên đất sinh vượng của tài mà lại ngồi không vong, có ý với ta, thì phần nhiều ra vào phương ngoài mà được tài lộc phương ngoài, hoặc thường được lợi lộc không chủ ý từ cửa khác; “đường khác” là nói không phải của từ nghề chính. Thiên trung tức là không vong mang lộc; nếu suy bại — ứng với câu chính văn ở trên; thêm bạch hổ ở ngày rất sát thì hoặc chuốc tiếng xấu người đồn, huống chi lại có tượng thuỷ hoả cùng hàm trì đào hoa.
Có Mão Dậu thì thích dời đổi cửa nhà; có Tị Ngọ thì nên cảm mộng mà sinh thai.
Phạm chữ Mão, Dậu ở ngày giờ thì thích trang trí nhà cửa đình viện, dời đổi cửa ngõ; mang mã thì thường dời chỗ ở. Thai hoặc giờ gặp Tị, Ngọ, mang lộc của năm, hoà hợp với nhật chủ, thì chủ ứng việc cha mẹ được mộng rồi sinh ra.
Nhận vượng mà không kèm sát khác thì riêng thích dị đoan; vong kiếp lại dẫn thần khác đến thì chỉ mong uống rượu hào phóng.
(Khí vượng, dương nhận mà không có sát nào khác thì cương liêm chính trực, võ dũng, thích nuôi chim thú trong lồng, săn bắt, hoá trang chơi hội xã hoả (hội diễn tế thần ở làng xã) và các trò như vậy; mang học đường, quan quý thì xét riêng. Vong thần, kiếp sát, dương nhận tụ nhiều, lại không hoà hợp với ngày, thì ăn như sói, uống như cá voi, ngày ngày say no, mặc kệ sóng gió, sa sút không thành.)
Đào hoa cài lên chủ thì phóng túng phong tình; phá toái chầu về nguyên mệnh thì nên sa sút.
Đào hoa cài lên chủ: như người Mão gặp Dần, Ngọ, Tuất, người Dậu gặp Thân, Tý, Thìn, v.v., còn gọi là đào hoa cắm ngược; người ấy phong lưu phóng khoáng, nhưng có vẻ hiền mà không hiền; phải khắc tiết với ngày mới đúng. Phá toái chầu nguyên: như người Dậu gặp Dần, Thân, Tị, Hợi, người Sửu gặp Thìn, Tuất, Sửu, Mùi, v.v., cũng gọi là mặt đầu phá toái; khắc tiết hình hại ngày giờ thì chủ xảo quyệt, mệnh yểu; nhẹ thì không phất lên được mà nghèo.
Quan phù rơi vào thiên trung thì lời nói nhiều điều hoang đường; không vong mà gặp thiên ất thì tính thích ca hát ngâm vịnh.
(Quan phù tức là vong thần; ở trong không vong mà khắc tiết với ngày; thiên ất quý nhân ở trong không vong mà khắc tiết với ngày; mỗi thứ ứng với câu chính văn ở trên.)
Hễ dụng khí bị thương thì oán than kêu ca; vận chồng thêm khiến thân quá mạnh thì làm càn phóng đãng.
Dụng thần lúc sinh dù không bị thương động, nếu năm và vận đến khắc thì đang lúc đắc ý lại thành thất ý, nên than thở oán hờn. Phàm người thân vượng thì như người say rượu, muốn họ không cuồng là không được; hoặc lại gặp năm vận chồng thêm, khí mạnh, tự nhiên làm việc dâm đãng cuồng vọng, lại phá tài sản gia nghiệp, làm bừa làm bậy; trong trụ có chế ngự, có chỗ nương tựa thì xét riêng.
Bạch hổ kèm nhận thì chửi mắng người đời; hoa cái tự ở chỗ mộ thì hưởng phúc thanh nhàn.
Bạch hổ cùng nhận là bạch hổ cùng cung với phi nhận, dương nhận, hình xung khắc tiết với ngày thì như vậy. Một thuyết nói: nếu ở ngày giờ mà khắc năm thì cưới vợ hồ đồ, không thì vợ có bệnh lạ; nhân để tang hoặc kiện tụng bức ép mà kết thân thì được, nhưng vợ cũng là người thích kiện. Hoa cái tự mộ, nếu tự sinh vượng lại gặp năm vận hoà hợp với ngày thành cục thì rất được hưởng phúc thanh cao; không thì làm tăng đạo, cửu lưu (các nghề tạp trong xã hội). Như Canh Thìn không thể tự mộ, thì chỉ là thầy cúng nhà quê hoặc thợ thủ công thô lỗ. Một thuyết nói: hoa cái mang mộ mà có khí thì chủ phúc thọ, nhưng không đến bậc được phong tước; hoặc là tăng đạo có danh vọng; nếu mang quỷ, hàm trì thì không phải nghệ nhân cũng là thầy cúng nhà quê.
Hai thần lộc và mệnh kích nhau thì hăng hái cổ vũ mà làm việc; quý và sát ở bốn vị nối nhau thì tụ về mà lấy dùng.
(Theo phép trước, hai trạch lộc và mệnh nếu phạm kích, hình, xung, khắc, hại, xem ý cát hung thế nào, không hoà với ngày thì ứng nghiệm như vậy; vì hai thần lộc mệnh thật là khí xung mệnh, bên trái đánh trống bên phải múa mà nên. Hoặc quý hoặc sát hai ba lớp cùng dồn trên một chi, huống chi bốn vị trong trụ đều có thần cát hung, phải phân xem tụ ở vị nào nhiều nhất để so hơn kém. Dần, Thân, Tị, Hợi mà không có trường sinh thì hung.)
Tượng thuỷ hoả mà nhẹ trong thì văn chương, thuật lạ; bị hình xung thì đi theo đạo giáo, cửa thiền.
Thuỷ hoả là thần của quẻ Khảm và quẻ Ly, có tạo hoá ký tế. Trong đó khí trong thì văn chương đứng đầu mọi người; nhẹ thì nghề thuật khác thường; không vong thì có phong cốt tiên, tư chất lạ; hình thì theo đạo pháp, bùa trừ quỷ; khắc thì theo thiền tông vắng lặng, làm sư quê có duyên kiếp trước, rốt cuộc giác ngộ. Đây chuyên luận cách tượng của ngày giờ nặng nhẹ mà nói.
Nguồn kim thổ mà khí già thì có kho của, lầu gác (?); khí non thì buôn bán, làm nghề tay.
Nghĩa của kim thổ là có công từ hèn sinh ra quý; khí già thì thành tựu được vật, nên giàu có cất chứa; tường vách, nhà cửa, trang trại tráng lệ đều do đó mà có. Hoặc khí suy tàn đến tuyệt, hoặc khí mới mới còn non, nếu không buôn bán thì là người làm nghề thủ công.
Hoa cái, mộ thần, thiên đức nguyệt đức hợp nhau thì có nếp nhà suối đá; nhật đức hưu tù, gặp tử, tuyệt, bại mà được sinh thì là kẻ sĩ tầm thường trong bụi trần.
Hoa cái, mộ thần, thiên nguyệt đức hợp, ba thứ xoay vòng trong trụ thì ắt có duyên kiếp trước bên nước trên đá, có chí tu đạo cầu tiên. Nhật đức nếu hưu phế thì chỉ có danh đức suông; huống chi can và nạp âm lại có các vị tử, bại, ác khí, không vong đến sinh trợ, thì chẳng qua là một kẻ sĩ nghèo tầm thường mà thôi.
Thập ác đại bại (mười ngày chủ đại bại, như Giáp Thìn, Ất Tị…) nếu thật có quý thì làm tướng, hèn thì làm giặc; tù, tử, không vong nếu tụ lại, gặp chỗ sinh thì làm đạo sĩ, gặp chỗ suy thì làm sư.
Thập ác lấy theo Đạo tạng kinh (bộ kinh điển Đạo giáo) làm chuẩn. Quý khí phò nhau, trong và dày, vào cách thì ắt nắm binh quyền; nếu hung sát tụ tập, giao nhau trong trụ, chiến hại dụng thần và thân chủ thì hung. Nhật chủ và dụng thần đang lúc hưu phế, rơi vào không vong, lại là cô quả (cô thần, quả tú: sao chủ cô đơn), lục hại; nếu gặp đất trường sinh, lâm quan, vượng thì làm hoàng quan (đạo sĩ đội mũ vàng); nếu ở phương bại, tuyệt, mộ, tử thì làm truy y (nhà sư áo nâu đen).
Khôi cương quyền nặng mà hại lục thân; kiếp sát quả tú tuy cô độc nhưng mừng được đủ ba quý.
Thìn là thiên cương, Tuất là thiên khôi, rất có quyền uy sức mạnh, nhưng khí cô khắc quá nặng, không khỏi hại lục thân (cha mẹ, anh em, vợ con). Kiếp sát, quả tú nếu mang trường sinh, quý nhân, có lộc, thì đó là ba thứ phúc khí; hoà hợp với ngày ắt chủ phú quý; không có ba thứ này thì dù phát cũng không lâu rồi nghèo.
Thôn đạm (nuốt ăn) thế nhiều thì nếu không phải con vợ lẽ thì cũng thiếu sữa bú; cô quả cùng đến thì do người khác họ giả hợp mà ở chung.
Thôn đạm là thần đảo thực (kiêu thần cướp mất thực thần, chủ thiếu ăn, thiếu sữa); nếu nhiều, có sức, có thế, có quyền, hoặc gặp đất sinh vượng quá sát — ứng với câu chính văn ở trên. Cô quả, lục hại cùng đến, mà có ấn thụ hoặc thực thần một thứ có dụng, lại thấy trạch thần bị xung phá — ứng với câu chính văn ở trên.
Nhận hai lớp cha mẹ, sinh đôi: do Kỷ Hợi mang chi can cùng loại; làm thầy cúng, thầy thuốc, mê rượu sắc: do vong kiếp phạm hàm trì, quý nhân.
Mệnh mang hai vị Kỷ Hợi, lại có chi khác can khác cùng một loại, có hai ba vị, như Giáp gặp Giáp, Tý gặp Tý, thì ắt là sinh đôi, hoặc nhận hai lớp cha mẹ (có cha mẹ nuôi); phải can chi đều giống nhau mới đúng; kiếp, cô cũng vậy. Thầy cúng, nghề thuốc, môi giới… vẫn phân nặng nhẹ cao thấp, đều do hai vị vong thần và hàm trì làm chủ, kèm dương nhận, phá toái, mộ quỷ, bạch hổ…, là người cuồng vọng dối trá, mê hoa mến rượu, hạng cửu lưu bất tài; nếu có quý nhân, đức thần, tài quan sinh vượng thì may ra tránh được (?).
Khảm Ly (thuỷ hoả, tức Tý Ngọ) giao nhau thì đến già vẫn say ở lầu Tần (lầu xanh); tượng loại thanh u thì mong lên phủ tiên.
Trên Tý, Ngọ có can móc hợp, như Nhâm Tý, Mậu Ngọ: Mậu hợp với Quý trong Tý, Nhâm hợp với Đinh trong Ngọ; hoặc Đinh hợp Nhâm, Quý hợp Mậu; thuỷ hoả có tình thì đến già vẫn mê luyến; trong thì phong lưu, đục thì hèn. Khí ngũ hành cực trong mà thành tượng, huống chi dẫn vào đất u tịnh sạch sẽ, quý thần quy về một không tạp, khí thuần trong mà xa, không có các thứ tử tuyệt, ác thần phạm vào — ứng với câu chính văn ở trên.
Luận về văn học thì nghiệp đặc biệt tinh anh là do trường sinh, đức tú; mê rượu tiếc hoa mà riêng sa sút là do thân vượng ở hàm trì.
Ở chỗ trường sinh, đế vượng, tứ quý… có hai thần đức và tú thì văn học, tài năng, nghệ thuật đặc biệt thông đạt tinh chuyên, là người xuất chúng vượt bậc. Mê rượu tiếc hoa: một là can ngày vượng trên hàm trì; hai là bản thân tự vượng mà bị thần mộc dục khắc; ba là bản thân quá vượng, mộc dục lại nhiều, phúc khí tản mạn không tụ.
Vợ gặp tỉ kiên vượng mà bị cướp thì không phải người lương thiện; tài vì mộc dục mạnh mà tranh thì khó tránh dâm đục.
(Can vợ (tài) hoặc ẩn hoặc hiện mà sát bên tỉ kiên, gần gũi thân mật, vị trí bị chiếm cướp, hoặc tỉ kiên thừa vượng, thì vợ ắt tư thông với người ngoài; không thì phải cưới tì thiếp, kỹ nữ làm vợ để tránh điều xấu này. Chỗ bại của ngũ hành là mộc dục, còn gọi là đào hoa, hàm trì sát, phòng cũng như nhau. Thần ấy nếu thừa thế đến tranh tài, hoặc tài đứng trên mà bị thần khác rút khí, đánh nhau, thì thân ta và khí dụng thần không tụ không thu, tinh thần tản mạn — ứng với câu chính văn ở trên.)
Cưới hỏi lại vì tang hay kiện, loại này thấy rõ ở sáu can; sinh con muốn phân hiền ngu thì có năm phép.
(Các ngày Bính Tý, Đinh Sửu, Mậu Dần, Tân Mão, Nhâm Thìn, Quý Tị, Bính Ngọ, Đinh Mùi, Mậu Thân, Tân Dậu, Nhâm Tuất, Quý Hợi: phạm những ngày này phần nhiều do hai việc để tang hoặc kiện tụng bức bách mà kết hôn; hoặc trong trăm ngày sau khi thành thân ắt cả nhà bỗng chuốc kiện tụng, tang chế; hoặc chủ không được nhà ngoại giúp sức, cậu không hoà thuận; hoặc không có nhà ngoại; hoặc có hai lớp cha mẹ; hoặc không được của vợ; hoặc mệnh nữ có hai lớp cha mẹ chồng, nửa thật nửa giả. Mang hợp thần, đào hoa thì cưới xin không minh bạch, hoặc không phải vợ lương thiện, hoặc là goá phụ vào nhà. Sáu can này trong trụ nhiều thì càng lạm, tức là âm thác dương sai (âm dương lệch lạc, chủ hôn nhân trắc trở). Mang đào hoa ở đế vượng thì phần nhiều chuốc kiện tụng vì đàn bà; hoặc nhà hào phú cũng vì họ vợ, tì thiếp mà sinh tranh chấp; không thì là kiện vì con cái. Năm phép phân con hiền ngu: một là lấy cái vợ sinh ra mà khắc ta làm con; nam lấy thiên quan làm con, nữ lấy chính quan làm con; một thuyết nói nữ lấy cái ta sinh làm con; dẫn đến trên giờ gặp sinh vượng thì tốt, lại xem các thần khác có hợp, có tình mới quý. Một thuyết nói: lấy cái ta và vợ cùng hoá ra, như người Giáp lấy thổ làm con, dẫn đến trên giờ mà khảo cứu. Một là lấy cái do hoá khí sinh ra làm con, như người Giáp lấy kim làm con, dẫn đến trên giờ mà lấy dùng. Một là lấy cái do bản khí của ta sinh ra làm con, như người Giáp lấy hoả làm con, dẫn đến trên giờ mà xét kỹ. Một là chỉ cần thiên quan, chính quan có tình, dẫn đến trên giờ mà hoá thành tượng thì là con tốt; được khí trường sinh của nạp âm giúp thì rất tốt. Một thuyết nói: như lấy cái ta sinh làm con, thì theo số thuỷ một, hoả hai, mộc ba, kim bốn, thổ năm mà tính.)
Ác sát dồn ở giờ và ngày: nhẹ thì con ngang bướng, vợ ngu; nặng thì phòng không bóng lẻ.
Vong thần, kiếp sát, cô quả, tam hình (ba chi hình nhau), nếu tam sát cùng đến mà có cứu, thì ở trên giờ con phần nhiều bất hiếu, ở trên ngày vợ ngu vụng hoặc không hoà; nếu phạm nặng, sức mạnh mà không có cứu thì cô độc nghèo hàn, cả đời giữ phòng không.
Nhận mang mộ và hình: tốt thì thọ, phúc càng dày; xấu thì phá bại (?), chỉ một manh áo đơn.
Dương nhận, phi nhận phạm hai vị mộ và hình, phải có hoa cái mới tốt; và đầu can trên Sửu Mùi có quý nhân thì chưa ai là không hưởng phúc; nên hoà với ngày. Nếu không có hoa cái, mang không vong, tử tuyệt, thì là người cô hàn phá bại; không hoà với ngày cũng vậy.
Ngày phạm ác thần mà có trợ thì tái hôn với gái tân; giờ gặp hung sát lại không vong thì phải nhận con nuôi.
(Ngày phạm vong kiếp, đại bại, phá toái, lâm quan, đế vượng theo năm thì khắc vợ; nhưng có can và nạp âm sinh trợ nhật chủ thì ắt tái giá với gái trẻ chưa chồng, hoặc lấy thiếp làm vợ; nếu mang lộc quý giúp thì vợ đẹp, hiền, giỏi. Một thuyết nói: nếu lộc, mã, quý nhân, thực thần, lục hợp của năm ở ngày thì không chỉ vợ đẹp mà còn biết giữ của. Trên giờ mang hung sát, rơi vào không vong ắt chủ không con; nếu sinh trợ thực thần, hoặc ngày đến xung khắc, thì ắt là con nuôi.)
Giờ, ngày có hàm trì mang sát thì cha chết dữ; hưu tù, đại bại gặp không vong thì nhà vợ không có nhà cửa.
(Hàm trì ở ngày giờ là tuế sát, chủ cha chết dữ; lại thêm ác sát thì không còn nghi ngờ; như kim chủ đao binh, hoả chủ hoả hoạn, thuỷ chủ nạn nước, thổ chủ ôn dịch, mộc chủ gông gậy; theo năm tượng mà suy. Một thuyết nói: mang hàm trì, nếu vượng mà phạm hoa cái, phá toái và âm thác dương sai, thì vì vợ mà xấu nhục hoặc ly dị; nếu là nhà quý hào thì cha mẹ, anh em, họ hàng bên vợ loạn luân. Một thuyết nói: hàm trì, dương nhận thì tính toán nhiều, tài nhiều, cũng có bệnh lâu năm; hoán đổi ở ngày giờ rất sát, trạch thần của nhật chủ làm hãm khí vợ, kèm sát (?), ngày thập ác đại bại hưu phế lại rơi không vong, như tuần Giáp Dần, lộc của Quý ở Tý là thần không vong, thì chủ nhà vợ không có mảnh ngói, không có nền móng.)
Thai thần khắc tiết mà chết bất đắc kỳ tử, kỵ xung chữ trong cục; phá toái, không vong, cô thần mà lìa tổ là vì phạm thần sau lộc.
Thai thần là bạch hổ sát, như thuỷ ở Ngọ, kim ở Mão, v.v. Xung chữ trong cục: như chi Thân, Tý, Thìn thuộc mệnh thuỷ, sợ chữ Ngọ là thai thần bạch hổ đến khắc tiết nhật chủ và dụng thần, chủ đổ máu, chết bất đắc kỳ tử; theo năm tượng mà suy. Chi đứng sau lộc một bậc nếu là không vong, cô quả, phá toái… ắt chủ rời tổ; nếu vượng tướng thì lập nghiệp riêng.
Chi cách nhau mà hợp xung hai phương, cách này phần nhiều ứng việc tự treo cổ; hợp kèm hà tỉnh, hai vị ấy mà phạm thì không ai không chết đuối.
Sát tự ải (treo cổ) là như người Tuất gặp Tị, người Tị gặp Tuất. Nếu mang kim thần, bạch hổ, vong kiếp, quỷ mộ, không vong, quan phù, đại hao, nhận sát, dẫn đất tử tuyệt đến khắc thân, phế dụng thần, phạm thái tuế, hình đại vận (vận lớn, mỗi vận mười năm) — ứng với câu chính văn ở trên. Bính Tý là thuỷ vượng, Quý Mùi là Đông tỉnh (giếng phía đông), Quý Sửu là Tam hà (ba sông); mang hàm trì, kim thần, dương nhận, vong thần thì phần nhiều chủ chết trong nước. Một thuyết nói: nếu mang vong thần thì đầu mối là do hoa rượu gây chuyện.
Mắt loà tai điếc là do dụng thần bị rút (?) mà tử bại khắc thân; lưng gù chân què là do phúc khí suy đồi mà nhận sát hình chủ.
Dụng thần bị các thứ tử bại khắc tiết, lại gặp vong kiếp, không vong, đại hao và các sát khắc tiết thân — ứng với câu chính văn ở trên (mắt loà tai điếc). Quý khí hưu tù, câu giảo, không vong, đại hao, không có chỗ dựa, khí tử tuyệt xuất hiện, làm chìm mất cái tốt của đất vượng, nhận sát lại hình nhật chủ của ta — ứng với câu chính văn ở trên (lưng gù chân què).
Quỷ hú thì nên biết là chết yểu dữ; gốc bị tổn thì không chỉ nghèo hàn.
Quỷ hú: như người Giáp gặp Canh, Canh lại gặp Bính, xoay vòng khắc nhau; có Tân hợp với Bính thì Bính mới tham hợp mà quên khắc; nếu không có Tân đến hợp thì không thể nói Giáp đi sinh Bính được. Gốc bị tổn là hung thần kết phe khắc khí của ngày, hại can của năm, vì vậy nghèo khó, chết trẻ, không thọ.
Trời đất có đức bao chứa; gió sấm từ xa có tiếng kịch liệt.
Hai chữ Thân, Hợi (Hợi ứng quẻ Càn là trời, Thân ứng quẻ Khôn là đất) rõ ràng có sức, dụng thần Dậu, Tuất được chỗ, thì đúng hợp cách này. Một thuyết nói: Thân, Hợi không lộ ra, chi thần kẹp hư hai vị ấy mà có quý khí thì thể cục không tầm thường. Trong hai vị Mão, Tị (ứng sấm và gió) có quý khí, trong trụ củng hư, năm và vận đối xung chỗ trống thì ắt biến hoá phát đạt. Một thuyết nói: chỗ củng kẹp đang vững, lại sợ hình xung quá gấp làm chạy mất quý khí.
Củng tướng, củng toạ và củng ấn thì ắt là quý nhân; đoái con, đoái mẹ, lại đoái thân thì tự nhiên không phải khách tục.
Củng tướng là tam hợp của chi bản mệnh, như người Tý gặp Thân, Thìn; củng toạ là cung đối, như người Tý thì là Ngọ; củng ấn là vị chính của ấn thụ, như người Giáp với Tý, Sửu. Một thuyết nói ấn là khố; lại nói ấn tức là khố của can. Kèm nếu tài quan quý khí có dụng, hoặc ở chỗ tài quan sinh vượng, đều là tạo hoá phú quý. Cái sinh ta là mẹ, cái ta sinh là con, kèm bản thân, ba vị đều không bị tổn hoại, qua lại đoái nhìn nhau có phúc có ích, là người có phúc.
Ba vị kỳ bảo mà dùng quan thần thì lưu tiếng thơm, công nghiệp lẫy lừng; can bốn trụ có thiên ất gặp hoa cái thì thanh cao hiếm có trên đời.
Tam hợp ở chỗ giờ ngồi gọi là kỳ bảo (của báu lạ); nếu quan tinh ở trên, không phá không kỵ, thì là người tiếng thơm, công nghiệp đời đời không dứt. Phép xưa không chỉ luận can năm, can ngày thừa quý của thiên ất là tốt; can tháng, can giờ có quý nhân thừa thì càng diệu; huống chi gặp hoa cái của bản mệnh, thì cả đời không những không hung mà còn là người thanh cao kỳ quý.
Bốn phương rõ sáng, vượng tướng thì ăn lộc trong nội đình; hai sát nếu ở chỗ kẹp củng thì uy trấn sa mạc biên ải.
(Thanh long, huyền vũ, chu tước, câu trần là bốn phương; lộc của can quy về gốc, mỗi thứ chiếm một phương vị, vượng tướng như Giáp Ất ở Dần Mão là thanh long, Bính Đinh ở Tị Ngọ là chu tước, v.v. — ứng với câu chính văn ở trên. Hai vị vong thần, kiếp sát đều trống nhàn mà mỗi vị có củng kẹp — ứng với câu chính văn ở trên.)
Kim thuỷ thì văn hoa mà xuất chúng; thổ kim thì giàu thịnh mà thành bậc cao.
Hai tượng kim thuỷ nếu trong, không có khí khác làm đục nguồn, là cách văn thái anh hoa vượt bậc. Kim thổ sinh nhau, nếu không lệch bên nào, được khí trung hoà, như vật lớn dần, sinh ý càng cao; tượng như vậy nên là cách phú quý; hoặc quý khí hoà hợp cũng chủ công danh, ăn lộc.
Vẻ vang là do mộc hoả có nguồn phát; thanh quý là do thuỷ mộc phần nhiều thuận thứ tự.
Mộc hoả dễ bừng phát, có nguồn gốc nơi đến, có sinh ý trong trụ, hoặc dẫn năm vận đến, nên có thể nâng dẫn mà vẻ vang; vì thế người ta không biết nó có căn khí, chỉ thấy trên vận mộc hoả lộ ra mà phát. Thuỷ mộc trong mà lạ, nếu khí không lệch, thuận phò sinh vượng, mang quý, thì ắt làm chức thanh yếu ở Hàn uyển (viện Hàn lâm), hoặc làm gián quan (quan can ngăn vua).
Bước vàng đi ngọc (làm quan sang): trên đầu quý nhân mang quan tinh; đeo tráp sách, vác ô đi học xa: trong học đường, học quán gặp dịch mã.
Trên đầu thiên ất có quan tinh lộ rõ, gọi là quan tinh ngồi trên quý, chủ quý. Học đường là vị sinh vượng của nhật chủ; học quán là phương sinh vượng của quan tinh; vị lâm quan cũng lấy dùng như vậy. Gặp dịch mã ở trong mà không có quý khí gì thì có tài học suông mà không thành; dù vào đường làm quan cũng phần nhiều bôn ba đường sá; rơi vào không vong thì càng tệ.
Nêu tên ở Hàn uyển ắt là bẩm thụ khí lành Càn Khôn; nắm chính sự ở Vi viên (tỉnh Trung thư, cơ quan đầu não triều đình) thì nên củng cửa đoan môn Tý Ngọ.
(Hai vị Dần, Tị có sức, hợp được Hợi, Thân (Càn, Khôn); lại có tam hợp củng: Tý Thìn củng Thân, Mão Mùi củng Hợi; nếu không tạp, Thân Hợi thừa quý khí thì ắt là số vượt bầy. Tý hoặc Ngọ một vị, hoặc có chính củng, hoặc có tam hợp ngoại củng; nếu có quý khí tụ ở trên thì là bậc danh gia công nghiệp, người khác không bì kịp. Sửu Hợi củng Tý, Mùi Tị củng Ngọ là chính củng; Thân Thìn củng Tý, Dần Tuất củng Ngọ là ngoại củng.)
Khôi cương vừa gặp kẹp quý thì làm phong hiến đề hình; long hổ được chuyên chức thì vào ngọc đường bái tướng.
(Hai vị Thìn, Tuất gặp kẹp quý thì làm phong hiến (quan ngự sử giám sát), đề hình (quan xét án hình), ý nói có uy quyền chấn chỉnh; như Nhâm Quý gặp Tị Mão củng Thìn, Bính Đinh gặp Dậu Hợi củng Tuất. Lại thấy rõ khôi cương, quý khí trùng tụ, như trên. Hai vị Thìn (rồng), Dần (hổ) nếu gặp chính củng, ngoại củng, có quý khí cát thần tụ ở trên, thì diệu hợp cách này; hoặc thấy Dần Thìn được khí tụ quý, vượng tướng phò trì, không hình xung khắc hại, lại được chỗ Mão có cát thần, thì như trên.)
Âm dương dùng lệch thì quý đến bậc cực phẩm; Mão Dậu là cửa chính thì có quyền phụ chính, lĩnh trấn giữ phiên trấn bên ngoài.
Thiên âm thiên dương (lá số lệch hẳn về âm hoặc dương), khí phần nhiều hăng hái, như gió bay sấm dữ; quý khí nếu chuyên, vượng tướng, sức nặng thì phần nhiều vọt nhanh tới cực phẩm; vì khí lệch hay tranh, đứng thẳng không phối, hào hùng sức lớn. Thiên quan (thất sát) dễ phất lên nhưng lui cũng nhanh, hoặc không thọ (?). Còn chính quan thì vững, tuỳ phận mà thăng chức, không có quyền sinh sát. Mão, Dậu là cửa ra vào của mặt trời mặt trăng; có quý khí củng kẹp, đắc dụng thì hợp cách này; hoặc thấy rõ hai vị này, dụng thần tụ phúc có sức, không bị phá — ứng với câu chính văn ở trên.
Năm cưỡi lộc mã, mang tài quan thì anh hùng vượt bậc; cục quý nhân ở ngày giờ thừa đức tú thì tài nghiệp vượt trội.
Phàm hai vị lộc và mã của thái tuế mà trên đó là tài quan của nhật chủ, há chẳng phải anh hùng vượt bậc sao. Phàm cục quý nhân ở ngày giờ mà thấy hai khí đức và tú thì chủ văn chương tài nghiệp, là người đại khí, tuấn tú, vượt bậc, anh kiệt.
Dụng thần kém mà vận phò thì như cá khô gặp nước; dụng thần mạnh mà vận kém thì như thuyền đi trong lạch quanh co.
Dụng thần sức kém, hoặc có khí mà bị khắc tiết, hoặc ẩn tàng không có xung hợp, cùn mà không sắc; trên vận lại dẫn khí sinh phò đến thì thảnh thơi thoả ý. Dụng thần hoặc có sức, hoặc đắc thời, hoặc tình hợp, nếu trong vận cản trở làm hỏng khí ấy thì đông vướng tây va, không lái thuận được; dù có lúc thuận gió thì làm được gì.
Vận lấy chi làm trọng, làm nền; năm lấy can làm trọng, để thừa khí.
Chi của vận: vật thái quá thì nên kìm, vật bất cập thì nên đỡ; phải xuyên suốt với chi lúc sinh, xem gốc ngọn trái hay thuận thế nào; nếu chỉ xét dụng thần nặng nhẹ mà phò hay kìm thì cũng chưa phải tốt. Lại luận sinh khí, khắc khí thì chi của vận rất nặng; sau đó xem can của vận đánh nhau hay hoà hợp ra sao, thống nhiếp các vật trong trụ có tình hay không mà nói, có tình mới tốt. Lưu niên (năm đang đi qua) quan hệ thiết nhất với can của thái tuế, là chủ cát hung của muôn thần trong một năm; ngày khắc năm thì có tai hoạ, hợp thì mờ tối; nếu có hoá, có tình thì có việc tốt. Tai phúc ứng nghiệm chậm hay nhanh vẫn phải xét trong vận chế ngự nhau thế nào; phải dùng kèm chi của năm xem hình, xung, phá, hại; như đã nói ở trên, không lệch thì được.
Vận chạy như hành trang, phải phân dụng thần cái nào yếu cái nào mạnh; năm nắm binh quyền, thế nắm giữ rất gấp mà tình rất nặng.
Như ngày là thân, quý là dụng, hai thứ khó bỏ bên nào; nhật chủ là thể, quý khí là dụng, đều muốn trung hoà. Một thuyết nói: dụng thần, quý khí như hành lý, đồ đạc, lương thảo khi lên đường; vận là chỗ dừng chân, công sở, quán xá, nơi đậu nghỉ. Năm khí, quý hay sát cái nào dẫn đến, địa lý nơi kia thích hợp ra sao, hoặc thuận theo mà tham khảo điềm tắc hay thông (?). Hai tượng cát hung, khi vận gốc chưa nảy mầm thì không có năm thì không thể kích phát điềm ấy; chỉ có tuế quân là nghiêm nhất, thiết nhất, uy nhất, nặng nhất, nắm giữ rất gấp; thế đến thì như trận chiến đối địch, nhanh chóng, hiểm nghèo, to lớn, khó mà cứu ứng, bàn tính kịp. Dù cửa sắt khoá vàng há chống nổi; cũng có khi quý khí làm hung, kìm ác, cái thiện thừa cơ tụ hội giúp đỡ, khó lường.
Lộc quý trong vận muốn hiển thì lúc trẻ khoẻ nên kèm đất vượng; hung sát nên chìm khuất, người già lại càng ưa chỗ suy.
Một là đất thai, dưỡng, mộc dục, trường sinh, quan đới (các giai đoạn đầu trong vòng mười hai giai đoạn từ sinh đến tuyệt); khoảng hai mươi tuổi nên đi vận lâm quan, đế vượng, vì dương khí mạnh thịnh; ba bốn mươi tuổi (?) nên đi vận suy, bệnh, mộ, tuyệt, vì thiên quý (tinh huyết) khô cạn; năm sáu mươi tuổi nên đi theo nghĩa vừa phải ở giữa; ấy là đạo lấy bỏ của tạo hoá, nói theo lối thông biến. Trong vận trẻ khoẻ, hợp thể thì quả nên có quý lộc; hung thần trong vận nên chìm khuất; người già nên đi các vận tử tuyệt, nhưng vẫn không nên cùng nhật chủ và dụng thần trong ngoài mất hết sinh ý, như vậy mới thật là vận phúc.
Vận khí phát nguồn mà sức vững thì mới dễ thành công; tượng hoá của can giờ phải cầu có tình, khi đi vận phải nhận làm dụng.
(Đi vận mà xét nghiệm hoạ phúc cũng là việc dễ; nên theo từng cung mà xét thịnh suy, xét ý đến. Như nguồn phát của vận ở trên năm, tháng, ngày, giờ là đất không vong, xung, tử, bại thì dù phát cũng không lâu; nguồn phát ở chỗ vững chắc thì chịu được hoạn nạn, hưởng được phú quý, phúc trạch lâu dài. Phép hành vận lấy tượng hoá của can giờ, có hai ý thể tượng và hoá tượng; hai thứ được bạn đôi, có tình, có loại, thành tượng thành dụng, hoặc đi đến trong vận được phò trì, hoặc xoay vòng tạo thành khí cụ, là việc diệu bậc nhất, là bí truyền gia truyền của Lý Hư Trung, có lời luận cùng cực về điều này. Dẫn dùng khí của các thần khác là thiết nhất, nên lấy sinh khắc mạnh yếu mà xét.)
Bay vàng bước đạp (thăng tiến vùn vụt): vận mở ra một đường quan tinh; như báo thay lông mà hưng thịnh: năm thống lĩnh tài khí cả đời.
(Trong trụ mang quan tinh không bằng vận nào cũng thống nhiếp quan thần, đắc ý mà từng bước vinh hiển. Trong bát tự có tài mà không vượng, tuy thấy mà vô tình; đi vận dù đến chỗ sinh vượng vẫn chưa phấn phát, vì khí hoặc tử tuyệt hoặc trì trệ bế tắc. Năm là vua tôn nghiêm, là chủ của các thần sát cát hung; lưu niên hoặc lĩnh nguồn tài, hoặc sinh phò tượng tài, hoặc kích mở kho tài, hoặc hợp từ xa, xung bay đến chỗ sinh vượng, hoặc củng kẹp ngầm bao lấy cung tài thần, lộc mã, quý nhân; tài vượng là do tuế quân này thống lĩnh, như báo thay lông, bừng bừng hưng phát.)
Vận lấn thân để làm thân yếu đi mà vừa phò dụng thần; vận đổi thân thành mạnh mà lại kìm phúc khí.
Lúc sinh thân vượng, hoặc tỉ kiên quá nhiều, dụng thần yếu ớt, thì nên lấn mà làm suy khí của thân, vừa phò dụng thần của ta; ngược lại thì chẳng lành. Lúc sinh bản thể suy yếu, dụng thần quá mức, thân không gánh nổi, hoặc rối loạn không quy về một, thì điều ưa là như vậy (vận phò thân); ngược lại thì trái. Vì gốc ngọn, thể dụng lúc sinh đã cân xứng mà vận phò thân quá mức hoặc làm khốn dụng thần thì cũng không hợp.
Năm hoặc vận phù hợp thì cái cát che lấp cái hung; năm hoặc vận mờ tối thì làm chìm cái thiện, dung túng cái ác.
Hoặc lúc sinh hung sát sức nặng, cát thần sức nhẹ, thế tài quan tản mạn, mà năm vận phù hợp phúc thần, kìm hung khí, có trường hợp như vậy. Lúc sinh cát thần sức nặng, hung sát khí mỏng, mà năm vận mất đạo giữ kỷ cương, chế ngự, có khi đến mức dung túng ác sát, làm chìm khuất các điều thiện, cũng có trường hợp như vậy.
“Ngọc tỉnh áo quyết” (Bí quyết sâu xa Giếng Ngọc) do Đỗ Khiêm người An Đông soạn. Trong đó có những ý thú sâu kín, tượng huyền diệu: nhiều chỗ thấy ra mà cái dụng thì ẩn tàng, khí theo loại, từ không mà lập ra có, bay ngược hợp ngầm, được một chia ba, thoát thai hoán cốt, vào bậc thánh vượt cõi phàm; thật không phải việc dễ. Muốn tìm cho cùng chỗ đến đường cùng mà gặp sinh, thì phải biết cái vượng mà lui về ẩn giấu; đồ đầy thì ắt nghiêng đổ, vật quá thì tổn hại, phe thịnh thì kéo theo đồng loại, khí suy thì gửi vào tình. Dụng hay không dụng, thật hay giả phải phân biệt; biến hay không biến, tượng và loại phải phân trước. Cho nên khí bẩm thụ có dày có mỏng, có trong có đục, có cao có thấp, có tối có sáng, muôn mối muôn đầu, nghìn biến nghìn hoá. Khí có sinh có khắc, xét đến cùng thì soi rõ cái lý ngoài lý; vật có tạo hoá, phép sống động thì tham cứu tận cái huyền trong huyền. Quả thật là được chính truyền từ học thuật của Lý Hư Trung. Người đời không được thấy sách này thì nhiều, nên tôi nêu ra cho mọi người biết. (Dục Ngô ghi.)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video